De Afspraak op Vrijdag 🇧🇪

url https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak-op-vrijdag/2024/de-afspraak-op-vrijdag-d20240614
datetime 2024-06-14 20:35:00
description In ‘De afspraak op vrijdag’ van 14 juni heeft Ivan De Vadder MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez te gast, samen met de hoofdredacteur van Knack Bert Bultinck en professor politicologie Bart Maddens (KU Leuven). Ze hebben het over het succes van de MR en de federale en regionale regeringsvorming.

 

Statements

idx statement score
0 Het is vrijdag en dan overlopen we in 'De afspraak' altijd de politieke week. 0.02
1 Vandaag doen we dat met de voorzitter van de MR, Georges-Louis Bouchez, met politicoloog Bart Maddens en met de hoofdredacteur van de Knack, Bert Bultinck. 0.01
5 U zal er niet aan ontsnappen, want u hebt het ons beloofd. 0.02
11 Wanneer zal u het volledige interview in het Nederlands kunnen doen? 0.01
20 De regering mag enkel dringende beslissingen nemen. 0.01
21 Denk bijvoorbeeld aan het begin van de coronacrisis, dat was toen ook een regering in lopende zaken. 0.01
22 De regering mag ook beslissingen nemen met betrekking tot het dagelijks bestuur. 0.21
24 En een regering mag ook nog beslissingen nemen die de uitvoering zijn van beslissingen die al eerder zijn genomen. 0.03
25 Dus dat lijkt in principe vrij evident, maar dat is wel rekbaar. 0.01
26 Dringende zaken... Als het lang duurt voor een regering wordt gevormd, dan zijn er meer en meer dringende zaken. 0.01
27 Denk bijvoorbeeld aan 2011, dat was de ontslagnemende regering van Yves Leterme. 0.02
28 Die heeft op een bepaald moment een nieuwe gouverneur van de Nationale Bank benoemd. 0.01
31 Die heeft toen ook de oorlog uitgeroepen, als ik me goed herinner. 0.01
32 Dat was niet echt een beslissing van lopende zaken. 0.01
34 Maar dat is gebeurd met de goedkeuring van het parlement. 0.02
35 De Kamer heeft toen een resolutie goedgekeurd, daar was een grote meerderheid voor en dat is wel belangrijk. 0.02
36 Het hele systeem van lopende zaken beschermt het parlement. 0.01
37 Dat zorgt ervoor dat de regering geen beslissingen kan nemen waarvoor er geen meerderheid is in het parlement. 0.51
38 Dus als het parlement zegt dat je dat mag doen, kan de regering wel beslissingen nemen. 0.03
41 Een van de grote verrassingen van de week, of geen verrassing, de terugkeer van de verloren zoon Conner Rousseau. 0.02
43 Iedereen verwachtte wel dat hij opnieuw de voorzittersstoel zou bezetten. 0.63
44 Ik denk dat dat wel eens een goede zaak zou kunnen zijn voor Vooruit. 0.01
45 Conner Rousseau heeft eigenlijk de invulling van een ondertussen klassiek geworden partijvoorzitter: een zware onderhandelaar, iemand die forse uitspraken niet schuwt, iemand die de partijlijn bewaakt. 0.01
46 Dat is een beetje de functie van een partijvoorzitter. 0.02
47 Tegelijkertijd denk ik dat het voor de formatie en voor het bestuur moeilijker kan worden. 0.01
48 Er is al verschillende keren op gewezen: die voorzitters zijn fel en kunnen een stempel drukken, en zij hebben dikwijls veel kritiek op het regeringsbeleid. 0.02
49 Tijdens de Zweedse regering waren er bijvoorbeeld veel discussies over het gevoerde beleid. 0.01
52 Hetzelfde geldt voor meneer Bouchez, hij is ook een zeer aanwezige, felle voorzitter. 14.82
54 Soms worden er controverses opgerakeld, worden er ruzietjes gestookt. 0.9
55 In die zin was Melissa Depraetere een verfrissende verschijning. 0.01
57 Koen Geens heeft ook gezegd: De voorzitters die onderhandelen, moeten mee in de regering en mee verantwoordelijkheid nemen. 0.02
59 Dus u zou nu een andere rol hanteren als voorzitter? 0.01
60 Gelooft u dat hij door de omstandigheden nu een ander type voorzitter zal zijn? 0.01
62 Wat hij zegt over Vivaldi is uiteraard waar, het was een moeilijke constellatie met veel partijen en belangen. 0.03
63 Tegelijkertijd, ik heb er al naar verwezen, hadden in de Zweedse regering alle voorzitters ook die rol en was dat ook problematisch. 0.03
64 Het zou niet slecht zijn voor het bestuur van het land als die voorzitters zich koest zouden houden de komende vijf jaar. 0.01
65 Dus u blijft wel dezelfde rol spelen, want u vindt dat belangrijk en u boekt daarmee resultaten, zegt u. 0.03
67 Want ik voel dat zijn stijl de sleutel tot zijn succes is geweest, dat zegt hij ook. 0.01
70 De campagne is voorbij, de stemmen zijn uitgebracht. 0.01
71 Nu moeten de politici de knop omdraaien en een beetje dimmen. 0.01
72 Ik vind het verstandig van Bart De Wever dat hij nu de media mijdt. 0.01
73 De politici, en zeker de boegbeelden... Zegt u dan ook dat u het niet verstandig vindt van Georges-Louis Bouchez dat hij hier zit? 0.01
75 En die uithaal naar Good Move... Ik begrijp dat, want iedereen kent uw standpunt daarover. 0.01
76 Maar om nu nog het mes in de wonde te draaien, dat is niet verstandig. 0.01
77 Goed, we hebben al een aantal punten behandeld die we straks opnieuw zullen behandelen. 0.02
78 Want de verkiezingen zijn intussen vijf dagen achter de rug. 0.01
79 In de Duitstalige Gemeenschap is er al een regering en ook op andere politieke niveaus wordt er snelheid gemaakt. 0.01
80 Bart De Wever is informateur op het federale en Vlaamse niveau. 0.01
81 Vandaag bracht hij voor de eerste keer op het Vlaamse niveau de delegaties van de N-VA, Vooruit en CD&V bij elkaar. 0.01
82 Over een halfuur begint Bart De Wever aan zijn informatieronde om de Vlaamse regering te vormen. 0.01
84 Koning Filip heeft N-VA-voorzitter Bart De Wever aangesteld als informateur. 0.01
85 De Wever kreeg zijn koninklijke opdracht vanmiddag op het paleis in Brussel. 0.01
87 Indruk ook bij burgemeester Bart De Wever en gouverneur Cathy Berx, die hier rond het middaguur ook ter plaatse zijn geweest om eens te kijken hoe de toestand is. 0.02
91 Meneer Georges-Louis Bouchez verwees er net na, in Franstalig België is het al kannen en kruiken. 0.01
94 Dat is onder meer te danken aan het grote succes van meneer Bouchez in Franstalig België. 21.56
95 Tegelijkertijd merk ik dat er een euforie is, ook aan Vlaamse kant. 0.01
97 Aan Vlaamse kant kunnen er sneller stappen gezet worden, want het is daar heel moeilijk om een andere regering te vormen dan degene die voorligt. 0.01
100 Professor, er wordt wel eens gezegd dat het idee van die twee democratieën niet klopt. 0.05
101 De kiezer heeft rechtser gestemd in de twee landsgedeelten. 4.08
104 Je ziet nu dat de politieke families, of de vroegere politieke families, een totaal ander resultaat halen. 0.09
105 In Wallonië wint de MR spectaculair, In Vlaanderen verliest Open VLD spectaculair. 0.24
106 Hetzelfde geldt voor de sociaaldemocraten: CD&V in Vlaanderen daalt, Les Engagés wint enorm veel. 0.07
108 Het resultaat is wel dat je centrumrechts in Franstalig België en centrumrechts met Vooruit in Vlaanderen hebt. 0.32
109 Dat zouden verkiezingsresultaten van andere landen kunnen zijn. 0.04
111 Maar partijpolitiek vertaalt zich dat anders in Vlaanderen dan in Franstalig België. 0.03
112 Hier profiteren Vlaams Belang en de N-VA daarvan, in Wallonië zijn dat de MR en Les Engagés. 0.01
113 Als er nu effectief die regering wordt gevormd, met aan Vlaamse kant N-VA, CD&V en Vooruit, en aan Franstalige kant de MR en Les Engagés, dus die confederale constructie, betekent dat dat federale weefsel uit elkaar rafelt. 0.02
114 Dat betekent dat Vooruit regeert zonder de PS maar ook dat de MR zou regeren zonder Open VLD. 1.05
115 Dan spreken we wel over de oudste unitaire of Belgische partij. 0.01
116 Nog niet zo lang geleden hebben jullie de 175e verjaardag gevierd samen met Egbert Lachaert, om duidelijk in de verf te zetten dat jullie één Belgische, liberale familie blijven. 0.01
117 Maar nu zouden jullie een regering vormen zonder Open VLD. 41.91
119 Dus in tegenstelling met wat het op het eerste zicht is, namelijk geen twee democratieën, is het net de bevestiging van twee democratieën, zegt de professor. 0.02
121 Dus dat betekent dat de MR dichter bij de N-VA staat dan bij de eigen zusterpartij? 0.01
123 Dat volg ik, maar tegelijkertijd is het fictie om te denken dat er in Vlaanderen, als Open VLD dezelfde koers zou volgen, ruimte voor is, want die wordt bezet door N-VA. Dat is het probleem van Open VLD, ze hebben die positie opgegeven. 26.61
124 Ik wil reageren op wat de professor net zei, ik ben het er niet helemaal mee eens. 0.1
125 Ik denk dat er wel degelijk een gelijke trend is geweest in het noorden en zuiden: allebei naar rechts. 0.1
126 Dat is die Europese wind, dat zie je in alle landen. 0.83
127 Maar de klassieke logica was altijd dat als er een crisis was, Vlaanderen naar rechts ging en Wallonië naar links. 0.54
129 U zegt dat als je de uitslagen vergelijkt van Vlaanderen en Wallonië, dat verschillende landen lijken. 0.03
130 Maar als je kijkt naar de uitslagen van Antwerpen en de rest van Vlaanderen, lijken dat ook twee entiteiten. 0.01
131 We spreken hier wel over twee verschillende partijsystemen en twee verschillende media. 0.01
133 Het profiel van Open VLD is vandaag totaal anders dan het profiel van MR. Ik heb eigenlijk een concrete vraag: als je naar het federale resultaat kijkt en het resultaat van de Kamer, zie je dat de meest voor de hand liggende regering gewoon een echte centrumrechtse regering is. 0.21
134 Met de liberalen, de christendemocraten, en met N-VA. Dat is een meerderheid van 76 zetels. 0.01
136 Dat is vergelijkbaar met wat er is gebeurd in 1981, lang geleden. 2.82
140 Is dit een historische kans voor N-VA-voorzitter Bart De Wever? 0.01
144 In 2010 heeft hij een andere kans gehad, die heeft hij gerateerd. 0.01
145 Iedereen is verrast dat de kaarten zo goed liggen voor hem. 0.01
146 Iedereen had verwacht dat Vlaams Belang beter zou scoren, niemand had verwacht dat MR zo goed zou scoren. 0.04
151 Vlaams informateur, federaal informateur, burgemeester van Antwerpen. 33.88
152 Het bezoek dat hij moet afleggen bij de ramp... Maar dat is maar heel tijdelijk, dat was in 2014 ook eventjes. 0.02
153 Hij had toen die twee petjes aan van federaal informateur en Vlaams informateur. 0.01
156 Onderhandelen over de Vlaamse regering helpt hem om een federale regering te vormen? 0.01
159 Dat hebben we ook gezien in 'Het conclaaf', hij kan heel goed schaken op twee borden tegelijk. 0.01
160 Daar zijn ook nadelen aan verbonden, maar een voordeel kan zijn dat als het moeilijk gaat met Vooruit en je ergens niet uit raakt op Vlaams vlak, je bijvoorbeeld federaal iets kan geven. 0.02
161 Er is veel meer pasmunt voorradig om in te zetten om tot een vergelijk te komen over alles. 0.02
164 Er is een regering gevormd langs Waalse kant, langs Vlaamse kant heb je de raketcoalitie. 0.01
165 En die twee samen gaan de confederale regering vormen. 0.01
166 Daarom stelde ik daarstraks de vraag: wil u niet veel liever een centrumrechtse regering hebben? 0.01
167 Als je dat bekijkt vanuit een federaal standpunt, hoef je niet in die confederale logica te treden. 0.01
168 Dan vorm je gewoon op federaal een centrumrechtse regering zonder Vooruit. 0.02
174 Zelfs over het vormen van een federale regering is er wat optimisme. 0.02
175 Op dit moment maakt het idee opgeld dat je een Vlaamse coalitie maakt, en Waalse coalitie maakt, en die dan samen in die federale regering terechtkomen. 1.15
176 Al maakte Vooruit wel duidelijk dat de kans klein is dat ze in zo een regering stapt. 0.02
178 Dus ja, een centrumrechtse regering is niet mogelijk op federaal niveau. 0.02
180 En ik denk dan ook niet dat het aan ons is om daarin een rol van betekenis te spelen. 0.01
181 Maar als we naar Vlaanderen kijken, bent u in de veronderstelling: N-VA, CD&V en Vooruit? 0.01
183 Wij zullen altijd redelijk en constructief zijn, maar als die signalen al naar ons komen dat het enkel besparen wordt op zorg en op de gewone, werkende mens, dan denk ik dat wij daar heel weinig kunnen gaan doen. 0.01
185 Dat was een van de ideeën en eisen van de N-VA voor de verkiezingen. 0.02
186 Met wat er nu allemaal op tafel ligt, zegt u: ja, dit is het moment? 0.01
188 Ik denk niet dat de N-VA gaat doen wat ze in 2014 hebben gedaan: absolute voorrang geven aan het sociaaleconomische en het communautaire onder het tapijt vegen of in de koelkast stoppen. 0.01
189 Ik heb het idee dat de instelling bij de N-VA anders is. 41.12
191 De Vlaams-nationalisten gaan de jongste decennia van record naar record. 0.05
192 In 2019 hadden Vlaams Belang en de N-VA samen 44 procent. 0.01
194 Bijna een op de twee Vlamingen stemt voor een partij die, tenminste op papier, separatistisch is. 99.99
195 De Vlaams-nationalisten vormen veruit de grootste politieke familie van het land. 0.31
199 Maar net het communautaire is een probleem tussen jullie. 0.01
201 Die hetzelfde is als voor de verkiezingen, ik hoor weinig verschil. 0.14
204 Binnen het discours van Bart De Wever en van de partij N-VA als geheel, is de vette vis, waar in 2007 veel over is gesproken... Daar hoor je niks meer over. 0.02
205 Maar het is duidelijk dat er een serieuze stap gezet zal moeten worden. 0.01
206 Ik kijk naar het vestje van Bouchez, en daar zie ik de Belgische vlag. 0.01
207 Hij heeft in het verleden ook echt Belgicistische voorkeuren uitgesproken. 0.07
209 Ja, maar hij heeft altijd gezegd dat er bevoegdheden geherfederaliseerd moeten worden. 0.02
210 Maar hij gaat dat niet doen als dat niet gebalanceerd is. 0.01
211 Hij gaat dat toch nooit doen zonder garanties op een staatshervorming? 0.01
212 Beginnen aan dat sociaaleconomische, maar garanties krijgen... Maar wat u voorstelt, daarvoor is ook een tweederdemeerderheid nodig. 0.01
213 Dat is een wijziging van de financieringswet, dat is een bijzondere meerderheid. 0.01
214 Zonder bijzondere meerderheid... Maar dat is dan wel een bevoegdheidsoverdracht. 0.02
216 U zei daarstraks dat het totaal onrealistisch was om een tweederdemeerderheid hebben voor een staatshervorming, maar eigenlijk klopt dat niet. 0.09
217 We dachten dat vooraf: PVDA en Vlaams Belang halen een derde... Er is een tweederdemeerderheid mogelijk. 0.01
220 Heeft meneer Bouchez niet gelijk dat het sociaaleconomische, denk aan de begroting, echt het belangrijkste is en het snelst moet opgelost raken? 0.01
221 Zeker partijen die de regering lijken te gaan vormen. 0.01
222 Maar het probleem van meneer Bouchez is dat hij een andere definitie heeft van een efficiënte staat dan Bart De Wever. 0.02
225 Meneer Bart De Wever wil veel meer bevoegdheden transfereren naar Vlaanderen dan Bouchez. 0.02
231 Dat wil zeggen dat de efficiëntie anders gedefinieerd wordt. 0.02
232 Als u de gezondheidszorg zo wil laten, komt u niet alleen in de problemen met de N-VA, maar ook met CD&V. 0.01
233 Nee, want dan zegt N-VA: maar dat moeten structurele hervormingen zijn. 0.08
234 Want de volgende verkiezingen kan dat weer anders zijn. 0.01
235 De stelling is eigenlijk: de samenstelling van de regering zorgt, en dat is een oude stelling, in het verleden ook al gezegd, voor een staatshervorming. 0.02
236 Dat is al vaak gezegd: een regering zonder de PS is een staatshervorming op zich. 0.02
240 De N-VA zegt, zoals meneer Bultinck zei: we moeten duurzaam hervormen en ervoor zorgen dat dat niet kan worden omgedraaid in een volgende regering. 0.02
241 Dus ik denk niet dat N-VA een Zweeds experiment wil herhalen. 0.01
243 Ik ben er zeker van dat meneer De Wever het ook zo ziet. 0.01
245 Historisch betekent voor hem en staatshervorming, of toch een hervorming van de staat. 0.01
246 Zo zal zijn erfenis niet alleen in deze regering maar ook tijdens de volgende regeringen voortduren. 0.02
251 Laten we toch even kijken naar de Franstalige kant. 0.01
253 Het optimisme is groter aan die Franstalige zijde, want voor en Waalse regering en een Franse Gemeenschapsregering, zijn er eigenlijk maar twee partijen nodig. 0.77
254 Alleen in Brussel liggen de kaarten iets moeilijker. 0.01
256 De mensen die daarin zitten, vrouwen en mannen, moeten samenwerken en niet doen wat ik al vijf jaar gezien heb, met mensen uit dezelfde partij die van buitenaf op de regering schieten. 0.01
263 Het resultaat, bijvoorbeeld aan Nederlandstalige zijde, die verrassing van Fouad Ahidar, maakt het ook aan Vlaamse kant behoorlijk moeilijk om een regering te vormen. 3.24
265 Er kan ook een regering gevormd worden met vier partijen. 0.02
266 Je hebt maar drie regeringsleden, dat betekent dat een partij moet zeggen dat ze meedoen zonder regeringslid. 0.06
269 Je hebt het tussendoor gezegd, in Brussel zal het langs Franstalige kant ook wel met de PS zijn. 35.0
271 Het zal niet helemaal zonder PS worden gerealiseerd. 0.01
272 Je zit ook met een dramatische begrotingssituatie in Brussel. 0.01
273 De vraag zal allicht komen om Brussel te herfinancieren. 0.01
275 Daar heb je misschien toch een soort hefboompje voor een grote staatshervorming. 0.01
276 Aangezien de PS langs Waalse kant niet meeregeert, kan je niet vragen om mee te helpen om Wallonië te herfinancieren via een hervorming van de financieringswet. 0.03
277 Maar in Brussel ligt dat dus totaal anders, omdat je daar de PS wel nodig hebt. 0.02
278 Maar de grote twistappel in Brussel is Good Move, het mobiliteitsplan dat door de vorige regering en de minister van Mobiliteit, Elke Van den Brandt, ook in de praktijk is gebracht. 0.01
282 Is het niet logisch dat die Vlamingen een zekere bescherming krijgen? 0.01
283 Wij kennen het woord 'communautarist' niet zo goed in Vlaanderen. 0.02
284 Dat betekent dat je religie en staat voor een stukje door elkaar haalt. 0.01
286 En omdat hij ooit een keuze heeft gemaakt om Nederlandstalig te zijn. 0.56
290 Ik denk dat er altijd een debat is als er een mobiliteitsplan wordt afgekondigd. 0.01
292 Ik zou wel opletten met het helemaal terug te draaien, dat is niet de richting waarin die mobiliteitsproblematiek zich presenteert. 0.03
293 Maar tegelijkertijd heb je de communautaristische strategie in de Franstalige betekenis van het woord. 0.01
294 De manier waarop Brusselse regeringen gevormd worden, laat dat toe. 0.01
297 Hij wil het systeem met de bescherming van Vlamingen aanpassen. 0.02
299 We gaan de rechten van de Nederlandstalige minderheid in Brussel niet aantasten. 0.01
301 Maar we gaan het systeem van taalgesplitste lijsten wel afschaffen. 0.06
302 Dat betekent dat de Vlaamse parlementsleden, de Vlaamse ministers en staatssecretarissen gekozen zullen worden op Franstalige lijsten. 0.02
303 Dus zij zullen moeten dansen naar de pijpen van de Franstalige partijen en worden lakeien van de Franstaligen. 0.01
304 Maar dat gaat nooit gebeuren, dat aanvaarden de Vlamingen nooit. 1.53
305 Daarvoor zouden ze oliedom moeten zijn, daar moet je niet op rekenen. 0.01
308 Ze is op onze lijst verkozen, dus ze hoort bij MR. Dat is wat de professor eigenlijk bedoelt. 0.02
311 Als ik hem bezig hoor, denk ik alleen maar: het wordt nog moeilijker. 0.01
312 Maar zij hebben wel de verkiezingen gewonnen aan Vlaamse kant. 0.02
315 Als u dat als argument gebruikt, het functioneert wel op die manier. 0.01
316 Het gaat ook niet louter over het beschermen van een Nederlandstalige minderheid in Brussel. 0.01
318 Brussel is voor 1 miljard over gefinancierd, grotendeels door Vlaanderen. 0.03
319 De Vlaamse Gemeenschap investeert 1 miljard per jaar in Brussel. 0.02
320 Ik vind dat dat geld goed besteed is, op één voorwaarde. 0.78
321 Namelijk dat de Vlamingen ook kunnen bepalen hoe dat geld wordt besteed. 0.01
322 Dus dat geld mag niet in een donker gat verdwijnen. 0.01
323 Daarom is het belangrijk dat Vlaanderen greep blijft hebben op Brussel. 0.01
324 Dat kan enkel binnen het bestaande institutionele model. 0.74
327 Als je stemmen blijft vergelijken, heb je er wel een probleem mee. 0.01
330 Bent u optimistischer of pessimistischer dan aan het begin van deze uitzending? 0.01
332 In Brussel zitten duidelijk nog wat extra moeilijkheden. 0.01
333 Maar de andere niveaus, ik denk dat het Vlaams snel zou kunnen gaan. 0.01
336 Dat is het einde van 'De afspraak op vrijdag', en daarmee is weer een politieke week netjes neergelegd. 0.02
337 Zoals altijd dank ik mijn gasten voor de deskundige hulp daarbij: Georges-Louis Bouchez, Bart Maddens en Bert Bultinck. 0.1
338 En u, beste kijkers, dank dat u er weer bij was, tot volgende week. 0.01
339 Ondertitels: Tine Van Hauthem, Shannon Cann, Korneel Van de Casteele 0.04