Dit is de week 🇳🇱

_id	6987bceacde6379d784be52a
url	https://npo.nl/start/serie/dit-is-de-week/seizoen-3/dit-is-de-week_19/afspelen
datetime	2026-02-07 22:40:00
description	ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil zich vanuit de oppositie constructief opstellen richting het minderheidskabinet, maar schrok wel van de 'guur rechtse' financiële plannen, zo zei ze in de kamer. Ze is te gast, samen met vaste gasten Ronit Palache en Gert-Jan Segers die als voorganger van Bikker precies weet met welke dilemma's zij te maken krijgt.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Een hele goedenavond, welkom bij Dit is de Week.	3.83
3	Aan tafel bij ons vanavond ChristenUnie-leider Mirjam Bikker.	5.57
4	Heeft u het idee deze week gehad dat er een uitgestoken hand was van het kabinet?	12.81
7	Nou, ik zie op een aantal fronten, of het nu gaat om hoe je gaat bezuinigen op de zorg dan mis ik een hart in die bezuinigingen voor mensen die amper het hoofd boven water kunnen houden.	3.56
8	Sociale zekerheid, we hebben het gehad over de AOW, hoe die wordt uitgesteld en hoe harde werkers die al op hun 16e of 18e zijn begonnen, de AOW uit zicht zien verdwijnen.	58.1
13	De ChristenUnie-leider aan tafel en een voormalig ChristenUnie-leider.	4.38
14	Voor het eerst dat we op deze manier zo aan een tafel zitten.	3.84
15	We zijn ook benieuwd wat er met de andere tafelgenoten zal gebeuren.	3.75
29	Ik heb veel vragen, maar we moeten het even over de inhoud gaan hebben, dan komen die vanzelf.	3.96
30	Ronit vroeg in een eerdere uitzending: Zijn jullie vrienden?	6.01
31	Die had ik aan Klaas Dijkhoff en Gert-Jan gevraagd.	3.95
32	Toen viel er een heel awkward, rare Helemaal geen stilte.	3.46
35	Op een gegeven moment zei Klaas Dijkhoff schoorvoetend: We komen niet bij elkaar op de verjaardag.	9.02
44	Laten we dan naar de inhoud gaan, dan komen we op die verhoudingen later nog.	3.61
45	Afgelopen week debatteerde de Kamer over de plannen van het kabinet.	28.91
46	Ik zei het al, het kabinet Jetten 1, de nieuwe coalitie.	19.5
47	Als u er nou een woord op zou kunnen plakken, wat voor debat was het?	5.77
48	Het was een beetje een gek debat, want je hebt nog geen kabinet.	6.89
49	Dus je zit in de tussenfase, dat partijen wel hun plannen neerleggen maar je nog niet precies weet hoe het verder zal gaan.	5.18
50	En juist daarom vond ik het een belangrijk debat, want het is een minderheidscoalitie.	4.49
51	Dat betekent dat deze partijen nog tenminste 10 Kamerzetels moeten vinden om hun plannen door te laten gaan.	6.33
53	En ik merkte dat Rob Jetten goed zat te luisteren, ook naar die andere partijen.	3.93
55	Dus daar ben ik benieuwd naar, als het gaat om de bezuinigingen op de zorg.	4.79
59	Maar dat is concreet aanpassing van wat er nu ligt.	3.8
61	Ja, of dat je zegt: Ik heb u goed gehoord en ik wil met deze punten het gesprek vervolgen.	3.71
62	Maar bijvoorbeeld het pensioenakkoord, dat een aantal jaar geleden gesloten is.	23.58
63	Daar is hard voor gewerkt, met veel partijen, om dat voor elkaar te krijgen.	4.31
64	Daar zat ook in dat de AOW blijft zoals we het hebben afgesproken.	28.37
65	Als de levensverwachting één jaar stijgt, dan gaat je pensioen twee derde jaar later in.	85.17
66	Omdat we ook weten dat je niet allemaal gezond oud wordt.	15.6
67	En nu opeens zeggen deze coalitiepartijen: We blazen dat polderakkoord wat we hebben op.	27.7
69	Ja, dat vind ik zorgwekkend voor juist een coalitie die zegt: We steken de hand uit.	4.73
71	Trouwens, over die AOW ontstond wel iets interessants.	4.93
72	Waardoor ik dacht: Is de oppositie wel bezig met de plannen van het kabinet?	17.59
74	Bijvoorbeeld toen ik Jesse Klaver, onder andere daarover zag reageren op Henri Bontenbal.	6.12
75	Ik ga u dit zeggen: Wij komen helemaal niet met een alternatief.	3.75
77	Als u niet aanvoelt dat dit iets anders is dan die andere dingen dan gaat hier iets niet goed en is dit geen goed begin van een minderheidskabinet.	4.88
78	Dan ben ik benieuwd wat u bedoelt als u tegen mij zegt 'op deze toon'.	4.26
79	Volgens mij is dit een respectvol debat en wisselen we ideeën uit.	4.53
90	Ja, ik vind eerder de toon van Klaver verbazingwekkend.	3.87
91	Het is echt zo iemand die toch een beetje in een soort machtspositie zit.	4.76
92	Ook al zit hij niet mee te regeren, je hoort gewoon aan zijn stem, op die pedante manier van: Ja, ik heb echt wel wat te vertellen want ik ben zo erg kaltgestellt, nu ga ik het hard spelen.	3.61
94	Ja, heel begrijpelijk maar het is wel een pedant toontje.	4.44
99	Ik bedoel, als je na praten erachter komt: Het lukt niet.	5.57
100	Oké, dat is één ding, maar hij mocht niet eens meepraten.	3.69
101	Dus het is persoonlijke frustratie of van een fractie.	4.14
102	En dit is het moment om je machtspositie even te markeren.	4.04
103	'Ho eens even, jullie komen maar met voorstellen en dan gaan wij even een beetje bijklussen.'	3.51
104	Maar dan is hij dus niet zozeer bezig met die plannen maar met het neerzetten van zichzelf.	3.86
110	Dit is ook een belangrijk punt in hoe hij nadenkt, ideologisch gezien.	4.06
111	Dus het is ook iets wat hij doet namens Dit gaat over de AOW en het gaat juist ook over de harde werkers.	5.38
112	De mensen in de haven, de bouwvakkers, mensen die op hun 16e zijn begonnen en ook echt grote gevolgen hierdoor ervaren.	6.7
116	Elk vogeltje zingt Elk vogeltje zingt zoals hij gebekt is.	8.52
121	Als je iets afspreekt en je steekt je hand uit We hebben een afspraak.	4.24
125	Dat was een van de laatste keren dat het lukte in ons land om tot iets groots te komen.	3.83
126	Dan heb je een coalitie die weet: Wij zullen afhankelijk zijn van de vakbonden, van de werkgevers maar ook van allerlei partijen in de oppositie.	8.3
128	Ze gooien het akkoord omver wat we met elkaar bedacht hadden.	7.07
130	Niet de mensen die het goed voor elkaar hebben, met de grote huizen maar de mensen die het al zwaar hebben of zelfs heel zwaar hebben.	4.11
132	Maar dan is het logisch dat je hevig wat terug te horen krijgt.	4.36
135	Leuk dat u over defensie begint, want er is veel meer geld nodig voor defensie.	4.23
138	Maar in die tijd waren er ook grote zorgen, er moest ook geld gevonden worden.	5.91
139	En als je een stevige afspraak hebt en allerlei partijen komen met ideeën hoe de defensierekening te betalen, is er wel een andere oplossing te vinden.	5.28
140	Is dit wat u bedoelt met 'guur-rechtse financiële plannen' van het kabinet?	19.58
142	Ik heb vooral Ik heb vooral het neoliberale erin gehekeld omdat ik zie dat opnieuw Aan de bedrijvenkant zijn ze best tevreden.	3.54
143	Ik zie dat de rekening vooral betaald wordt door gewone mensen die hard aan het werk zijn, of het nou gaat om de zorgkosten, de stapeling.	4.04
144	Als ik kijk naar de sociale zekerheid, als jij als 55-plusser plotseling werkloos wordt met de plannen van deze regering is het geld om een ander vak te leren weg en na een jaar val je al uit de WW-uitkering.	74.11
145	Dan maak ik me zorgen om dat neoliberale mensbeeld van: Iedereen redt zichzelf wel.	7.08
146	Maar u zou dan ideaal kunnen samenwerken met GroenLinks-PvdA.	5.59
147	We zagen Jesse Klaver al, daar gaat ook onze kijkersvraag over van MJ Michael Jordan, ik weet het niet.	12.87
148	MJ zegt: Dus waarom gaan al die losse partijen voor eigenbelang?	7.78
150	Dus waarom vormt u niet gewoon een blok met GroenLinks-PvdA?	8.82
151	Nou, als we het eens zijn, vormen we een blok met alle oppositiepartijen.	3.77
153	Het was dat Groep Markuszower en de SGP vooralsnog de coalitie nog steunen.	12.05
154	Maar verder heeft de voltallige oppositie, van Jimmy Dijk tot Geert Wilders en alle anderen gezegd: Wij willen deze plannen niet zo.	6.96
155	Als Markuszower, als die groep er niet uit was gestapt bij de PVV dan was het er dus niet gekomen.	21.6
159	Nee, maar het geeft wel zo'n stevig signaal van: Joh, ga maar wat anders bedenken dan deze groep mensen nu in de kou zetten.	4.89
162	U kunt met GroenLinks/PvdA zorgen voor een meerderheid zowel in de Tweede Kamer als de Eerste Kamer.	22.53
165	Het is mooi dat de ChristenUnie juist ook, wat ik belangrijk vind dat we het hart weer terugbrengen.	5.52
170	Maar altijd wel met voor ogen: Voor wie doe je het?	4.16
171	Niet vanwege de macht, maar omdat ons land ervan opknapt als we voor ogen houden welke mensen er hard aan het sjouwen zijn.	6.05
172	Je zou dat ook verwachten van Bontenbal, die ook een C in z'n partijnaam heeft waar dat hart ook in door zou moeten klinken.	4.6
173	Ik hoop dus dat het weer harder gaat tikken, en dat hij denkt: Dat is een goed plan van de ChristenUnie.	4.49
174	Er is trouwens wel een duidelijk onderscheid te maken deze week.	3.96
175	Partijen die zaken willen doen en partijen die er gewoon met gestrekt been in gaan.	4.37
176	En in dat opzicht zag je zelfs de oppositie tegenover elkaar staan.	3.77
180	Wat ik vooral herken is het neoliberalisme wat we de afgelopen 40 jaar hebben gezien.	10.06
181	En ik heb ook in het verleden gezien dat uw partij daaraan meegeholpen heeft, aan meegewerkt heeft.	3.66
186	Voorzitter, ik denk dat Waar Nederland behoefte aan heeft is dat de politiek weer een keer gaat werken.	6.04
187	Sinds 2021 is er niks fatsoenlijks meer uit dit parlement gekomen.	9.62
188	Ik hoop dat wij hier allemaal de bereidheid hebben om tot afspraken te komen.	4.18
189	Ik hoop dat we de bereidheid hebben om te zeggen: We gaan verder.	3.84
191	Als ik uw lijn doortrek in de interruptie die u op mij pleegt, meneer Dijk dan zou het betekenen dat we zeggen: We sturen ze naar huis.	4.15
192	Ja, het is echt een beetje positie bepalen lijkt het wel?	5.29
197	De SP heeft nu, wat is het, 20 jaar lang deze toon aangeslagen.	13.63
207	Dan bereik je iets voor mensen waarvoor jij de politiek bent ingegaan.	4.11
208	Die op jou hebben gestemd, die jou het vertrouwen hebben gegeven om iets goeds te doen.	4.04
209	Jesse Klaver gaat er hard in, dat hebben we gezien.	6.2
211	En jij misschien iets minder hard, maar ook een paar stevige termen.	3.65
212	Er zitten een paar stevige graten in mijn keel en die moeten eerst weg voordat je verder kan gaan, maar wel op een manier dat je vooruitkomt.	3.62
213	En wat ik ongemakkelijk vind Dat hebben we ook de afgelopen jaren gezien, op een andere manier.	3.83
214	Geert Wilders zei: Hier heb je mijn plan met 10 punten, anders ben ik weg.	6.36
221	Geert Wilders is sowieso in een debat altijd op sommige momenten zeer explosief aanwezig en dat kreeg voorheen meer aandacht in de media.	9.37
224	Was hij net zo explosief en kreeg hij gewoon minder aandacht?	5.93
225	Hij probeerde opnieuw, ook nog vlak voor het Achtuurjournaal toch weer even stevig tekeer te gaan, alleen dat komt niet terug.	5.09
229	Het is alleen mijn constatering qua timing dat het vlak voor het Achtuurjournaal is.	3.75
230	En dat je ziet dat hij al jaren meeloopt en ook goed weet hoe je dat moet timen.	3.99
234	En dat is het allerergste voor al die kiezers die wel zaten te veranderen op verandering in de zorg, op meer betaalbare woningen.	13.09
238	Hij heeft nu een paar flinke tikken om zijn oren gekregen.	3.56
242	Een deel van je fractie loopt weg, verkiezingen niet goed afgelopen.	7.78
245	Maar het is ook iemand die eigenlijk niks anders wil en kan dan hier staan en hier flinke oorlog maken.	4.43
253	Er wordt gezegd dat het beter is voor het onderhandelen in de Kamer.	31.67
257	Ik weet er te weinig van op dit vlak om dat te kunnen inschatten.	4.16
258	Maar het lijkt me een portefeuille waar zij zelf heel blij mee is.	4.07
264	We hebben het heel hard nodig dat Defensie wordt opgebouwd in een rap tempo.	6.32
265	Dilan Yesilgöz heeft eerder als minister van Justitie bewezen dat ze de hitte, ook de zwaarte van een ontzettend stevige portefeuille heeft ze knap gedaan toen.	17.25
267	Maar ik zie wel dat zij dit land op deze manier kan dienen.	4.01
268	En in stijl heb je nu ook wel fractievoorzitters nodig die kunnen whealen, dealen.	4.53
269	En je zag in de interruptie met Jesse Klaver ook daar zit gewoon over en weer oud zeer.	3.51
272	Zijn naam gaat rond, Zijn naam gaat rond, hij wordt genoemd.	4.88
281	We hebben geen kerkplein, maar ik kom hem daar wel tegen.	3.86
294	Maar zitten jullie dan zo een beetje te smiezen in een hoekje?	4.79
299	Het is een hele trouwe CDA'er die ook hele moeilijke momenten heeft meegemaakt.	4.59
303	En dat hij met Sybrand Buma door de woestijn moest lopen.	6.89
304	En nu weer de vorige periode vijf zetels teruggezakt.	7.31
305	En dan was hij toch steeds de constante factor op de achtergrond.	3.7
307	Die nu opeens heel erg in de schijnwerpen staat want ook vice-premier.	3.84
309	Maar ja, ik denk wel dat hij 't kan en we wensen hem alle sterkte.	3.66
311	De bloemen van de kerk gaan naar Die gaan met een groet van ons allen naar Bart van der Brink.	3.8
313	Maar Mirjam Maar Mirjam Bikker, een verlanglijstje.	3.71
314	Want ik zei net al, samen met GroenLinks-PvdA kan het toch net het verschil maken.	4.94
316	Wat staat er op uw verlanglijstje als het gaat ehm dat niet gaat naar Sinterklaas, maar naar deze coalitie?	7.74
317	Ik hoop van harte dat deze coalitie ook echt vier jaar aan de slag gaat.	4.48
318	En u noemde natuurlijk al wat dingen waar u voor gaat strijden.	3.48
319	Ook met reden dat ik die vier jaar noem en dat we niet continu alleen maar hebben van als ik dit niet krijg, dan blaas ik de boel op.	3.84
322	Nee, ik wil niet in dat hele gepolariseerde veld komen.	4.04
323	Dat vraagt van die coalitie 'n beetje nadenken van met welke partijen willen we optrekken?	11.83
325	Op een aantal punten vind ik de keuzes onverstandig.	3.54
327	Neem gehandicaptenzorg waar het kabinet Schoof al wilde op bezuinigen.	25.0
329	Terwijl, moet je nagaan, de komende zeven jaar gaan we meemaken dat de arbeidsmarkttekorten juist in deze sector toenemen.	18.08
330	En die mensen die zo hard werken juist voor Nederlanders die ook verdienen dat er goede zorg is, die wil ik niet in de kou zetten.	6.0
331	Gehandicaptenzorg, Ronit, jij hebt daar ervaring mee als geen ander.	4.46
332	Je hebt al eerder contact gezocht met Mirjam Bikker.	5.49
333	Ja, dat ging inderdaad over de jongste zoon van mijn man.	8.03
334	Die heeft cerebrale parese, dat is een aangeboren hersenbeschadiging die leidt tot ernstige beperkingen in bewegen, spiercontrole en balans.	90.16
338	Hij zit in een rolstoel en heeft die beperkingen maar hij heeft een ongelooflijk bijzondere kop.	3.98
341	Oorspronkelijk iemand, slim iemand, gezellig iemand emotioneel vaardig iemand.	6.3
342	Vooral iemand die dolgraag wil participeren in de samenleving.	4.15
344	Hij werkt, er zijn werkplekken, daar moet hij dan wel voor betalen om te kunnen werken.	15.92
345	Dus hij werkt bijvoorbeeld bij een kringloopplek en bij een plek waar ze stempels maken en kaarten versieren.	8.52
346	Dat is echt heel erg bijzonder, maar hij is ook 23.	9.31
348	En dan zie je dus dat dat niet alleen maar gaat over geld.	4.02
349	Want er zijn ouderinitiatieven waarbij ouders hun persoonsgebonden budgetten bij elkaar bundelen om zorg in te kopen.	83.09
350	Maar dan stuit je weer op een hoop regels en een soort warboel aan regels waar je doorheen moet.	3.92
351	En er is dan niemand die die eindverantwoordelijkheid opeist terwijl wethouders zijn aan boord, burgemeesters, projectontwikkelaars.	4.13
352	Maar uiteindelijk komt het er niet van en het gaat over duizenden jongvolwassenen, want dit zijn ook geen kinderen.	22.29
353	Dus hij heeft er ook niks aan als je hem bij kinderen zet En dit is nog steeds niet gelukt, he?	5.86
354	Hij heeft nodig een plek waar de voorzieningen zijn die hij nodig heeft omdat hij 24 uur zorg heeft.	7.13
355	Hij kan gewoon met zijn hoofd van alles alleen hij zit vast tot een bepaald gedeelte in zijn lichaam.	8.05
356	Wat we nu zien is dat heel vaak de regels zo eindeloos zijn dat je bijna moedeloos wordt om er doorheen te komen.	6.65
357	En ook dat je tussen gemeenten nog verschillen ziet die het extra ingewikkeld maken.	5.65
358	En door de bezuinigingen, daar komen ze dan toch weer.	4.85
359	Ik zie ook dat het nu steeds meer onder druk staat.	3.51
360	En ook dit soort initiatieven die wel voor elkaar gekomen zijn, sommigen alweer sluiten.	3.65
362	We hadden in ieder geval de beweging de goede kant op.	3.64
363	Nederland heeft zelfs een internationaal verdrag getekend dat we dit alleen maar beter gaan doen in plaats van minder.	34.26
364	En als je hierop gaat bezuinigen terwijl we bij de gemeenteraadsverkiezingen al die colleges gaan plannen maken lokaal.	5.75
366	Hoe kunnen we er wel voor zorgen dat onze jongeren, jongvolwassenen dat die een eigen plek kunnen vinden en voluit mee kunnen doen.	6.38
368	En het is ook een verrijking van ons land als we dat wel doen in plaats van dat ze thuisblijven.	6.89
369	Ik denk dat je de mate van beschaving eigenlijk kunt aflezen hoe er wordt omgegaan met juist deze mensen.	5.0
372	Ik zie een woonbeleid waarin het voor mensen die het leven op orde hebben een prima woonbeleid is.	4.36
373	Maar het vinden van nieuwe huizen voor mensen die dat slecht kunnen betalen dat zal ingewikkeld worden.	11.44
374	Maar dakloosheid wordt nauwelijks genoemd in dit akkoord.	46.68
375	Terwijl ook vannacht zullen er kinderen op achterbanken van auto's slapen in ons rijke land.	7.32
377	We zullen natuurlijk ervoor moeten zorgen dat die defensie opgebouwd wordt.	4.95
379	Maar over dit soort dingen denkt de ChristenUnie al langer na.	5.5
380	Daarom leg je ook altijd een financiële lijst neer.	5.15
382	Bij ons is het zo dat we dat doen op een manier dan kan je wel kijken naar de hypotheekrente aftrek op termijn.	24.8
383	Als jij een groot huis hebt en je kan dat prima betalen dan vind ik 't ook logisch dat we even solidair worden.	4.77
386	Niemand zal daardoor opeens z'n rekening pijlsnel zien stijgen.	3.56
393	Als dat je grootste accomplishment is Ja, wat stond erop?	4.81
397	Als dat je grootste bereik is Voor heel veel mensen ook heel belangrijk.	4.56
398	Maar wel voor mensen die het al heel erg goed hebben.	4.04
399	Dus het is ook belangrijk om te kijken naar die mensen die daar niet bij horen.	4.0
400	Het is toch meer dan logisch dat je dat langzaam gaat afbouwen?	5.55
402	Dus het is niet alleen dat wij dat nu vinden maar ook allerlei mensen.	3.7
403	Sowieso heel triomfantelijk om op zo'n billboard daags na de presentatie even te zeggen: Kijk eens wat wij allemaal hebben gedaan.	3.79
408	In het debat vroeg ik aan Dilan Yesilgöz: Maar gaat dan de gewoon verdienende Nederlander er nou op vooruit of achteruit?	20.09
411	De VVD was altijd, elke onderhandeling moest dat als een paal boven water staan.	13.6
413	Maar de inzet van de ChristenUnie is wel voor die mensen die gewoon keihard aan het werk zijn.	11.08
414	Maar het kan natuurlijk zijn dat die cijfers ook er nog niet zo tot achter de komma zijn.	3.93
419	Maar je vraagt altijd tijdens onderhandelingen door aan je eigen financieel expert.	3.95
422	In ons geval vraag ik dat aan Pieter Grinwis, Die kan ook wel wat.	3.68
426	Ja, dat men dit niet wil zeggen, maakt dat ik een beetje bang ben dat gewone hardwerkende Nederlanders dat die nog wel een rekening gaan vinden in de brievenbus.	5.21
428	Maar niet bij de armsten, niet bij de hardwerkende Nederlanders.	6.02
430	Nou, je kan af en toe echt wel de broekriem aanhalen.	3.83
435	Want vervolgens betaal je dat op een andere manier echt weer terug.	9.83
436	Daarvan wordt ook gezegd, dat zorgt ervoor dat mensen in ieder geval nog naar artsen durven.	48.01
438	En dat is dat je wel een eigen risico hebt, maar het niet zo pijlsnel verhoogt als deze coalitie.	4.55
442	Nou ehm Ik lees hem niet elke dag, maar Nee, lees jij niet elke dag het AD?	4.05
446	Want ik moest denken aan waar staat de ChristenUnie voor?	12.19
448	Destijds heeft u zich verzet tegen verruiming van de wetgeving rond abortus.	13.81
451	'Vrouw besluit in paniek tot abortus, klaagt nu kliniek aan.	37.08
457	De vrouw heeft een abortus gehad, heeft daar spijt van.	73.06
458	Twee artsen en een verpleegkundige zijn nu door haar voor de tuchtrechter gesleept.	64.05
460	Dat ze spijt heeft van een abortus, die ze eigenlijk niet had willen doen.	9.45
463	Maken mensen een afspraak bij een abortuskliniek, komen ze opdagen.	66.52
464	Dus dan hebben ze al tussen het bellen en het naar de afspraak toegaan al daarover kunnen nadenken.	3.64
465	Het is natuurlijk ook zo dat je volgens mij altijd de mogelijkheid hebt om er nog even over door te praten als je dat wilt.	4.3
466	Feit dat die bedenktijd is afgeschaft betekent niet dat er geen gelegenheid wordt geboden om het erover te hebben.	6.71
468	Maar het is de omgedraaide wereld als je vervolgens die mensen gaat aanklagen.	4.92
469	En bovendien denk ik, persoonlijk denk ik, dat je beter spijt kan hebben van een kind dat niet geboren is dan dat wel geboren is.	7.17
474	Maar bij de afschaffing van de beraadtermijn of het flexibel maken daarvan, is telkens keer op keer verzekerd nee, we zullen ervoor zorgen dat daar een zorgvuldig proces is.	5.28
475	En dat een vrouw wel de tijd krijgt om na te denken over haar besluit.	4.82
476	En dat is wel de reden dat ik nu Kamervragen heb gesteld.	5.03
477	Want ik maak me zorgen als een vrouw in paniek zich ergens meldt op dat moment denkt, ik wil een abortus, dat daar dan in meegegaan wordt.	9.4
478	Hoe dat precies gegaan is, dat moet nu uit die vragen blijken.	3.98
479	Maar dit zijn hele grote beslissingen waar je je leven lang ook, wat je ook kiest is het een intens dilemma, maar dat zal je bijblijven.	4.1
480	Ik vond de beraadtermijn in die zin ook helpend om die gevolgen te overzien.	4.05
481	En ook daarin hulp te vragen als je die nodig hebt.	4.01
482	Als je denkt, stel dat ik geholpen kan worden financieel van woonruimte dan gaf die beraadtermijn daar kans voor.	4.83
484	Namelijk als mensen in een opwelling het een doen en vervolgens denken, had ik maar.	4.2
485	Het is wel een verhaaltje, zodat het nu niet goed en zorgvuldig gebeurt.	4.41
486	Nee, maar dit is wel gebeurd en het gaat over een de abortus heeft plaatsgevonden.	51.91
487	En dan vind ik het wel alle reden om na te gaan, wat is hier nou precies gebeurd?	4.74
488	En hoe kan het dat dit, ondanks al die verzekeringen dat dat niet zou gebeuren, toch wel gebeurt?	12.61
489	Ze zegt: 'Ik was op zoek naar hulp, niet naar een abortus.	22.12
492	Ze hadden moeten kijken naar mijn mentale toestand.	3.64
493	De huisarts zei dat ik in de kliniek goede gesprekken zou krijgen.'	19.77
494	Ja, het kan één incident Maar laten we ook even afwachten hoe dit afloopt.	4.19
497	Ze is naar een rechter gegaan, dus dan neem je aan dat er weloverwogen Maar ook voor de huisarts in de advisering maakt dit ook veel uit.	30.23
498	Als jij doorverwijst omdat je denkt dat iemand 'n goed gesprek krijgt dat ze niet krijgt, dan maakt het iets uit voor je doorverwijzen.	22.14
499	Het is belangrijk om goed na te gaan waar hier nou is gebeurd.	4.06
503	U heeft net als de SGP gezegd: Er moet niet op onze tenen gestaan worden.	12.18
506	Dit is iets wat nu gebeurt en waarvan ik dus opheldering vraag met de huidige regels.	3.9
507	Wat ik heb gezegd: Verdere verruiming van bijvoorbeeld abortus uit het strafrecht wat D66 en GroenLinks-PvdA eerder hebben voorgesteld daar ben ik op tegen.	30.21
508	Omdat het gaat over beginnend leven dat niet voor zichzelf kan opkomen.	11.37
509	Daarvan hebben we gezegd: Het recht op leven is zo belangrijk dat de overheid daar ook toezicht heeft te houden.	25.69
510	De manier waarop toen ooit die bedenktijd is afgeschaft vond ik ook heel pijnlijk.	4.55
512	Dus dit is echt een tragedie, zo'n persoonlijk verhaal.	4.65
514	Maar het afschaffen werd met bloemen gevierd en gejuich.	4.24
515	Dan denk ik Dus het is hoe dan ook moreel en politiek een heel pijnlijk en gevoelig onderwerp.	4.6
517	Ja, en gebruik het niet als een soort profileringsmiddel.	9.29
518	En zeker niet als je ook wil samenwerken met partijen als Je moet het sowieso niet gebruiken.	4.58
519	Niet voor een religieuze agenda of een ideologische agenda.	4.62
520	Omdat dit al naar genoeg is als je die keuze maakt.	5.03
521	En dat moeten mensen zelf kunnen Doet Mirjam Bikker dat nu?	6.89
522	Je zegt dat je 't niet uit het strafrecht wilt halen dan criminaliseer je vrouwen die tot zo'n beslissing komen.	34.19
524	Niemand gaat voor zijn plezier naar een kliniek om een abortus te doen.	59.75
525	In het strafrecht zijn die vrouwen niet strafbaar maar de arts die het op de verkeerde gronden uitvoert.	86.17
526	Jawel, maar Jawel, maar We moeten geen onzin verspreiden alsof we vrouwen criminaliseren.	10.44
527	Maar wat wel aan de hand is, is dat het leven in ons land zeker als het kwetsbaar is dat geldt ook als het gaat om euthanasie Als je niet meer voor jezelf kan spreken, hebben we dat te bewaken.	13.37
528	Dat gaat niet over 't politiek maken, want het staat al in de wet.	4.78
529	Ik zeg alleen: Kom niet met zulke voorstellen waarin we opnieuw dat gesprek gaan voeren op een manier die heel gepolariseerd is.	3.92
530	Waar ik me altijd voor inspan: Hoe kunnen we vrouwen in een heftige situatie helpen?	8.72
531	Dat was de reden waarom ik ook eerder met een Rob Jetten afspraken kon maken over het versterken van die positie.	4.42
532	Dat is grotendeels weggevallen met die agenda van verruiming van de abortuswetgeving.	31.44
533	En een vrouw in Overvecht in nood, die ontdekt dat ze zwanger is en haar familie vindt het niet oké dat ze seks had voor het huwelijk zou meer hulp moeten vinden dan dat ze nu kan vinden.	80.12
534	U heeft het regelmatig over deze onderwerpen en dus ook over uw tenen en op tenen staan.	3.47
535	Stond CDA-Kamerlid Tijs van den Brink ook op uw tenen deze week?	10.53
539	Hij kwam met het voorstel van een kiesdrempel zodat er minder partijen in de Kamer komen.	8.12
540	Voor de bestuurbaarheid van het land zou het mooi zijn als er iets minder partijen zijn.	5.21
542	Wetend ook in welk getij dit kabinet zit wetend ook dat het niet de ChristenUnie is dat het niet de SGP is, dat het niet de SP is die hier het debat onmogelijk maken.	40.1
543	De vraag is: Kan er een moment komen dat het hier zo versnipperd is dat het land niet meer geregeerd kan worden?	11.2
544	Ik vind het aanmatigend hoe hier gepraat wordt en partijen ingedeeld worden in groot en klein.	4.13
546	U zei al iets U zei al iets terwijl deze instart liep.	3.91
547	Ja, wat niet echt hielp, was dat Tijs van den Brink naar voren liep en zei: 'Wij grote partijen en jullie kleine partijen.'	5.47
548	Toen zag ik bij BBB'er Henk Vermeer steekvlammen bijna in zijn stoel komen.	3.73
549	Maar bent u dan op dat moment boos of speelt u boos?	5.56
550	Nou, ik vind het echt heel onverstandig en ook heel raar.	3.9
552	Want de ChristenUnie was een van de partijen die telkens de hand heeft uitgestoken en zich heeft gestretcht to the max om dit land bestuurbaar te houden.	23.17
553	En dan heb je andere mensen, zoals Geert Wilders, die is weggelopen.	6.67
556	Die zorgden ervoor dat dit land af en toe onbestuurbaar is.	7.35
557	En dan ga je nu je pijlen richten op de SGP en op de ChristenUnie.	4.54
562	Want wij hebben een krankzinnige hoeveelheid partijen.	5.88
564	En uw partij is zeker een stuk constructiever dan menig andere partij, zou ik wel willen toevoegen.	4.01
568	En het is een heel ondoorgrondelijk landschap aan het worden.	5.11
569	En in tijden waarin je de democratie zo moet bevechten als vandaag begrijp ik wel dat hij daar Maar die afsplitsingen die we de afgelopen tijd hebben gezien Een BBB, een NSC.	3.82
570	Eigenlijk is dat feedback op de grote partijen: Jullie hebben onvoldoende gedacht aan de mensen buiten de Randstad.	4.55
571	En aan de mensen die klem kwamen door de toeslagen.	9.77
572	Dat komt juist in ons kiesstelsel op tijd naar voren.	6.93
573	Op 'n manier dat je denkt: Dit hadden we eerder moeten oppikken.	3.86
574	En wat doen de grote gevestigde partijen, VVD, D66, CDA: Die zetten die waarschuwingssignalen een beetje uit.	8.49
584	En dan zit je in een comfortabele positie en dan zeg je: Er kunnen wel minder kleine partijen zijn.	4.03
587	Nee, maar dat minderheidsposities snel toegang hebben voorkomt ook veel frustratie.	7.32
590	Dat is veel vatbaarder voor populisme door een tweepartijenstelsel.	15.85
591	Maar het houdt ook veel onvrede wat nu via zo'n partij wel opkomt, onder de pet.	3.85
592	En bij ons wordt het geventileerd en heeft het een plek in het parlement.	5.5
593	Ik wil niet zeggen dat wij niet vatbaar zijn voor populisme.	4.62
594	Nee, Trump wint het, omdat hij staat tegenover Kamala Harris.	58.49
595	Je hebt keuze tussen twee partijen, dus twee kandidaten.	5.27
597	Dan Dan knijpen mensen hun neus dicht en kiezen dan maar Trump.	9.61
599	Waar het op aankomt, is verantwoordelijk gedrag van politieke leiders, die vervolgens Grappig dat je de SP noemde bij de constructieve partijen.	11.75
604	U zegt van: U zegt van: Die kleine partijen of die afsplitsingen die ontstaan Ik moest toen denken Ik maak even een stapje in de tijd.	3.68
605	Ik moest denken aan die lokale afdeling in Renswoude van de ChristenUnie, die niet meer onder de naam ChristenUnie wil opereren.	4.27
606	Ze waren ChristenUnie Renswoude en zijn nu Renswouwse ChristenUnie.	7.72
607	Maar ik heb ze gesproken en zij vinden het mooi om in hun woonplaats Renswoude voorop te zetten.	3.67
608	Nou, de lokale voorzitter zegt: 'Ik snap dat je compromissen sluit.'	5.97
610	'Maar ik houd er niet van dat je jezelf verloochent.'	3.9
611	Ik zie het zo dat de ChristenUnie voluit gaat voor zoeken naar het goede voor Nederland.	8.88
615	Zij herkennen zich totaal niet in de landelijke lijn.	5.76
616	Ik heb veel contact gehad met de omliggende plaatsen.	4.07
617	Juist in deze regio, de Foodvalley, heeft de ChristenUnie en alle gemeenten samen, een visie neergelegd waar we het juist over deze dingen hebben gehad.	12.0
619	Toen die in Nederland kwam, dachten we Het gaat even om het feit dat je dus wel te maken hebt met een ChristenUnie-afdeling die zich totaal niet herkent in het landelijke beleid.	14.47
620	Dit is één Dit is één kleine afdeling die 't anders wil.	3.44
624	Ik bel ook rond in de afdelingen eromheen: Herkennen jullie dat?	3.58
633	Het is ook logisch dat de ChristenUnie Amsterdam met andere punten komt dan de ChristenUnie Renswoude.	9.59
635	Ik vind het zelfs gezond dat 'n lokale volksvertegenwoordiger denkt: Wat vind ik belangrijk?	4.61
636	Dan hoop ik wel dat ook onze volksvertegenwoordigers zeggen.	3.95
639	En het is ook campagnetijd en dan zie je partijen zoeken: Hoe kan ik de aandacht krijgen, ook lokaal?	4.71
643	Wat doet u met Wat is het recept om in zo'n achterban u heeft dat ook, vleugels links en rechts in dit geval de vleugel Renswoude, weer bij elkaar te krijgen?	6.08
644	Voor de een bent u te links, voor de ander te rechts.	3.76
646	Want partijen die alleen maar één standpunt vertegenwoordigen daar gaat het land vaak aan ten onder.	6.07
647	Omdat je niet ziet wat het goede is voor dat hele land.	8.13
648	Dus ik vind het mooi dat onze partij én jonge boeren herbergt én mensen die het belangrijk vinden om te kijken hoe je de natuur kunt verbeteren.	4.97
654	Met jongeren van verschillende komaf zoeken hoe we voor die schepping kunnen zorgen.	9.48
658	Maar het woord 'verloochenen' is best een heftig woord.	5.33
659	Dus dat moet toch wel bij u aankomen als iets van Daar voer je het gesprek over.	4.63
660	En het was pittiger genoteerd dan de afzender bedoeld heeft.	3.82
668	Tijdens het hoogtepunt van de stikstofcrisis kwamen zij.	59.21
669	En dit is niet zozeer een ChristenUnie-issue maar een maatschappelijk issue: Kun je nog met elkaar in gesprek?	8.71
670	We hadden kratjes pils en zeiden: Pak een pilsje, kom even zitten.	6.03
672	Zo kun je de boel Zo kun je de boel bij elkaar houden?	14.11
675	En als je elkaar in de ogen kijkt en met elkaar praat is dat anders dan via sociale media of via mails een beetje elkaar af te maken.	5.6
678	Ja, het zijn geen zaaltjes, dit was gewoon buiten op het erf.	3.63
680	En dit is waarom het soms heel hard werken is om Amsterdam en Renswoude, wat heel verschillend is Sowieso, stad en platteland, jong en oud, rijk en arm Om dat allemaal weer bij elkaar te krijgen.	3.62
682	Ja, en dit is ook waarom ik van de ChristenUnie houd.	6.06
683	Want het zijn mensen die ondanks hun verschillen één ding voorop willen zetten: Opstaan voor het goede in het navolgen van Jezus.	5.06
686	Want ook als ik een landbouwdebat doe blijf ik de beide kanten voelen in plaats van een actieprogrammaatje alleen.	4.65
687	Het is toch altijd weer: Herkennen mensen zich in een partij?	5.12
688	Ronit, jij zegt vaak: Wat ik vervelend vind is dat veel Joodse vrienden voor rechts kiezen, omdat ze denken: Daar ben ik veilig.	10.19
690	Maar veel Joden stemden van oudsher sociaaldemocratisch.	16.29
692	Die zijn echt teleurgesteld met name na die Kati Piri-motie.	8.67
693	Over die zelfverdediging van Israël met die Iron Dome.	12.12
695	Mensen dachten: Israël is voor ons zo'n belangrijk land ondanks de situatie waarin het nu verkeert en ondanks de oorlog.	18.63
699	En dat je dan eigenlijk vanwege dat ene ding wat nou eenmaal belangrijk voor je is vanuit angsten, noem het maar op verschuift naar partijen die op heel veel andere punten veel minder raakvlak hebben met je innerlijke moraal.	4.12
701	En een gemiste kans ook voor al die partijen die dat hebben laten liggen.	4.12
702	En dat zie je in het hele debat sinds 7 oktober 2023, maar ook wel daarvoor.	3.96
703	Als je nu kijkt op universiteiten wat er aan de hand is.	5.98
706	Een taskforce geweest heeft geconcludeerd dat Joodse studenten, maar ook medewerkers zich structureel onveilig hebben gevoeld binnen de universiteit.	79.22
707	Niemand zegt dat je niet mag demonstreren of mag opkomen voor 't Palestijnse leed.	42.76
708	Maar de mate waarin dat gebeurd is en de intimidaties waarmee dat gepaard is gegaan het geweld, de vernielingen, de ophitsing van docenten binnen een academisch discours van studenten Dat heeft op zo'n grote schaal plaatsgevonden.	4.76
709	Maar ook dat medewerkers aan een universiteit de fine fleur van de hersenen, zou je kunnen zeggen niet meer mee mogen lunchen omdat ze anders in de wedstrijd zitten.	4.77
710	Omdat ze misschien hun emoties op een ander vlak hebben afgesteld dan de rest.	4.86
713	Maar het gaat ook over Joodse scholieren op niet-Joodse scholen die antisemitisch bejegend worden.	75.96
717	We staan Nou, Ronit denkt Maar wat ik veel belangrijker vind Ik hoorde mensen zeggen: De ChristenUnie heeft niet meegestemd met de motie PVV als het gaat om het Songfestival toch laten doorgaan.	9.3
719	En dan zeggen mensen: Zie je Ik vind dat niet hetzelfde.	4.14
720	Het Songfestival of de veiligheid waarborgen van studenten en van medewerkers.	17.59
721	Als je me ergens voor wakker kan maken en wat ik ook gedaan heb en zal blijven doen dan is het wel ervoor zorgen dat deze studenten wel veilig zijn.	4.91
722	De ChristenUnie zei Minister-president Schoof haal die universiteitsbesturen naar het Catshuis en spreek af dat er leiderschap getoond wordt.	21.11
724	Ik vind het ook ongelofelijk dat steeds meer Joodse jongeren zeggen: 'Ik ga niet in Nederland studeren.'	26.14
726	Als het ons niet lukt om deze kleinste gemeenschap veilig te hebben, wat het geval is geweest in de afgelopen tijd en nog steeds, dan falen we allemaal.	4.46
728	En dan is het ook belangrijk dat degenen die antisemitisch gedrag vertonen, aangesproken worden en vervolgd worden door het Openbaar Ministerie.	7.87
732	Iedereen die discriminerend bejegend wordt moeten gewoon veilig zijn, omdat ze hun studies volgen.	34.95
733	En hun meningen over geopolitieke conflicten of hoe ze daarin staan, dat mag nooit een reden zijn om ze te discrimineren.	4.87
734	En ik heb nog voor ogen dat een voormalig rector magnificus het gesprek aanging met iemand die gemaskerd voor hem zat.	4.01
737	Maar het antisemitisme komt van links en van rechts.	28.47
740	Maar als je ziet wat er bij Forum lokaal op lijsten staat Daar zijn mensen die zeggen: '40-'45 was een ideologische bevrijding.	22.29
741	ChristenUnie Den Haag gaat daarom ook niet samenwerken met Forum voor de Democratie.	51.39
745	Er zijn mensen uit Forum gestapt: Nicki Pouw-Verweij, Annabel Nanninga Ook vanwege het verwijt dat er antisemitisme voorkwam.	13.34
746	Daar is nooit afstand van genomen door Thierry Baudet.	5.84
747	En ik had gehoopt dat de nieuwe leider, mevrouw De Vos, zou zeggen: Daar neem ik nu wel afstand van.	3.89
750	Als een partij mensen op de lijst zet die zich of rechtsextremistisch of antisemitisch geuit hebben dan gaan wij daar niet mee samenwerken.	15.22
756	Het is niet alleen antisemitisch, maar ook racistisch.	6.36
757	Maar wat houdt het niet samenwerken in op landelijk niveau?	8.99
758	Dat wij eerder hebben gezegd: Als het gaat om kabinetsvorming zullen wij niet met Forum in een kabinet zijn.	8.68
761	Maar dit gaat verder op gemeentelijk niveau: 'We gaan niet meedoen met een motie of met een plan.'	4.85
764	Het meest zorgwekkende: Ik zie in de peilingen Forum stijgen.	5.13
765	Ook christenen denken soms: Ik ga op Forum stemmen.	5.26
767	En deze partij heeft al de oogst laten zien van antisemitische incidenten, waarom mensen zijn weggegaan en daar nooit afstand van genomen.	17.04
769	En daarom hoop ik van harte dat mensen zich bedenken en op iets anders stemmen dan deze club.	4.11
775	Het is toch anders Het is toch anders als je naast Mirjam Bikker zit.	4.03
779	En wilt u meepraten over of Mirjam Bikker de coalitie moet helpen?	9.93
781	Dan kan Mirjam Bikker daar gratis even wat adviezen uit graaien.	7.68