Buitenhof 🇳🇱

_id	69b6a19fe260e6744bace0c3
url	https://npo.nl/start/serie/buitenhof/seizoen-21/buitenhof_380/afspelen
datetime	2026-03-15 12:10:00
description	Interviewprogramma met maatschappelijke en politieke debatten, gesprekken en opinies.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Stevenen we af op een economische crisis door de oorlog in Iran?	7.34
1	We vragen het aan twee economen: Marieke Blom en Sweder van Wijnbergen.	6.01
2	Oud-vicepremier Sigrid Kaag verbaast zich over het gebrek aan diplomatie van de Amerikanen.	22.98
4	Maar eerst praat ik met Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA over de gevolgen van deze oorlog.	6.82
7	Laten we bij de actualiteiten in eigen land beginnen.	3.67
8	Brand bij een synagoge in Rotterdam een explosief bij een Joodse school in Amsterdam.	84.92
9	Volgens David van Weel, minister van Justitie en Veiligheid is het niet uit te sluiten dat er een link is tussen beide aanslagen.	40.35
10	En dat we misschien te maken hebben met een nieuwe terreurgroepering.	5.27
14	Daarom hebben deze zelfde minister gevraagd om te kijken naar hoe het staat met de beveiliging van joodse personen.	53.19
15	En om meer zicht te krijgen op deze nieuwe organisatie?	4.86
16	We moeten sowieso zicht krijgen op wat er nu gebeurt.	4.42
17	Veel joden in Nederland voelden zich al niet veilig en dit doet er een schepje bovenop.	34.06
18	De Israëlische president Herzog roept de Nederlandse autoriteiten op meer te doen tegen antisemitisme, opruiing en geweld.	77.3
19	Er zit wel een beetje de suggestie in dat het tot op heden niet voldoende was, deelt u die mening?	6.69
20	Ik zie dat antisemitisme nooit weg is geweest en iedere keer weer oplaait.	5.34
21	Totdat het verdwenen is is het nooit voldoende wat er wordt gedaan.	4.43
26	De politie heeft opgeschaald naar een Nationale Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden.	13.8
28	Nee de keuze voor welke mate van beveiliging nodig is ligt bij de diensten.	6.16
30	Politici buitelen vaak over elkaar heen wat er moet gebeuren aan beveiliging.	12.94
31	We hebben niet de inschatting om uit te maken wat er moet gebeuren.	4.05
33	Als het nodig is zullen we de minister daar zeker op aanspreken.	6.13
34	Deze week draaide het om de oorlog in het Midden-Oosten in Den Haag.	10.67
36	Heeft u inmiddels meer begrip voor het optreden van het kabinet?	8.49
39	Het hebben van begrip voor wat Israël en Amerika hebben gedaan is er niet bij mij.	6.09
40	Ik vraag dit omdat u en premier Jetten het best over veel zaken eens zijn.	4.29
41	We hoorden premier Jetten zeggen: Het internationale recht wordt geschonden.	43.71
42	Hij kiest zijn woorden net iets preciezer dan u. Hij kiest zijn woorden net iets voorzichtiger dan u. Hij heeft zorgen omdat de VS een aanval is begonnen zonder duidelijk einddoel.	5.07
44	Mijn kritiek richt zich niet op de heer Jetten maar wel hoe het kabinet als geheel hier op reageert.	5.99
47	Men wil een minder kritische houding richting de Verenigde Staten en dat vind ik zorgelijk.	4.15
48	De VS schendt het internationale recht op zo'n manier daar moet je je duidelijk over uitspreken.	22.71
52	Deze week stemde uw fractie in met het inzetten van een fregat in Middellandse Zee.	6.06
54	Maar in het debat over de oorlog zei u: We willen niet betrokken raken bij een oorlog.	13.69
64	Als het een verzoek van de Amerikanen was geweest hadden we hier niet mee ingestemd.	7.3
65	Nu de oorlog er is en ook Cyprus wordt bedreigd is de taak van de bondgenoten om hen te beschermen.	51.15
66	Maar defensief raketten uit de lucht schieten, dat ziet u niet als meedoen?	22.79
68	Trump deed gisteren een oproep aan landen om de Straat van Hormuz te beschermen.	68.28
69	Hij heeft Nederland niet bij name genoemd maar hij heeft gevraagd om de olietankers te beschermen.	21.88
70	Als het verzoek komt van de VS, bent u dan voorstander om mee te doen?	12.18
71	Mijn eerste reactie zal zijn: Waarvoor wilt u dat wij meehelpen?	4.09
74	Het is niet de bedoeling dat er nog meer landen meedoen aan deze oorlog.	10.29
75	Je moet altijd kijken naar hoe de feiten dan liggen.	4.42
78	Het internationale handelsverkeer moet gewoon doorgang kunnen vinden.	8.45
79	Zeker, de context in het Midden-Oosten is ontstaan nu Iran heeft aangegeven als een soort van guerrilla te willen gaan voeren in De straat van Hormuz.	45.17
80	Voordat je het weet word je meegetrokken in iets wat je niet wilt maar ik denk dat we hier zeer terughoudend in moeten zijn.	4.45
81	In het debat ging het over het internationale recht.	9.93
83	Maar als ik het debat beluisterde: Is het internationaal recht niet allang overleden?	10.02
84	Het is verre van perfect, maar het is het enige wat we hebben.	3.96
85	Het is ontwikkeld om te zorgen dat dit soort situaties nooit meer ontstaan.	4.34
86	Door een aantal politici werd gezegd: Het is eigenlijk al ten grave gedragen.	10.37
87	Het komt door een aantal landen zoals China, Rusland en de Verenigde Staten maar het wordt ook door politieke leiders gedragen als we geen stelling nemen door overtreding van het internationale recht.	19.37
88	Als we kijken naar Gaza, de situatie daar is verschrikkelijk voor de mensen die daar wonen.	28.39
89	Maar dat de internationale gemeenschap geen stelling nam tegen de overtreding van het internationaal recht dat laat iets zien over of we het internationale recht wel serieus nemen en of we dat wel kunnen redden.	12.23
90	Het is niet te redden, zegt u. Het is nog te redden, zegt u. Staat u daar met uw opgeheven vingertje.	4.68
91	Terwijl niemand meer iets van het internationaal recht aantrekt.	5.68
94	De Verenigde Staten zijn een ondoordachte oorlog begonnen die een hele regio ontwricht.	64.26
95	Het heeft een ontwrichtend effect op de wereldeconomie.	52.73
99	Internationaal recht is niet alleen lief vragen maar ook gebruik maken van alle instrumenten die je hebt.	5.2
100	Bijvoorbeeld toen er werd gezegd om ook Groenland in te nemen.	21.18
101	Met de handelstarieven toen heeft Europa laten zien met alle legitieme middelen die er zijn dat ze ongekende sancties kunnen instellen tegen de Verenigde Staten.	32.91
102	De beurzen hebben gereageerd en daardoor heeft Trump zijn idee weer ingetrokken.	20.7
103	Wat vindt u van de kritiek op de Spaanse premier, de socialist Pedro Sanchez?	15.33
104	Het internationale recht wordt geschonden, zegt Sanchez.	17.26
105	Hij veroordeelt wel hard maar zelf investeert hij veel te weinig voor defensie.	5.56
107	De kritiek van de heer Bontenbal dat Spanje niet voldoende investeert ze voldoen nog niet aan de norm, dat is correct maar het ligt genuanceerder.	15.99
108	Ze hebben de defensie-uitgaven drie keer verhoogd dan toen de CDA-collega daar bezig was.	47.62
110	Ze hebben de defensie-uitgaven drie keer verhoogd dan toen de CDA-collega daar premier was.	49.14
115	En dat Europa niet met één stem spreekt, vindt u dat hinderlijk?	9.7
117	U wilt dat het de stem van Sanchez is en anderen zijn het daar niet mee eens.	3.68
118	Ik ben blij met de positie van Sanchez, anders zouden we alleen nog maar het geluid van Europa horen waar ik niet zoveel bij voel.	3.71
120	Op de weg hier naartoe bent u langs menig benzinestation gereden.	6.04
123	Wat vindt u een groter probleem, stijgende gas- of stijgende benzineprijzen?	6.23
124	Laat ik het anders formuleren, wat raakt de mensen het meeste?	7.54
126	We moeten oppassen om mensen nu niet de put in te praten.	5.39
127	Je ziet dat de energieprijzen stijgen als een malle.	16.02
130	De stijgende energieprijzen zijn voor sommige mensen heel vervelend.. en voor sommige mensen heel pijnlijk en bijna niet op te brengen.	29.1
131	Als dit conflict nog lang doorgaat wordt het nog veel heftiger.	4.56
132	Ik vind dat het kabinet zich daarop moet voorbereiden.	5.6
134	Ik vind het energie prijsplafond toen was mevrouw Kaag nog vicepremier we hebben het in maart al voorgesteld, maar met Prinsjesdag werd het pas van stal getrokken.	11.9
136	Laten we dat klaarzetten en gesprekken voeren met de energiesectoren die daarvoor nodig zijn.	4.29
137	Als de prijzen een ruim plafond bereiken dat niet meer haalbaar is, dat het in werking treedt.	5.67
139	Voor de prijsstijgingen zat alles nog in de grond, dus we betalen eigenlijk teveel.	20.77
140	Voor de prijsstijgingen zat alles nog in de grond, dus we betalen eigenlijk teveel.	20.77
143	In een crisis als deze zijn het vaak gewone mensen die de rekening betalen.	12.06
145	We moeten waken dat we publiek geld betalen om de prijzen te dempen en dat zij er met de winst vandoor gaan.	6.85
146	Het is een soort verzekeringspremie die we betalen aan de pomp.	10.4
147	Er zullen stijgingen zijn, maar de vraag is hoe eerlijk die zijn.	4.23
148	In België zijn de prijzen langzamer gestegen dan in Nederland sinds de aanvallen sinds februari en dat komt doordat in België de overheid maximumprijzen vaststelt.	44.31
151	Het is een van de zaken waar we naar kijken, hoe we ervoor kunnen zorgen dat de prijzen betaalbaar blijven.	4.85
152	Dat de minister van Economische Zaken of een minister het recht krijgt om de prijzen vast te stellen.	35.95
155	Het betekent wel iets voor de schatkist of er hulp moet komen.	4.87
156	Het betekent wel iets voor de schatkist als er hulp moet komen.	4.87
157	Kan het hele financiële verhaal van het kabinet overboord?	16.16
159	Maar dat hebben ze zelf de afgelopen drie weken ook laten zien.	6.84
161	Ze hebben snel een coalitie willen sluiten, maar er is geen meerderheid voor het financiële kader.	6.55
162	Er zijn plannen gemaakt die niet kunnen rekenen op een meerderheid.	8.25
164	En zo zie je, in drie weken tijd is het financiële kaartenhuis gevallen.	7.1
165	Dus er moet een financieel kader, dat zijn financiële afspraken waar wordt extra geld uitgegeven.	9.7
166	Is de minister van Financien al bij u langs geweest?	19.45
169	Ik ken hem al een tijdje, maar zo'n kennismakingsgesprek is er nog niet geweest.	3.65
172	Dan hoor ik vanuit het kabinet: Als Jesse Klaver alleen maar 'nee' blijft zeggen dan komen we er ook niet.	9.62
174	Ik denk dat het belangrijk is dat we voorzichtig moeten zijn met dit soort framing.	4.26
176	Een paar weken geleden werd er geweigerd om met ons te onderhandelen.	6.23
177	We hadden ook een houding kunnen kiezen door te zeggen: Zoek het maar uit, als jullie dat niet willen.	3.62
178	Maar wij kiezen voor een verantwoordelijke oppositie.	5.71
181	Wij zeggen niet dat de mensen in Nederland een deel van de rekening moeten betalen.	6.87
188	Er is een strijd, denk ik, tussen VVD enerzijds en CDA en D66 anderzijds.	6.31
189	Met welke partij gaan we dan aan meerderheden werken?	4.84
191	Maar ik zie dat ze binnen het kabinet nog niet willen of weten.	5.15
192	We hebben heel veel regelingen in ons land: AOW, ziektekosten, het wordt onbetaalbaar.	50.9
200	De bezuinigen die er nu liggen, daar ben ik het niet mee eens.	3.62
202	Daar wordt gezegd dat de kosten voor de AOW de pan uit rijzen terwijl we zien dat de kosten van de AOW helemaal niet zijn gestegen.	13.39
203	Dus wat wij willen is dat al die zaken die dit land mooi maken dat we een oudedagsvoorziening hebben voor iedereen en zorgvoorzieningen die bereikbaar zijn.	5.53
210	Maar ik hoor dit geluid ook vaak als we langs de deuren gaan.	3.6
213	De sociale zekerheid, zonder dat er iets wordt gevraagd van de allerhoogste vermogens.	4.94
214	Dat gaat er bij veel mensen in dit land niet in en dat begrijp ik goed.	4.27
222	Olie, anderhalf keer met vorige keer is het aanzienlijk lager.	66.53
225	Nee, dan geef je het aan mensen die het niet nodig hebben.	5.06
227	Ik zou iets doen voor de mensen die lagere lonen hebben.	4.11
228	Daar komt een kleine klap hard aan en daar zou me meer oprichten.	4.15
231	Mevrouw Blom, zal de olieprijs nog veel verder omhoog gaan?	12.98
233	Het hangt van twee dingen af: Of de Straat van Hormuz gesloten blijft.	11.14
235	Het is zorgelijk dat er geen afspraak wordt gemaakt met Iran.	10.3
237	Ja, bij de huidige stand van zaken zal de prijs stijgen.	4.44
238	Het verwerken en opwekken van olie hoe meer dat vernietigd is hoe langer het duurt om dat weer op te bouwen.	27.09
239	Nu zie je al dat je raffinaderijen op een lager pitje gaan draaien Nu zie je al dat je raffinaderijen op een lager pitje gaan draaien om er niet helemaal uit te hoeven.	12.06
240	Zodra je uitgaat duurt het langer om op te starten en die combinatie van factoren kan een olieprijs heel erg opdrijven.	24.75
242	Dan moet je ervoor zorgen dat mensen geen olie meer kopen omdat het te duur voor ze wordt en we zien dat dat voor Azië al het geval is.	29.68
244	We zagen er net dat de olieprijs hoog is en dat zien we aan de pomp.	36.88
250	Het maakt beleid heel erg lastig want er komt werkloosheid omhoog.	77.47
251	Het aanbod gaat omlaag en tegelijkertijd heb je ook problemen.	4.51
254	Als er inflatie is moet er aan de rem worden getrokken en er moet nu alle twee worden gedaan.	4.98
260	Hij was ongeveer hetzelfde als voor 1973, als je het vergelijkt met de inflatie.	17.35
261	Als je kijkt naar de negentiende eeuw dan is het relatief constant.	7.85
263	Naar verhouding van de eerdere piek in de jaren 70 is het nog niet in de buurt daarvan.	12.66
266	Hij weet 's ochtends niet wat hij 's middags ga doen.	4.84
268	Schadeherstel in oorlogslanden gaat dat vaak sneller dan je denkt.	66.56
270	De Servische kanonnen de infrastructuur daar, dat was verrassend snel weer opgeknapt.	10.23
271	Maar als we blijven vechten en de olieprijs gaat omhoog, dan zou ik als beleidsmaker zeggen: Ik zou even afwachten.	16.12
277	Die prijs zie je terug in onder andere vliegtickets.	8.67
281	Maar ook voor energie intensieve bedrijven, zoals de voedingsindustrie.	11.15
282	Een pizza wordt ook eerst gebakken en in een diepvries gezet.	6.31
284	Dat heeft een sterk doorwerkend effect op de economie.	16.59
290	De rijke landen proberen zo snel mogelijk die bergingen gevuld te krijgen.	8.78
291	Daarmee heb je veel groter gedeelte van je economie geraakt.	77.07
292	Ook de energierekening van de mensen thuis, dat komt veel harder aan dan brandstof.	80.86
294	Ik besprak zojuist met Jesse Klaver de rol van oliemaatschappijen bij het vaststellen van de olieprijs.	13.65
297	Permanent ingrijpen en hem zoveel lager maken zal in België ook niet lukken.	4.34
298	Ik kan me voorstellen dat je tijdelijk iets wil doen.	3.88
299	Stel dat het lukt en je krijgt lagere prijzen dan wordt het ook ingezet voor mensen die het niet nodig hebben.	6.12
303	De energiesubsidies die er zijn geweest, dat ligt bij ons.	25.22
304	Meneer Klaver, het is niet zo'n goed idee, wordt hier gezegd.	4.47
305	Ik verstond het niet zo goed, door het geluid in de studio.	3.52
306	Het effect van een maximumprijs Dat dat zeer beperkt is.	3.87
308	In België is het veel lager geweest de afgelopen weken, dan ze in Nederland zijn geweest.	42.25
311	En het fundamentele punt dat je niet aan de markt overlaat, maar dat een overheid ook meekijkt dat doen ze al sinds 1974, dus het kan wel degelijk.	5.27
314	Ik denk dat de mensen 1000 wel fijn vinden als het wordt vertraagd.	4.36
316	Ik denk dat er een belangrijke andere reden is namelijk dat je de structurele situaties in de economie aangaat.	4.67
318	Hoe meer de prijs moet stijgen om te zorgen dat er minder vraag komt.	4.61
319	Je wil juist naar een situatie We moeten veel meer hernieuwbaar opwekken.	4.65
320	We moeten veel meer energie besparen dan er de afgelopen jaren is gebeurd.	31.67
321	Daarnaast moet je zorgen dat je de industrie gaat veranderen, omdat je je realiseert op lange termijn heeft Europa een andere positie dan andere delen van de wereld.	7.39
322	In onze industrie zitten delen waarvan de energie wordt geïmporteerd.	83.37
323	Dat wordt omgezet en dan wordt er weer een deel geëxporteerd.	3.7
325	Dat geld kun je ook besteden aan bijvoorbeeld het weerbaar maken van weer een digitale economie waar we heel weinig op hebben.	9.06
326	van meer een digitale economie waar we heel weinig op hebben.	7.24
327	Als je denkt over het inzetten van je geld dan moet je nadenken over: Waar beweegt Europa naartoe en hoe verzorgen we dat we dat versnellen?	13.03
328	Meer zonneparken en windparken dat is niet iets wat binnen een dag is geregeld.	6.53
329	De energieafhankelijkheid van fossiele brandstoffen in Europa is gehalveerd.	90.29
330	Als je het vergelijkt met de jaren 70 dan is het een minder dan de helft van toen.	13.86
333	Het grootste probleem is dat Amerika doorgaat met het gebruik van fossiele brandstoffen en doet alsof er geen probleem is.	17.63
334	Waar het net over de benzineprijs Wat mij opvalt is dat de hypotheekprijzen oplopen.	9.97
338	Er zijn zeer veel verschillende rentes, lange en korte termijn.	4.91
339	Je hebt een ruimte voor lenen voor een dag of een rente voor 10 jaar lenen.	4.94
340	Hypotheekrentes hangen af voor als je ongeveer 10 jaar geld wilt lenen.	80.97
341	Mensen zetten hun geld vaak voor 10 jaar vast en op de markt hebben de prijs daarvoor toe.	9.55
342	Dat heeft er mee te maken dat je een rentecompensatie voor inflatie wilt.	11.02
343	De financiële markten houden er rekening mee dat de inflatie de eerste jaren wat hoger is en daarop bewegen de rentes mee.	12.41
344	We zien nu: We zitten op een hoger niveau van hypotheekrentes dan na de oorlog met Oekraïne.	90.26
345	De kans dat er hypotheekrente zal stijgen is minder hoog, maar het is net als aan de benzinepomp de kosten voor banken die geld willen lenen nemen ook toe.	44.08
346	Dat gaat ook door in hypotheekrente, maar in een veel beperktere mate.	8.09
347	Ik heb toch het gevoel dat ze de risico's bij mij neerleggen.	3.82
350	Dat heeft voor een deel te maken met dat de centrale bank wel aan de rem zal moeten trekken.	5.95
356	Dus u verwacht dat de centrale banken de rentes gaan verhogen?	13.58
360	De kans dat het snel ophoudt en dat er snel een keldering in de olieprijzen komt, die kans lijkt me vrij klein.	8.61
362	Maar als het wel zo door blijft gaan dan zullen de centrale banken aan de rem moeten trekken.	5.25
363	Daar komt nog bij dat Amerika met een totaal onverantwoord overheidstekort ook dat drijft de Amerikaanse rentes op.	87.24
364	Het is, u zegt beiden 'de prijzen stijgen, maar even niks doen'.	10.85
365	Als ik dit verhaal hoor dan maak ik me toch een beetje zorgen.	4.12
368	Staan we aan de vooravond van een recessie of een crisis?	6.12
370	Omdat het zo vervelend kan worden voor de wereldeconomie verwacht je.. dat op enig moment Trump ook eieren voor zijn geld kiest.	21.05
371	Iedere keer als je nadenkt over hoe erg het kan worden en hoeveel olie er verloren kan gaan dan ga je bedenken: We hebben het hier voor het zeggen, uiteindelijk.	5.67
372	Trump heeft er alle belang bij dat de oorlog gaat stoppen want het kost bakken met geld, militair ook.	79.21
374	Dit is nog allemaal binnen behapbaar proporties maar als de aandelenkoersen ook omlaag gaan en de rente sterk omhoog gaat dan krijg je een economie die helemaal in een klem komt te zitten.	7.03
375	En dat zijn momenten waarop de financiële markten vrij plotseling toch heel hevig kunnen gaan reageren.	4.08
376	Wat we in het verleden hebben gezien is dat Trump op dat soort momenten echt wel gaat draaien.	6.6
377	Het is omdat je weet dat het zo erg kan worden dat je denkt: Als dat ze gaan aankondigen, zal Trump waarschijnlijk dat deed hij afgelopen maandag ook: Het zal niet zo lang meer duren.	9.35
379	Want we gissen met z'n allen naar de doelstelling van de man.	3.68
380	Net zo goed als dat we niet voor 100 procent zeker weten of hij nog in staat is om dat conflict te beteugelen.	4.65
383	Zijn kiezers vinden het helemaal niks wat hij uitspookt hij is enorm onpopulair.	13.56
384	Iemand die zo'n persoonlijkheidsstoornis heeft kan er niet tegen dat het hem niet lukt.	12.48
385	Als hij nu stopt, Iran heeft nu toegegeven Als hij nu stopt, Iran heeft niet toegegeven en dat zou ik in hun geval ook niet doen.	14.38
386	Hij moet dan onder kiezers de wang toegeven dat hij een nederlaag heeft begaan en dat zal hij niet toegeven.	5.78
387	Hij moet dan onder kiezers toegeven dat hij een nederlaag heeft begaan en dat zal hij niet toegeven.	6.16
390	Ik denk inderdaad, het is al gezegd de Amerikaanse doelstellingen voor deze oorlog, samen met Israël voorbereid ingestapt en uitgevoerd, wat ook al een unicum is voor de VS in het Midden-Oosten.	28.79
391	De Amerikaanse instellingen lijken wel dagkoersen of emoties.	21.02
394	Voor Israël en Netanyahu is Iran decennialang al een gevaar voor de regio.	42.56
395	De Israëlische doelstelling is het uitschakelen van nucleair gevaar.	57.63
397	Dat dwing je nooit af via de lucht, via bombardementen.	4.9
398	Ook niet in de wetenschap of er überhaupt wel een oppositie is die in staat is die verandering teweeg te brengen.	7.78
399	Ondanks het feit dat er kopstukken zijn gedood die vechten voor het overleven in Iran.	49.25
400	Dat is een heel andere oorlog die zich aan het ontwikkelen is.	4.75
401	Dat zien we door de horizontale verbreding vanaf dag 2, meen ik.	5.91
407	Wat leidend kan maken, als een land weet, zeker als Netanyahu de kans kan grijpen om de aanvallen van Hezbollah nogmaals te bevechten.	16.67
408	Wat enorme gevolgen heeft voor de Libanese bevolking.	27.23
410	Maar of dat maakt dat Israël leidend is, ze trekken wel gezamenlijk op.	10.35
412	Het is een probleem als je als grootmacht geen planning hebt.	8.54
413	En de gevolgen niet gepland hebt als escalatie, regionalisering.	5.33
415	Als je dat niet in 1e instantie in je oorlogsplanning hebt bedacht dan kun je vaak geleid worden.	9.25
416	Dat wil niet zeggen dat Israël nu militair gezien Amerika zou kunnen leiden.	10.52
419	Herkent u de Amerikanen nog, in hun hele manier van handelen?	6.62
423	Een Amerika dat na de Tweede Wereldoorlog de grootmacht was die de internationale rechtsorde heeft versterkt veel baat had bij het internationaal systeem, ook via soft power.	37.81
429	Als ze dit verkiezen boven oorlog als laatste middel voordat je alle andere paden hebt bewandeld, dat is echt wel een totale koerswijziging.	5.97
431	Niet alleen op bondgenootschappelijke verhoudingen.	4.38
432	Het gaat ook, alles wat we hebben opgebouwd en fragiele stabiliteitafspraken ondermijnt dit.	5.62
434	De stijl is ook belangrijk in internationale verhoudingen.	4.27
438	Waarbij de oorlog laten voorkomen alsof het een videospelletje is.	13.85
439	De helft komt opstaan nadat ze verloren hebben en we gaan weer door.	19.39
441	Het feit dat dood en verderf in feite worden verkocht als iets dat wenselijk is en een druk op de knop en weg bij jij, dat heeft iets heel beangstigend.	5.01
442	Het staat totaal af van de realiteit die mensen en burgerslachtoffers leven.	4.84
445	Het staat misschien ook wel ver af van de Amerikaanse kiezers.	8.45
450	Dat was diplomatie, maar even gemakkelijk wordt er geschakeld.	3.62
453	De hand zit eerder aan de knop, bij deze president.	4.43
456	Het heeft ook als direct gevolg dat het ministerie van Buitenlandse Zaken daar is de kern van expertise er niet meer.	10.92
458	De onderhandelingen zelf worden geleid door 'vertrouwelingen'.	13.37
460	Het clubje reist van conflicthaard naar conflicthaard.	6.26
461	Dan heb je opeens ook geen tijd meer voor Oekraïne.	6.45
462	Het dreigt een onbedoeld slachtoffer te worden van deze afleiding.	5.2
465	ondertussen wordt ook weer gewerkt met andere handelstarieven.	5.96
467	Maar het ondermijnt vertrouwen en voorspelbaarheid.	4.56
468	En het verzwakt veel van de bondgenootschappelijke verhoudingen.	4.16
469	Veel mensen in de Golfregio rekenen op Amerika voor de veiligheid.	69.35
470	Maar laten we toch maar even richting China kijken en andere afspraken maken.	5.03
473	Maar als je dit alleen op je gevoel plant Een gebrek aan expertise, zegt u in de Amerikaanse regering.	16.19
479	En de eigenbeweging en de markten zullen misschien de sterkste tegenstem laten horen.	3.77
480	Maar dat is eigenlijk een heel pover resultaat voor een supermacht die richting China had willen kijken.	5.02
481	Als ik heel cynisch ben zeg ik: eigenlijk zijn de aandelenmarkten belangrijker dan het internationaal recht.	8.54
482	Die kunnen Trump misschien wel op de knieën krijgen.	7.21
483	Ik stelde de vraag net ook aan Jesse Klaver: Is het internationaal recht niet overleden?	26.45
488	Ik denk dat je heel erg moet uitkijken met: Het recht is dood of niet.	4.93
489	Het internationale recht, de rechtsorde daarnaast leeft of staat bij de politieke wil en moed van regeringsleiders en lidstaten.	5.45
491	Er zijn veel lidstaten in het mondiale Zuiden die zeggen: we hebben nooit wat gemerkt van het internationale recht.	24.11
496	Nu wordt het of niet meer genoemd, het wordt actief gesteld alsof het er niet meer toe zou doen.	5.02
498	En te zeggen wat je wel kunt doen, binnen de kaders van het recht.	3.97
501	Het heeft zich ontwikkeld, niet om mensen naar de hemel te brengen maar om van de hel te bevrijden.	3.6
502	Waar we nu actief op aflopen is zonder afspraken het recht van de sterkste een supermacht die ons had moeten beschermen of er had moeten staan in theorie.	5.79
503	Dat wakkert het aan en dan ben je snel in de wereld beland waar afspraken er niet meer te doen.	4.16
504	Destabilisering op veel plekken elders zullen wij hier ook gaan voelen.	4.89
506	Ten grave dragen is je eigen waarden en normen en duidelijke afspraken zelf begraven.	5.0
510	Ik hoef me niet meer de hele dag met de Nederlandse politiek bezig te houden.	4.84
513	Als we het wat breder bekijken is er nooit een vraag in de wereld: wat denkt Nederland?	7.84
514	En wordt vaak gekeken: Wat zeggen de Fransen, wat doen de Britten en de Duitsers?	4.35
515	Europa is de postitie aan het ontwikkelen: Dit zijn schendingen, hier zijn de kaders, het gaat mis.	9.11
516	Het kabinet heeft een redelijk heldere positie weten te formeren.	6.36
517	Maar wat kun je doen als Nederland binnen een Europees kader?	9.99
518	Daar kunnen wij als Nederland toch wel leiding aangeven?	17.1
522	Nee, er wordt hard gewerkt door de collega's van buitenlandse zaken.	5.96
525	Dat is normaal als je een middelgroot of klein land bent.	9.23
526	Onze belangen, onze waarden en belangen kunnen met elkaar botsen.	4.86
527	Maar dit is wel het moment om ons als middelgrootland of kleiner land te zeggen: Wij hebben belang bij een voorspelbaar internationaal systeem.	4.15
528	Wij kunnen niet uitzonderingen blijven maken, al naargelang wie het schendt.	3.65
529	Dan moeten wij vocaler zijn als Nederland en Europa.	3.75
532	We moeten als koor stemmen en niet een kakafonie van stemmen.	7.1
535	Niemand zal een traan laten in het regime van Iran als er een vreedzame verandering zou komen.	4.96
539	Amerika zit klem vanwege Oekraïne, vanwege de handelsbelangen.	86.23
543	Als het gaat om grote kwesties van vrede en veiligheid.	4.23
549	Maar je komt steeds terug op een cruciale houding: een president die niet voorspellen is.	3.72
550	Voor Trump oorlog was aantrekkelijker dan hij had gedacht.	21.8
554	Maar we hebben nog wel de kracht van de handel en de kracht van onze eigen samenleving.	3.84
555	Moeten we economische sancties afroepen aan de Verenigde Staten?	10.02
561	Wat we moeten doen, ik weet niet of het wat uit gaat maken met een stem aan tafel gaan zitten zoals ze onlangs hebben gedaan Europa, met De Golf staten, samenwerken met deze landen.	4.37
565	Een overeenkomst waar partijen gedwongen worden zich aan te houden.	9.97
568	Ik denk ook niet dat Israël de oorlogshandelingen tegen Libanon zal stoppen.	10.13
570	Op te veel fronten is er te veel onrust, met alle gevolgen van dien.	4.65
572	Ook landen die er niets mee te maken hebben worden veel harder getroffen dan wij getroffen zullen worden.	4.69
573	Wij zullen nog steeds in relatieve rijkdom praten over bijvoorbeeld vakantiereizen.	3.56
574	Trump heeft zijn eigen veiligheidsraad gecreëerd: The Board of Peace.	32.5
575	Daaronder hangt onder meer een uitvoerende raad voor Gaza.	10.48
577	In Nieuwsuur vertelde u dat u zich ongevraagd had gemeld voor de Board of Peace.	8.95
586	The Board of Peace, van Trump, is daaraan gekoppeld.	25.52
587	De Gaza uitvoerende kant komt door een VN-resolutie.	80.41
588	Het heeft dus internationaal volkenrechtelijke legitimiteit.	6.55
592	Die verheugd waren dat iemand als ik erbij zou zitten die wel kennis van zaken heeft en ervaring.	3.73
595	U bent niet iemand die uit de groep van de regering komt en met belangen van vastgoed bezig bent.	3.98
597	Ik ga er open in met open vizier en weinig verwachtingen.	3.44
598	Maar wel met inzet van menselijke waardigheid en vrede.	3.89
599	We hebben alle tijd terecht besteed aan het grote vraagstuk van de wereld.	4.79
600	Gaza is totaal vergeten en de mensen zijn vergeten.	19.62
603	Ik ben er vrijwillig, maar ik heb mezelf niet aangemeld.	3.94
607	Die kan ik nog niet beantwoorden, ze zijn nog niet bij elkaar gekomen.	3.72
609	Hoe we conflicten nu af kunnen leiden van andere zaken die eigenlijk een chronisch probleem zijn.	4.97
610	Als je het hebt over vrede en veiligheid in het Midden-Oosten moet je beginnen met een veilig Israël met een onafhankelijke Palestijnse staat.	11.37
611	Anders krijgen we conflictsituatie na conflictsituatie.	5.88