Dit is de week 🇳🇱

_id	696c0d6a9c4488f33faf1593
url	https://npo.nl/start/serie/dit-is-de-week/seizoen-3/dit-is-de-week_14/afspelen
datetime	2026-01-17 22:40:00
description	Klaas Dijkhoff was leider van de VVD, staatssecretaris en zelfs even minister van Defensie. Nu onderzoekt hij als presentator van het tv-programma Klaas aan het front hoe voorbereid we zijn op oorlog en of die oorlog eigenlijk al aan de gang is. En voor welke waarden strijden we eigenlijk? Dijkhoff schuift aan, samen met vaste gasten Ronit Palache en Gert-Jan Segers.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Een hele goedenavond hier aan tafel bij Dit is de Week.	3.85
1	Onze vaste gasten, Ronit Palache en Gert-Jan Segers.	5.32
2	En tussen hen in zit een voormalig VVD-leider een oude staatssecretaris en oud-minister.	12.48
4	En hij is nu sinds kort ook televisiepresentator en zijn naam is Klaas Dijkhoff.	7.79
5	Hartelijk welkom allemaal, fijn dat jullie er zijn.	3.92
7	Klaas, ik hoorde van de week jullie podcast en jij moest daarin Gert-Jan Segers vertellen dat je hier te gast was.	4.92
9	Normaal doet hij altijd alsof hij hier alles bepaalt maar dat bleek van niet.	3.87
17	Nou, we hebben wel eens discussie gehad over gasten.	3.94
19	Dan kun je wel aangeven, nou, dat wordt een beetje moeilijk.	3.86
20	Maar het wordt wel ingewikkeld als ik het moeilijk zou hebben met Klaas Dijkhoff.	3.9
21	Heb jij nieuwe kanten van Gert-Jan leren kennen in de podcast?	4.76
27	En daar hadden we ook meer contact dan alleen af en toe een debat of zakelijke onderhandelingen, we hadden wel vaker een goed gesprek.	4.49
28	Kijk, daar zien we je, ik vind dit een prachtige plaat.	3.87
34	Ik zie die linkse mannen zo heel serieus bij de microfoon staan.	8.18
37	In die jaren kan ik er toen zo bij gekeken hebben, ja.	4.17
40	Maar goed, jullie kennen elkaar maar hebben jullie elkaar nu beter leren kennen en is er nu iets anders opgevallen aan hem?	5.0
41	Ja, ik heb het idee dat je losser bent dat je minder rekening hoeft te houden je hoeft minder rekening te houden met wat andere mensen week op week van je vinden en zeggen en hoe dan je partijgenoten weer reageren op iets wat je gezegd hebt.	4.3
42	Omdat er iemand in je achterban daar iets van vond.	6.04
44	Zijn oud-politici niet sowieso leuker dan politici in functie?	16.85
45	Nou ja, ik denk dat het wel waar is wat meneer Dijkhoff zegt dat je je wat vrijer kunt voelen.	4.35
47	Dan heb je minder belangen te dienen hoef je mensen minder naar de mond te praten.	10.05
49	Maar je wordt ook wel kritischer bejegend als je politicus bent.	5.51
50	Dus er wordt sceptischer naar je gekeken van: dat zeg je wel, maar dat is vanwege een belang.	4.86
52	Jawel, maar soms dacht ik van: Ja, maar dit vind ik écht!	3.46
56	Het ergste is als je het echt vind en mensen iets anders aan je toeschrijven.	5.09
58	En dat je voorlichter zegt, misschien is het beter dat we deze analyse in stand houden dan dat je gaat zeggen dat je het echt vond.	5.07
63	Jij hebt wel eens verteld dat je soms echt wel Aan het eind, ja.	3.57
67	Het lijkt me toch prettiger Ja, als dat voorbij is.	4.18
69	Maar is Klaas Dijkhoff ook anders nu dan in de Kamer?	23.34
72	Nee, want toen had hij ook wel hele mooie improvisaties achter het spreekgestoelte.	4.51
74	Maar wat me nu opvalt in de podcast, is je bent echt de meester van de metaforen.	4.1
76	Of iets uit het alledaagse leven waar ik theoretisch over praat.	4.04
77	En dan in één beeld weet Klaas iets te vangen waarvan je denkt: Goh, wat knap gevonden.	3.72
78	En je wekt altijd de indruk dat het je te plekken te binnen valt.	5.04
84	Dat is heel awkward, om dat Ja, dat de één zegt ja en de ander mwah.	4.25
93	Maar ja, ik vind het zo Jullie zijn wel voorzichtig, hoor.	3.55
98	Je bent opgegroeid op een Duitse legerbasis omdat je vader daar als beroepsmilitair was gelegerd.	8.69
100	Volgens mij zie ik de coniferen staan die ik zelf geplant heb.	3.45
106	Het is wel fijn dat de poort kapot is, dan kunnen we iets zien.	4.32
109	Wel jammer van die coniferen, pa. Ja, jullie basketbalnetje hangt er ook niet mee.	3.66
111	Dit komt uit de nieuwe serie Klaas aan het Front waarvan jij dus de presentator bent.	6.16
112	Dat gaat over jouw leven, daar gaan we het zo uitgebreid over hebben.	3.74
113	Hier zien we jou trouwens zitten als echte puber, ook naast je vader.	4.11
114	Want een stoere gast is trouwens jouw vader, nog steeds, vind ik.	3.77
118	Maar inderdaad, het is een stoere man, maar ook heel lief.	3.63
119	Ik merkte later dat er heel veel clichébeelden zijn over militairen.	3.6
120	En over wat voor opvoeding je dan wel gehad zult hebben.	4.49
121	Maar die beelden passen niet bij de opvoeding die ik gehad heb.	4.0
123	Je kon overal Je kon overal over in gesprek gaan en als wij als kinderen gelijk hadden, dan kregen we het ook.	3.65
124	Dus het is niet van een strikte discipline en je doet wat ik zeg.	4.0
131	en mijn vader was naar complimentjes aan het vissen na een nieuwe bank.	6.32
134	En jij hangt daar echt als een heerlijke soort ongeïnteresseerde tiener.	4.65
136	O, dit is helemaal mooi, want ik dacht toen ik dit zag: Ja, zo'n tiener wordt gewoon later minister van Defensie.	6.25
137	Ja, dat kan. Ja, dat kan. Dat gaf mij ook wel weer hoop, zeg maar.	3.58
140	Ja, ik zie ook thuis nog wel eens tieners hangen op de bank.	3.56
141	Maar was dit jongetje, deze jongen met een vader als beroepsmilitair ook met oorlog bezig?	25.44
142	Nou ja, soms, in die zin dat je, als je buiten speelde alle kinderen in de buurt hadden een vader die militair was dus als je buiten speelde, speelde je vaak soldaatje en dan droeg je eigenlijk de kleren die je vader niet meer nodig had en de rangen.	8.69
143	Dus in dat bos tegenover, daar speelde je wel soldaatje.	4.58
144	Maar dat was meer omdat het gewoon iets heel normaals was.	3.74
147	Het was later, toen ik in Nederland ging wonen dat ik merkte dat hoe ik opgroeide niet de norm is.	6.09
148	En dat wat ik heel normaal vond ja, er zijn dreigingen en dan zijn er mensen die je dan proberen te beschermen dat daar anders naar gekeken werd hier.	4.61
149	Was je als jongetje ook dan wel eens bang misschien overkomt mijn vader iets?	5.57
151	Maar dat waren vaak oefeningen, dus dat werd ook goed uitgelegd.	4.24
152	Ze doen bij Defensie ook heel veel voor het thuisfront, zoals het genoemd wordt.	7.48
153	En op dat moment zelf ben je daar niet zo mee bezig.	3.82
154	Want zeker als je in het buitenland woont dan is je vergelijkingsmateriaal ook dat is er eigenlijk niet, want iedereen in de klas had datzelfde.	6.57
155	En als je in Nederland woont en je bent de enige met een militaire vader of moeder in de klas en die gaat zes weken op oefening of zes maanden op uitzending dan is het natuurlijk heel anders.	9.52
156	Dus jij hebt niet gehad dat je in je bed lag van: 'O, als dit maar goed gaat.'	3.59
159	Deze jaren misschien net erna, want ik ben in 1981 geboren.	4.86
161	Dus dan was De Muur net twee jaar gevallen dus toen was er al veel verlichting en opluchting daarin.	6.35
162	Want in mijn jeugd was echt de vraag bij Oud en Nieuw, als je een beetje melancholisch was: Zou dit het jaar worden dat de Russen komen?	9.12
163	Heel erg wel de verdeling van Europa, dreiging van Rusland.	6.56
167	Want die hele basis was gewoon gericht op de verdediging van West-Europa.	5.99
170	Wat ik ook nu bij deze serie heb gezien en bij mezelf heb gemerkt dat als je zorgen hebt over dingen die kunnen gebeuren en je hebt handelingsperspectief of meer begrip ervan dan worden die zorgen minder snel een angst.	4.93
172	Dus je wist gewoon dat als het misgaat, dan moeten al die vaders als eerste daarheen.	4.5
173	Daarom zitten we hier, maar ook met Amerikanen en met Britten.	3.61
175	En dan denk ik aan Ronit, want die heeft wel eens verteld dat ze altijd bang was dat er iets misging vanwege jouw familiegeschiedenis natuurlijk.	4.58
177	Nooit een oorlogsloos leven als iets vanzelfsprekends gezien.	4.41
178	Maar dan hoor ik Klaas zeggen handelingsperspectief.	3.52
179	Ben je daarmee opgegroeid behalve dan het koffertje bij de deur?	5.21
180	Nou, dat zou een beetje suggereren dat met heel veel ratio je die angst wel verdrijft.	4.6
182	Ik denk dat als je toch opgroeit met die verhalen, en zoveel mensen kent die de verschrikkelijkste dingen hebben meegemaakt In jouw geval Tweede Wereldoorlog.	5.34
183	Dat je dan toch iets angstigs in je hebt en blijft houden los van hoe weerbaar we ook worden met z'n allen en wat we ook steeds meer zouden kunnen.	4.32
184	Dat dat toch ergens wel een soort Ja, dat snap Ik vind handelingsperspectief niet per se rationeel.	4.18
187	Het is ook deels afleiding en een andere benadering, andere emotie.	3.7
189	Jawel, het gevoel dat je weet wat je kunt doen geeft een gevoel van Dat je iets kunt doen is niet per se heel rationeel.	6.1
190	Rationeel is misschien wel om zo snel mogelijk weg te wezen.	4.62
191	Terwijl, als je Polen treft het is niet dat ze zonder angst zijn maar er waren ook mensen, dan vroeg ik: Heb je je auto altijd volgetankt?	10.4
193	Want we kwamen nog een foto tegen van jou tijdens onze zoektocht.	4.53
195	Deze deelde jij zelf Deze deelde jij zelf acht jaar geleden op social media.	4.55
196	Ik weet niet of Gert-Jan Segers deze ooit heeft gezien.	4.87
211	Je ouders hebben de hand op je schouder en dan moet je dat gaan doen.	7.05
218	En bisschop Bär had ook kon je goed een gesprek mee voeren.	4.83
221	Want dit deelde jij toen jij je actief uitschreef uit de kerk.	3.58
224	Want veel katholieken denken: Ik laat het een beetje.	4.35
226	Ja, ik voelde me geprovoceerd, omdat de bisschop een interview had gegeven.	4.87
227	Waarbij hij heel veel dingen de schuld gaf aan waarden die ik hoog heb zitten.	3.79
231	En ook mij noemde, en toen dacht ik: Dan reageer ik ook.	3.76
232	En ik heb ook veel reacties gekregen van anderen die meer in stilte treurden om verlies van bepaalde waarden.	3.42
233	En ik heb daarna ook een goed gesprek met hem gehad waarin voor mij de conclusie duidelijk was dat wat hem betreft de kerk, hoe ik erin sta hij liever een kleine kerk heeft met mensen die strenger in de leer zijn dan ik.	3.58
234	Dan dat hij een volle, brede kerk heeft waar ook mensen als ik bij horen.	4.23
236	Maar mijn indruk was, een beetje plat misschien er zijn al zoveel religies daarvoor.	3.87
238	Want wat kreeg jij mee van je ouders op dat gebied?	6.65
244	Het waren meer waarden van naastenliefde, elkaar helpen proberen je best te doen goed te leven.	9.65
249	Nou ja, mijn oma was, eh niet heel kerkelijk, want toen ik de kerk uitging dacht ik: De enige aan wie ik het had willen uitleggen was m'n oma die heeft er misschien moeite mee.	3.74
250	Maar ik begreep van de rest van de familie dat zij ook zo'n soort breuk had toen meneer pastoor zich erg bemoeide met haar leven.	4.96
251	En zij na 10 kinderen dacht: Ik ken dit verhaaltje wel.	5.51
252	In plaats van met de waarden en spiritualiteit eromheen.	4.27
253	Dus zij ging altijd in Tilburg naar Peerke Donders waar een plek is waar hij herdacht wordt.	5.1
257	En heb je de waarden die je van thuis mee hebt gekregen is dat iets waarvan je denkt: O ja, dat beïnvloedt mij nog steeds?	4.18
259	Alleen zit het niet in mijn hoofd in hokjes van: Dit is een humanistische waarde en dit had met de kerk te maken.	4.01
260	Uiteindelijk vind ik dat er een grote scheiding voor mij persoonlijk zit ook vaak tussen geloof en religie.	5.11
261	En religie heeft vaak menselijke en intermenselijke componenten.	13.73
263	En daar hangen andere belangen mee samen dan alleen de zielenheil.	3.86
264	Maar je vindt 't wel belangrijk om 't begin van de vastentijd te markeren, toch?	5.24
268	De kerk heeft ook lang geprobeerd carnaval juist Daarom zijn al die verenigingen ontstaan.	23.24
270	Ik vraag 't ook omdat 't interessant is jullie hebben de podcast samen.	3.98
271	Wij kennen Gert-Jan als iemand die als christen ook de politiek bekijkt.	4.42
273	We hadden een interessant gesprek bij de Ongelooflijke Podcast.	5.42
275	En wat mij opviel is dat jij zei: Ik had in zo'n brede kerk best ergens een plek kunnen vinden.	3.71
279	Want ik weet nog dat jij met behoorlijk wat, hoe zeg je dat lawaai de kerk uit ging, en ook nog een link had van: Hier kun je je uitschrijven.	3.95
284	En in dat gesprek voelde ik: O, er zit toch meer ruimte dan ik had gedacht.	3.43
286	Jij vind dat soort zaken, als het gaat om geloof, en samenleving als het gaat over scheiding kerk en staat, belangrijk.	5.58
287	Deze week meldde jij ook: We moeten het echt gaan hebben over de jaarlijkse ranglijst met betrekking tot christenvervolging.	14.5
291	Nummer 6 Syrië, maar dat is wel het snelst stijgende land op de ranglijst.	57.57
295	Mijn dochter zat zondag in een kerk waar een Syrische christen vertelde dat in zijn kerk iemand met een bomgordel naar binnen liep.	49.75
296	Dat er twee portiers, twee broers, op hem sprongen omdat ze zagen wat hij van plan was.	5.11
302	Dus dat je naar de kerk gaat op zondag dat je wil zingen, wil bidden, je wil voegen bij een geloofsgemeenschap, en dat met de dood bekoopt.	4.09
304	Je hoort hier de christelijke partijen vooral over.	4.15
306	Nu werden ook weer de vragen gesteld over deze ranglijst door CDA, ChristenUnie en SGP.	7.61
307	En dan lijkt het van: We hebben allemaal onze favoriete minderheid.	4.11
310	Terwijl, dit is op zichzelf al heel erg dat 388 miljoen mensen vervolgd worden om dat wat ze geloven.. Terwijl je denkt: Je kunt geloven, of niet maar dat moet je in vrijheid kunnen doen.	7.44
313	Dat is ook de vrijheid van samen komen en de vrijheid van je mening uiten, en de vrijheid van pers.	3.71
314	Allemaal vrijheden die Soort kanarie in de kolenmijn?	9.73
316	En ik zou het mooi vinden dat je niet alleen zegt: Er is een minderheid, daar gaan de confessionele partijen over.	4.3
317	Over Rohingya's gaan weer andere partijen over antisemitisme weer een paar partijen.	34.15
318	Dus ik zeg niet: Gooi alles op één hoop maar maak je allemaal sterk voor bijvoorbeeld dit ene onderwerp.	3.66
319	En zeg van: Los van of je gelooft of niet dit is onbestaanbaar.	3.76
326	Het is inderdaad zo dat iedereen zijn eigen gemeenschap de belangen van gaat behartigen.	4.99
327	Terwijl ik denk: Dit gaat dan over christenvervolging maar uiteindelijk over de vervolging van medemensen.	7.65
328	Dat is in principe iets dat politiek geen kleur hoeft te hebben.	5.19
329	Je zet je in voor mensen die vervolgd worden of het christenen zijn, joden, moslims, hindoes.	16.4
331	Dat het vaak gekaapt wordt als politieke boodschap door bepaalde partijen van bepaalde kleuren of christenen zetten zich alleen maar voor christenen in dat hoeft niet nodig te zijn.	5.38
334	Dan zou de VVD dus ook die vragen moeten stellen, Klaas Dijkhoff.	14.68
336	Nee, maar ik zit daar aan deze tafel het dichtst bij.	3.77
337	Kijk, het zou ook logisch zijn dat je een ranglijst hebt met religieuze vervolging.	6.14
338	Met een meerdimensionale matrix waarin je kunt zien in welk land welke religie het hardst vervolgd wordt.	6.65
340	Maar niet gek dat als de ranglijst zich toespitst op één religie en daar de vervolging van, dat het een minder breed verhaal is dan wanneer het een mensenrechtenindex is waar alles onder valt.	7.62
341	Je ziet wel dat deze organisatie ook bijvoorbeeld met het humanistisch verbond samenwerkt.	4.09
344	Want in Syrië worden ook Druzen vervolgd, atheïsten ook.	87.9
346	Alleen, waar ik Want ik kwam dus ook op voor de joodse gemeenschap in strijd tegen antisemitisme.	4.03
348	Als je alles op één hoop gooit dan zeg je eigenlijk niks.	5.87
349	Dus af en toe één groep, en dat vinden we allemaal erg.	3.53
350	Nu over een andere groep, en dat vinden we óók allemaal erg.	3.65
351	Maar Tom de Wal in Nederland vindt zichzelf nu ook een vervolgde christen.	19.57
352	Ik vind dat in het licht van deze ranglijst, Noord-Korea bovenaan Daar zitten mensen in concentratiekampen.	35.85
354	Dan vind ik het misplaatst om dat woord te gebruiken in de context van Nederland waar je zo veel vrijheid hebt.	4.4
360	En we zagen natuurlijk deze week heel veel nieuws over Iran.	5.92
361	Maar het lijkt er nu toch echt op dat de opstand hardhandig wordt neergeslagen.	4.58
362	Trump zei eerst: Ga de straat op, wij komen helpen.	15.28
365	Ondertussen is ook bekend dat Khamenei Trump verantwoordelijk houdt voor alle slachtoffers.	47.73
366	Overigens zegt hij ook dat Israël verantwoordelijk is.	21.45
370	Het is natuurlijk ongelooflijk bijzonder dat je ziet dat van binnenuit er zo'n ongekend grote opstand is en dat mensen met gevaar voor eigen leven de straat opgaan en blijven gaan.	5.66
372	En als je ziet op welke manier dit verzet wordt neergeslagen dat is echt angstaanjagend.	5.87
373	Lijkzakken overal, families afgesloten van familieleden internet plat, luchtruim gesloten.	64.31
374	Het laatste bericht is dat het rustig is op straat.	3.53
381	En daarvan kun je nu zeggen dat het inderdaad is neergeslagen.	4.19
383	We hadden het er op de app over dat Trump echt hoop heeft geboden.	68.29
393	Maar het zou zo cynisch zijn, dat je mensen aanmoedigt om de straat op te gaan.	4.75
399	Ja, dat soort logica proberen te ontdekken Het is niet onlogisch wat Trump doet, maar zijn logica is voor ons moeilijk voor te stellen.	5.94
400	Het is dezelfde logica waarmee je Venezuela's president ontvoert en dan zegt dat het hele regime weg moet en dan zegt dat er met de vicepresident wel te dealen valt en de volgende dag de Nobelprijs van de oppositieleider aan te nemen omdat je toch vond dat die van jou is.	30.68
401	Ik kan het niet rijmen, maar in zijn hoofd is het logisch.	4.09
403	Ook Minneapolis, er zit een logica achter die voor ons niet te begrijpen is.	5.73
409	Grilligheid is een manier om macht te behouden, mensen bang te houden.	24.89
411	Het is niet grilligheid omdat hij niet meer weet wat hij gisteren deed.	3.92
413	Wij vinden dat met macht verantwoordelijkheid komt.	4.09
414	Zij vinden dat met macht privileges komen en de plicht om het vast te houden.	5.36
415	Met Trumps grilligheid, maar sowieso de onzekere situatie in de wereld was in Nederland de gedachte: Er moet zo snel mogelijk een stabiel kabinet komen.	12.59
420	En ik weet niet of het verstandig is tenzij ze er bijna uit zijn en ze er ook een week eerder kunnen staan.	3.76
429	Dus je moet eigenlijk nog een ronde onderhandelen om die meerderheid te halen.	4.93
432	Om uiteindelijk een begroting over de streep te trekken.	4.04
434	En die moeten iets opschrijven wat niet helemaal is dichtgesmeerd.	4.24
443	Hebben jullie die lijstjes ook al even ingevuld voor jezelf?	4.55
445	Ik heb gewoon een gebrek aan interesse daarin, denk ik.	3.75
447	Ik denk wel dat het zeker bij 'n Ik denk wel dat het zeker bij 'n minderheidskabinet belangrijk is dat ook de partijen waarmee dat minderheidskabinet hoopt samen te werken sneller beeld krijgen van: Wat voor team zit daar, kan ik daar wat mee, heb ik daar vertrouwen in?	6.02
448	Die zullen breder de boer op moeten dan alleen de fractieleiders die nu onderhandelen.	13.67
449	In dat kader een kijkersvraag van ons panel, van Kristine.	4.14
450	Nu de VVD bewust kiest voor een minderheidskabinet hoe rechtvaardigt Yeşilgöz haar harde lijn dan tegenover partijen wellicht bedoelt ze dé partij, die ze straks nodig heeft?	45.51
455	Waar ze niet mee wil samenwerken, waardoor je er straks veel mee moet samenwerken.	4.72
456	Dit is het probleem dat we in een podcast vaak hebben.	6.83
458	Dan leg ik dat uit en krijg ik daarna het verwijt dat ik dat vind.	3.5
459	De rechtvaardiging is: Ik heb iets aan de kiezer beloofd en daar hou ik me aan.	3.86
460	De belofte was: Daar ga ik niet mee in één kabinet.	6.97
462	Die zal niet overtuigend zijn voor iedereen die de vraag instuurt.	3.95
463	En vindt die kiezer het oké om er wel mee te gaan samenwerken op deelgebieden?	31.94
467	Maar ik denk dat de VVD-kiezer die om deze reden die stem heeft uitgebracht Er zijn ook VVD-kiezers die minder waarde hechten aan die beloften maar meer aan een verkiezingsprogramma.	7.24
468	Die hadden er ook mee kunnen leven als er goed beleid komt van een meerderheidskabinet met GroenLinks-PvdA.	25.01
473	Ik las een heel groot artikel in het AD en dat ging ook over haar houding eigenlijk in dezen.	4.62
474	Maar ook dat mensen zeggen: Ze heeft ons zo 'kaltgestellt' en dan moeten we haar straks helpen.	4.79
475	En dan heb ik wel een beetje een probleem met het woord 'haar'.	3.66
477	Het gaat erom dat je de dossiers die er liggen, gaat oplossen.	4.36
478	Dat je daar op een constructieve manier naar kijkt.	4.78
479	En niet een rekening gaat vereffenen omdat je erbuiten bent gehouden, dan kom je niet veel verder.	3.96
480	Als je dat bij ieder punt moet doen, wordt het een grote lijst.	4.2
482	Als je bij elk punt hierdoor moet Wat je vaak ziet, is dat er iets nodig is Die ego's moeten Die ego's moeten Ik heb er begrip voor, maar er zit natuurlijk ook veel emotie in.	3.75
483	Je bent in een positie gemanoeuvreerd omdat de VVD in een betere positie was waarmee ze dit konden afdwingen.	7.23
484	Je wordt er eerst buiten gezet en daarna word je gevraagd mee te werken.	3.79
485	Wat dan nodig is, is een totempaal, of een rechtse die om moet of een linkse totempaal die opgericht mag worden zodat je kunt zeggen: Oké, nu kunnen we verder.	3.79
487	Dus PvdA-GroenLinks, inhoudelijk, drijven ze de prijs nu verder op.	10.45
488	Hoe vaker je doorrolt naar zo'n Klaas Dijkhoff-metafoor, zo'n Schwalbe dan rol je een tijdje door en doe je net of je heel veel pijn hebt.	34.42
489	Dat helpt om meer gedaan te krijgen bij zo'n inhoudelijke onderhandeling.	4.72
490	En wat dat betreft zijn de kansen voor de oppositie gewoon heel groot.	4.44
491	Ik denk wel dat ze echt gegriefd zijn, het is niet alleen een Schwalbe.	4.31
494	Maar je kunt stilletjes een beetje lijden en verdrietig zijn.	4.97
497	En als de oppositie het slim speelt, zich niet te snel tegen elkaar uit laat spelen en met goede voorstellen komt, ook zelf af en toe bondjes sluit kunnen ze veel gedaan krijgen.	4.18
498	Wat voor positie zou ze moeten innemen in het nog te formeren kabinet?	14.73
500	Kijk, je hebt je eigen voorkeuren, je moet zelf beslissen.	4.07
501	Ik las een artikel waarin mensen van andere partijen daar dingen over zeggen.	4.93
503	Voor wie dat niet heeft gelezen, er wordt gezegd: Laat haar toch vooral een ministerspost krijgen, want dan hoeven wij niet met haar te dealen.	6.52
505	Hoe dat soort artikelen ontstaan, een journalist drinkt heel veel koffie.	15.7
506	Kamerleden drinken ook veel koffie en dan klets je, dan babbel je.	30.04
507	Dan hoeft er maar één zo'n zinnetje te zijn, van: Laat haar maar lekker het kabinet in gaan.	5.06
509	Als een journalist die quotes bij elkaar brengt, denk je: Het is één grote afrekening van Dilan Yeşilgöz.	4.79
513	Ik denk dat het goede journalistiek is om dat soort sentimenten op die manier naar boven te halen.	4.57
514	Ik denk dat het meer sentimenten zijn dan een strategische agenda.	4.11
515	Ik heb sowieso in Den Haag geleerd, dat is Hanlons scheermes.	4.2
516	Dat je niet aan kwade intenties moet toeschrijven, wat ook door onkunde verklaard kan worden.	4.56
518	Een stabiel kabinet, hoe dan ook, linksom of rechtsom.	4.06
519	Want we zitten in een wereld die explosief is, wordt zelfs gezegd.	5.71
520	Ik zei het al, jouw serie, Klaas aan het Front, dat gaat over die onzekere wereld.	5.16
521	Zijn wij nog niet bang genoeg, dat die serie er moest komen?	5.34
523	Daar heb je het journaal al voor in deze tijden, vrees ik.	5.79
524	Dus dit is meer om te kijken: Welke dreigingen zijn er?	4.06
525	Wat doet defensie al, waar kunnen we op rekenen, waar zijn we nog niet?	7.69
528	We hadden het erover op de redactie, je kan reservist worden, jij ook.	3.69
535	Ja, ik overweeg het ook serieus en daar ga ik ook gesprekken over voeren.	3.51
537	Maar ik kwam er ook achter dat het wel meteen van 0 naar 100 is als we alleen elkaar vragen als reservist.	4.38
540	Ja, maar ik heb bijvoorbeeld zelf niet eens Ik heb wel ooit baby- en peuter-EHBO gedaan.	4.18
541	En dan groeien ze op en heb ik eigenlijk nog helemaal niet Het is best logisch om te denken: Ze zijn geen peuter meer, nu moet ik volwassenen-EHBO gaan doen.	4.08
542	En daarna heb je de burgerreserve, dan ga je weer een stapje verder.	3.92
543	En als je dat allemaal kunt en de smaak te pakken hebt, zou je verder kunnen gaan.	4.22
544	Maar als mensen thuis denken: Reservist is niks voor mij, dus ik doe niks dat zou heel zonde zijn.	3.79
545	Ik zag laatst op de socials een filmpje over Israël waar ze claimden en lieten zien dat als je daar iets overkomt, dat er binnen twee minuten hulp is.	53.64
546	Omdat daar een heel netwerk is en iedereen wel weet hoe hij eerste hulp moet verlenen en dat er dan altijd heel snel een ambulance bij je is.	8.15
547	Nou ja, zo'n samenleving, Ronit, dat is daar natuurlijk veel gewoner.	3.69
548	Ja, maar iedereen is daar in het leger geweest en iedereen is verplicht reservist.	18.41
549	Dus het is ook een militaire samenleving, zou je kunnen zeggen, tot op bepaalde hoogte.	4.19
550	Je ziet overal in het straatbeeld militairen lopen vrouwen in bikini, met ook nog een geweer over hun schouders.	49.66
551	Vanaf dat Israël bestaat, wordt het land ook in het bestaansrecht bedreigd.	55.16
552	Dus dat is een veel concretere bedreiging, zou je kunnen zeggen.	4.63
553	Dus daar is altijd op gekoerst dat er verdedigd kan worden.	4.67
554	Ja, wij hebben hier toch een heel ander soort mentaliteit.	3.9
557	We beredeneren alles vanuit hoe gevaarlijk het is voor ons.	55.34
558	Terwijl, je moet het toch in een bredere context van Europa zien.	4.21
559	Zover zit het allemaal ook weer niet van ons vandaan.	3.85
561	Waar we het hier dan hebben over of Gert-Jan zijn watervoorraad wel op orde heeft elke week.	5.71
562	Die ondertussen weer op is, omdat het drinkwater in Amersfoort.. We hebben een bacterie in de leiding, ik weet niet of dat door de Russen komt.	43.87
566	Klaas zag in Polen dat het daar een stuk serieuzer wordt aangepakt.	11.15
569	Want ik was van plan om mijn auto een tijdje weg te doen.	5.49
572	En toen zag ik: Iedereen met een auto kan wegrijden.	24.44
573	En toen dacht ik: Ik houd die auto nog maar eventjes.	3.58
576	Jij zegt dat het niet bedoeld is om mensen bang te maken.	11.16
580	Dus dit soort dingen, dat je inderdaad wel bereid bent.	4.2
581	Ik kan ook niet voorkomen dat iemand wel een nacht wakker ligt.	4.24
588	Tijdens het maken was het de meest reële optie dat er een NAVO-bondgenoot aangevallen werd.	8.22
590	Of, waar ik geweest ben, het stukje Polen tussen Wit-Rusland en Kaliningrad in waar een grote troepenmacht van de Russen is en ook rakketten staan.	13.01
591	En in zo'n scenario wordt Nederland indirect betrokken omdat wij een grote doorvoerpost zijn en een NAVO-knooppunt.	19.76
592	Dus er moeten heel veel spullen door Nederland heen.	5.18
593	Heel veel gewonden gaan dan in Nederland verzorgd worden.	28.41
594	Daarmee wordt Nederland ook een soort van B-categorie doelwit want als je die logistieke dingen verstoort, heb je dat ook.	8.81
595	Dan krijg je ook te maken met verstoringen ik heb geen vermoedens of aanwijzingen maar je zou het drinkwater kunnen verstoren of elektriciteitsnetten.	10.79
600	Als je zegt gewonden dan heb je het over een fysieke oorlog.	5.37
603	Maar daarvoor zit toch verstoring van infrastructuur.	10.71
606	Daar wil ik naartoe, want in aflevering 2 spreek je met een jongen, dat was pas in het nieuws die door de Russen in Nederland Geronseld, ja.	12.62
609	Nou ja, ik zeg geronseld, maar ik denk meteen daarna: Daar roep ik misschien associaties mee op met dingen Weinig mensen hebben echt een oorlog meegemaakt dus dan is je beeld vaak bepaald door films en boeken.	4.64
610	Dan komt ronselen over alsof je voor de zaak geworven wordt.	22.97
612	Dat leger loopt naadloos over in georganiseerde criminaliteit.	10.27
614	Dan kan zijn: Iemand heeft interesse in cybersecurity en komt een Telegramgroep in.	17.82
616	In de groep raak je aan de praat en krijg je een direct bericht van iemand die met je begint te babbelen.	3.8
620	Maar ik denk dat veel mensen denken: Zo een heb ik er boven ook zitten.	3.65
625	En die zegt: Ik kreeg berichten en vragen en je raakt aan de praat.	3.96
626	Op een gegeven moment wist hij best veel van me en toen vroeg hij of ik iets wilde doen.	3.62
627	Dus was niet al helemaal geworven voor de Russische zaak.	5.2
631	Hij kreeg eerst de vraag: Wil je een DDoS-aanval doen?	11.66
633	Dan zegt hij ook, in zijn woorden: Dat leek me niet handig, dus ik deed net of ik het niet snapte.	4.19
634	Toen was de vraag: Wil je een app downloaden en een wandeling maken?	8.61
636	Die app scant de zwakke punten van het wifi-netwerk.	67.92
637	En dan ga je ergens lopen en scant je telefoon zwakke punten bijvoorbeeld bij overheidsgebouwen in Den Haag.	9.27
639	Even een sprongetje dan vanuit dat Ja, dat gezin is nu al slachtoffer van Russische agressie.	15.3
641	Ja, hij wordt vervolgd want de MIVD was hem op het spoor en heeft het OM geïnformeerd.	55.68
642	Dat is ook wel knap dat ze ontdekt hebben dat iemand een app downloadde en ergens een wandeling maakte.	8.02
644	Ja, dat hebben we ook erin zitten dat de MIVD dan zegt: Dit kon echt niet.	22.62
647	Het is een delict waar je als volwassene voor berecht kan worden.	46.73
648	Hij zegt ook: Ik wil nooit meer terug naar de gevangenis.	5.47
651	Maar het is belangrijk om te weten dat als jij beneden The Voice zit te kijken dat dat boven kan gebeuren.	4.6
652	Want het doet me ook denken aan wat van de week in het nieuws was.	4.3
653	Dan hebben we het over zedenzaken maar ook dus een 40-jarige man die betrapt is eh verdacht is van het plegen van online misbruik met ruim 150 minderjarige meisjes.	87.98
654	Die man, een heel ander verhaal natuurlijk benadert de slachtoffers ook via internet via een deels zelf ontwikkeld computerspel.	8.65
663	Je kunt niet leven met alle gevaren die er allemaal zijn.	5.95
664	Het zijn allemaal gevaren die bij het leven horen, hoe erg dat ook is.	5.56
668	Maar je kunt natuurlijk niet, zoals je in Amerika zo'n hele movement ziet van geen logeerpartijen meer, dat je je kinderen overal van weghoudt uit angst dat overal waar ze gaan logeren, ze misbruikt worden.	9.99
669	Dat hoorden we ook in Nederland, die heftige zaak in Barneveld.	5.11
676	Daar had alleen maar de burgemeester iemand aangekeken.	7.77
678	Maar in die zaak misbruikte een man 31 kinderen, die bevriend waren met z'n dochter en bleven slapen.	44.48
679	Onder ouders ontstond de vraag: Kan ik mijn kind nog wel bij een ander achterlaten?	13.76
680	Op de radio sprak ik met een zedenrechercheur, onder andere over deze zaak.	4.47
681	Die ziet voor z'n werk de hele dag dit soort ellende en die vertelde dit: Mogen uw kinderen nog ergens slapen?	11.04
683	Ze zijn inmiddels zo oud, uit logeren doen ze niet meer zo snel.	3.59
684	Maar ik heb me daar zelf af en toe echt wel op betrapt dat ik overbezorgd dreigde te raken, naar mijn eigen kinderen toe.	3.58
686	Dan is het fijn dat je een partner hebt die je af en toe met beide beentjes op de grond kan zetten.	4.85
688	Ja, de simpelste, eerste reflex is: Als ze niet logeren, dan kan het ook niet gebeuren.	6.64
689	De tweede gedachte is: Je kunt moeilijk elke vader als een verdachte zien.	8.09
691	Hij had een dochter en haar vriendinnetjes, daar heeft hij de verschrikkelijkste dingen Los van wat hij gedaan heeft, die vertrouwensbreuk komt daar bovenop, dit is een verschrikking.	5.15
692	En ons brein is geneigd om dat dan te zien Risico is de ernst van wat er kan gebeuren, maar de kans dat het gebeurt Maar ons brein gaat op de ernst zitten.	56.53
693	Je kunt 100 keer zeggen dat de kans klein is, maar als het gebeurt, vergeef je het jezelf nooit.	5.14
694	Maar ja, de mechanismen, ook met online, precies wat je zegt als er thuis geen veiligheid is, dat je erover kunt praten dat is een zwak punt waar misbruikers, cybercriminelen en dus ook foute regimes precies weten hoe ze daar gebruik van moeten maken.	7.16
695	Want als iemand liever iets doet, terwijl hij eigenlijk al aanvoelt dat het niet goed is of het nou foto's zijn of die acties die we eerder bespraken met cybercriminaliteit of met de Russen, dan dat-ie het tegen zijn ouders vertelt, ja, dat is natuurlijk een kwetsbaarheid.	10.55
697	Dit is een logeerpartijtje, maar dan kan je kinderen niet naar de crèche doen, niet naar zwemmen.	63.31
702	Iemand die ze kennen, het vertrouwen wordt op een vreselijke manier beschaamd.	5.74
704	Maar als je kijkt naar online kindermisbruik wat er op lange afstand gebeurt, dat zijn 500.000 Filipijnse kinderen die daar slachtoffer van zijn.	90.34
706	Dus er vindt een misbruik plaats op een nog veel grotere schaal waar wij ook medeplichtig aan zijn.	5.64
707	Ik heb zoveel respect voor die politieagent die zeden doet.	4.27
709	Dus dit is nabij, je leest: Barendrecht en vriendinnetjes.	3.69
711	Maar dan de omvang van internationale In de voorbereiding zaten we een beetje te denken over jou, Klaas Dijkhoff.	4.14
712	Liberaal ben je optimistisch over de mogelijkheden van de mens.	4.46
714	Is het nou voor jou: de meeste mensen deugen of de mens is geneigd tot alle kwaad?	23.82
716	Ik vind dat optimisme vaak verward wordt met een soort ontkenning van de realiteit.	5.88
717	Je moet eerst realistisch zijn en dan is er een hoop ellende.	4.49
719	En dan pas kun je optimistisch ingesteld zijn of niet.	4.14
720	Maar dat betekent niet dat een optimist door het leven gaat met het idee: mij kan niks gebeuren.	4.42
723	Optimistisch of pessimistisch hangt er vanaf waar je op inzoomt.	5.09
724	Bij mij blijft hangen dat er veel jongeren waarvan we geneigd zijn te denken: Hij zit op z'n telefoon, en als het daarvan moet komen.	8.19
725	Ja, als het daarvan moet komen, ben ik optimistisch.	3.99
726	Want die melden zich in grote getalen voor dienjaren om bij defensie te gaan.	10.75
727	En natuurlijk zeggen ze: De eerste twee dagen moest ik afkicken zonder telefoon.	4.29
728	Maar na een week vroegen ze zich af waarom ze die telefoon zo veel in hun handen hadden gehad.	6.06
730	De overheid moet nog bedenken waar die 5000 steunpunten moeten komen.	18.69
731	Maar bij de burgerreserve zeggen ze: We horen straks wel waar ze zijn.	6.89
732	Maar wij zorgen dat er vrijwilligers zijn die iets kunnen en die zich daarvoor kunnen inzetten.	4.16
733	En bij defensie, het Nederlandse leger zit vol militairen die als eerste zeggen: Ik hoop dat ik het nooit hoef te doen, maar ik wil er wel klaar voor zijn.	4.3
734	En hoe beter wij er klaar voor zijn, hoe kleiner de kans dat het echt gebeurt.	4.32
735	Ik hoor het al: het glas is uiteindelijk gewoon halfvol.	10.52
738	En we hebben veel vrijheid en mooie dingen om te verdedigen.	3.87
739	En als je door deze dreiging dat ook ontdekt We hebben iets om te koesteren, iets gemeenschappelijks wat ons misschien een beetje dichter bij elkaar brengt.	3.94
740	Als u daarover wil meepraten, over de vraag: waarvoor ben je bereid om te vechten wat koesteren wij, ga dan vooral naar dit.eo.nl.	4.29
742	Speciaal voor Klaas, van huis uit katholiek, zeg ik zalige zondag.	3.63