Dit is de week šŸ‡³šŸ‡±

_id 69aca6ea95730b217f82c02d
url https://npo.nl/start/serie/dit-is-de-week/seizoen-3/dit-is-de-week_23/afspelen
datetime 2026-03-07 22:40:00
description De aanvallen van Amerika en Israƫl hebben ook een religieuze achtergrond. In Amerika geloven sommige evangelische voorgangers dat met de Amerikaanse aanval op Iran het einde der tijden nabij is en dus de terugkeer van Christus. In Israƫl wordt als motivatie voor de aanval op Iran teruggegrepen op oudtestamentische teksten om vijanden te vernietigen. We bespreken dit met Arnold Huijgen, Theoloog der Nederlanden, Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies, en met vaste gasten Ronit Palache en Gert-Jan Segers.

 

Statements

idx statement score
0 888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond, welkom bij Dit is de Week. 3.92
1 Aan tafel vaste gasten journalist Ronit Palache en oud politicus Gert-Jan Segers. 5.39
3 En ook bij ons is de theoloog der Nederlanden Arnold Huygen. 8.66
5 Steeds meer landen zijn betrokken bij de oorlog met Iran. 77.56
6 Bart Walet, de Iraanse president zei vanochtend geen buurlanden meer aan te vallen. 63.75
9 Laat het zien dat er soorten zijn in het Iraanse regime en dat er verschillende interpretaties aan die kant zijn. 4.65
10 Ronit, is jouw gevoel van hoop van vorige week groter of kleiner geworden? 4.82
12 Vorige week zin speelden we op de dood van Khamenei. 5.67
13 Dat is waarheid geworden maar dat is eerder een soort martelaars dood geworden dan iets anders. 4.41
14 Het is voor iedereen onduidelijk wat er gaat gebeuren. 4.14
15 Het is een spannende tijd, met name voor de Iraniƫrs zelf. 5.17
18 Voorzover er contact is met het volk dat mensen inspanning zijn over wanneer het afloopt. 5.58
19 Waar de beelden van blije mensen over de dood van Khamenei. 16.61
22 Verbaas jij je over het beroep op de Bijbel in Amerika en Israƫl? 6.69
23 Dat de bijbel gebruikt wordt, verbaast me op geen enkele manier. 6.62
24 De manier waarop die gebruikt wordt kan ik ook wel plaatsen. 3.76
25 Ik vind het wel bloedlink de manier waarop het gebeurt. 4.23
27 Het is een soort eindtijdprofessie die wordt losgelaten. 4.46
28 Waarbij de Amerikaanse soldaten worden gebruikt om de eindtijd te laten komen. 13.87
29 Laat en kernwapen maar komen want de wereld moet er toch aangaan want dan kan Jezus komen. 6.81
32 Bart Wallet, je zei het al, misschien scheurtjes wat ze in Iran willen opzeggen. 6.06
33 Vanochtend de Iraanse president, hij zei: 'Vanaf nu moeten onze strijdkrachten niet langer onze buurlanden aanvallen of raketten op ze afschieten, tenzij we worden aangevallen vanuit die landen.' 25.09
40 En die Amerikaanse legerbases zijn betrokken in de strijd tegen Iran. 77.6
41 Voor een deel waren ze dat niet omdat de Golfregio landen hadden gezegd dat ze dat niet wilden. 19.52
43 Niet alleen worden de Amerikaanse doelen aangevallen maar ook olievelden. 31.86
50 Het opvallende is dat de Arabische landen die schieten nog wel de raketten de lucht uit maar doe niet mee aan de militaire campagne tegen Iran. 35.47
52 Ik denk dat de president van Iran daar bevreesd voor was dat strijd ging uitbreiden en dat hij heeft geprobeerd wat gas terug te nemen. 27.04
53 Maar het lijkt erop dat anderen in het Iraanse regime daar anders over denken en gewoon door zijn gegaan. 5.33
57 Ik vrees het aan Amerikaanse kant niet veel plannen zijn over wat er in Iran gebeurt. 6.91
59 We hebben nergens een plan gezien van Amerika over de day after. 5.19
60 Over hoe precies het Iraanse regime ten val moet worden gebracht. 10.66
66 Er is een verwevenheid tussen Israƫl en een netwerk dat de Mossad heeft opgezet met inderdaad Iraniƫrs die daar aan meehelpen. 51.1
67 Dan is de vraag inderdaad als het bombarderen ophoudt, wat gaat er dan gebeuren? 20.83
68 Komt er dan toch een volksopstand zoals we in januari hebben gezien, of niet. 8.29
70 In Israƫl lijkt het of mensen zich scharen achter Nethanyahu'. 13.87
71 Ben je verbaasd dat Netanyahu massaal gesteund wordt nu? 37.89
73 Veel Israeliers zijn bezig met het gevaar dat Iran het. 88.55
76 Mensen hebben ook het gevoel, als het nu doen, maakt de klus dan maar af. 4.5
77 Ook voor joden buiten Iran is het heel gevaarlijk als Iran als de revolutionaire garde wat we afrekenen. 19.58
82 Maar dat kan natuurlijk alleen nog maar erger worden. 4.06
83 Wat we steeds meer zien is dat het Iraanse regime in het nauw komt. 10.57
84 We weten dat het regime door sterk ideologische opvattingen gedreven wordt. 9.25
88 Headset het netwerk intern joodse en Israelische doelen. 14.27
89 In Argentiniƫ is een groot Joods gemeenschapscentrum opgeblazen door Iran. 81.53
90 Joden in de hele wereld hebben reden om angstig te zijn. 90.68
91 In Londen zijn ook mannen opgepakt die bezig waren met synagogen in Londen te schaduwen namens Iran om de aanslagen te plegen. 71.24
93 Dan is het niet angst dat Israƫl zich achter Nethanyahu schaart. 6.64
99 Je hebt een foto meegenomen van Netanyahu Nethanyahu belt met president Trump. 41.82
103 Het gaat over the politics of killing and hunting Hitler. 37.42
104 De bondgenoten zijn nu Israƫl en de Verenigde Staten en Hitler is nu Khamenei. 24.42
105 Hier zie je hoe geschiedenis, dit is een lage geschiedenis die meeloopt in de interpretatie en hoe mensen deze oorlog beleven en neerzetten. 5.3
106 Er zijn heel veel historische lagen en religieuze lagen die mee klinken in de duiding van de oorlog. 4.57
107 Is het een historische, politiek of religieus conflict? 6.07
109 Als je zegt dat je het geopolitiek conflict is mis het religieuze conflict. 8.88
110 En als je zegt dat het religieuze budget geopolitieke. 12.51
112 Van alle kanten komt er ongelooflijk veel religieuze taal en symbolen voorbij, ook in Iran. 9.04
113 Zo werd bijvoorbeeld de dood van Khamenei in Iran zelf ervaren. 36.45
117 Het instituut dat heel typerend is voor de ideologie van het sjiisme. 14.97
118 Vanaf dat moment speelt martelaarschap in het sjiisme. 25.48
119 Van sjiitisch verzicht is het een eer dat hij als martelaar is overleden. 17.26
120 Dit bevestigt de aanhangers dat ze op de goede weg zitten. 5.06
122 Hij was boos op Trump dat hij Khamenei hem het martelaars dood had gegund. 72.35
125 Hij is er niet voor weggelopen en dat is wat het gezien wil laten zien. 4.03
128 En daar putten de aanhangers van dit regime extra motivatie uit. 4.38
129 En we weten dat de notie van het martelaarschap zo sterk kan zijn dat mensen een zelfgekozen martelaarschap kunnen kiezen. 16.02
130 Het idee van zelfmoordterrorisme komt uit deze notie van martelaarschap voor. 36.93
132 Het speelt ook bij het Palestijns Israelische conflict een belangrijke rol. 43.94
133 Ook al die busaanslagen en mensen die zichzelf opbliezen. 6.24
134 Je kunt niet over dat conflict praten of snappen waar het over gaat als je niet de doodscultus begrijpt in een deel van de islam. 9.78
136 Heb je het idee dat daar veel notie is der rol van religie? 7.96
137 Nee, mensen die projecteren hun circuleren ideeƫn over dit op het conflict. 19.58
138 Die projecteren onze dominante narratieve en op het conflict. 5.13
139 Internationaal recht worden we de hele week dat is relevant. 6.08
141 Maar als je de religieuze dimensie niet onderkend mis je een belangrijk aspect. 5.17
142 ik zou hierbij willen zeggen, in Iran is dat denken geƫrodeerd. 5.52
143 Het is een minderheid die achter het gezien staat en de strijd in Palestina gaat het hier dat de religieuze dimensie sterker is geworden. 7.18
144 Daar is meer steun voor een heilige oorlog dan hier. 4.86
145 Zijn we een machtsbasis maar dat is 30 procent van de bevolking hier vatbaar voor is. 28.04
146 Het is een minderheid, maar hoe groot is die minderheid? 4.94
149 Dat een grote meerderheid waar zijn de schattingen op gebaseerd. 9.76
150 Het is lastig om het land in kaart te brengen omdat er veel data ontbreekt. 5.96
153 Die heeft er ook geen baat bij om zo dat aan te hangen eigenlijk. 5.15
156 De religieuze factoren spelend voortdurend aan alle kanten. 3.81
157 Maar het is ook een bron van verzet voor de tegenstanders van het gezien. 4.13
159 De breuklijnen lopen niet langs religie en seculier maar lopen door religie zijn. 4.53
161 Dat is niet alleen in het Midden-Oosten zo maar ook in de eerste wereld oorlog en de Tweede Wereldoorlog. 9.39
162 Is niet altijd bij oorlogen religieuze factoren een rol spelen. 8.38
165 Maar ook bij vredesbewegingen en het zoeken naar alternatieven. 4.56
166 Het is een krachtig iets dat je het een goede en slechte kunt gebruiken. 5.13
167 Binnen Israƫl bereiden mensen zich voor op de Messiaanse tijd. 19.22
170 Als je kijkt hoe delen van de Israelische samenleving met religie omgaan ook nu in de Iran oorlog. 37.62
171 Dan zie je dat een klein deel van de Israelische bevolking zo'n 10 procent die expliciet messianistisch gedachtegoed hebben. 45.95
177 Onderdelen van de komst van de Messias is het veroveren van het hele heilige land. 5.55
179 Het nederzettingenbeleid wordt daar door onderbouwd. 10.09
180 En ook het idee van afgoderij dat het uit het land moet verdwijnen. 4.55
182 Je ziet, de huidige oorlog met Iran wordt ook door religieuze frames geĆÆnterpreteerd. 9.69
184 Wat dominant is is dat het steeds gaat over de oorlog tussen goed en fout. 5.0
185 De Iran oorlog is vooral een oorlog tussen goed en fout, het kwaad. 9.44
186 Terwijl de oorlog met de Palestijnen eigenlijk veel meer in de messianistische tijden wordt ervaren. 11.14
188 Het idee is dat, ze willen terug naar oude grenzen. 4.14
190 Als je in de bijbels kijkt zijn er talloze grenzen. 5.6
191 rabbijnen zijn nooit bezig geweest met de grenzen van het land maar vooral het centrum van het land. 10.06
194 Je ziet dat bij nationalistische groepen die wel bezig zijn met een groter Isreael gedachte. 6.58
199 We hebben generaties die opgegroeid zijn in de nederzettingen. 11.37
200 Jongeren voor wie het normaal is om in nederzettingen te wonen. 56.77
201 Is het idee, wij moeten er een handje bij helpen bij de messiaanse tijd. 4.65
202 Ja, het is activistische messianisme je moet afwachten Ja, het is activistische messianisme er is een groep die afwacht tot de Messias komt. 6.23
203 Maar deze groep die helpt een handje door nederzettingen te bouwen en aanslagen te plegen tegen Palestijnen bijvoorbeeld. 72.55
207 Als je kijkt naar de Amerikaanse evangelicals dan zie je uitgewerkte plannen. 12.3
209 Maar dat heb je nauwelijks aan de kant van de radicaal zionisme. 4.82
210 Dat gaat heel erg over het land en controle over het land. 4.26
214 Maar het idee van grootschalige strijd, daar zijn geen uitgewerkte ideeƫn over. 3.72
216 Op verschillende lagen trekt Netanyahu dingen naar boven. 10.24
218 Het ging over een strijd tegen de erfvijand van de Joden. 8.72
219 Daarin staat onder meer dat het Joodse volk niet zal vergeten wat ze is aangedaan. 7.09
221 De booswicht in het verhaal van Esther is Haman en dat is een afstammeling van Amalek. 17.71
224 En dat er altijd mensen op uit zijn om het Joodse volk aan te vallen. 8.89
228 De Hebreeuwse taal is een soort archeologische taal. 59.99
235 Maar ik vraag me af of de seculieren op de hoogte hiervan zijn. 3.79
240 Het was wel dat al die Iraanse leiders bij elkaar waren. 15.28
243 Maar zit aan de kant van Iran Daar hebben we ook al vaak over gespeculeerd. 6.23
245 Ahmedinejad had daar ook al eens over gespeculeerd. 4.56
250 Maar de voorbereiding op zijn terugkeer is chaos een oorlog. 4.7
254 Alle oorlogen die Iran gevoerd heeft stonden altijd in dat perspectief. 17.9
258 Ze willen in Jeruzalem komen om het einde der tijden in te luiden. 5.05
259 Dat is ook een gevaarlijk onderdeel binnen het regime. 4.65
261 Om op die manier de komst van de twaalfde imam te bewerkstelligen. 4.31
268 Er zijn meer en meer evangelische leiders die de aanval op Iran met de Bijbel in de hand ondersteunen. 49.83
269 En zij zien president Trump ook als instrument van God. 9.14
273 De aanval op Iran is volgens het Pentagon dus nodig om de apocalyps uit te lokken om de apocalyps uit te lokken maar hoe werkt dat? 51.12
276 Amerika is een project, gebaseerd op de constitutie. 12.15
277 In het christelijk Amerika is een stroming die niet een hoofdstroming is, maar wel invloedrijk is die teruggaat op de negentiende eeuw. 29.6
278 Darby had een systeem ontworpen met allerlei tijdperken. 7.54
279 Dan gaat het over machten politieke machten, die moeten worden bestreden. 3.91
285 En Amerika moet dan Israƫl te hulp komen om tegen die machten te strijden. 20.71
288 Dat is een beslissende veldslag Armagen dan vinden we in het Nieuwe Testament. 4.93
295 Er zal een vrederijk aanbreken op aarde van 1000 jaar. 4.87
306 Kruisvaardersretoriek: wij moeten doen wat God wil. 11.43
311 Maar ik weet wel dat wij daar niet naartoe kunnen werken. 4.04
313 Hier is het idee dat als mensen de goede stappen nemen de komst kan worden bespoedigd van het vrederijk. 4.57
317 In het Jodendom heb je een stroming binnen het chassidisme. 81.19
324 Maar toen bleek hij voor een deel van deze mensen in de stroming een Messiaanse persoon te zijn. 5.06
326 Want het idee is dat als alle joden tegelijk sjabbat vieren dan komt het goed. 5.85
330 Pete Hegseth is minister van Oorlog van het machtigste land ter wereld. 22.03
333 Er zijn daaronder veel mensen die dit type denken aan hangen. 4.65
336 Maakt dat het wordt gekoppeld aan het kruisvaardersgedachte, dat is zeldzaam. 25.91
337 Pete Hegseth veto bij een kerk die heel klein is maar wel dit soort gedachten naar voren brengen. 7.19
338 Evangelicals zijn de minderheid in de Verenigde Staten. 88.39
343 En ze hebben de Republikeinse partij een bepaalde kant opgetrokken. 5.29
352 Het vreemde geluid dat ze maakte, wordt gezien als tongentaal. 5.24
361 Wij Europeanen zijn geneigd om religie tussen haakjes te zetten en te zeggen dat het gaat over economische en geopolitieke belangen. 40.19
362 Maar dit is een religie die buitengewoon van belang is. 4.25
368 Snapt men in Den Haag als het gaat om de omgang met Amerika dat dit allemaal speelt? 12.14
378 Als ik het aan Europeanen moet uitleggen hoe het zit, dan zeg ik: denk mensenrechten. 5.62
382 Op die manier zegt men in Amerika dat de belangen van God van Amerika zijn. 4.5
384 Maar zo wordt er ook gekeken naar het verlichtingsdenken van ons. 4.66
385 Wij zijn gewend dat de zwakkeren beschermd worden door de staat. 63.14
392 Maar het is wel goed om te bedenken dat dit ook maar een fractie van het christendom is in Amerika. 4.84
393 Er zijn ook christenen die je niet zou moeten hebben. 5.17
396 Pete Hegseth is een malloot, maar is wel de minister van Oorlog. 10.45
399 Maar mensen denken dat je dat met politieke middelen naar voren te halen. 5.09
400 Dat je het koninkrijk van God op aarde kunt vestigen. 5.43
408 Maar dat wordt door God gevestigd, niet door mij of door ons. 3.81
409 Het is goed om te bedenken dat onder veel van die overtuigingen die we hebben over mensenrechten, ook effecten zijn van het christelijk geloof. 6.74
410 En als je er een geweldsideologie op wilt baseren dan is dat met een lampje te zoeken. 7.24
415 Ik voel verwantschap met ieder mens, maar niet op dit punt. 3.88
419 Die zeiden dat ze hier niks mee wilden te maken hebben. 5.7
421 God, Amerika, het koninkrijk van God, dat valt samen. 4.89
426 een politicus zei dat Amerika en Israƫl speciaal door God zijn gekozen. 43.91
427 De Verenigde Staten zijn in feite ook een Messiaans project. 24.95
437 Hoe gevaarlijk is het en waartoe leidt dit in extreme situaties? 12.02
440 Maar als mensen gaan denken dat de totale vernietiging instrumenteel kan zijn voor iets goeds, is dat heel gevaarlijk. 7.81
446 Weinig mensen zijn bereid om deze manier van denken te steunen. 6.13
447 Maar in hoeverre gaat de stem van de rede op bij religie? 11.76
449 De meeste mensen die religieus zijn, zijn ook rationele wezens. 47.46
450 Tegenover slechte theologie moet je een goede theologie zetten. 7.29
451 Dus op een slechte manier de bijbel uitleggen, dit. 12.06
453 Maar het is zorgelijk dat er veel kerkleiders zijn die zwijgen. 4.38
454 Want als we het aanraken, dan hebben ze een probleem in de kerk. 11.83
456 Dat zal je ook hebben gedaan toen hij in politiek Den Haag bezig was. 3.97
457 Ik probeer op een gezonde manier verbinding te leggen tussen mijn diepste overtuiging en de politiek. 3.97
459 Ik kan me niet heugen dat ik heb gezegd: God wil dit. 3.76
460 Dat zullen unieke moment in de geschiedenis zijn geweest dat je het zo moet zeggen. 4.48
463 Maar verbinding leggen tussen je diepste overtuiging en politieke keuzes dat iedereen. 4.09
467 Ik moet steeds denken aan het religieus analfabetisme van jou. 5.34
468 Moeten wij hier meer kennis nemen van deze rol van de religie? 8.05
471 Dat hebben we keihard nodig om de wereld om ons heen te begrijpen. 4.77
472 Als we dat niet doen, dan missen we grip wat er zich afspeelt voor ons. 4.36
473 Als je Iran, Israƫl of Amerika wil begrijpen en onszelf, dan hebben we dat nodig. 6.28
474 Laat de universiteiten volstromen met mensen die deze studies gaan doen. 14.63
480 Mensen kunnen zich nog aanmelden voor de studie theologie. 10.67
486 In Zweden kun je theologie studeren als een soort filosofie plus. 66.92
490 Theologie is te belangrijk om aan malloten over te laten. 34.99
495 Wilt u meepraten over de rol van Bijbelteksten bij de aanvallen van Amerika en Israel op Iran dan verwijs ik u graag naar dit.eo.nl. 11.21