Buitenhof 🇳🇱

_id	6947e3a2f8cc25f3367c8065
url	https://npo.nl/start/serie/buitenhof/seizoen-20/buitenhof_366/afspelen
datetime	2025-12-21 12:10:00
description	Interviewprogramma met maatschappelijke en politieke debatten, gesprekken en opinies.

 

Statements

idx	statement	score
1	Welkom bij de speciale kerstuitzending van Buitenhof.	4.56
2	We kijken terug op het politieke jaar 2025 met voormalig Denker des Vaderlands en Eerste Kamerlid Daan Roovers.	10.06
3	Tina Farifteh laat ons haar werk zien dat in het Rijksmuseum hangt.	7.59
4	En we spreken met de absolute literaire sensatie uit Engeland: bestsellerauteur Chloe Dalton.	5.81
5	Maar eerst naar het onderwerp dat de verkiezingen domineerde: de wooncrisis.	14.33
6	Want terwijl de huizenprijzen verder stegen steeg ook de dakloosheid.	85.85
7	Met de winter in aantocht is het de vraag hoe mensen zonder dak boven hun hoofd moeten overleven.	8.36
8	En dus hier aan tafel: Michelle van Tongerloo huisarts en straatarts in de Pauluskerk in Rotterdam.	5.38
11	Ik zei al, het ging over de aanstaande kou, de winter.	4.38
13	Elk jaar wordt het winter en elk jaar is dat een probleem voor de daklozenopvang.	71.62
16	En toch blijven we maar dat probleem heel erg wegstoppen.	4.32
17	En de groepen dakloze mensen veranderen ook continu.	37.15
21	Ook in de zomer is het niet fijn geen dak boven je hoofd te hebben.	8.12
26	Ik heb wel het gevoel dat ik altijd al aan de bel trek.	3.74
30	Ik zie heel veel moeders met kinderen dakloos worden.	76.76
33	En niet alleen ik, mijn collega's ook, mijn stichting ook en dat is echt wel iets dat ik eerder niet zag.	3.63
34	Dus ik zag die groep al verbreden, heterogener worden.	3.87
35	Maar dat ik nu ook deze groep veel al tref ook in mijn gewone huisartsenpraktijk en dat er geen efficiënte ondersteuning voor is dat heeft hele grote maatschappelijke gevolgen.	6.56
42	Kun je ons vertellen wat er gebeurt met je lichaam als je op straat moeten slapen?	21.41
44	Als je lichaamstemperatuur afkoelt zie je dat het heel snel alle organen aantast.	86.91
53	Mensen gaan veel drinken op straat om warm te blijven.	90.71
55	Uiteindelijk zie je dat het mentaal steeds lastiger wordt.	75.3
57	Kunnen ook echt psychotisch raken op straat, meer verward.	19.84
58	We hebben recent nog, vorig jaar was dat dat een 82-jarige man in Rotterdam werd neergestoken die is overleden, door iemand die na drie nachten op straat psychotisch was geraakt.	86.48
59	En dan zien we dat die man begin dit jaar is vrijgesproken.	4.07
60	Omdat hij wegens omstandigheden ontoerekeningsvatbaar was verklaard.	12.4
69	Jij zei net, deze man, een Poolse dakloze die was psychotisch.	37.86
79	Stal die ochtend een mes in de supermarkt en dacht dat hij door die man werd aangevallen en stak hem neer.	84.78
84	Als we die aan het eind van de dag even sluiten om het eten voor te bereiden zie je al die mensen voor de deur staan wachten.	3.62
88	Maakt het nog uit dat het warmer is door klimaatverandering?	48.94
90	En die kou, die winteropvang, daar zullen we later wel op komen die gaat open bij een gevoelstemperatuur onder nul.	4.25
91	De opvang waar iedereen terecht kan. Stijgt het kwik weer, gaat-ie dicht.	4.22
93	Een beetje motregen, zoals vaak in Nederland is voor daklozen het ergste.	8.53
96	Dat is ook in een wat zachtere winter, zoals we dat noemen voor dakloze mensen een ramp.	6.33
97	Laat het maar vriezen, dan is tenminste die winteropvang open.	3.82
102	Maar laten we daar gelijk een ambitieus housing first-beleid aan koppelen.	6.26
105	Dat je eigenlijk alle dakloze mensen eerst naar huisvesting leidt.	69.44
106	Opvang, maar het liefst ook met een beetje privacy.	3.62
109	Dat is niet alleen beter voor de mensen daarin maar ook voor de maatschappij.	4.52
110	Want dakloze mensen kosten zo enorm veel geld zijn een van de duurste burgers die we hebben.	82.85
114	De schattingen van dakloosheid zijn notoir onbekend.	79.36
116	Ja, dus ze worden Ja, dus ze worden geschat, laten we 't zo zeggen.	4.06
119	Maar maar 25 procent van de dakloze mensen belandt in zo'n opvang.	87.3
122	Maar dan is er een ETHOS-telling, en die telt alle dakloze mensen.	15.93
124	Ze schatten dat er nu Nienke Boesveldt, een expert op dit gebied heeft zo'n telling geëxtrapoleerd naar Nederland.	28.19
126	Als je weet dat dakloze mensen tussen de 30.000 en 85.000 euro kosten dat zit hem in ziekenhuiskosten, maar ook aanverwante zorg.	69.03
127	Politie, bemoeizorg, het hele circus eromheen continu.	11.63
130	Dus als we die mensen gewoon Dus als we die mensen gewoon een plekje geven dan zie je dus ook, iedere euro die we daarin investeren die levert ons 2,50 euro op.	11.84
131	Dus dat heeft bijzonder veel maatschappelijke voordelen.	5.74
133	Er zijn heel veel proeven ook met gelijksoortige opvang.	9.49
135	Maar wij moeten het er maar over blijven hebben zonder dat er iets gebeurt.	4.59
136	Het is een uitdaging, omdat de wooncrisis op dit moment überhaupt een grote uitdaging is.	8.67
137	Vergt het ook een verandering in denken vanuit de hulpverlening?	10.59
138	Je zet in ieder geval bij housing first de kwetsbaarste mensen voorop.	53.04
139	Dus dakloze mensen omdat die ook de grootste problemen veroorzaken.	58.08
142	Dus je investeert veel geld in mensen die de grootste problemen veroorzaken.	42.45
146	En vind jij ook heel veel daklozen nu zijn natuurlijk arbeidsmigranten.	13.2
148	Er zijn ook stemmen die zeggen: Die kunnen terug naar dat veilige Europese land.	10.87
153	Maar wat ik zie is dat als je ze hier niet helpt dan gaan ze sowieso niet terug.	4.97
154	Dus als we ze niet opvangen, en we doen daar geen zorgkader omheen dan blijven ze vaak hier op straat.	7.67
156	Dus wat wij vaker doen als hulpverleners is deze mensen juist opvangen, en vanuit die opvang ook gaan kijken: Wat heb je nodig om hier perspectief te krijgen, of in land van herkomst?	10.65
157	Dat kan. Maar zeggen dat je terug moet tegen iemand die je verder niet helpt en op straat laat dat werkt echt niet.	6.53
158	Er was de laatste maanden veel te doen over de opvang van arbeidsmigranten.	54.37
160	Is dit een taak van wetgevers, of van de maatschappij?	8.01
164	En ze blijven maar werken onder die kwetsbare omstandigheden.	5.19
169	Als we dat niet oplossen draait de maatschappij voor de kosten op.	7.17
175	Je noemde 't al, eind dit jaar bleek dat een derde van alle daklozen vrouw is.	82.26
177	Ook bleek uit onderzoek onlangs dat moeders die dreigen op straat te moeten leven bedreigd worden met gescheiden worden van hun kinderen.	90.36
181	Ik heb vaker gezien dat bijvoorbeeld een moeder die oorspronkelijk uit een ander land komt maar hier al heel lang woont, kinderen hier geboren dat wordt gezegd: Ga maar naar je land van herkomst.	9.54
189	En wat ik inderdaad zie, het is natuurlijk zo dat Ik heb meerdere dakloze moeders geholpen die met hun kinderen in een auto wonen.	7.21
191	Dus zo'n vrouw meldt zich bij een gemeentelijk loket en het loket weet vaak al: Ik kan haar geen opvang geven want ze valt buiten de richtlijn voor wie ik opvang kan bieden.	39.02
192	Maar die ambtenaar ziet wel: Dit is een hele onveilige situatie.	6.73
193	Dus of er dan echt wordt gedreigd Het ís een onveilige situatie voor kinderen.	5.89
194	Wat ik zie, er wordt dan een melding gedaan bij Veilig Thuis.	4.69
197	Want dat gemeentelijk loket kan niet de kinderen weghalen maar wel een melding doen naar Veilig Thuis.	37.82
198	En dan moet Veilig Thuis de afweging maken: Moeten we het kind uit huis plaatsen?	12.01
200	Dus ik heb een echtpaar gehad, die sliepen in het park die kwamen met allerlei infecties bij mij.	13.32
202	Nou ja, dat kind was geplaatst door jeugdzorg en die ouders lieten ze in het park.	8.53
204	Maar ik heb ook gezien dat Veilig Thuis zei: Er is niet zoveel met die moeder aan de hand.	5.84
208	Maar als een dakloze moeder bij de gemeente aanklopt wordt ze vaak niet geholpen.	63.24
209	Want er is geen systeem ingericht om zowel de moeder als kinderen op te vangen?	43.7
212	En ik kan alleen praten over de Rotterdamse situatie.	5.03
213	Want het daklozenbeleid is heel gemeentelijk ingericht.	41.92
214	Dus hoe dat gaat in Rotterdam je meldt je als dakloze persoon bij de gemeente.	72.65
218	Ben je terugverhuisd naar Rotterdam krijg je vaak geen opvang.	88.21
219	Ben je een zelfredzame dakloze, dat is een soort beleidsterm dat ik meer zie als triage-instrument dat heb je geen psychiatrische klachten of geen drugsverslaving dan krijg je het stempel 'zelfredzaam'.	12.65
221	En dan zeggen ze: Jij hoort het op eigen kracht op te lossen.	3.59
223	Dus er is maar een hele kleine groep die in die opvang belandt.	4.25
227	En daar gaat 90 procent van de overheidsfinanciering naartoe.	50.01
230	Nu is het, als we elkaar spreken, deze uitzending, kerstmis.	3.44
232	Geloof je dat mensen zelf, gewone burgers die hier naar kijken kunnen die iets doen om het verschil te maken?	7.03
235	Ik ben niet zo lang geleden begonnen met schrijven over de problemen die ik zag.	3.42
238	Er is gewoon zoveel mee in beweging gekomen in elk geval in de omgeving waarin ik werk.	3.52
239	Ik weet nog, volgens mij de eerste uitzending dat ik hier zat toen werd er een man getoond met een enorme beenwond.	3.92
241	Dat was een verslaafde, Dat was een verslaafde, dakloze man.	4.31
242	Die echt heel slecht ging op straat en bijna kwam te overlijden.	13.86
243	Ik belde de chirurg, en die zei: Nee, die beenwond kwam vanuit een huis en omdat hij dakloos is, is 't niet mijn probleem.	10.74
244	De GGZ zei: Wij gaan alleen over z'n gedrags- en verslavingsproblemen.	81.16
245	En ik was echt wanhopig, hij nam een overdosis ben ik met hem naar de eerste hulp gegaan.	13.98
247	En toen heb ik uit wanhoop een crowdfunding gestart op LinkedIn.	4.82
248	En binnen 15 minuten doneerde was iets van 8000 euro gedoneerd, voor een man die we toch echt Niet kennen.	10.15
253	Maar blijkbaar was Nederland erg bereid te doneren voor deze man.	7.47
254	Zelfs iemand uit mijn gewone huisartsenpraktijk fakete een klacht.	11.95
256	'Ik heb 3 euro gedoneerd, hoe is het nu met die man?'	14.0
258	Binnen no-time hebben wij als stichting zoveel mensen gemobiliseerd om met elkaar een heel vangnet naast het vangnet te vormen.	11.1
259	Dus de les, voor iedereen die zit te kijken: Bemoei je ermee?	4.31
260	Ga in je omgeving na wat je kan doen en wie je kan helpen.	4.83
261	En we kunnen zelf heel veel meer dan wat we denken.	4.0
262	En de hele tijd boos zijn of kijken naar de overheid volgens mij moeten we daar voorbij gaan en het meer zelf voor elkaar doen.	4.85
266	Opnieuw ging Nederland dit jaar naar de stembus twee jaar na de vorige stemronde.	10.72
267	Filosoof, Eerste Kamerlid voor GroenLinks-PvdA en voormalig Denker des Vaderlands Daan Roovers wierp in haar Johan Huizingalezing daarom de vraag op: Als we zo vaak moeten stemmen, werkt het systeem dan nog wel?	24.57
272	Jij gaf vorige week de prestigieuze Johan Huizingalezing een initiatief van Elsevier weekblad en Universiteit Leiden.	4.7
273	In de voetsporen van de bekende historicus Johan Huizinga.	6.6
280	Nou, ehm Ik vind de politieke situatie enigermate instabiel of beter gezegd onvoorspelbaar.	3.98
282	En bij die verkiezingen verandert er ook heel veel.	5.44
283	De afgelopen verkiezingen werd steeds een andere partij de grootste.	25.11
286	We hebben ook een partij als NSC die in twee jaar tijd van nul naar 20, weer naar nul zetels gaat.	6.66
287	Ja, dat maakt de samenstelling van de Tweede Kamer en het parlement volatiel, zegt men wel.	11.23
291	En als je de staat ziet als een schip dat wordt vaak gezegd, 'het schip van staat', dat zei Plato al dan zie je de lading steeds een beetje verschuiven.	5.59
299	En ik heb langer te maken gehad met een demissionair kabinet dan met een gewoon kabinet.	6.45
300	En binnenkort ga ik kennismaken met m'n de vierde minister van Onderwijs.	4.34
301	'Een permanente puberteit', noemde je dat in je lezing.	13.87
304	Ook van burgers trouwens die een soort onvolwassenheid tentoonspreiden omdat ze steeds het laatste willen.	4.25
305	En omdat politici steeds maar weer spelletjes spelen in de politiek waarbij ze kabinetten laten vallen, gewoon omdat het goed uitkomt.	5.96
307	Omdat ze een conflict zoeken om weer eens iets voor elkaar te krijgen.	5.82
309	Je las ter voorbereiding daarop Huizinga's boek Homo Ludens.	11.11
313	En je beschrijft hoe je nu iets begreep wat je toen niet begreep.	4.0
318	Nou, Huizinga schreef het boek Homo Ludens in 1938.	17.25
322	De man was niet naïef, hij wist dat er nationaalsocialisten in de Eerste en Tweede Kamer zaten.	8.72
323	Hij was rector van de Universiteit Leiden en had wel eens fascistische studenten moeten verwijderen van een conferentie.	8.45
325	Hij was meestal bezig met schilderkunst en cultuur.	7.07
326	En dan gaat hij een beetje politieke ideeën ontwikkelen en begint hij over het begrip 'spel'.	4.07
327	En ik heb nooit begrepen waarom iemand in zo'n spannend moment van de geschiedenis met zo'n bijna luchtig idee komt.	4.2
328	Dat komt omdat ik het begrip spel te veel begreep zoals we 't misschien allemaal in eerste instantie zien als een spelletje.	3.99
336	Maar Huizinga bedoelde, als je het goed leest, iets heel anders.	5.52
337	Die game hoort ook bij het spel, maar hij heeft het over 'a play'.	4.53
345	En daarin zie je ook dat hij juist in de jaren 30. in de tweede helft daarvan, denkt: We moeten iets beschermen.	8.61
347	En dat is niet de politiek als spelletje maar de democratie als samenlevingsvorm.	4.62
348	Als een soort basis van de cultuur waarin we menselijke verhoudingen waarin we conflicten kunnen beslechten op een ander niveau namelijk in de symbolische arena van het parlement.	4.28
349	Is dat waarom de ene betekenis van het woord spel problematischer is dan de andere?	7.68
350	Als ik je goed begrijp, is de opvoering ook middel?	10.12
351	De opvoering is meer een soort sublimatie van een maatschappelijk conflict.	5.99
354	Verkiezingen zijn een soort wedstrijd: Wie wordt de grootste, wie wint er?	5.78
359	Maar 't is niet het enige en misschien niet 't belangrijkste.	4.03
360	Wat Huizinga bedoelde met zijn idee van spel als basiselement van de cultuur is hoe het menselijke interactie vormt.	30.17
361	En dat is op een manier dat wij aanvaarden dat wij in dezelfde 'wedstrijd', in dezelfde opvoering zitten.	3.79
366	En dat we niet alles uit de kast halen om de ander door de modder te trekken.	4.16
370	En dat wilde Huizinga heel graag beschrijven en beschermen.	4.51
371	Ook omdat Kijk, de jaren 30 was een hele onrustige tijd maatschappelijk gesproken.	8.73
373	En die spanningen moeten op de een of andere manier vorm krijgen en vertegenwoordigd worden op een ander niveau.	4.04
375	Bijvoorbeeld dat er in de Eerste en Tweede Kamer via de voorzitter wordt gesproken.	7.21
378	Ja, dat is een soort regel Ja, dat is een soort regel die ik altijd een beetje absurd heb gevonden.	4.0
379	Toen ik in de Kamer kwam, werd ik er vaak op gewezen door de voorzitter.	4.33
380	'Voorzitter, ik wil graag van de minister horen' en dan zit de minister daar!	4.48
382	Meneer de Jonge, wat vindt u Meneer de Jonge, wat vindt u daarvan?	4.31
385	Maar de bedoeling is dat het over de zaak gaat en niet over de minister zelf en het werkt ook op die manier.	4.32
386	Want als je de minister zelf aanspreekt, zeg je: 'Jij vindt dit.	6.75
388	Maar Ik las ook in je lezing, dat je zegt die focus op dat spel, wie er wint en wie er verliest doet geen recht aan het complexe proces van wetten maken.	4.22
389	En je zegt: 'Dat is de kern van het politieke werk.'	4.05
394	Er is nogal veel aandacht voor die machtsvorming en relatief weinig voor de wetgeving.	4.89
395	't Is niet erg dat niet iedereen de hele tijd mee zit te kijken maar we krijgen een oneigenlijk idee van wat politiek eigenlijk is.	5.38
398	Mij viel op dat er heel veel aandacht was voor politiek in de media.	4.7
400	Maar het was een bijzondere vorm van sportverslaggeving.	4.14
403	Hij heeft 't wiel van de voorganger, hij rijdt het gat dicht.'	8.97
405	En dat was wel leuk om te zien, maar de essentie is een andere.	3.82
407	Je kunt veel over politiek praten in de zin van de horse race frame: wie is de grootste?	6.29
408	Maar dat is geen politiek gesprek, dat is een wedstrijdverslag.	3.9
409	Je zou 't moeten hebben over waarom iemand de grootste wil worden.	4.66
413	Dat gebeurt ook wel, het is niet zo dat het niet voorkomt.	5.65
415	Er zat een stevige vingerwijzing naar de journalistiek in de lezing.	4.29
416	Die hebben we ontvangen Je zegt ook: Er is goed nieuws want iedereen is voor democratie in Nederland.	5.2
419	't Wat minder goede nieuws is dat we nogal verschillen van mening over wat democratie precies betekent.	5.38
420	Want de een zegt: Het is de wil van de meerderheid.	6.14
421	Terwijl anderen zeggen: 't Is het beschermen van minderheden.	9.96
423	Er is heel veel kritiek op de democratie en hoe die functioneert.	5.89
427	De achterban van rechts-populistische partijen zegt: De mening van de meerderheid moet niet worden beperkt door rechters.	11.09
429	De meer links-progressieve partijen zeggen: We moeten zorgen dat de rechtsstaat in stand blijft ook al wil de meerderheid iets anders.	29.45
432	Eigenlijk zijn het niet twee opvattingen van democratie.	4.95
433	De liberale democratie, zoals wij die in West-Europa kennen sinds de laatste twee eeuwen, zou beide aspecten moeten verenigen.	4.15
434	Zij moet de meerderheidsuitspraak vertegenwoordigen maar daarbij ook verdisconteren dat iedereen voor de wet gelijk blijft.	7.17
435	En die twee elementen moet je in je democratie-opvatting verenigen.	4.33
436	Als je die uit elkaar speelt, zoals sommige onderzoeken doen trap je in het frame van een antidemocraat of van een autocraat zelfs.	6.31
437	Dan ben je bereid om met de uitspraak van de meerderheid in je rug.	4.05
439	En dan kun je niet meer van een liberale democratie spreken.	4.46
440	Deze weken gebruikte president Trump het woord democratie ook veel.	33.45
441	Ook in de veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten.	7.21
442	Ze zeggen dat ze zich teweer willen stellen tegen elite gedreven, antidemocratische restricties op kernvrijheden in Europa.	11.06
445	Zij verdedigen dat de wil van de meerderheid andere mensen hun wil kan opleggen.	10.14
447	Ja, dat is een autocratische opvatting van democratie.	5.12
448	Poetin schrijft ook verkiezingen uit en dat noemen we ook geen democratie.	31.01
449	't Gaat ook om de manier waarop dat proces tot stand komt.	3.97
450	Is 't een positief gegeven dat het er zoveel over gaat?	5.58
452	Er is ook een tijd geweest waarin iedereen in slaap viel bij het woord democratie.	3.9
455	Onverschilligheid is de laagste graad van vrijheid.	49.58
456	Maar ik vind Dus ik ben blij met de belangstelling daarvoor.	3.74
457	Maar we kunnen wel iets meer praten over wat het precies inhoudt.	4.03
458	En waar zou dat moeten gebeuren, bij de politiek zelf?	9.7
462	En de journalistiek vind ik een belangrijk podium om meer te vertellen hoe dingen in elkaar zitten.	4.25
464	Publieke gesprekken dat is sowieso een van mijn belangrijkste onderwerpen zouden vaker dit soort uitwisseling van kennis en posities moeten stimuleren.	4.36
470	Aan de kerstdis praten over, Wat versta jij onder democratie?	4.68
471	Er zijn tegenwoordig richtlijnen: met kerst, op de werkvloer ga je 't niet over politiek hebben.	30.4
472	Ik zou zeggen, je moet 't meer over politiek hebben.	4.26
474	Dus niet over die wedstrijd, maar over: Wat vinden wij een goede samenleving?	4.26
475	Onder welke voorwaarden zou je willen dat het anders gaat?	5.98
478	En dan misschien via de voorzitter Je bent ook Eerste Kamerlid.	4.74
479	Je bent voormalig Denker des Vaderlands maar ook Eerste Kamerlid voor GroenLinks-PvdA.	3.69
480	De Eerste Kamer is anno 2025 ongekend versplinterd.	35.88
482	Dus zou de Eerste Kamer niet als eerste het goede voorbeeld moeten geven?	18.26
486	Of hoeft dat elkaar niet uit Of hoeft dat elkaar niet uit te sluiten, die 19 fracties?	4.09
487	Nou, die 19 fracties is een beetje een bedrijfsongeval in die zin, we zijn niet met 19 fracties begonnen.	7.12
488	We zijn daarheen gerommeld omdat er steeds fracties afbrokkelen.	5.37
489	Dat is zeker niet ideaal en ik denk dat we aan zelfreflectie moeten doen als Kamer hoe we dat kunnen voorkomen.	6.5
491	Op zichzelf is de Eerste Kamer best wel een, eh een Kamer waarin goed wordt gedebatteerd.	8.79
493	En waarin je eigenlijk Ik vind dat het daar, ehm politiek niet door spelletjes wordt getekend maar er wordt geprobeerd 't door debat verder te brengen.	4.34
494	Want komend jaar gaat de vraag spelen we zien nu de formatie van de Tweede Kamer.	6.06
495	Jouw partij, dat is bekend speelt daar op dit moment geen rol in.	3.91
496	Kun je zeggen de Eerste Kamerfractie gaat alle voorstellen die vanuit een nieuw misschien wel minderheidskabinet komen puur beoordelen op inhoud?	36.61
498	De Eerste Kamer zal haar werk doen zoals we dat altijd doen, denk ik.	5.68
499	Wij zijn De Eerste Kamer is politiek in die zin dat we zijn samengesteld uit politieke fracties.	5.63
500	Maar die denken in grote lijnen hetzelfde als de Tweede Kamerfracties en dat geldt voor alle partijen.	4.92
501	ls de Tweede Kamerfractie een idee niet zo goed vindt de verhoging van het eigen risico, dan is de kans groot dat wij het in de Eerste Kamer ook niet zo'n goed idee vinden.	24.24
502	De Eerste Kamerfractie blokkeert dan niet en gaat er niet tegenin maar vond het al geen goed idee.	14.47
503	En als je dat bij de introductie van het wetsvoorstel al weet kun je daar van tevoren rekening mee houden.	6.19
506	Je schrijft in de lezing: 'We leven in een bezeten tijd en we weten het.'	4.74
507	Dat zeg jij Johan Huizinga na, want hij schreef dit ook.	6.8
511	Je eindigt optimistisch met een verwijzing naar je goede vriend René Gude, oud-Denker des Vaderlands.	3.88
515	Maar met een nieuwe definitie van optimisme, van René.	3.73
517	Optimisme lijkt vaak te gaan over de verwachting dat 't allemaal wel goedkomt.	6.85
520	Het gaat niet over 'het komt allemaal goed' of 'het is allemaal goed'.	5.78
521	Maar optimisme gaat over het feit dat het beter kan. En daaraan kan iedereen bijdragen.	4.25
529	Migratie en asiel stonden in 2025 opnieuw bovenaan de politieke agenda.	81.84
530	Kunstenaar Tina Farifteh geeft in een veelgeprezen tentoonstelling in het Rijksmuseum een eigen antwoord op dit beladen politieke onderwerp.	10.57
531	'Een monumentaal werk dat lang resoneert', aldus de Volkskrant.	5.59
536	Je volgde voor het Rijksmuseum de asielprocedure door de ogen van asielzoeker B. Dat is het enige wat we over hem weten zijn eerste letter en zijn ogen.	8.25
539	Hij heeft viereneenhalve maand in vreemdelingendetentie vastgezeten.	15.39
541	Hij voelt zich niet beschermd door onze wetten en onze systemen.	9.94
542	Hij heeft ons om bescherming gevraagd en wij hebben hem in de gevangenis gestopt.	8.83
543	Hij is bang dat als hij zich uitspreekt tegen wat er met hem gebeurde, dat het impact heeft op zijn procedure.	7.91
544	Hij vindt het wel belangrijk om zijn verhaal te vertellen.	4.26
545	Hij vindt dat wij als samenleving moeten weten wat er achter die muren gebeurt.	4.27
549	Dat is misschien waarom we zijn ogen zien in de tentoonstelling.	4.24
551	Maar je begint, ik denk dat de meeste kijkers wat we weten over het asielsysteem is Ter Apel.	38.54
559	Dat als je aankomt je je moet aanmelden in Ter Apel in het aanmeldcentrum in Ter Apel.	5.26
560	En dat je wordt opgevangen in een asielcomplex in Ter Apel.	14.47
561	Maar ik kwam erachter dat er ook veel mensen op Schiphol zitten.	7.12
564	Ik kwam erachter dat als je op Schiphol aankomt en daar asiel aanvraagt, je wordt opgesloten.	39.71
566	Ja, want hoe lang zit hij precies op Schiphol voordat hij verder kan?	10.62
569	In de tentoonstelling zien we beelden van de buitenkant en van de binnenkant van dat detentiecentrum.	8.05
571	Voordat ik naar binnen ging, had ik B. al uitgebreid gesproken.	4.13
573	Dus ik ging met zijn verhaal met wat hij mij heeft verteld, die plek in.	3.74
574	Wat mij opviel, was dat het echt een gevangenis was.	4.05
576	Toen hij er zat begon 't insluitingsproces om half vijf, tot acht uur 's ochtends.	5.75
580	Ik wist dat hij, net als veel anderen een cel deelde met een ander persoon en dat hij boven sliep.	5.9
581	Toen ik in een van die cellen binnenkwam en zo'n stapelbed zag dan raakt dat je, omdat je denkt: Daar heeft hij met een wildvreemde vierenhalve maand gezeten.	4.01
585	Ergens dacht ik ook, je weet heel veel dingen niet.	3.55
586	Je weet niet precies waar hij vandaan komt of wat er met hem is gebeurd.	4.34
587	Je weet ook niet waarom hij niet teruggaat, inderdaad.	4.26
588	Als je in zo'n omgeving vastzit kun je misschien ook denken: laat dan maar!	4.31
590	Nee, dat is ten eerste omdat het niet kan. Je kan niet zomaar weg daaruit, want je zit echt vast.	4.73
593	Daarnaast gaat het mij niet om waarom hij is gevlucht.	4.23
595	Over hoe wij met mensen omgaan die ons om bescherming vragen.	7.11
596	Als ik het over zijn vluchtverhaal zou hebben, gaat 't over hem.	4.06
597	En over hoe erg het voor hem is en hoe erg het in zijn land is.	4.02
600	Het gaat mij niks aan, de IND moet bepalen of hij het recht heeft om hier asiel te krijgen of niet.	37.31
601	Deze tentoonstelling gaat over onze samenleving en wat onze manier van opvang van mensen zegt over wie wij zijn geworden.	5.09
605	Maar wat mij heel erg trof, is dat alle woorden en beelden die wij continu gebruiken Wij hebben het erover dat het criminelen en gelukzoekers zijn.	4.53
609	Dat die woorden doorspelen ook in de manier van omgang van de mensen.	4.15
610	Dus als wij de hele tijd criminaliseren in onze taal dan gaan we ook met ze om alsof ze criminelen zijn.	9.43
613	Hij zegt iets over één van de mensen die hem bewaakt, is denk ik het woord?	9.32
615	Je voelt liefde, zegt hij op het moment dat iemand zegt 'sorry, my friend'.	9.41
616	Is dat waarom je dit in de tentoonstelling hebt opgenomen?	8.45
617	Dit is een videowerk van 16 minuten waarin hij vertelt over verschillende plekken waar hij is geweest.	6.71
618	In dit fragment spreekt hij over vreemdelingendetentie op Schiphol.	31.53
619	Hij refereert aan de persoon die elke avond de celdeur op slot doet.	5.12
620	En dat hij zegt 'sorry, my friend', als hij dat doet.	5.01
621	Wat voor mij belangrijk is en dit fragment ook laat zien is aan de ene kant het systeem maar dat er ook veel mensen binnen het systeem zijn die proberen er 't beste van te maken en mensen die daarin zitten humaan te behandelen.	4.27
622	Terwijl het systeem zelf zeer wreed en inhumaan is.	4.09
623	Aan de andere kant ook hoe gewelddadig het systeem is naar de mensen die daar werken.	12.31
624	Want als een regel mensen insluiten, opsluiten, 's avonds die deur op slot doen is een ding, maar het daadwerkelijk elke avond moet doen is iets anders.	4.17
625	Wat ik hier in zie en dat komt ook naar voren en heel veel gesprekken met mensen die binnen het systeem werken zowel bij COA als IND, is dat veel mensen niet aan zichzelf kunnen uitleggen waarom wij mensen opsluiten.	7.96
629	De mensen die er zitten, hebben geen contact met de buitenwereld.	10.03
631	De mensen die daarbinnen zitten maken contact via de ramen.	6.07
635	Deze foto's heb ik gemaakt tijdens een wake van een kleine groep christelijke mensen.	3.51
637	Zij doen wakes rondom detentiecentra om mensen te laten weten: We zijn jullie niet vergeten.	21.1
638	Ze lopen rond met spandoeken en zwaaien en deze mensen zwaaien terug.	9.75
645	Ik zag ook heel veel mensen met een hartje of met een tekening van een huis.	3.66
648	De hele tentoonstelling gaat heel erg over die blik omdraaien.	4.37
649	Toen ik binnen was, durfden mensen vaak niks te zeggen omdat je met de IND bent.	5.37
650	Terwijl als je buiten bent met de christen-anarchisten proberen ze wel te communiceren.	6.97
652	Je hebt een documentaire gemaakt, Kitten of vluchteling.	13.18
653	En ik las in interviews dat je steeds twijfelt over of je over dit onderwerp werk moet maken.	3.98
654	Deze tentoonstelling wordt in veel kranten geprezen.	5.88
655	Maar de realiteit is dat specifiek dit jaar de weerstand tegen AZC's en asielzoekers heel groot is.	73.57
657	De meerderheid van de Tweede Kamer is voor strengere asielwetgeving.	33.38
660	Ik snap de reële zorgen van mensen over reële problemen.	4.59
662	Maar ik heb er geen begrip voor dat die problemen worden misbruikt voor een politieke agenda om alle schuld op de asielzoekers af te schuiven.	7.96
664	En ik heb geen begrip voor die zondebokpolitiek die continu wordt gebruikt.	4.31
665	Want het helpt ons niet verder en zorgt dat we minder humaan met mensen omgaan die onze hulp vragen.	11.76
666	Terwijl we als samenleving daar niet mee vooruitkomen.	5.77
669	Deze tentoonstelling is nog te zien tot 11 januari in het Rijksmuseum.	7.05
671	Als vooraanstaand politiek adviseur leeft de Engelse Chloe Dalton jarenlang uit een koffer, altijd op reis van Kabul tot Sarajevo verslaafd aan adrenaline, tot zij tijdens een wandeling buiten een jonge haas op haar pad vindt.	12.48
672	En over wat er dan gebeurt en hoe de haas haar verandert schreef ze dit boek: Een haas in huis dat in Engeland een bestseller was en literaire prijzen won en nu is ze hier.	9.71