Een Vandaag 🇳🇱

url https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-12/eenvandaag_5598/afspelen
datetime 2025-03-06 18:30:00
description Meer mensen hebben afgelopen halfjaar noodpakket ingeslagen, weinig vertrouwen in snelle hulp van overheid bij grote stroomuitval * Brandweer en veiligheidsregio's slaan alarm over bezuiniging op rampenbestrijding: 'Onbegrijpelijk in deze tijden' * Nederlanders moeten meer betalen voor energie door stijging internationale gasprijs * EU-top over defensie komt op kantelpunt voor Europa: 'We moeten nu zelf onze toekomst bepalen'

 

Statements

idx statement score
1 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond. 0.01
2 Je 72 uur kunnen redden zonder water, eten, elektriciteit en communicatie. 84.94
3 Volgens de minister van justitie, David van Weel, zou dat moeten. 0.02
4 Hij roept Nederlanders op om weerbaarder te worden. 0.02
5 En Navo-baas Mark Rutte zei eerder al dat we ons moeten voorbereiden op een oorlog. 0.47
11 Je ziet: Ruim een kwart van de ondervraagden heeft een pakket in huis. 99.93
14 En dat is behoorlijk wat meer dan toen we deze vraag vorig jaar augustus stelden. 2.39
15 Toen kwamen deze 2 groepen samen uit op een minderheid. 0.01
16 Het gevoel van noodzaak voor zo'n pakket is dus duidelijk toegenomen. 0.99
17 Het is niet zo dat de mensen die nu geen noodpakket hebben of willen, onvoorbereid zijn. 0.01
18 Sommigen vinden dit soort oproepen onnodige bangmakerij. 0.01
19 Maar velen zeggen dat ze geen pakket nodig hebben omdat ze her en der genoeg spullen kunnen verzamelen. 0.01
20 En sommigen zeggen geen geld te hebben voor zo'n pakket. 37.64
21 En denken de mensen dat ze het in geval van nood drie dagen volhouden thuis? 0.01
23 We hebben gevraagd hoe lang mensen denken door te kunnen bij langdurige stroomuitval. 0.02
24 Tweederde denkt dat ze genoeg in huis hebben om langer dan 3 dagen zonder hulp te kunnen. 99.99
25 Maar voor 1 op de 5, 22 procent, is 2 tot 3 dagen de max. 0.01
26 Een kleinere groep, 8 procent, is zelfs bang dat ze na 1 dag al in de problemen komen. 0.02
28 Of omdat ze te weinig ruimte en geld hebben om eten en drinken in te slaan. 0.02
29 In percentages lijken dit misschien lage aantallen. 4.47
30 Maar het gaat dus om honderduizenden mensen die denken dat ze zich niet zullen redden bij een ramp. 1.25
31 Als de stroom echt langdurig uitvalt denken mensen dat ze dan kunnen rekenen op hulp van de overheid? 0.01
33 Slechts 3 op de 10 verwacht dat de overheid snel zal komen helpen. 0.11
34 De meesten hebben daar geen of weinig vertrouwen in. 0.01
37 En ze twijfelen of de overheid zelf wel bij een ramp kan functioneren. 0.01
38 Zoals iedereen voor zichzelf zorgt, zorgen we ook voor elkaar. 0.01
39 De kans dat er een ramp gebeurt op het niveau dat het heel belangrijk is dat iedereen een pakket heeft waardoor ze 72 uur er zelf doorheen kunnen komen, is heel klein. 0.01
41 En ze moeten zichzelf in nood minimaal drie dagen kunnen redden. 0.01
43 Dat is de boodschap van David van Weel, minister van Justitie. 0.02
44 Mensen moeten erop voorbereid zijn dat ze zonder voorzieningen 72 uur zichzelf kunnen redden. 0.26
53 Met deze 72 uur volgen we de richtlijn vanuit Europa. 0.01
54 De belangrijkste maatregel die de zelfredzaamheid vergroot is de aanschaf van een noodpakket. 17.78
55 28 procent van de leden van het EenVandaag Opiniepanel heeft er al een aangeschaft. 99.99
58 Iedereen die geen noodpakket heeft en die te maken krijgt met zo'n situatie die gaat aankloppen bij de buren. 0.01
59 Als maar 1 van de 4 buren zo'n noodpakket heeft dan gaan die 72 uur heel snel naar beneden als je het moet delen. 0.04
60 Met de oproep tot het vergroten van de zelfredzaamheid geeft de overheid een duidelijk signaal af. 1.56
62 Het signaal: bouw die eerste 3 dagen vooral niet te veel op ons. 0.01
63 Als je het heel belangrijk vindt dat mensen pakketten in huis hebben zorg dan dat die pakketten er zijn voor mensen. 0.01
64 Zorg dat er een depot is, waar je die dingen kunt uitdelen. 0.01
65 Waarom zou je dat een individuele verantwoordelijkheid maken als dat blijkbaar een heel belangrijk onderdeel is van je rampenstrategie? 0.01
69 Twee derde zegt weinig tot geen vertrouwen te hebben in de paraatheid van de overheid. 1.69
74 Eh Ik denk dat we als overheid veel te doen hebben. 0.01
76 We zijn niet op het niveau waar we waren aan het einde van de Koude Oorlog. 0.02
77 Als het gaat op voorbereiding op grote rampen, crises of militaire dreigingen. 0.01
80 Ik denk dat bij dit soort zaken alle voorbereidingen die je doet aan de voorkant daar heb je plezier van op het moment dat zoiets zich voordoet. 0.01
81 Die voorbereiding hebben we na de Koude Oorlog naar nul laten gaan. 0.03
84 Maar sinds december wordt er overlegd hoeveel cash wij als burgers in huis moeten hebben. 0.01
85 Op denkvooruit.nl gaan we in kaart brengen wat wij denken dat nuttig is als burgers dat in huis hebben. 2.06
91 We zijn in Nederland al maanden aan het praten over hoeveel geld we thuis moeten hebben. 0.06
94 Ik denk: met 500 euro in cash heeft u ruim voldoende om in die 72 uur wat u nodig heeft te kunnen aanschaffen. 0.02
101 4 op de 10 mensen denken dat de kans redelijk tot zeer groot is. 89.88
103 Ons energienetwerk is vast een interessant doelwit, zeggen ze. 0.02
104 Maar ze gaan ervan uit dat als er sabotage of zo plaatsvindt het ook weer snel gerepareerd kan worden. 0.01
105 Anderen zeggen dat je door de toenemende onrust in Europa altijd overal rekening mee moet houden. 0.03
106 Mensen zijn zich dus ook meer aan het voorbereiden voor een ramp. 0.01
107 Ondertussen wil de overheid juist minder aan rampenbestrijding uitgeven. 1.6
114 Als iedereen moet bezuinigen, kan je altijd kijken waar het efficiënter kan. En mensen hebben ook zelf een verantwoordelijkheid om zich goed voor te bereiden op rampen. 0.01
116 Die bezuinigingen op rampenbestrijding roepen veel vragen op. 0.62
117 Juist in deze tijd van onzekerheid, op meerdere fronten. 0.01
119 Een onberekenbare president in de VS. Toenemende weersextremen. 0.01
121 De kans op grote calamiteiten, conflicten en rampen is de afgelopen tien jaar flink toegenomen. 0.45
122 Reden genoeg om extra te investeren in de rampenbestrijding. 0.01
123 Maar het omgekeerde is het geval: een bezuinning van 10 procent. 0.03
124 Jaap Donkers, directeur veiligheidsregio Utrecht vindt het onbegrijpelijk. 0.02
125 Bezuinigen vinden wij op dit moment, juist nu, echt een heel slecht idee. 0.01
126 We zien dat de wereld op dit moment echt heel spannend is. 0.01
127 En dat de risico's in Nederland enorm zijn op andere verstoringen. 0.01
138 Maar om iets te kunnen betekenen, hebben we ook de juiste middelen en spullen nodig. 0.01
141 Op dit moment zijn wij georganiseerd op het minimum. 0.02
142 Wij hebben een hele goede brandweerorganisatie en crisisorganisatie. 0.01
143 Maar we zijn niet gesteld op die hele grote natuurrampen. 0.01
144 Of om taken van defensie over te nemen als defensie in het buitenland aan de slag is. 0.01
145 Donker is niet de enige met grote zorgen over de bezuiniging. 98.14
146 Ook Marcel Dokter, voorzitter van de Vakvereniging Vrijwillige Brandweer begrijpt niets van de voorgenomen korting. 0.02
147 Wij vinden dat bij de brandweer de kaasschaaf er al heel vaak overheen is gegaan. 0.02
148 Waardoor we inmiddels als brandweer zijn georganiseerd op het kleinste maatgevende scenario. 0.01
149 En dat is een brand in een woning zonder slachtoffers. 4.93
150 Maar dat betekent dat als je echt lang hulpverlening vol moet houden, meerdere dagen dat je onvoldoende capaciteit hebt en dat niet kunt. 0.02
153 Nou, er zijn meer dan 400 brandweerauto's verdwenen. 8.53
154 Er zijn 4000 brandweermensen minder dan in die tijd. 0.09
157 Veel onbegrip dus over de voorgenomen bezuiniging op de 'Brede Doeluitkering Rampenbestrijding'. 0.01
159 Het gaat om een korting van 10 procent op het totale budget. 0.01
161 Als er een bezuiniging van 10 procent zou plaatsvinden dan zouden wij in Nederland 100 brandweerkazernes moeten sluiten. 8.77
163 Dat betekent ook dat we Dat betekent ook dat we 2000 tot 3000 goed getrainde opgeleide brandweermensen moeten bedanken voor alle inzet. 0.05
165 Dat betekent dat wij een zeer groot risico aangaan. 0.01
166 Op dit moment zijn we met onze brandweer in staat om heel erg lokaal, heel erg fijnmazig hulp te bieden. 0.03
167 Niet alleen bij branden, maar ook bij rampen en crises. 20.8
169 Die hulpverlening komt dan ook op veel meer afstand te staan. 0.01
172 Veiligheidsregio's en de brandweer werken hard aan een weerbare samenleving. 0.01
173 Een idee is om brandweerkazernes om te vormen tot noodsteunpunten voor burgers, bij rampen. 0.51
174 Stef Hanken, projectleider Noodsteunpunten bij Veiligheidsregio Utrecht wil het liefst vandaag nog beginnen. 0.16
175 Het eerste waar je aan moet denken als je een noodsteunpunt wilt opzetten is noodstroomvoorziening. 0.01
177 Hoe zorg je ervoor dat alle functionaliteiten in een kazerne blijven draaien als de stroom uitvalt? 0.01
182 Dat je met een stekker gewoon een aggregaat plaatst. 0.01
184 Dan is noodstroom een eerste voorziening waaraan je moet denken als je zoiets gaat inrichten. 0.02
185 We zijn heel druk bezig om de plannen te ontwikkelen. 0.01
186 En nu is de vraag: Gaan er wel financiële middelen vrijkomen om dit te kunnen realiseren? 0.02
194 In Den Haag wordt al langer gesproken over deze bezuiniging van 10 procent. 0.03
195 Het lijkt erop dat niemand deze bezuiniging echt wilde. 0.03
198 Als je bijna overal op bezuinigt in deze bezuinigingsdrift van dit kabinet dan kun je bedenken dat het ook ten koste gaat van deze veiligheid. 0.02
200 Maar om het terug te draaien daarvoor ontbreekt het aan het politieke lef. 0.01
202 SP-Kamerlid Michiel van Nispen dient eind vorig jaar, samen met VVD'er Ingrid Michon een motie in om te voorkomen dat de bezuiniging ten koste gaat van de rampenbestrijding. 0.05
203 Die motie wordt met grote meerderheid aangenomen maar is nog altijd niet uitgevoerd. 0.02
205 Nu zeggen we: Deze bezuiniging moet en zal van tafel. 3.92
206 Want er is in het verleden al veel te hard bezuinigd op de brandweer. 46.96
208 Omdat er ondoordachte miljardenbezuinigingen zijn op de gemeentes, die ook de brandweer financieren. 0.05
209 En nu ook nog van de andere kant een landelijke bezuiniging van 10 procent op een subsidieregeling voor de veiligheidsregio's. 0.01
212 Bij noodsituaties zijn niet alleen de veiligheidsregio's verantwoordelijk voor de bestrijding. 0.01
213 Defensie heeft naast bescherming van het grondgebied en de internationale rechtsorde nog een derde kerntaak: Het ondersteunen van civiele diensten bij rampen en calamiteiten. 0.01
214 Begin deze week publiceert de Algemene Rekenkamer een onderzoek over deze derde hoofdtaak. 0.01
216 Wij trekken aan die bel en we zeggen: Minister, u heeft besloten dat die eerste hoofdtaak de bescherming van het grondgebied, de focus krijgt. 0.01
217 Maar de vraag is natuurlijk: Welke gevolgen heeft dat voor de derde hoofdtaak? 0.01
220 Het is onduidelijk wat de gevolgen zijn en hoe die moeten worden opgevangen. 0.03
221 Dus onze oproep aan de minister is: Zorg ervoor dat in ieder geval duidelijk is wat de gevolgen zijn en wat we van elkaar kunnen verwachten. 0.04
222 Voor een veiligheidsregio is het heel belangrijk om te weten: Wat wordt er verwacht? 0.01
224 Als de genie met een noodbrug bezig is in Oost-Europa, is-ie niet in Nederland. 0.02
225 En ik denk niet dat we in dit soort gevallen voor verrassingen willen komen te staan. 0.01
226 Ondertussen kan defensie niet al het begrote geld investeren. 0.03
227 Door een gebrek aan capaciteit bij bedrijven blijven orders uit. 0.02
228 De vraag is dan ook: Zou het niet verstandig zijn om het overgebleven budget deels naar rampenbestrijding over te hevelen? 0.01
230 Ik vind het met name een vraag die u aan de minister kunt stellen. 1.52
236 Er zijn miljarden blijven liggen de afgelopen jaren die het kabinet wel in had geboekt, maar niet heeft uitgegeven. 89.25
240 Net als de miljardenbezuinigingen op gemeentes die ook gevolgen gaan hebben voor de veiligheid. 0.01
241 Het ministerie van Justitie en Veiligheid deelt de zorgen over de bezuinigingen. 0.02
243 Bij de behandeling van de voorjaarsnota wordt duidelijk of de bezuinigingen doorgaan. 0.01
244 Heeft u nog vragen, stel ze aan mijn collega's via eenvandaag.nl/chat. 1.06
245 De internationale gasprijs is de laatste maanden flink gestegen. 99.95
246 Waardoor ook Nederlanders meer moeten betalen voor energie. 0.03
248 Ja, en dus kunnen steeds minder mensen hun energierekening betalen. 25.09
249 Uit nieuw onderzoek van TNO blijkt vandaag dat minstens een half miljoen huishoudens daar dit jaar mee te maken krijgen. 99.99
251 Hoe kan het dat energie-armoede dan toch groeit in Nederland? 0.01
254 En als de kilte een beetje uit huis is, gaat-ie gelijk uit. 0.01
261 Het gaat dan om huishoudens met een laag inkomen in combinatie met een hoge energierekening of een slecht geïsoleerde woning. 18.31
264 Voor 750.000 mensen in Nederland is het nu al een uitdaging om elke maand een energierekening te betalen. 99.97
265 Wat opvalt: de gasprijs ligt nu lager dan op het hoogtepunt in 2023. 0.26
270 Waarbij in het zwaarste scenario de prijs toeneemt tot iets meer dan 1 euro 50 per kuub gas. 0.01
273 Maar ook die hebben nog niet het niveau van 2023 bereikt. 0.03
274 Toch is de verwachting dat er dit jaar meer huishoudens financieel in de knel komen. 0.01
276 In 2023 waren de gasprijzen nog een stuk hoger dan nu. 0.04
277 En toen heeft de overheid twee grote steunpakketten ingesteld. 0.01
279 En energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen. 0.01
280 Dat heeft hij huishoudens heel erg geholpen in het betalen van hun energierekening. 2.32
281 Maar van dat energieplafond profiteerden alle huishoudens. 0.02
284 Dus zodra de prijzen zakten, stopten de maatregelen. 21.42
285 Maar nu stijgt de prijs weer, door verschillende oorzaken. 0.01
291 En de markt is door alle geopolitieke ontwikkelingen onzeker. 0.14
292 Volgens TNO moet de overheid daarom een langetermijnvisie ontwikkelen. 0.01
295 De andere is mensen compenseren voor hun energierekening. 0.01
296 Het zijn beiden oplossingsrichtingen die moeilijk zijn. 0.01
298 Om het goedkoper, creatiever en effectiever te krijgen. 0.01
299 Voor huishoudens die nú in de problemen zitten is er een tijdelijke oplossing in de vorm van een noodfonds. 0.05
300 Daar maken ongeveer 100.000 huishoudens gebruik van. 0.01
301 Maar dat is dus niet genoeg voor iedereen die het nodig heeft. 0.01
303 Het wereldbeeld dat we 80 jaar hebben gehad In hoeverre kan Europa voor zijn eigen veiligheid zorgen? 0.01
304 Dat wordt vandaag besproken tijdens de ingelaste EU-top in Brussel. 0.02
305 Dat heeft natuurlijk alles te maken met de militaire steun voor Oekraine die Trump heeft opgeschort. 0.06
306 Europese leiders voelen steeds meer druk om de handen ineen te slaan en hulp te bieden. 0.01
307 Het wereldbeeld dat we 80 jaar hebben gehad dat is in vier weken volledig weg. 0.01
308 De Verenigde Staten hebben de kant gekozen van Rusland. 0.02
313 De Amerikanen als hoeders van vrijheid en democratie. 0.01
314 Ook oud-commandant Mart de Kruif heeft moeite om dat beeld bij te stellen. 0.02
315 Toen de Verenigde Staten ons nodig hadden stonden wij klaar om te helpen. 0.49
317 In Zuid Afghanistan, waar ik zat, zijn 100 Amerikanen overleden in dat jaar. 0.03
318 Maar ook 200 niet-Ameriaanse NAVO-soldaten zijn daar overleden. 0.03
319 Maar ook 200 niet-Amerikaanse NAVO-soldaten zijn daar overleden. 0.03
320 Dus we hebben daar een best wel hoge prijs voor betaald. 0.03
321 En nu is het andersom en blijft het stil aan de andere kant. 0.01
323 En ik denk dat veel Amerikanen dat niet eens beseffen. 0.01
324 Toen zij in de problemen zaten, zijn ze gesteund door Europa. 0.01
325 In razend tempo moet Europa zich losmaken van de Verenigde Staten. 0.01
326 We zullen onszelf moeten kunnen verdedigen, nu de Amerikaanse steun niet meer vanzelfsprekend is. 0.01
328 De NATO zegt dat als we naar Nederland kijken we twee dingen ernstig tekort hebben. 0.04
332 Als je mensen naar oorlogsgebied stuurt, wil je ze zware middelen meegeven. 0.01
335 De Amerikaanse president Trump heeft de militaire hulp aan Oekraïne opgeschort. 72.06
336 Europa kan veel meer gaan leveren, maar dat kost tijd. 0.04
337 Je bent zeker nog één tot twee jaar bezig om te zorgen dat je die capaciteiten hebt die nodig zijn voor Oekraïne om de oorlog voort te zetten. 0.01
338 En tot die tijd heb je dus een gat als Trump zegt: ik stop ermee. 0.02
339 Hoe lang kan Oekraïne het nog volhouden als de Amerikaanse steun uitblijft? 0.01
340 Dat is voor mij ontzettend moeilijk in te schatten. 0.01
344 Ineenstorting van het front hangt maar van één ding af: Wil Oekraïne blijven vechten? 0.06
345 Amerika stuurt aan op een staakt-het-vuren maar wil geen veiligheidsgaranties geven aan Oekraïne. 10.15
346 Als het tot een Europese vredes- of afschrikkingsmacht zou komen kan Nederland maar heel beperkt bijdragen. 0.01
347 Als Nederland nu op de fluit blaast dan gaan we gewoon. 0.01
348 Ik denk dat wij een battle-group van zo'n 1000 man zouden kunnen leveren. 0.02
350 Dus je zult altijd aansluiting zoeken bij een grote partner. 0.01
351 Nederlandse militairen zijn ook actief in Litouwen. 0.02
353 Veel meer dan 1000 man beschikbaar stellen is volgens De Kruif dus op korte termijn niet mogelijk. 0.04
354 Voor elke 1000 man die je daar hebt, heb je er 2000 achter de hand nodig. 0.03
357 De Europese Commissie wil 800 miljard euro vrijmaken voor defensie. 0.13
360 We willen wel een kazerne, maar liever niet bij ons in de straat. 0.01
361 We willen wel een oefenterrein, maar niet bij ons in de provincie. 0.03
362 We hebben nog niet de 'sense of urgency' dat er echt iets aan de hand is. 0.01
364 In 1936 wisten de meeste mensen ook wel dat Nederland niet veilig zou blijven. 0.04
366 Dat was veel te weinig tijd om de krijgsmacht op poten te zetten. 0.01
369 Er zijn in Nederland nog steeds pensioenfondsen die niet willen investeren in de defensieindustrie. 89.52
371 Het besef dat er echt iets aan de hand is en dat je nu moet handelen om onze kinderen en kleinkinderen een veilige wereld te geven, is nog niet overal doorgedrongen. 0.02
372 Ik zou bijna zeggen: Hoezeer Trump zijn best ook doet. 0.01
373 Bij mij in de studio defensiespecialist bij HCSS, Patrick Bolder. 1.06
379 Op Europees niveau is het het besef echt wel geland dat het een andere tijd is. 0.01
381 We hebben aan de ene kant Rusland die ons bedreigt en aan de andere kant-Trump en Amerika, die geen betrouwbare partner meer is. 0.07
388 Premier Orban bijvoorbeeld van Hongarije zit veel meer op de lijn van Trump. 0.31
390 Het is heel moeilijk om alles binnen de 27 staten te regelen. 0.01
393 Die zijn eropuit om de Europese Unie uit elkaar te spelen. 0.49
394 Misschien moet je nu niet gaan vormen met landen die wel vooruit willen. 0.01
396 Het is een belangrijke ontwikkeling die nu snel vooruit gaat. 0.01
398 Hij kan dwarsliggen bij de 800 miljard die moet worden klaargespeeld om daarvoor de regels te veranderen. 0.05
399 Maar dan zullen andere landen zeggen: we doen het zonder jou. 0.01
400 Orban zegt wel: we moeten onze defensie versterken. 0.02
401 Maar we moeten niet de Europese bureaucratie versterken. 0.01
403 Hij heeft een beetje afstand genomen van zijn hele harde standpunten. 0.01
404 De voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen stelde een enorme investering in defensie voor. 0.02
410 Hoe zorg ik dat de verschillende legers een grote krijgsmacht vormen? 0.01
412 Maar je zult toch je defensie-uitgaven op drie tot vijf procent houden. 0.01
417 De defensieindustrie heeft hele goede vooruitzichten. 0.01
418 De aandelen stijgen enorm voor de Europese defensieindustrie. 99.75
420 We proberen los te komen van de Amerikaanse defensieindustrie. 0.01
423 U schuift zo ook nog aan bij onze collega's op de redactie. 0.01
424 Dus als u thuis vragen heeft ga dan naar eenvandaag.nl/chat. 0.01