De Afspraak op Vrijdag 🇧🇪

url https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak-op-vrijdag/2024/de-afspraak-op-vrijdag-d20240308
datetime 2024-03-08 20:35:00
description In ‘De afspraak op vrijdag’ van 8 maart heeft Ivan De Vadder Europarlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit) te gast, samen met journalist Barbara Moens (Politico) en professor internationale politiek Jonathan Holslag (VUB). Ze hebben het over de Europese defensiestrategie, de migratiedeal met Mauritanië en de State of the Union van Amerikaans president Biden.

 

Statements

idx statement score
0 Het is vrijdag en dan overlopen we in 'De afspraak' altijd de politieke week. 0.02
1 Vandaag doen we met Europees parlementslid Kathleen Van Brempt, met politiek journaliste Barbara Moens en met professor internationale politiek, Jonathan Holslag. 0.01
6 Vandaag het nieuws: busbouwer Van Hool haalt de productie van stadsbussen weg uit Koningshooikt. 0.02
7 Waarschijnlijk honderden banen op de toch daardoor. 0.01
9 Ik vind dat onwaarschijnlijk en vreselijk, eigenlijk. 0.01
10 Van Hool is een van de kroonjuwelen van onze industrie in Vlaanderen, in Europa. 6.72
11 Op een moment dat we heel veel gaan moeten investeren in ons mobiliteitssysteem. 0.01
13 In Vlaanderen gaat dat onwaarschijnlijk belangrijk zijn, maar ook opnieuw in de rest van Europa. 0.01
17 Dat zijn zaken die we hadden kunnen vermijden als we op een andere manier beleid hadden gevoerd. 0.01
20 Er zullen nog oorzaken zijn specifiek voor Van Hool. 0.01
21 Maar over het algemeen heeft de hele automobiel- en bussenbouwer sector zich jaren heel conservatief opgesteld en te weinig en te traag ingezet op de elektrificatie. 0.11
22 Het heeft te maken met technologie, die je moet ontwikkelen, batterijen, het productiesysteem dat aangepast moet worden. 1.32
24 Dat is ook de reden waarom de hele automobielsector in Europa in moeilijke papieren zit. 0.01
27 Ik vraag me af waar het industriële beleid in Vlaanderen zit. 16.59
28 Je gaat nu waarschijnlijk verwijzen naar de laatste aanbesteding. 1.56
29 De vraag ligt op ieders lippen: had De Lijn Van Hool kunnen redden door die bestelling daar te plaatsen in plaats van in China? 0.01
30 Dat laatste weet ik niet, of ze gered hadden kunnen worden. 0.03
31 Maar het heeft in ieder geval mee de doodsteek gegeven. 0.01
32 Het is perfect mogelijk om in je aanbesteding zorg te dragen voor kwaliteit, service, duurzaamheid, alles wat daarmee te maken heeft. 0.06
33 Iedereen weet ondertussen: als je alleen op prijs inzet, wat gebeurd is, of bijna exclusief op prijs, dan winnen de Chinezen. 8.04
43 Ook dezelfde vraag: had de Vlaamse regering bussen bij Van Hool moeten bestellen in plaats van in China? 3.87
44 In een ideale situatie had de Vlaamse regering op Europees niveau veel sneller een vuist gebald tegen de Chinese concurrentievervalsing. 0.01
45 Dan hebben we geen overheidssteun nodig voor onze bedrijven. 0.02
46 Door zelf een industriebeleid te voeren, zoals mevrouw Van Brempt benadrukt, niet alleen met subsidies, maar vooral door bedrijven aan te zetten om meer innovatief te zijn, had dit vermeden kunnen worden. 0.02
47 Je kan niet elk probleem oplossen met subsidies, maar wel problemen voorkomen. 0.01
48 Dat hebben we de afgelopen jaren veel te weinig gedaan. 0.01
49 Het economisch beleid in Vlaanderen is veel te reactief. 0.01
50 Had de Vlaamse regering bussen bij Van Hool moeten bestellen? 0.01
51 Alleszins niet bij een Chinees bedrijf dat één grote zak subsidies en krediet is. 0.01
53 De liberalen hebben bij wijze van spreken veel moeite met subsidies of aanbestedingen in de richting van Van Hool, en ik begrijp die bezorgdheid en kritiek voor een stukje. 0.02
54 Maar aan de andere kant helemaal negeren dat een bedrijf als BYD het resultaat is van Chinees staatskapitalisme, weliswaar met wat private investeringen daarin... Maar het maakt ons economisch model van de vrije markt over de hele lijn kapot. 0.02
55 En daarin hebben we nood aan een nieuw evenwicht, meer economisch realisme. 0.01
56 Als we niet willen verglijden in een subsidiewedloop, dan moeten we vooral die Europese interne markt beter afschermen tegen concurrentievervalsing. 0.01
57 Van allerlei ambities op papier, want die gaan al tien of 20 jaar mee, moeten we evolueren naar wezenlijke veranderingen in ons handelsbeleid. 0.17
61 Brusselse scholen verliezen leerkrachten met desastreuze gevolgen voor leerlingen, die ook moeten veranderen van school. 0.23
62 Alarmerende situatie in het Nederlandstalig onderwijs in Brussel. 0.01
64 Mijn kinderen zitten zelf ook in een Nederlandstalige school in Brussel. 0.01
66 Maar je ziet dat men hier al lang alarmsignalen over heeft gekregen. 0.01
67 Ik denk dat iedereen in deze situatie boter op het hoofd heeft. 0.01
68 De politiek, maar zeker ook de vakbonden en de koepels. 0.35
69 Deze situaties hadden vermeden kunnen worden als we hadden ingegrepen rond het beroep van leraar. 0.01
70 Het is jammer dat dit soort schrijnende situaties nodig zijn, waar klassen inderdaad gesloten worden omdat er te weinig leerkrachten zijn. 0.21
71 Heeft het ook niet met de grootstedelijke context te maken? 0.01
72 Mensen die van buiten Brussel naar Brussel komen werken en dan het gevoel hebben dat het niet meer veilig is in de grootstad? 0.01
73 Je hebt het lerarentekort dat in heel het land speelt, zeker ook in Vlaanderen. 0.01
74 Heel veel van de leerkrachten in het Brussels Nederlandstalig onderwijs komen uit Vlaanderen. 0.01
75 Als het lerarentekort in Vlaanderen groter wordt, kiezen meer mensen ervoor om dichter bij huis te werken. 0.05
76 Daar zijn de situaties soms ook evidenter, gezien de taalproblematiek en sociale problematiek in Brussel. 0.01
77 Maar dat maakt het probleem in Brussel alleen maar groter. 0.01
78 Dat had al eerder aangepakt moeten worden, maar zeker nu er aan die alarmbel wordt getrokken. 0.01
79 Meneer Holslag, nog een vraagje: deze week heeft president Poetin op vraag van een Belgische arts gezegd dat België dankzij Rusland op de wereldkaart is verschenen in 1830. 0.08
82 De Russen hebben in de 19e eeuw een stukje bemiddeld en een standpunt ingenomen ten voordele van de onafhankelijkheid van België. 0.01
83 Als belangrijke betrachting van de tsaar om het revolutionaire klimaat te beteugelen in Europa, probeert Rusland de verdeeldheid in Europa aan te wakkeren. 0.01
87 Wat bij de Russen weegt, zijn de tegoeden bij Euroclear die zijn aangeslagen en waarvan België nu de rente en de belasting op de rente gebruikt om Oekraïners te steunen. 0.02
90 België staat zeker op de kaart van de Russische machtspolitiek. 0.01
91 Maar wat hij vooral probeert te doen, is destabiliseren. 0.01
92 Alleen al met die uitspraak zorgt hij ervoor dat het debat in ons land polariseert en dat we er aan deze tafel over praten. 0.01
93 Goed, laten we dan naar de andere actualiteit gaan. 0.01
94 Als het van de Europese Commissie afhangt moeten de 27 Europese lidstaten tegen 2030 minstens 40% van hun militaire aankopen samen doen, het liefst binnen Europa zelf. 1.33
95 De Commissie maakt daarvoor een budget van 1,5 miljard vrij. 0.01
96 België kon weggeraken met haar eeuwige vredesdividend gedurende dertig jaar, omdat heel veel Europese landen het niet goed deden. 14.56
97 Maar heel veel Europese landen zijn sinds twee jaar serieus wakker geschoten. 0.01
98 Er zijn er nog twee die indommelen: België en Luxemburg. 0.01
99 Mevrouw Moens, is het een koerswijziging van Europa? 0.01
102 De oorlog in Oekraïne heeft veel mensen, zeker West-Europa... Oost- en Centraal-Europa was daar al langer voor aan het waarschuwen. 0.02
105 Tegelijkertijd ook de situatie in de VS, dat het moeilijk heeft om Oekraïne te steunen en de Amerikaanse verkiezingen die eraan komen. 0.37
106 Dan groeit heel erg het besef dat we een niveau hoger moeten gaan en meer dingen samen moeten doen, zoals tijdens de coronapandemie en andere crisissen. 0.01
107 Je merkt dat het voorbeeld van de militaire groepsaankopen heel erg parallel ligt met het aankopen van de vaccins. 0.53
108 Ook al is defensie een nationale bevoegdheid... Dat blijft ook zo. 0.01
110 Maar Europese instellingen moeten toch een aantal dingen samen doen en zo het signaal geven aan Rusland en de VS dat we dit doen en dat we ons niet laten doen, gezien de situatie in Oekraïne. 0.01
115 Ik heb deze week geschreven dat Europa nu van achteruit naar eerste versnelling schakelt. 0.02
116 De rest van de wereld schakelt van de derde naar de vijfde versnelling. 0.03
118 Als je alleen al kijkt naar de Amerikaanse defensie-uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling, liggen die op 90 miljard per jaar. 2.04
119 De uitgaven van Amerika voor het defensie- onderzoeksagentschap, DARPA, bedragen ongeveer 4,5 miljard dollar per jaar. 0.02
120 Als ik me niet vergis zijn die ook te spreiden over twee jaar. 0.01
123 Ja, maar dat ergert me erg aan het Europese beleid. 0.01
124 We hebben het hier over defensie, daarnet over industrie, handel en energie. 0.02
125 Het gaat altijd over symbolen en dapper doen op papier. 0.01
126 Maar in de praktijk, zeker in vergelijking met de snelle veranderingen in de wereld, is dit eigenlijk, en nu druk ik me misschien hard uit, een maat voor niets. 0.01
127 In deze geopolitieke context schiet je hiermee niets op. 0.01
128 We mogen niet doen alsof dit het begin is van een belangrijke stap naar de opbouw van een Europese defensie-industrie. 0.01
134 Elke lidstaat geeft veel geld uit, de een al meer dan de ander. 0.04
139 De laatste die kritiek moet hebben, is Theo Francken. 17.12
140 Tijdens de Zweedse regering zaten we aan 0,88 procent. 0.79
143 Maar we zitten eindelijk... 3,3... De twee is nog heel ver weg. 2.45
145 Ik heb niet gezegd dat het allemaal perfect is en dat we zijn waar we moeten zijn, maar de laatste die kritiek moet hebben, is Theo Francken, in dezen. 0.09
147 Daarnaast zijn er nog heel veel uitgaven op nationaal lidstaatniveau. 0.01
148 En het pakket dat nu voorligt, zegt ook: we gaan het allemaal zoveel mogelijk gezamenlijk coördineren en we gaan gezamenlijke aankopen doen. 0.02
151 Als we vanuit Europees perspectief samen die aankopen doen, kunnen we dat goedkoper en efficiënter doen. 0.27
152 En bovendien... Dat vind ik echt een change in narrative. 0.01
154 Maar de bedoeling is om op termijn die eigen militaire industrie op te bouwen. 0.03
156 Natuurlijk, commissaris Breton spreekt van 100 miljard. 0.02
157 Dat is een Fransman, hij is heel voluntaristisch op dat vlak. 0.06
161 We moeten eerst, want dat vind ik belangrijk... Dit is een eerste stap. 0.01
163 De veiligheidsstructuur van de toekomst van de Europese Unie staat nog maar aan het begin en moet nog echt uitgetekend worden. 0.03
164 Als je dat doet, weet je ook hoeveel budget je nodig hebt. 0.01
165 Dat je meer budget nodig zal hebben en dat we dat samen zullen moeten doen, die geesten groeien wel. 0.01
166 Ja, maar je merkt wel dat er daar nog heel veel onenigheid over is. 0.02
167 De laatste twee weken zijn er heel veel venijnige woorden heen en weer gegaan vanuit Frankrijk, Macron, en van Duitsland aan de andere kant. 0.95
168 Precies over die visie van welke signalen we naar Oekraïne moeten geven. 0.01
171 Moeten we eventueel aan grondtroepen denken of niet? 0.01
172 Dat gebrek aan eenheid tussen die Frans-Duitse motor, die Europa normaal gezien echt voortstuwt, net op het moment dat je als Europese Commissie een gezamenlijke defensiestrategie probeert voor te stellen, dat vond ik wel heel schadelijk. 0.01
173 Zeker als het gaat over het signaal dat je stuurt naar Rusland en de VS. 0.01
175 1,5 miljard, een symbolisch bedrag, daar lacht men toch mee? 0.22
176 Absoluut, want die 100 miljard is niet uit de lucht gegrepen. 0.01
177 Als we op Europees niveau kijken naar de NAVO-lidstaten... Alleen al de arsenalen op peil brengen, daarvoor zijn we al meer dan 100 miljard kwijt. 98.61
178 En die arsenalen op peil brengen, dat heeft niet alleen te maken met het voorbereiden op een confrontatie met Rusland, maar ook het minimaal vermogen om onze maritieme belangen te verdedigen in de Rode Zee, hier en daar een stabilisatie- operatie te doen in Afrika. 0.12
179 De inspanning die we gaan moeten leveren als lidstaat, waar u het terecht over heeft, is veel groter dan we nu doen. 3.81
180 Je hoort dikwijls: die twee procent komt van de NAVO en Amerika. 0.02
182 Twee procent van ons bruto nationaal product zou geïnvesteerd moeten worden volgens de NAVO-regels in defensie. 0.24
184 Het is niet alleen een kwestie van centen, maar ook van mensen. 0.01
185 We gaan mensen moeten vinden voor de krijgsmacht en voor de defensie-industrie. 0.01
186 Een van de zaken die ik hoor bij heel veel defensiebedrijven, is: zelfs met meer middelen hebben we wellicht niet de mensen om de dingen te maken die we nodig hebben. 0.04
187 Je zegt dan aan de ene kant, Borrell benadrukt dat ook: we stappen eindelijk af van dat vredesdividend. 0.02
190 We stappen af van een vredesdividend, maar al bij al zitten we nog altijd in een soort van vredesroes en is er heel weinig bereidheid om te doen wat we moeten doen, in het domein defensie, maar ook in het domein industrie en energie. 0.05
191 We pakken niet door, dat is wat meneer Holslag zegt. 0.02
192 We zouden het beter goed doen en we doen het halfslachtig. 0.01
194 Ik ben blij dat je refereert aan de industrie en de Green Deal. 0.35
195 Ik zou heel hard... Ik vind dat... Vooruit, socialisten, en u zegt: defensie, we pakken door. 0.02
199 Ik zou niet liever willen dan dat we in een vredesroes komen. 0.01
201 Voor een socialist is elke euro die je militair moet uitgeven, een euro die je niet kunt uitgeven aan het vergroenen van onze industrie, aan sociale zekerheid... Aan ontwikkelingssamenwerking, migratie... Allemaal voorstellen die gedaan zijn om dat geld te vinden. 0.02
204 Waar we het wel gaan halen... Er zijn twee dingen: de Belgische begroting en de Europese begroting. 0.01
208 Dat zeggen ook alle politieke partijen in de aanloop naar de verkiezingen. 0.03
211 Die afspraak hebben we op ons congres afgelopen weekend gemaakt. 0.01
212 we zijn het absoluut eens met het groeipad dat we uitgetekend hebben voor defensie naar 2035: naar die twee procent gaan. 0.04
213 Maar waarom zeggen we niet, zoals alle anderen die hard roepen, dat we dat onmiddellijk gaan doen? 0.01
218 Als je denkt dat België alleen de Russen zal tegenhouden aan de grens.... Nee, maar moeten we niet eindelijk... 0.01
219 Put your money where your mouth is, zoals de Engelsen zeggen. 2.05
222 - Nee, maar wacht... Het zou te gemakkelijk zijn om u nu gelijk te geven. 0.01
223 De mensen moeten ook op het einde van de maand rondkomen. 0.01
226 En zoals we het eens waren in het begin: er moet ingezet worden op een industriebeleid dat ervoor zorgt dat de ArcelorMittals van deze wereld en als het nog kan Van Hool, en alle anderen, BASF en zo verder, kunnen vergroenen en ervoor kunnen zorgen dat de jobs hier blijven. 0.04
227 Als je de publieke opinie volledig verliest omdat je niet meer investeert in sociale zekerheid of in je industriebeleid... We moeten het echt wel samen doen. 0.01
229 Dit is ontzettend belangrijk: binnenkort gaan we stemmen in het Europees parlement over economic governance. 0.15
230 Een heel moeilijk woord om te zeggen: dat gaat over de begrotingsregels. 0.84
232 En de reden is: Je zal natuurlijk marge moeten geven aan je lidstaten en aan de EU om die investering ook echt te doen. 0.01
233 Dat betekent dat we flexibel zullen moeten zijn met onze budgetten. 0.01
234 En dat je niet zo strikt zal moeten zijn als Europa met de begrotingsregels om dit mogelijk te maken? 0.01
235 Ja, zoals ze vroeger kwamen zeggen: Je moet besparen op de sociale zekerheid. 0.01
236 We gaan niet aan de ene kant besparen op de sociale zekerheid en investeren in defensie. 0.03
238 U zegt heel terecht dat we de bevolking niet mogen verliezen. 3.19
239 Maar ik denk dat we ook de morele eerlijkheid moeten hebben om de bevolking uit te leggen waar we staan. 0.01
240 En waar we staan met onze kleine, vergrijzende samenleving, is te midden van een wereld die zeer turbulent wordt op geopolitiek en militair vlak, op industrieel vlak... En het is misschien hard om dat te zeggen, maar er zal de komende generatie een strijd zijn om ons zelfbehoud. 0.01
242 De inspanning die we gaan moeten leveren, zal helemaal niet te vergelijken zijn met wat we de voorbije 20 of 30 jaar gedaan hebben. 0.01
246 Maar mensen zullen wellicht grotere inspanningen moeten doen in hun budget om opnieuw meer geld te investeren in die dingen die essentieel zijn: veiligheid, onderwijs, infrastructuur. 0.01
248 Als we dat nu niet doen, zullen onze kinderen het gelag betalen. 0.01
250 Een flexibele houding ten opzichte van overheidsbudgetten tot op zekere hoogte. 0.01
251 Als dat geld gebruikt wordt om te investeren, kan ik daarin meegaan. 0.01
252 Maar als het gebruikt wordt om een groot deel van de bevolking die nog altijd niet actief is, niet actief te houden, dan heb ik daar wel een probleem mee. 0.02
255 Voor sommigen, zeker voor Centraal- en Oost-Europa, lijkt het alsof de Russen aan de deur staan. 0.06
256 Zij verwijten ons heel erg dat wij nog in die vredesroes zitten en wel zeggen dat we willen investeren, maar tegelijk onze welvaart en privileges niet willen opgeven. 0.03
257 Het klopt dat België alleen de Russen niet zal tegenhouden. 0.01
258 Maar als je kijkt waar België staat op vlak van investeringen in defensie, dan bengelen we helemaal onderaan. 0.14
259 En als gastland van de NAVO en van de Europese instellingen is het wel belangrijk als politiek signaal dat wij ook zeggen: we durven keuzes te maken. 0.01
261 Veiligheid is een van de essenties van een land en onze begroting. 0.17
262 En dan moet je inderdaad als land en als politieke partij durven te zeggen: we gaan daar andere dingen voor laten vallen. 0.01
263 En het voorstel van mevrouw Van Brempt, ze is niet de eerste: hou het buiten de begroting. 0.02
264 Investeringen voor defensie hou je buiten de begroting, zoals je met een Oosterweel ook kan doen. 2.13
265 Of de regels van Europa worden minder strikt toegepast op de begroting. 30.79
266 Nochtans werd aangekondigd dat ze strikt zouden zijn voor ons land. 22.89
267 Die regels zullen worden goedgekeurd, zo ziet het ernaar uit. 41.56
268 Die laten inderdaad wel wat ruimte voor investeringen in defensie. 0.01
269 Er zijn nog andere voorstellen om gemeenschappelijk te lenen voor die defensie-investeringen. 0.01
270 Uiteindelijk komt het wel neer op de keuze: hoe hard zijn we ons bewust van de dreiging die er is? 0.01
271 Hoe gaan we dat vertalen in een volgende Belgische regering? 0.01
273 Vooral een volgend... Excuseer mij, naar de volgende Belgische regering moet doen wat ze heeft afgesproken, met name het groeipad. 0.01
275 De uitdaging ligt toch in het versterken van de Europese Unie. 0.01
279 De afgelopen tien jaar is er alleen maar gedesinvesteerd. 0.02
280 Het is de eerste regering die nu een groeipad voorziet. 0.01
281 Als er ruimte is om meer te doen, zal er meer gebeuren. 0.01
282 Maar het belangrijkste is en blijft het versterken van het Europese mandaat daarin. 0.01
283 We zitten hier al te discussiëren over een mogelijk Europees leger, maar we moeten eerst zorgen dat Europa dat mandaat krijgt. 0.02
287 Je verwees daarnet heel terecht naar de spanning tussen Frankrijk en Duitsland. 4.83
288 Die leidt ertoe... Als daar al spanning zit... Laat staan dat we nog moeten discussiëren met Orbán. 0.01
290 We moeten nu die veiligheids- structuur beginnen voor te bereiden. 0.01
291 De volgende Commissie moet daar echt een mandaat voor krijgen. 0.01
292 Maar dan gaan we ook moeten werken aan een Europa waarin de unanimiteit op buitenlands beleid en defensiebeleid ook echt afgeschaft wordt. 0.01
293 Wat zijn we met een sterkere defensie-industrie als we geen gezamenlijk buitenlands beleid hebben? 0.02
294 Dan hebben we geen kader om te zeggen... Je sprak over onze maritieme sector en maritieme handel verdedigen. 26.19
295 Daarvoor heb je een strak buitenlands beleid nodig. 0.01
296 Dat betekent dat defensie voor een stukje een Europese bevoegdheid wordt. 0.33
297 Defensie en buitenlands beleid, die twee hangen samen. 0.01
299 Als je nu voelt hoe gevoelig deze voorstellen deze week al lagen bij heel veel lidstaten... En dat gaat dan puur over defensie-industrie. 0.02
300 ...zijn we inderdaad nog heel ver af van nog meer gemeenschappelijk defensiebeleid. 0.01
301 Er is wel het voorstel om in de volgende Europese Commissie een defensiecommissaris te hebben. 0.01
302 Dat zou wellicht iemand uit Centraal-Oost-Europa zijn, wat een zekere symboliek met zich meebrengt. 0.01
304 Dus een volgende stap zal waarschijnlijk nog een nieuwe schok nodig hebben. 0.01
305 En dan kijken we inderdaad naar Trump of een verder offensief van Rusland in Oekraïne. 0.02
306 Heel kort een anekdote: vorige week had ik een onderhoud met een minister van Defensie uit Centraal-Europa en die zei heel klaar en duidelijk: als jullie West-Europeanen meer Europese samenwerking op gebied van veiligheid willen, toon ons dat het jullie ernst is. 0.02
307 Dat kunnen we als lidstaat alleen maar doen door een stukje mee onze budgettaire verantwoordelijkheid te nemen. 0.01
309 De Europese Unie heeft een deal gesloten met het West-Afrikaanse land Mauritanië om illegale migratie tegen te gaan. 99.99
310 Het land krijgt een eerste pakket van 210 miljoen euro om beter te kunnen optreden tegen mensensmokkelaars die proberen migranten naar de Canarische Eilanden, naar Spanje dus, te sturen. 0.03
311 De bedoeling is niet om zomaar migranten tegen te houden, de bedoeling is om criminele smokkelnetwerken aan te pakken, de bedoeling is om te vermijden dat mensen verdrinken op zee. 0.01
312 Maar dat doe je ook door toekomstkansen te creëren. 0.06
313 We creëren legale migratiemogelijkheden, maar we creëren ook werkgelegenheid hier en we investeren in jobs hier. 0.01
314 We zijn in Europa al meer dan drie decennia bezig met een soort kat-en-muisspel waarbij we akkoorden sluiten, routes zich verleggen. 0.08
322 Het past in een breder beleid om ook de externe dimensie van migratie aan te pakken. 0.01
323 Men raakt het intern niet eens over de verdeling van vluchtelingen wanneer ze aankomen in Europa. 2.89
325 En op termijn willen ze ook naar Egypte gaan in de komende maanden. 0.02
327 Maar de professor zegt: De routes verleggen zich gewoon en het is niet efficiënt. 0.02
328 Er worden veel vragen gesteld over of dit een... Mevrouw De Moor had cijfers geciteerd over Tunesië, maar het risico is dat die routes zich verleggen en dat het gewoon blijft doorgaan in alle landen in Noord-Afrika. 0.03
330 Tegelijk zijn er ook heel veel consequenties als het gaat over mensenrechten. 0.05
331 Zoals de verschrikkelijke beelden in de Libische woestijn na het verdrag van Tunesië. 0.01
336 In principe... Binnenkort gaan we... Het is een van de laatste stemmingen voor we naar de verkiezingen gaan. 0.04
341 Het is absoluut niet voldoende om het hele migratieprobleem beter onder controle te krijgen, maar het is wel een eerste stap. 0.01
342 En in dat migratiebeleid heeft akkoorden maken met Noord-Afrikaanse landen absoluut een plaats. 0.01
344 In een democratie is het heel belangrijk dat het parlement de controle heeft over wat er daar gebeurt. 0.01
345 De Commissie gaat daar akkoorden afsluiten met budgetten van de Europese Unie. 0.01
346 Wij in het parlement hebben daar geen controle over. 0.01
349 Het klinkt nu alsof dat niet belangrijk is, maar dat is het wel. 0.01
350 Anders weet je niet of onvoldoende wat die landen met die middelen doen. 0.01
352 Er moeten clausules in staan, die opnieuw gecontroleerd moeten worden, over hoe de mensenrechten worden gerespecteerd. 0.01
353 Bij mijn weten staat dat er nu niet in, maar er zou samengewerkt kunnen worden met de agentschappen van de Verenigde Naties, die daar veel ervaring mee hebben. 0.03
354 Wat ik onaanvaardbaar zou vinden, is dat we dingen uitbesteden aan Noord-Afrika, zoals het controleren van hun grens, en smokkelroutes, die heel belangrijk zijn, zonder dat we controle hebben over die mensenrechten of bijvoorbeeld illegale pushbacks, waar trouwens Frontex ook aan meewerkt. 5.95
358 We hebben die discussie een paar weken geleden met meneer De Wever gehad. 0.01
360 Het morele aspect dat u benadrukt en het aspect van realpolitik. 0.01
361 Heel veel landen waar we nu op rekenen om voor een stuk de migratie af te remmen, zijn heel onstabiel, zoals Egypte. 43.8
363 Egypte is een van de belangrijkste landen van oorsprong, net als Tunesië. 0.03
364 Je gaat dus rekenen op landen die op termijn vanwege hun fragiliteit en slecht leiderschap onbetrouwbaar zijn. 0.02
365 Een ander aspect is dat Mauritanië nu... de belofte om 210 miljoen te gaan investeren... Dat is heel weinig in vergelijking met wat andere concurrenten met die landen samen doen. 0.26
366 Saudi-Arabië bijvoorbeeld heeft onlangs honderden miljoenen beloofd aan dat land. 0.1
367 De Verenigde Arabische Emiraten hebben voor miljarden investeringen beloofd aan zo'n land. 99.98
368 Het geeft dus aan, en het is een beetje hetzelfde punt als op het vlak van defensie, dat je hier een Europese Unie hebt die symbolisch initiatieven neemt, maar in het grotere geopolitieke geheel onvoldoende krachtig zijn om een verschil te maken. 9.09
369 Ik denk dat daar de eerlijkheid ons gebiedt om te besluiten dat met die enorme migratiedruk in Afrika, die alleen maar toeneemt, dit ons op lange termijn eigenlijk niet zal helpen. 0.01
370 En dan heeft mevrouw Von der Leyen, de Commissievoorzitter, die kandidaat is om zichzelf op te volgen, gisteren een nieuw plan voorgesteld. 0.01
371 Een verkiezingsplan, dat veel verder gaat dan het akkoord. 0.54
372 Ja, zij is deel van de christendemocratische familie in het Europees parlement. 0.01
373 Zij hebben op hun congres het voorstel gedaan dat vluchtelingen die binnenkomen in Europa naar veilige derde landen gestuurd zouden worden. 0.02
375 En dat doet inderdaad heel erg denken aan het Rwandaplan van Groot-Brittannië, waar heel veel kritiek op is geweest vanuit verschillende Europese landen, waar men ook graag sarcastisch doet over Groot-Brittannië sinds ze weg zijn gegaan uit de Europese Unie. 0.03
376 Von der Leyen zegt dat het iets anders is, want we gaan kijken naar veilige derde landen met bepaalde garanties. 0.02
377 Maar je merkt bij die christendemocratische familie een ruk naar rechts in de aanloop naar de Europese verkiezingen, waar de nog rechtsere partijen heel erg voorspeld worden om te winnen. 0.02
378 Men wil een deel van die kiezers capteren door daar wat op vooruit te lopen. 0.01
379 Zou u daar achter kunnen staan, mocht de christendemocratische familie dit plan op de tafel leggen? 0.01
381 Het is ook iets compleet anders dan die akkoorden afsluiten met Noord-Afrikaanse landen. 0.01
386 Dat is zo typisch een voorstel... Is dat niet het Australische model waar een aantal mensen heel erg voorstander van zijn? 0.01
388 Namelijk: zorg ervoor dat je niet binnen geraakt en dat je procedure elders afgehandeld wordt. 0.01
390 Als je binnen geraakt, zetten we je op een vliegtuig naar Rwanda of een andere plek, of Albanië, om daar dan een procedure te doorlopen die net zo goed in Europa doorlopen kan worden. 0.11
391 Wat we moeten doen en wat we ook in het migratiepact onderhandeld hebben, is: voor iedereen dezelfde soort procedures voorzien. 0.01
392 Zodat mensen die toekomen, niet kunnen gaan shoppen. 0.01
393 Eens je de procedure doorlopen hebt, geldt die ook voor iedereen in de Europese Unie. 43.33
394 We zouden als Europese Unie moeten kijken naar een fair en juist terugkeerbeleid. 0.01
395 Maar dan bots je toch op de realiteit van bijvoorbeeld Oost-Europese landen die gewoon niet meedoen? 0.01
396 Dat maakt het migratiepact ook zo onvolledig, zo onvolmaakt en met momenten ook moeilijk te verdedigen, omdat er wat afkoop in zit. 1.45
399 Maar wat de EVP hier voorstelt, is typisch een verkiezingsvoorstel dat goed klinkt en waarvan mensen denken: dat is misschien een oplossing. 0.01
401 Italië is ondertussen wel akkoorden aan het sluiten met Albanië. 0.02
404 Zolang Europa mee bestuurd wordt door sociaaldemocraten, zal het er nooit komen. 0.01
405 Het toont aan hoe het migratiebeleid... Dit soort dingen zijn zaken waar Viktor Orbán tien jaar geleden al voor pleitte. 0.02
406 Je merkt dat we meer en meer die richting aan het opschuiven zijn. 0.01
407 Het risico is dat na die Europese verkiezingen, misschien, ondanks de socialisten, dit soort zaken er wel zullen komen vanwege die ruk naar rechts. 0.01
409 In verschillende Europese landen, kijk maar naar Nederland, zitten partijen met een extreemrechtse signatuur een regering te vormen. 0.02
410 Je zou dit soort beleid in Europese landen kunnen krijgen. 0.01
411 Het is duidelijk dat het migratie- beleid naar rechts evolueert. 0.03
413 Ik begrijp natuurlijk wel... U vindt het dus ook geen goed idee? 0.01
415 Zeker als we zouden spreken met een land als Rwanda. 0.01
416 Dat is nu niet aan de orde, maar de Britten hebben dat geprobeerd. 0.05
417 Hoe kun je in godsnaam kijken naar een land om asielzoekers terug te sturen als een land in Oost-Congo mee destabiliseert en verantwoordelijk is voor de vluchtelingenstroom? 0.02
419 - Dat is ook een onstabiel land in een Balkanregio die ook niet bijster stabiel is. 0.04
422 Dat is misschien populair bij de bevolking die bezorgd is over migratie, maar op termijn zal dit niks afdoen aan de enorme migratiedruk. 0.13
423 Er is maar één manier om om te gaan met migratie: een combinatie van interne veerkracht, zorgen dat je duidelijke spelregels hebt en dat nieuwkomers zich op een goede manier kunnen integreren. 0.01
425 En in een tweede fase moet je zorgen... Dat zal een zeer zware inspanning zijn. 0.01
426 ...voor meer stabiliteit, om te beginnen in Noord-Afrika en geleidelijk aan ook meer naar het zuiden. 0.01
427 Dat betekent bijvoorbeeld wel dat je moet investeren in ontwikkelingssamenwerking, terwijl je dat geld niet voor defensie kan gebruiken. 0.87
432 Als we dachten dat we de voorbije jaren veel moesten doen voor die beleidsdomeinen, zullen we nog veel meer moeten doen. 0.01
434 Ontwikkelingssamenwerking, ja, maar op een kritische manier en ook gekoppeld aan handel en investeringen. 0.01
435 Wij zouden moeten doen wat de nieuwe partnerlanden van Afrika doen, de Chinezen, de Saudiërs. 0.01
436 Dat is mooie, aantrekkelijke pakketten ontwikkelen. 0.01
437 Niet van de orde van 210 miljoen zoals nu in Mauritanië, want dat is uiteindelijk weinig of niets, maar zeer groot, zodat die landen bijna geen alternatief hebben. 1.45
438 Het is een beetje een vies woord, maar Europa zal weer een invloedssfeer moeten bouwen en hopelijk wat constructiever dan wat de Chinezen en de Russen doen rondom hun grenzen. 0.01
440 Dat zal de enige manier zijn om geleidelijk aan stabiliteit te brengen en ook de migratiedruk te verzachten. 0.01
441 Is Europa de laatste jaren niet te veel met zichzelf bezig geweest? 0.01
442 Moet het niet een geopolitieke rol beginnen te spelen? 0.01
444 Maar je mag niet vergeten: we hebben net zoals de rest van de wereld een pandemie over ons heen gehad. 0.01
445 We hebben, en daar ben ik nog altijd heel trots over, en dat is ook een deel van de oplossing... Ik ben het heel erg met professor Holslag eens. 0.02
446 We gaan ook met z'n allen de klimaatuitdaging moeten aangaan. 0.01
452 Zeker en vast, want het zou zo dom zijn om het niet te doen. 0.01
453 In eerste instantie voor onze eigen industrie, in tweede instantie voor onze eigen toekomst, maar ook voor de toekomst in Afrika. 0.01
454 We weten dat de effecten van de klimaatopwarming in eerste instantie in een bepaald aantal delen van Afrika en Azië terechtkomen, waar het onleefbaar zal worden. 94.51
456 We moeten nieuwe investeringen doen in defensie, migratie, ontwikkelingssamenwerking. 0.01
459 De nood is dus zo hoog om dat op Europees niveau te coördineren. 0.01
460 En dan... Maar het wordt hier precies heel zwaar, maar we kunnen de toekomst perfect aan. 0.01
461 We hebben in Europa de middelen, de mensen, de technologie. 0.06
464 Wat gaan we moeten doen met onze knappe technologie over de vergroening van de industrie? 0.01
466 Dat is ook een switch in het narratief in de Europese Unie. 0.01
467 We zijn heel beschermend als het over onze technologie gaat. 0.01
468 We willen wel middelen geven aan ontwikkelingssamenwerking, maar we zouden beter ook onze technologie delen, zodat die landen een belangrijke motor kunnen worden van ontwikkeling van waterstof, die we in Europa nodig zullen hebben. 0.01
469 Ziet u de klimaatproblematiek, de vergroening nog deel uitmaken van Europa de komende jaren? 0.01
470 Of is er een verschuiving naar andere thema's die meer met het geopolitieke gegeven te maken hebben? 0.01
471 De verschuiving gebeurt inderdaad naar thema's zoals defensie, industrie, geopolitiek. 0.01
472 Ursula von der Leyen praat niet meer over klimaat, haar Green Deal. 0.04
474 Je merkt dat de huidige Commissie de geschiedenisboeken in zal gaan als de push vanuit Europa naar het klimaat. 0.01
475 Daar gebeuren nu een paar kleine aanpassingen op, maar die trend is wel ingezet. 0.02
476 In 2019 hadden we de klimaatmarsen, nu de tractoren op straat. 0.01
478 Maar ik denk niet dat het beleid op zich zal verdwijnen. 0.01
480 In de Verenigde Staten wordt de dagelijkse politiek overheerst door de strijd voor het presidentschap. 36.72
481 Na de voorverkiezingen deze week is het duidelijk geworden dat de strijd zal gaan tussen de huidige president Joe Biden en de voormalige president Donald Trump. 0.04
482 Er zijn eigenlijk drie belangrijke thema's naar de verkiezingen van 5 november toe. 0.51
485 En dan inderdaad de leeftijd van Joe Biden is een belangrijk thema. 0.01
486 Meneer Holslag, wat vond u van de toespraak van president Biden? 0.02
488 Vooral de bedreiging van de democratie van binnenuit. 0.01
489 Maar ook de nadruk op heel veel geopolitieke thema's. 0.01
491 Of hij daarmee zijn Amerikaanse kiezers zal overtuigen, is een heel andere kwestie. 0.01
492 Voor veel Europeanen is het geruststellend dat hij de nadruk op de kwestie in Oekraïne legde en zich daarop wilde profileren. 0.16
493 Maar er is een groot verschil in wat betreft een State of the Union, hoe die gepercipieerd wordt vanuit Europees standpunt en wat dat betekent voor een doorsnee Amerikaan. 0.02
494 Hoe reageert men in Europese kringen op deze toespraak? 0.01
495 Deels opgelucht, maar tegelijk vind ik dat de Europese diplomaten en dat men in de Europese Commissie zich al aan het voorbereiden is op een potentiële terugkeer van Trump en wat dat zou betekenen voor Europa. 10.7
499 Men mag geen invloed uitoefenen op de Amerikaanse democratie. 0.01
500 Het betekent een mentaliteitshift als het gaat over veiligheid, defensie, Oekraïne, maar ook handel, economie. 0.01
501 Het idee dat we de Amerikaanse veiligheidsparaplu kwijt zouden zijn, daar is men absoluut ongerust over. 0.01
502 Men had het over Poetin die oprukt en Amerika dat zich aan het terugtrekken is. 0.03
506 Wat is de grootste bedreiging voor onze democratie? 0.01
512 Maar van Poetin weten we op zijn minst dat hij niet alleen compleet onberekenbaar is, maar zijn eigen wereld creëert... Met de kaart waarin Oekraïne volledig Russisch wordt beschouwd. 0.17
513 En hij is ook bereid om zijn eigen bevolking op te offeren aan een onwaarschijnlijk zinloze oorlog. 0.01
514 Waarschijnlijk heeft dat in zijn redenering een bepaalde logica, maar voor mij is dat compleet onlogisch. 0.01
515 Het grote voordeel bij Trump is... Toen hij voor het eerst verkozen werd, waren we allemaal in shock. 0.26
516 Daarna zijn we van de ene verbazing in de andere gevallen. 0.02
521 We zijn uiteraard militair niet klaar, ook niet met onze industrie. 0.05
525 Daar ben ik ook niet zo... Allee, ik zou het vreselijk vinden. 0.01
526 En ik steun, samen met veel mensen in Europa, Biden. 0.04
528 Maar als het zover is, dan weten we dat we onze eigen boontjes moeten doppen en daar zijn we wel klaar voor. 0.01
529 Wat is de grootste bedreiging voor de democratie: Poetin of Trump? 0.01
532 Het gebrek aan leiderschap in de EU en het gebrek aan verantwoordelijk- heidszin bij de burgers. 0.01
533 Ik weet niet of we mentaal klaar zijn voor de grote veranderingen in de wereld. 0.01
534 Oké, onze beleidsmakers weten enigszins wat op ons afkomt, maar de bereidheid van bedrijven, overheden en burgers om zich aan te passen aan die realiteit, is nog zeer beperkt. 0.05
535 Als ik met burgers spreek over wat het kan betekenen om hier onze industrie op een duurzame manier op te bouwen, dat het op korte termijn iets meer zal kosten... Heel weinig mensen zijn daartoe bereid. 0.02
536 Als ik spreek met bedrijven dat het belangrijk is om niet alleen de toekomst in Amerika en China te bouwen, maar ook in Europa, ook al heeft dat een meerprijs, dan kijken veel bedrijfsleiders mij aan: dat zal te veel geld kosten. 3.51
538 De wereld is in zekere mate opnieuw normaal aan het worden. 0.01
539 Je krijgt de terugkeer van een machtspolitiek die je voor de heerschappij van het Westen had. 0.05
540 Maar we hebben het heel moeilijk om daarmee in het reine te komen en de inspanningen te leveren die nodig zijn om Europa te handhaven en veilig te stellen op lange termijn. 0.01
541 Het probleem van het Amerikaanse nationalisme gaat voorbij Trump. 0.01
542 In de laatste jaren van Barack Obama zag je dat economisch-nationalisme ook terugkomen en dat de Amerikanen meer richting Azië wilden zwenken. 0.59
545 En de verklaring is het feit dat we mentaal niet klaar zijn, dat we het weten, maar er niet naar handelen. 0.04
550 Maar we zijn wel veel wendbaarder dan we tien jaar geleden waren. 0.01
551 Vergeet ook niet dat we door een pandemie zijn gegaan. 0.01
552 Daar is de hemel op onze kop gevallen, bij wijze van spreken. 0.01
553 We hebben lockdowns gehad, de economie heeft platgelegen, de scholen zijn gesloten. 0.02
554 Tegelijkertijd zijn we daardoor gekomen en is onze economie er niet aan onderdoor gegaan. 0.56
555 We hebben die ook gestut vanuit de verschillende overheden. 0.01
556 Bij de bevolking heb ik daar een ongelooflijk mentale weerbaarheid gezien. 0.01
558 Ik denk ook dat we veel flexibeler in ons denken geworden zijn om dat te doen. 0.01
561 Dat betekent meer investeren, bijvoorbeeld in warmtepompen. 0.01
563 De stijging van de investeringen die gezinnen moeten doen in het energiezuinig maken van een huis, waartoe heeft dat geleid? 0.12
565 Ik denk dat dat allemaal duidelijke signalen zijn, dat de bevolking helemaal niet klaar is om moeilijke aanpassingen te doen in functie van zelfbehoud op lange termijn. 0.02
567 Je hebt onvoldoende leiderschap om mensen boven de waan van de dag uit te tillen. 0.01
569 We hebben het terecht over defensie, economische veiligheid. 0.01
570 Het eroderen van die Amerikaanse democratie van binnenuit, wat je ziet als Trump opnieuw verkozen zou worden, zal veel druk zetten op onze democratische waarden. 0.01
571 Je hebt Viktor Orbán, AfD, Le Pen in Frankrijk... Kijk naar Nederland, Vlaanderen. 0.03
573 Dat zet veel druk op het idee dat wij als democratie, als rechtsstaat ook die waarden willen uitdragen naar de rest van de wereld. 0.01
574 Als je merkt dat vanuit het oosten de dreiging van Poetin komt, een Amerika waarin het idee van het uitdragen van de Amerikaanse democratie verdwijnt, dat is een risico dat zelfs de politieke elite nog wat onderschat. 0.02
575 Meneer Holslag heeft wel iets belangrijks gezegd: maatregelen voor het klimaat, u verwees naar warmtepompen, zorgen ervoor dat mensen niet mee zijn en proteststemmen uitbrengen. 0.01
576 Dat is natuurlijk wel iets waar je hele politieke functioneren ook in vraag komt te staan. 0.01
579 Toen ik vroeger een tweet stuurde... Dat heet niet meer zo, maar bon. 1.77
582 ...over klimaat of elektrische wagens, kwam er wel reactie op, maar de laatste twee jaar komt het hele rechtse trollenleger eraan te pas om mij in allerlei hoeken te steken. 0.02
583 Misschien willen mensen er niet van weten, niet alleen de trollen. 0.02
585 Je hebt politiek leiderschap nodig om ze mee te nemen in dat verhaal. 0.01
586 Als we de klimaatuitdagingen niet oplossen, dan is ons probleem nog groter dan Poetin die aan onze grenzen staat. 0.02
587 Maar je merkt nu wel... De tractoren zijn daar het symbool van. 0.05
589 De christendemocraten willen hun eigen beleid niet meer verdedigen. 0.11
592 Het zijn de christendemocraten die de laatste jaren extreemrechts aan het achternalopen zijn. 0.03
593 Iedereen weet: als je het discours van extreemrechts en de maatregelen van extreemrechts achternaloopt... Maar het draagvlak is intussen wel weg. 0.01
595 Ik zie nog veel mensen die wel achter het klimaatbeleid staan. 0.02
596 Ik zie nog veel mensen die wel bereid zijn om op te komen voor meer sociaal beleid en een solidaire samenleving. 0.01
598 Het gaat me niet alleen om het klimaat, maar om het feit dat bijvoorbeeld de opkomst van rechts aangeeft dat mensen beseffen dat we stappen moeten zetten in de richting van meer veiligheid. 42.34
599 Ik denk dat de sprong naar rechts voor een stuk een schreeuw is naar meer veiligheid en zekerheid. 0.01
601 Maar als het aankomt op eigen inspanningen om die veiligheid op te bouwen, dan zijn die er niet. 0.01
602 Bijvoorbeeld het heropbouwen van de industrie hier zal geld kosten. 0.01
604 Meer lokale landbouwproductie kost meer geld dan de kiloknallers die uit Roemenië komen, ik zeg maar iets. 99.99
605 Maar dan nog heb je de ene dag mensen die zeggen dat ze voor de boeren en tractoren zijn, maar die de andere dag in de supermarkt moeten kiezen tussen een kiloknaller bij een Nederlandse of Duitse retailer aan de andere kant en een iets duurder lokaal stuk vlees en dan voor dat eerste gaan. 0.63
609 Zolang we dat niet hebben, gaan de autoritaire concurrenten winnen en zal de positie van Europa blijven afbrokkelen. 0.01
610 Het valt me op dat u een vrij positieve kijk op de toekomst blijft hebben, ondanks alle doembeelden die er wel zijn. 0.03
612 Als je kijkt naar de afgelopen 20 jaar... Er zijn wel al wat crisissen op ons afgekomen. 0.06
613 We zijn deze eeuw gestart met de aanslag op de Twin Towers. 2.57
617 We hebben een pandemie gehad, we zitten nu in oorlog. 0.02
618 Over Gaza hebben we nog niet gesproken, ook een groot effect. 0.03
619 En uiteraard ben ik niet blind voor de verandering in de geopolitiek. 0.01
620 Ik ben zeker niet blind voor de bedreiging voor de democratie. 0.01
622 Ook wij hebben intern en extern dat probleem, met landen als Hongarije, maar niet alleen. 0.04
624 Maar ik geloof echt in onze veerkracht, zowel politiek als onder de bevolking, om daarmee om te gaan. 0.01
625 En zoals ik daarnet al zei: we zijn een heel rijk continent. 0.03
626 We hebben fantastische mensen, hoogopgeleide mensen. 0.01
627 En ik weet ook wel... Ik wil niet blind zijn voor de problemen in ons onderwijs, maar ook dat kunnen we aanpakken. 0.01
628 Je hebt wel leiders en politici nodig die ook zeggen wat de uitweg is. 0.01
629 Ik ben het eens met de professor dat je daarin consequent moet zijn. 44.73
630 Vandaar dat ik zo boos ben op de EVP en de christendemocraten, die nu ineens Mercosur afvallen. 0.02
633 Omdat er tractoren staan ineens een ander discours aannemen. 0.01
634 Je mag er mijn tussenkomsten van de afgelopen tien jaar op nakijken: die gaan altijd in dezelfde richting. 0.01
635 Je moet investeren in het sociale beleid, klimaatbeleid en in je veiligheidsbeleid. 0.01
636 En we moeten ervoor zorgen dat we dat op Europees niveau doen, het enige niveau waarin we dat gecoördineerd en sterk kunnen doen. 0.01
637 Toch wel een correctie: het is niet dat ik hier uitsluitend defaitistisch zit te zijn, anders had ik hier in eerste instantie niet gezeten. 0.02
638 De uitdagingen zijn fenomenaal, maar ik blijf wel geloven in het potentieel van Europa, onze burgers en ondernemers om zich heruit te vinden, maar het is wel kwart over twaalf. 0.16
639 En alleen met ambities op papier gaan we er niet geraken. 0.02
640 Wat we nu nog hebben in Europa aan welvaart en ondernemerschap, moeten we nu echt sturen naar een veiligere, duurzamere Europese samenleving. 0.02
641 En onze welvaart minder stuwen naar onze concurrenten. 0.01
643 Als we daar consequenter in moeten zijn, treed ik u volledig bij. 0.01
644 Maar dat is niet makkelijk voor mensen die 30 jaar lang gewoon zijn geraakt aan een levenswijze waarin ze konden kopen en doen zonder enig rekenschap te geven. 0.03
647 Dit is het einde van 'De afspraak op vrijdag' en daarmee is weer een politieke week netjes neergelegd. 0.01
648 Zoals altijd dank ik mijn gasten voor de deskundige hulp daarbij: Kathleen Van Brempt, Barbara Moens en Jonathan Holslag. 0.07