Buitenhof 🇳🇱

_id	69760f229c4488f33fcda1da
url	https://npo.nl/start/serie/buitenhof/seizoen-21/buitenhof_369/afspelen
datetime	2026-01-25 12:50:00
description	Interviewprogramma met maatschappelijke en politieke debatten, gesprekken en opinies.

 

Statements

idx	statement	score
2	Dreigende handelsconflicten aanvallen op de onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank en nerveuze financiële markten.	23.56
3	Het was me het weekje wel Deze week is als veel andere weken.	3.45
4	Eigenlijk zijn de afgelopen jaren überhaupt onrustig geweest.	5.85
5	Toen ik in de directie van de Nederlandse Bank werd benoemd.	5.06
8	Het afgelopen jaar staat in het teken van het beleid van de Amerikaanse administratie.	13.55
10	U zou in de Zwitserse bergen hebben gezeten maar u belandde aan de tafel bij informateur in Den Haag.	5.15
11	Straks praten we over uw advies aan de formerende partijen.	3.71
19	Ik moet ook wel bekennen Ja, ik denk dat het goed is dat Europa op een gegeven moment zegt: Trump met zijn tarieven.	10.08
20	De financiële markten hebben daar fel op gereageerd.	5.55
23	De financiële markten hebben daar fel op gereageerd.	5.55
25	Maar we hebben nu al veel hogere tarieven dan daarvoor.	13.9
33	Vrijhandel is uiteindelijk vanuit economisch perspectief het allerbeste.	7.88
34	Maar tegelijkertijd is er ook een politieke realiteit.	3.81
37	Ja, ik denk dat het goed is dat Europa op een gegeven moment zegt: 'We moeten meer gaan samenwerken.	5.75
39	De Canadese premier Mark Carney die ook voormalig centraal bankier is zei dat kleinere landen moeten samenwerken.	25.89
40	'Want als we niet aan tafel zitten, dan staan we op het menu.'	4.35
43	Ik denk dat in instantie Europa zelf meer moet samenwerken.	4.7
47	Carney had het ook over gelegenheidsallianties in zijn speech.	6.5
50	Het is jammer dat nu het Mercosur- verdrag vertraging oploopt.	12.13
51	Maar dat is iets goeds om de vrijhandel hoog te houden.	4.51
52	Het wordt vaak gezegd, het samenwerken in Europa maar vaak willen de leiders toch een uitzonderingspositie en dan wordt het ingewikkeld.	5.94
54	Maar ook bij de Europese leiders is nu echt het gevoel gekomen dat we samen de stap voorwaarts moeten zetten.	4.63
55	Maar nationale belangen spelen vaak een rol, inderdaad.	5.49
59	Het is goed om te kijken op veel onderwerpen om te werken met de coalition of the willing.	3.88
62	Misschien kun je meer werken met een gekwalificeerde meerderheid.	6.27
63	Meer echte rechtstreekse wetgeving vanuit Brussel en minder de mogelijkheid geven om met nationale uitzonderingen te werken.	7.07
64	Dat doet pijn, maar tegelijkertijd Het is ingewikkeld.	4.06
66	Maar de voordelen daarvan, zeker in de wereld van nu, zijn toch groter.	4.88
67	Dus de nationale partijen moeten iets minder zeuren?	9.56
72	Maar we moeten uitleggen waarom samenwerken zo belangrijk is in Europa.	4.92
73	Ook economisch zit er veel kracht in Europa wat we nu niet benutten.	6.48
78	De Europese bank heeft net een berekening gedaan en laten zien dat als je alle belemmeringen in handelsstromen eruit kan krijgen dat je dan qua tarief over 65% hebt.	28.86
80	Maar de interne markt en het harmoniseren van regels daar kunnen we echt nog veel winnen.	4.16
81	Een andere conclusie die werd getrokken deze week massaal: We moeten minder afhankelijk zijn van Amerika.	4.82
82	Onder andere voor wat betreft het betalingsverkeer.	5.05
83	Want dat draait allemaal op Amerikaanse technologie.	10.63
84	Wij en de banken en andere financiële instellingen doen er veel aan om het betalingsverkeer veilig te houden.	13.3
85	Wat helpt is dat we niet afhankelijk zijn van één betaalproduct.	12.18
89	Kunnen de Amerikanen niet één knop omzetten en dat wij dan heel veel last hebben met betalen?	18.41
91	Het gaat niet zozeer om de Amerikaanse bedrijven ook.	6.58
94	Uiteindelijk is het de Amerikaanse politiek die het kan bepalen hier.	6.05
95	Dus het is goed om ook op dat punt de technologie van het betalingsverkeer minder afhankelijk te worden van aanbieders van buiten de Europese Unie.	5.52
97	En dan ons goud DNB heeft 31% van het Nederlandse goud opgeslagen onder Federal Reserve-rotsen van Manhattan.	64.71
98	Heeft u daar nog een goed gevoel bij dat het daar ligt?	5.07
100	Wij zijn daar niet afhankelijk van, maar we bewaren het daar.	3.97
101	Ongeveer 30% van het Nederlandse goud ligt in Nederland.	77.2
107	We hebben goede afspraken met die buitenlandse banken.	5.78
113	Jullie hebben veel contact met de andere centrale bankiers.	5.56
114	Maar uw ambtsgenoot Jerome Powell, baas van de Federal Reserve is onlangs aangeklaagd door de regering-Trump.	42.7
116	Je moet meer doen dan alleen de vinger aan de pols houden.	4.67
118	Stel dat confiscatie van het goud of het Nederlandse goud is of van andere landen want andere landen hebben daar ook goud liggen Dat zou meteen repercussies hebben op de financiële markten.	17.45
120	Dat heeft veel gevolgen voor de aantrekkelijkheid van de Verenigde Staten voor andere landen.	12.91
121	Als financiële markten onrustig worden zie je ook dat de administratie wat voorzichtiger wordt.	5.16
126	Veel landen hebben ook hun steun uitgesproken voor Powell.	10.37
127	Christine Lagarde heeft dat ook gedaan namens Europa Het is heel slecht.	38.07
128	Het is van belang dat de onafhankelijkheid van de bank in stand wordt gehouden.	4.47
130	Als je een geloofwaardige nationale bank bent helpt dat ook met de inflatie lager houden.	14.66
132	Maar als Donald Trump erin slaagt om een opvolger neer te zetten die luistert naar hem wat heeft dat dan voor gevolgen, ook voor u?	27.97
134	Nou, er is wel een groep van 12 mensen die erover gaan.	5.65
135	Zeven vanuit Washington en vijf vanuit de regionale banken.	7.54
136	Maar je kunt daar een meerderheid in proberen te creëren.	5.37
137	Uiteindelijk zou het een hele slechte zaak zijn als de politiek zoveel vat krijgt op de centrale bank.	8.82
139	Dat ís slecht voor het vertrouwen van de financiële markten in de Amerikaanse dollar.	8.45
140	De wisselkoers van de dollar gaat al onderuit, waarschijnlijk.	27.13
141	Dus u vertrouwt erop dat Donald Trump dan eigenlijk terugschrikt als hij dat ziet?	14.93
143	Maar ik denk dat het gewoon heel belangrijk is Er zijn goede redenen voor dat centrale banken onafhankelijk zijn.	4.95
145	Maar het is wel echt iets om je zorgen over te maken.	4.61
148	En deze week op bezoek bij de informateur en de formerende partijen.	4.1
149	We waren uitgenodigd om te praten over het begrotingsbeleid en de financiering van de plannen.	6.13
150	Ik kreeg de indruk dat men inhoudelijk heel ver is.	3.64
152	Er werd ook duidelijk gemaakt dat er wel nog wat noten gekraakt moesten worden.	6.09
158	Was het geruststellend wat u hoorde vanuit uw functie?	4.63
159	Nederland staat voor een aantal structurele uitdagingen.	5.43
160	En er is bereidheid en men wil maatregelen nemen om die structurele problemen aan te pakken.	4.22
168	Veel ondernemers klagen daarover dat het zo onzeker is.	63.89
171	Als deze drie partijen eruit komen ben ik er van overtuigd dat ze op dat vlak met goede maatregelen komen.	4.33
172	Vaak zijn de plannen duurder dan het geld wat er is bij de politiek.	24.69
173	Bij CDA en ook bij D66 leeft de gedachte dat investeringen in de economie zichzelf terugverdienen en daarom een tijdelijke verhoging van de staatsschuld rechtvaardigen.	34.8
177	Ik heb met veel plezier een artikel gelezen dat recent is gepubliceerd van de hand van de directeur van het CPB.	4.68
181	Natuurlijk is het zo dat de investeringen wat kunnen opleveren.	4.12
182	Het is maar de vraag of ze zich echt altijd terugverdienen.	4.58
183	Maar we hebben bepaalde regels met elkaar afgesproken en daar moet je je gewoon aan houden.	3.68
184	Dat is niet een goede manier om het begrotingsbeleid in te vullen.	5.8
187	Een andere optie is het gebruik van de nationale ontsnappingsclausule waardoor landen tijdelijk fors meer mogen uitgeven aan defensie zonder dat Brussel de landen op de vingers tikt als het begrotingstekort hoger is dan 3%.	33.94
190	Hogere defensie-uitgaven helaas zal dat meer dan tijdelijk zijn.	4.91
193	Als het echt niet anders kan en je begrotingstekort komt boven de 3% want dat is de Europese norm dan zou je er misschien een beroep op kunnen doen.	51.65
194	Maar ik zou er niet bij voorbaat rekening mee houden.	3.77
196	En die extra defensie-uitgaven moet je structureel dekken uiteindelijk.	4.16
197	U klinkt echt als een Nederlandse centrale bankier nu ik u weer een beetje beter heb leren kennen.	4.11
202	U bent misschien wat soepeler in de financiële heupen daardoor, dacht ik.	3.98
204	Ik ben door het instituut van De Nederlandsche Bank heel goed opgevoed.	4.85
205	Voor een nationale bank is het heel belangrijk om de stabiliteit hoog in het vaandel te dragen.	4.86
208	Zorgen dat het betalingsverkeer goed blijft werken.	5.6
212	Dus we zien geen trendbreuk ten opzichte van Klaas Knot, uw voorganger?	8.56
214	Uw voorganger Klaas Knot wordt weer uw baas als het aan de bookmakers ligt.	5.67
215	Is hij ook uw favoriet als opvolger van Christine Lagarde, president van de ECB?	8.14
223	Hij zit ook in de raad van bestuur van de Europese Bank.	7.48
225	Ik heb heel graag en met veel plezier met Klaas gewerkt.	3.55
228	De Amerikaanse president Trump doet Europa duizelen.	84.74
229	In Davos hield hij 70 minuten lang een toespraak waarin hij zichzelf constant op de borst sloeg.	6.81
230	De Europese leiders keken amechtig toe en konden alleen hoop putten uit de toezegging van Trump dat hij Groenland niet met geweld zou innemen.	50.77
231	We vragen het historicus Geert Mak en essayist Roxane van Iperen.	5.7
235	Geert Mak, is dit een incident of staat het voor meer?	7.33
237	In Amerika is zich aan het voltrekken wat we kennen van de geschiedenis van Italië met Mussolini, en met nazi-Duitsland.	10.63
241	En langzamerhand de bestaande elite deels weet te infiltreren.	6.49
245	De rechterlijke macht aanvallen, de media aanvallen.	53.55
246	Dat proces kennen we uit de jaren 30 en 20 in Italië.	8.9
247	En dat zien we in Amerika zich pal voor onze ogen herhalen.	3.97
252	En dat kan de legitimatie worden om verkiezing buiten de orde te plaatsen.	5.11
258	Maar wat er allemaal bij komt, door een hedendaagse lens Dit zien we gebeuren.	3.66
260	Die zijn veel meer verbonden met de machtige private sector.	9.07
262	Als je dan zichtbaar het geweld ziet van ICE Maar als je kijkt naar het plan wat er achter zit Een groot bedrijf wat software levert zodat ICE alles kan uitrollen.	21.07
265	Academisch gezien kan je de handboeken erbij pakken, hoor.	5.53
266	Maar als de term 'fascisme' valt kan de discussie doodslaan.	5.61
274	Wil je een stukje van Trump snappen dan is theater heel belangrijk.	5.52
282	Je moet ontzettend uitkijken met de vergelijking met fascisme.	6.5
283	Want er zijn ook weer een heleboel dingen totaal anders.	4.68
286	Maar als je kijkt naar de beweging van Trump, die is nostalgisch.	7.15
291	Ook in Nederland heb je groepen die terug willen naar het ' oude Nederland' hoewel dat waarschijnlijk nooit bestaan heeft.	4.46
292	We moeten ons niet zozeer laten afleiden door dat theater.	4.9
295	Bij die grote ontwikkelingen moet je kijken: Waar zijn we mee bezig?	4.77
306	Als je kijkt wat er achter zit is het een goed opgebouwd plan.	4.35
308	Trump is het gezicht waarbij de hele tijd naar kijken.	6.49
309	Waar kijk je naar het beleid erachter, dat is een serieus plan.	4.87
312	Trump heeft zich daar altijd afzijdig van gehouden.	6.97
317	Kijk je naar het weefgetouw van de democratie Project 2025 draait op de slogan: 'het persoonlijke is politiek.'	16.43
320	Op dagelijks niveau krijg je de mensen achter het bureau die de dagelijkse beslissing kunnen maken.	3.85
321	Die beslissen welk dossier we laten liggen, wat voel je wel uit.	5.08
323	50 procent van de doelen uit dat project zijn gehaald.	20.81
324	Als je naar democratie kijkt Kijk je naar de uitvoerende macht die geef je aan de loyalisten, volledig.	4.05
326	En de wetgevende en de rechterlijke macht worden steeds dunnere schillen.	4.64
327	De overheid in Amerika bestaat dus uit loyalisten hyperkapitalisten, nationalisten en big tech.	15.6
331	Hij is zo narcistisch en zo op zichzelf gericht en zo grillig.	10.85
333	Als wij een tv-serie zouden hebben met een onroerend goed magnaat.. en van alles over de New Yorkse onroerendgoedwereld.	4.81
335	Dan zou je een aflevering kunnen maken dat hij de Nobelprijs wil hebben en niet krijgt en vervolgens Noorwegen straft met huizenhoge tarieven of oorlog.	45.27
338	We hebben echt te maken, dat zie je ook in alle commentaren met een soort 'mad king'.	4.12
341	Zelfs die mensen van project 2025 krabben zich een beetje op het achterhoofd.	5.51
344	Ook internationaal wordt heel snel de orde vervangen die 80 jaar een soort rust heeft gemaakt.	4.72
352	Je kan het ook zien als een middel om het doel te bereiken.	5.6
353	Dat die chaos, die stroming noemen ze 'accelerationisme' simpelweg versnellen dat wordt ingezet om de bevolking rijp te maken dat er ingegrepen moet worden.	18.9
354	Je schetst een man die te veel met zijn eigen gekte bezig is.	10.42
357	Als je kijkt wat er met ICE gebeurt Het staat ook in de plannen: Die grenswacht die verplaats je van de grenzen naar eigenlijk het hele land.	20.9
359	'100.000 mensen per dag moeten in detentie geplaatst worden.'	74.48
362	Het plan is dan dat mensen zeggen: 'Hier moet ingegrepen worden.'	8.35
364	Je ziet dat een geglobaliseerde private sector een steeds grotere hand heeft.	9.97
365	Binnen die ICE-detentie, 90 procent daarvan is in handen van de private sector.	66.73
370	Mensen denken: 'Wat is hier in hemelsnaam aan de hand?'	7.14
371	Je herkent het van de dagboeken van onze voorgangers in de jaren 20 en 30.	6.89
372	Maar hoe ellendig die bewegingen ook waren die waren duidelijk publiek gericht.	3.61
377	Ze hebben vast niet gewild met hun bitterheid dat rijke mensen nog rijker werden.	22.31
382	Ik vergeleek steeds dat Amerika met de wereld van nu.	4.15
383	Overal waar ik kwam Tijdens het ontbijt gingen we met de mensen praten in die diners.	4.67
384	Je hoorde steeds dezelfde verhalen: in de jaren 60 was het sober en zwaar maar er was tenminste perspectief.	14.37
386	En rond de eeuwwisseling gingen mensen schulden maken om in leven te blijven.	78.98
387	Ik zei tegen mijn vrouw: 'Als de mensen merken dat die Amerikaanse droom niet werkt dan worden ze geweldig kwaad.'	8.8
397	En als je een statement wil maken tegen Trump: begin dan met duidelijk maken dat die imperialistische wensdroom dat we te maken hebben hier met Poetin.	15.07
398	Maar ook het bericht dat Nederland ligt aan een tech-infuus van Amerika.	11.54
400	Maar het tweede is, en dat heeft meer te maken met die private sector als je naar die zwarte doos kijkt en die openmaakt en meer democratische processen wil toelaten.	4.42
406	Maar je kan ook de Europese markt ook sneller en sterker maken.	7.18
409	Laten we stoppen met de hele tijd naar die messias kijken.	5.27
418	Ik had graag gezien dat regeringsleider allemaal naar Groenland waren gegaan.	7.61
421	Een groot onderliggend probleem is de bitterheid van mensen.	7.47
422	Grote groepen mensen zijn meegekomen in de welvaart.	62.22
425	En dan moet je niet als nieuwe regering als eerste daad de bonussen van bankiers vrijgegeven.	17.5
430	Draai het razendsnel terug, met excuses op je knietjes.	3.49
434	Die misschien onder druk staan omdat er dan chaos komt.	4.79
435	Zullen die doorgaan in het najaar in de Verenigde Staten?	52.7
437	Maar we moeten minder focussen op die zeer zichtbare front stage.	4.15
438	Ik heb iemand gesproken die zei: We kijken naar die midterm-verkiezingen.	5.04
446	Ik had nooit gedacht dat ik dat zou denken Maar zelfs in de oorlog zijn altijd de verkiezingen doorgegaan.	5.15
448	Maar tot twee weken geleden dacht ik: Dat zal niet gebeuren.	3.45
449	Maar nu acht ik de kans waarschijnlijk dat de verkiezingen niet doorgaan.	3.75
461	Zij vraagt zich af of wij in een wereld willen leven waarin wij ons leven laten bepalen door ChatGPT.	6.28
464	Ze toonde het kunstwerk in Davos, waar naast wereldleiders ook bigtechleiders als Elon Musk rondliepen.	11.93
466	Roxane van Iperen had het net over die zwarte doos.	5.89
470	In Davos klinkt een geluid dat het meer ethisch moet en meer verantwoord.	4.83
472	Meer mensen mogen wel hun verzet ertegen uitspreken.	11.37
477	Je hebt het Wereld Economisch Forum zelf en daaromheen heb je de Davos Conferentie zelf.	6.41
484	Maar als een gewone sterveling kom je niet zo snel op die plek.	18.85
486	Trump zelf werd met een helikopter gebracht en opgehaald.	42.96
495	Als kunstenaar probeer ik de digitale processen die voor de meeste mensen onzichtbaar zijn en moeilijk te begrijpen, tastbaar te maken.	3.55
496	Met Chadding probeer ik uit te leggen dat het vertrouwen in ChatGPT heel hoog is bij de mensen, dat het de waarheid is.	3.89
498	Want zo'n taalmodel is een soort weerspiegeling van het internet.	11.25
501	Of ze kunnen ChatGPT overtuigen om hun werk te noemen.	13.14
504	Met mijn kunstwerk wilde ik laten zien hoe dat gaat en wat dan de waarheid is.	3.47
505	Je bent bezig in dat programma en dan komt er een advertentie.	4.3
506	Maar het kan ook zijn dat ik een vraag stel en dat het antwoord eigenlijk gesponsord is?	6.7
514	Als advertenties worden getoond in die omgeving Het vertrouwen in het model is zo hoog dat zelfs als er verteld wordt dat het een advertentie ís dat mens het aannemen als een plausibele waarheid.	5.7
518	En dat neemt eigenlijk de plek in van de waarheid in dat model het voorspelbare, plausibiliteit.	4.2
520	Het wordt ingericht om te zeggen: 'Een hele goede vraag.	4.29
522	Wij willen ook niet dat het model zegt: 'Ik weet het niet zeker.'	6.45
523	Dus langzaam gaat dit model de positie overnemen van de waarheid.	3.9
525	Toen je met het model sprak had je toen het idee dat hij eerlijk was tegen jou?	8.79
528	Ik moest er even vaardig in worden om er meer uit te halen.	3.63
529	Het interessante is: Ik vroeg of hij gesponsorde antwoorden liet zien en hij ontkende dat.	4.54
530	Wat hij zei dat slecht was voor het vertrouwen in het model.	5.26
531	Ik vroeg of het dan misschien binnenkort zou kunnen gebeuren.	3.89
534	Toen vroeg ik het een week later en toen zei hij dat ze dat juist niet deden.	5.36
536	Jij probeert iets aan te tonen voor een kunstproject.	4.48
540	Je bent bang dat mensen te veel keuzes aan chatbots gaan voorleggen.	8.36
541	Niet alleen de redelijk onschuldige vraag 'wat moet ik vanavond eten?'	5.77
544	We leven steeds meer binnen de marges van het systeem.	8.93
546	Het wordt steeds moeilijker om zelf een keuze te maken.	6.73
547	Omdat de algoritmes zeggen dat je er waarschijnlijk dit leuk vindt of dat.	6.05
548	Op veel verschillende manieren leveren al binnen de kaders van het algoritme.	3.54
550	Met die advertenties binnen die omgeving Je kunt alleen maar een product verkopen als je het precies kunt targetten op precies die doelgroep.	5.48
551	Dus het wordt steeds meer allemaal binnen de modellen.	4.09
556	Ze doen het heel slim door te zeggen: 'Op deze manier kun jij precies de producten vinden die bij jou passen.'	4.39
557	Dat klinkt heel leuk, maar de industrie profiteert natuurlijk gewoon.	4.83
558	Ze doen alsof iedereen de gelijke kansen heeft nu een product te verkopen.	8.67
560	Er zijn een paar bedrijven die hier heel erg van profiteren.	5.77
561	Het gekke is dat mensen wel dit soort waarschuwingen horen maar om me heen hoor ik dat het hartstikke handig is.	5.18
563	Zeker in een geopolitieke instabiliteit moet je beseffen dat we niet weten wie dat allemaal beslist en ook niet wat er morgen aan de macht is.	5.73
564	Meta heeft nu ook bepaalde post verwijderd die gaan over abortus.	36.81
565	Als mensen intieme gesprekken hebben met een chatbot bijvoorbeeld over kwetsbare zaken, seksuele geaardheid, een abortus je weet niet wat er morgen dan bepaald wordt en welke data worden gedeeld.	67.18
567	'Een geklutst ei is immers geklutst', zeggen ze wel eens.	6.64
571	Als we ons willen wapenen als maatschappij tegen die invloed van deze technologie in ons leven waar zie jij dan ergens een oplossing?	12.45
574	In Europa hebben we de privacy act en de AI act die zijn niet perfect maar we hebben het in ieder geval wel.	27.09
575	Dan moeten de Europese Commissie ervan overtuigen dat dit niet versoepeld wordt.	9.61
577	Want dan kan het bedrijfsleven makkelijker werken met AI.	76.93
579	Dus de Europese beslissingmakers luisteren naar die lobby?	18.45
587	Sommige mensen willen dat wij dat in Europa zelf moeten ontwikkelen.	7.58
589	Maar lever je jezelf dan niet uit aan Europese bedrijven die waarschijnlijk hetzelfde gaan doen?	8.75
590	Wij hebben hier wel andere waarden en een andere ethiek.	3.8
591	Volgens mij moeten we sowieso wat meer afstand doen van die techniek.	5.12
593	De snelheid bijvoorbeeld waarmee je een artikel moet schrijven dan is het noodzakelijk om het te gebruiken.	5.28
596	Als het dan gaat om het terug schrijven van een e-mail of de keuze welk boek je gaat lezen of met wie je gaat daten we gaan dat steeds meer uitbesteden aan een algoritme.	4.79
597	Op die manier gaan we belangrijke dingen uit ons leven uitbannen.	4.57
600	Het is juist nu het punt dat de jongere generatie die heel veel op hun telefoon zitten 5 keer meer kans hebben op dementie.	88.91
604	Je hoort steeds dat AI vooral een businessmodel is.	16.17
611	Ik dacht ook niet dat ik met ze zou gaan praten of ze kunnen overtuigen.	3.71
621	Als ik zei dat ik een kunstenaar was en hiermee bezig zeiden ze: 'Wat fijn dat je er bent.	4.31
627	Bedankt voor het kijken en nog een hele fijne zondag!	3.96