Een Vandaag 🇳🇱

_id	695807a1f8cc25f33655ac25
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6046/afspelen
datetime	2026-01-02 18:30:00
description	NL helpt Zwitserland na cafébrand * Garageboxen omgebouwd tot woning * Ook in 2026 nog veel onzekerheid voor inwoners Moerdijk * Neemt geweld tegen hulpverleners toe?

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Volendammers staan klaar voor lotgenoten in Zwitserland.	48.96
1	Skidorp verslagen na cafébrand met 40 doden en veel zwaargewonden.	83.35
2	Auto eruit, jij erin: Is wonen in een garagebox de oplossing tegen woningnood?	36.08
3	Ik was eigenlijk de enige echt geïnteresseerde en die door een garage heen kon kijken om er een woning van te maken.	4.28
4	Waarom liep het opnieuw zo uit de hand tijdens oud en nieuw?	4.85
6	Ook deze jaarwisseling weer veel geweld en veel schade.	5.86
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
10	Nederlandse ervaringsdeskundigen hebben hulp aangeboden aan de Zwitserse gemeente Crans Montana.	15.12
11	Het gaat om brandwondencentra en de Stichting Slachtoffers Nieuwjaarsbrand Volendam.	35.03
12	In de Zwitserse plaats kwamen gisteren zo'n veertig jongeren om het leven bij een nieuwjaarsbrand in een cafe.	89.26
15	Wat dacht u toen u hoorde van deze ramp in Zwitserland?	10.28
17	Eigenlijk ongelooflijk dat er kennelijk weer overeenkomsten zijn met de ramp die op Volendam plaatsvond.	12.55
19	Dat we net helemaal zaten in het herdenken van Volendam.	3.84
24	De één voorzitter van de stichting Slachtoffer Nieuwjaarsbrand Volendam.	15.31
25	De ander hoofd van het brandwondenscentrum in Beverwijk.	28.71
26	Beiden zijn geschokt dat het precies 25 jaar na de brand in Het Hemeltje in Volendam opnieuw op een vergelijkbare manier zo mis kan gaan.	37.03
28	Ik zag een flesje champagne met sterretjes tegen het plafond.	5.49
30	Ja, identiek aan de situatie zoals wij die in Volendam hebben gehad.	6.74
31	Ik krijg nu over mijn hele lijf weer kippenval als ik eraan denk.	3.8
32	Ik heb ook beelden gezien, beperkt, maar het heeft sterk de indruk dat het een zelfde soort mechanisme is.	3.71
33	Ook als je kijkt naar de verwondingen en het zeer betreurenswaardige aantal doden en slachtoffers dan kan je die parallel waarschijnlijk wel trekken.	7.3
34	Half twee nieuwjaarsnacht slaat het noodlot toe in bar Le Constellation in het Zwitserse dorp Crans-Montana.	15.87
35	Door het gebruik van sterretjes vat het plafond vlam waarna het vuur zich razendsnel verspreidt.	55.44
36	Er wordt uitgegaan van 40 doden en 115 zwaargewonden.	21.75
37	De verwachting is dat ook veel van de ernstig gewonden de ramp niet zullen overleven.	10.39
38	Wat je ziet en dat zagen we bij de reconstructie van Volendam ook dat in één keer dan, daar waren toen een soort kerststakjes die vatten dan vlam en dat is helemaal gereconstrueerd en in één keer zie je dat het vuur zich verspreidt en dan ontstaat er een soort van vuurbol.	13.21
39	Het is een soort optelsom van allemaal hittebronnen die samen een zeer hete atmosfeer creëren.	4.88
40	Waar de huid gewoon van beschadigd raakt en wat je ook inademt.	20.46
41	In de jaren die volgen na de ramp in Volendam doet de Stichting Slachtoffers Nieuwjaarsbrand Volendam veel ervaring op bij de begeleiding en zorg voor de slachtoffers.	16.49
42	Ervaring die nu goed van pas zou kunnen komen voor de Zwitsers.	4.87
43	Wij zouden kunnen aangeven wat wij hebben gedaan en hoe wij bijvoorbeeld de contacten met brandwondercentra met de Nederlandse Brandwonderstichting hebben onderhouden.	8.57
44	Hoe de Nederlandse Brandwonderstichting ons heeft geadviseerd en geholpen bij het oprichten van de stichting.	11.26
46	Later heb je natuurlijk ongetwijfeld dat er tegemoetkomingen vergoedingen moeten worden uitgekeerd.	4.57
47	Daar hebben wij een regeling voor ontwikkeld samen met de overheid.	8.07
49	Omdat er veel slachtoffers zijn met brandwonden is er direct ook heel veel specialistische zorg nodig.	36.95
50	Want brandwonden zijn volgens Van Zuijlen vaak complex en vragen een heel andere behandeling dan een snee of een botbreuk.	66.32
51	Je hele lichaam wordt eigenlijk ziek van de hitte-inwerking en de giftige stoffen.	90.16
52	De nieren, bijvoorbeeld, kunnen stoppen met functioneren omdat er veel te veel afvalstoffen in je bloed komen.	90.7
53	Je hart heeft het natuurlijk superzwaar want die moet heel hard werken om het bloed rond te kunnen pompen.	15.3
54	Je lekt vocht vanuit je bloedbaan naar de omgeving.	90.67
56	Ook is het goed opletten omdat de mensen met echt zware brandwonden geen pijn meer voelen.	16.65
57	Als je derdegraads brandwonden hebt en dat is dieper dan tweedegraads dan heb je juist geen pijn, want je zenuwen zijn ook stuk.	80.96
59	Dan gingen dus de mensen die ernstiger verbrand waren die geen pijn hadden, die gingen de mensen die minder erg verbrand waren de ambulance in helpen.	22.61
61	Ja, het kan zomaar zijn dat iemand daar gewoon rondloopt en niks voelt.	5.25
62	Ja, die dus 24 uur later op de IC ligt opgezwollen als een Michelinmannetje 24 liter vocht heeft gehad en allemaal problemen heeft met hart, longen en de nieren.	17.48
63	Erik Tuijp benadrukt hoe belangrijk psychische zorg is juist op de lange termijn.	28.35
64	Nu de herdenking achter de rug is en direct daarop deze ramp heeft plaatsgevonden, merkt hij dat veel mensen de behoefte hebben om te praten.	5.28
67	En zeker nu in deze periode na 25 jaar zie je dat steeds meer mensen het gaan bespreken.	3.81
68	En dan is het ook van belang dat je zorg op de achtergrond hebt mocht het zo zijn dat ze daar zelf niet uitkomen.	5.0
69	Ondanks het enorme verdriet dat de brand in Het Hemeltje 25 jaar geleden veroorzaakt is er volgens specialist Paul van Zuijlen enorm veel van geleerd.	49.48
70	Dat hebben we met name ook met de ramp in Roemenië toen gezien.	16.47
71	In 2016 dacht ik, die discobrand dan vliegen allemaal dokters daarheen maar die kennen die taal niet, die kennen die cultuur niet.	19.59
72	En eigenlijk is daar de conclusie gekomen dat je dan vaak elkaar in de weg loopt.	5.4
73	In Nederland hebben we door de Volendambrand die lessen vroeg getrokken.	44.28
74	En sinds de discobrand in Roemenië is dat ook op Europees niveau heel goed uitgerold.	27.22
75	Heb je nog vragen over dit onderwerp of wil je reageren?	4.28
77	En inmiddels wordt in Nederland ook steeds meer bekend over het verloop van de jaarwisseling en de ongeregeldheden daarbij.	8.5
79	Ja, en hoe meer cijfers en meldingen er binnenkomen hoe duidelijker het wordt hoe groot de impact van deze jaarwisseling is geweest.	7.84
80	Met uitzonderlijk veel vuurwerk en veel schade blijkt ook vandaag weer: Door containerbranden, een recordaantal auto's die in vlammen opgingen en steden waar de politie en de ME moesten ingrijpen.	11.89
81	En te midden van al dat werk kregen hulpverleners opnieuw te maken met agressie en geweld.	40.69
83	Dat brengt ons bij de vraag: Waarom escaleert het zo vaak tijdens de jaarwisseling?	26.47
85	Waarom zijn juist 'de mensen die helpen' zo vaak het doelwit?	17.15
86	Ik denk dat we een goed onderscheid moeten maken tussen handhavers politie en hulpverleners, brandweer en ambulance.	5.1
89	Dat zijn de mensen die de orde komen bewaren en die eigenlijk aan jouw gedrag paal en perk komen stellen.	4.29
90	In de jaren tachtig ging het er minstens zo heftig aan toe toen jongeren in Den Haag op kerstbomenjacht gingen voor een eigen vreugdevuur een activiteit dat een apart werkwoord opleverde: Het kerstbomen rausen.	15.53
91	Maar wat er eerst vrij onschuldig aan toe ging, werd later gewelddadig.	6.39
92	In het begin was het best wel rustig van onze kant uit.	3.49
94	Maar we werden ouder, 16, 17, 18 en toen gingen we ook wel met fietskettingen dan gingen we de hele andere kant op van de wijk.	5.41
97	Toen kwamen er kettingen, messen, het werd wel steeds erger.	4.12
98	En geweld bleef ook later onderdeel van onze jaarwisseling.	11.26
99	In 2011 lanceerde SIRE daarom de campagne: 'Handen af van onze hulpverleners'.	10.77
100	Volgens de stichting was dit een van de meest impactvolle campagnes ooit.	10.84
101	Maar de cijfers laten zien: het probleem is er nu nog steeds.	22.03
103	Het is een ritueel van even ontsnappen aan de regeltjes en het keurige van alle dag.	4.13
104	Een ritueel om het jaar af te sluiten, een nieuw jaar in te gaan.	4.97
105	Er zijn wetenschappers die aangeven: Juist het feit dat je dan twee, drie uur even losgaat zorgt dat je de rest van het jaar je beter aan de regels gaat.	90.11
106	En dat resulteert in 250 aanhoudingen meer dan 4200 meldingen bij de brandweer.	13.52
108	Voorlopig, want dit zijn natuurlijk nog niet álle meldingen.	3.77
109	De politie hoopt dat het komende vuurwerkverbod die cijfers positief beïnvloed.	64.11
112	Maar ik denk dat de charme van deze traditie er inmiddels echt wel af is.	4.07
114	Maar wat kun je nog meer doen tegen het geweld tijdens Oud & Nieuw?	10.28
116	Volgens minister Van Weel van Jstitie is het enige wat het kabinet kan doen tegen dit gedrag strenger straffen.	26.33
117	Ook vindt-ie dat de hele samenleving hierin verantwoordelijkheid moet nemen.	4.48
118	Is wonen in een garagebox de oplossing voor de woningnood?	43.31
120	Woningbouwverenigingen en bouwers proberen daar met een snelle aanpak starters aan een woning te helpen.	21.66
124	In Deventer denken ze nu een oplossing te hebben voor een deel van dit probleem.	5.74
125	We lopen naar een aantal garageboxen hier in de wijk, hier in Deventer waar we over aan nadenken zijn of wij niet, alleen hier maar op andere plekken in de stad die garageboxen kunnen ombouwen naar woningen.	5.3
126	Deze woningbouwvereniging bezit alleen al in Deventer 400 van dit soort garageboxen.	11.85
128	Ze zijn oud en moderne auto's passen er vaak niet meer in.	33.23
129	Het zijn donkere plekken vaak, en 's avonds is er niemand.	11.11
130	En als je er woningen van maakt, dan wonen er mensen dan is er licht, dan is er leven en dan is het een veel prettigere omgeving.	5.06
131	Als je nu kijkt, zijn het een stuk of zes boxen naast elkaar.	4.91
132	Dan zou je er zes kleine studiootjes voor starters van kunnen maken.	3.7
134	Maar je zou ook misschien zelfs voor deel de grond in kunnen gaan met een soort vide waardoor je ook extra ruimte gebruikt.	4.39
135	Een stukje tuin aan de voorkant maken en dan maak je er een prachtig wijkje van.	4.49
136	En dat is nu precies waar Julian van Dijk over na heeft gedacht.	4.18
137	Hij ontwierpt garageboxwoningen met een kelderverdieping.	9.89
138	Wat we eigenlijk hebben bedacht is dat er een betonbak onder de grond komt waar de slaapkamer en de badkamer inzit en een technische ruimte en dat daar een houten huisje opkomt wat even groot is als die garagebox.	5.13
139	Dus eigenlijk is het, garagebox eraf, kelderbak erin huisje erop, waardoor er een nieuwe woning ontstaat op de plek van die garagebox.	7.26
140	De flexhuisjes blijven in dit ontwerp binnen de vergunning en afmetingen van de garagebox waardoor ze snel gebouwd kunnen worden.	12.56
141	Het gekke is dat dit soort dingen vaak langer kosten qua regelgeving dan dat je het maakt.	6.35
142	Want als ik nu een kelderbak bestel, dan heb ik hem over twee weken en als ik het huisje nu moet bouwen, heb ik hem over twee weken klaar.	4.46
143	Alleen het lastige is de verplaatsbaarheid de bouwbesluittoets, brandweerendheid, noem maar op.	8.07
144	En dat moet eerst allemaal aangetoond zijn voordat ze zeggen: Dit mag en dit kan. Is dat frustrerend, dat het zo lang duurt?	5.33
147	Hiervoor zaten er gewoon garage, eh hoe noemen we dat, een rolluik ervoor.	3.45
148	De meesten hebben het nog, de buren hebben het nog.	11.69
150	En er zijn meer huizen in de wijk die omgebouwd zijn tot een woning beneden.	30.47
152	Ik wist van het begin af aan al, dit moet een lange keuken zijn ondanks dat deze muurruimte best wel lang is.	3.82
153	Met geen kastjes erboven, want ik ben niet zo groot.	3.73
154	En hier hebben we mijn inner wellness center met bad.	4.17
158	Ik wist, dit huis moet een bad hebben en een tuin hebben.	4.11
162	Sela van der Worp woont in een droomhuis voor starters van ongeveer 70 vierkante meter met zelfs een kleine tuin.	10.76
164	Daar zit de inloopkast, maar dat is ook wel een dumphok.	3.92
168	We hebben er gelijk een dakkoepel in gezet zodat het hier lekker licht is.	3.54
169	En ik had ook graag de wens om aan de achterkant een glazen pui te maken.	3.49
170	Zodat er hier in ieder geval lekker veel licht binnenkomt.	3.76
172	Voor de sociale huurwoning sta je zeker tien jaar op de lijst.	34.88
173	En particuliere huur, ja, dat kan ook maanden, jaren duren.	4.95
174	Maar Sela wist meteen, deze garagebox, dit is iets voor mij.	3.81
175	Dit was ooit één woonhuis, maar dat heeft best wel lang te koop gestaan.	4.98
176	Het heeft weken en een paar maanden te koop gestaan.	6.0
177	En ik was eigenlijk de enige echt geïnteresseerde en die er doorheen kon kijken, die door een garage heen kon kijken om daar een woning van te maken.	4.12
178	En dat was voor mij een gelukje, dat anderen het lastig vonden.	3.55
180	Soms, als ik de buren de garagedeuren open hoor doen dan denk ik, o ja, eigenlijk woon ik in een garage.	3.5
181	Maar verder voelt het helemaal niet als een garage.	4.01
182	Peter Boelhouwer, hoogleraar huisvestingssystemen aan de TU Delft.	13.52
184	Hoe groot is de nood dat we nu serieus naar garageboxen kijken?	9.21
188	Mensen die gaan scheiden moeten bij elkaar blijven wonen.	81.0
191	De nieuwe regering heeft dit als belangrijkste hoofdstuk opgenomen.	5.77
194	Als we die allemaal kunnen omtoveren tot een woning.	6.22
197	Veel van die boxen worden natuurlijk gewoon gebruikt.	11.71
203	Maar soms worden de boxen ook weggehaald en dan worden er kleine woningen neergezet.	7.22
204	En is ook bezig geweest tot kantoren ombouwen tot woningen.	6.44
209	Vijf jaar geleden zaten we op 12.000 dat is nu gezakt naar onder de 8000.	67.26
211	De makkelijke panden die je makkelijk kunt transformeren die zijn eigenlijk allemaal aan de beurt geweest.	4.76
212	Niet ieder kantoorgebouw of iedere kerk kun je transformeren.	7.92
213	Dat heeft ook te maken met de indeling van het gebouw.	12.03
217	Wat moet er in Den Haag gebeuren om dit op een breder terrein vlot te trekken?	6.87
219	Dat is toch de wetgeving en de regelgeving versimpelen.	5.3
223	En je zult ook financiële middelen beschikbaar moeten stellen.	4.24
227	Op een industrieterrein kun je niet een pand gaan verbouwen en verder niets doen.	36.16
230	Hopelijk wordt het opgepakt en kunnen we door met meer huizen bouwen.	13.23
232	Wat brengt het nieuwe jaar voor het Brabantse dorp Moerdijk?	5.81
234	Vorig jaar werd bepaald dat het hele dorp moet verdwijnen voor meer industrie een besluit dat niet veel later weer werd doorgeschoven.	9.43
235	Veel inwoners voelen zich in de steek gelaten door de overheid.	84.97
236	En als je dan hoort dat zo'n heel oud dorp want dat is het, dat dat dan met de grond gelijkgemaakt gaat worden.	4.16
238	Je wordt gewoon als misdadiger uit je huis gehaald.	5.27
242	Ja, dan kun je nooit meer terug naar de plek waar je gewoond hebt of voor sommigen waar je geboren en getogen bent waar je vroeger op school hebt gezeten, waar je speelde.	5.71
250	Zij is één van een tweeling en de tweelingzus ligt aan de andere kant.	5.0
251	Aha, die ligt aan de andere kant, dus hoofd aan hoofd.	3.92
253	Dat was nog één van de laatste wensen van mijn moeder.	3.58
254	Ja, hoe gaan ze daar straks ook mee om als het dorp verdwijnt?	7.91
256	Is het al bekend wat hier met de begraafplaats gaat gebeuren?	11.48
258	Er is op die avond alleen maar gezegd van: We nemen het mee.	3.86
262	En als we alle vijf elders gaan wonen ja, met wie gaan ze dan mee?	9.13
263	Er is gezegd in de bijeenkomst van november al het materiële erfgoed gaat mee.	8.93
264	Dus als jullie je graven mee willen nemen dan moet dat kunnen, volgens de wethouder.	8.48
277	In november 25 stemt de gemeenteraad in met het verdwijnen van het dorp.	6.75
279	En daarmee is het geamandeerde voorstel aangenomen.	6.37
281	Het besluit komt niet helemaal onverwacht, maar toch.	4.0
283	Maar dan in december wordt het besluit alweer uitgesteld.	7.74
285	Ze hadden het beter iets beter kunnen beslissen en dan pas alles kunnen zeggen wat er moet gebeuren.	4.0
287	Het Rijk en de provincie Noord-Brabant willen nader onderzoek en schuiven alles door naar juni 2026.	37.75
291	Je hebt het er elke dag wel met mensen over hier op het dorp.	3.6
294	Het leven van Henk van Boxel is vergroeid met het dorp en met de voetbalvereniging TPO.	9.98
295	Ik zeg altijd als Moerdijk of TPO het 60- of 70-jarige bestaan te vieren heeft.	4.98
296	Je roept tien mensen op, dan staan er twintig klaar.	5.08
299	En onder zijn leiding is de club vele malen gepromoveerd.	5.61
305	Tien, vijftien procent aan huizen is blijven staan op een gegeven moment.	84.15
306	Maar ja, strategisch, met de Moerdijkbrug in de buurt is hier natuurlijk best wel veel gevochten.	5.43
307	Omdat ik archivaris ben hou ik van geschiedenis dus ik vond het altijd leuk om met mijn opa over vroeger te praten.	3.85
308	En mijn opa zei altijd van: Met de Tweede Wereldoorlog, toen moesten we het dorp verlaten.	9.54
309	Want ze zijn na de bevrijding geëvacueerd want het hele dorp lag in puin.	23.2
312	En toen kwam de watersnood, ja, toen stond het hele dorp blank.	5.46
314	Jouw opa heeft het op een bepaalde manier wel voorzien?	6.44
315	Ja, mijn opa, toen hier in de jaren 50, eind 50, begin 60 kwam de grote Shell-fabriek op het industrieterrein.	9.05
316	En mijn opa zei altijd twee dingen: Als de Shell gaat, dan gaan we allemaal.	6.39
317	Dus daar waren ze heel bang voor, want als die zou ontploffen dan zou heel het dorp weggevaagd worden.	4.74
318	En toen het industrieterrein steeds meer ging uitbreiden zei hij altijd op z'n West-Brabants: Dat ken niet duren.	5.33
319	Met andere woorden, dat kan niet lang duren voordat wij als dorpje moeten verdwijnen voor deze industrie.	4.13
320	De opa van Ilse, Jan Buijs, heeft 70 jaar geleden de toneelvereniging opgericht waar Ilse nu de voorzitter van is.	6.51
322	Bijna alle kinderen uit Moerdijk en omgeving waren er lid van.	6.8
323	Ik was heel verlegen als kind, dus mijn moeder had zoiets van nou, misschien als ik ze op jeugdtoneel stuur dat het dan wel verbetert.	3.84
326	Nou, hier links heeft ook ooit het voetbalveld gelegen van TPO.	7.13
330	Kan je je voorstellen dat straks die straten hier niet meer zijn?	7.64
333	Het gaat niet gebeuren, maar het gaat toch gebeuren.	4.41
334	Eigenlijk kan je je er helemaal niets meer voorstellen.	4.65
341	Het lijkt mij heel lastig om met die onzekerheid om te gaan.	4.9
344	Ik heb er de eerste weken ook best wel slecht van geslapen.	4.07
345	Dus dat je dan om vier uur wakker schrikt van iets en dat je dan niet meer in slaap kunt vallen.	9.7
346	En dat je dan begint te malen van: Ja, waar moet ik dan heen?	4.15
352	Ja, hier bij de vereniging zijn er nog een aantal in het bestuur ook, ik ook we proberen dit zo lang mogelijk door te trekken.	3.8
354	En ja, dat laat je niet zomaar door je handen klippen.	4.54
355	Maar ja, als er meer weggaan en ook jonge gezinnen met kinderen ja, wat blijft er dan van je elftal nog over?	10.34
356	Ik heb een droom in mijn hoofd dat we bijvoorbeeld naast Langeweg een mooi nieuw dorp mogen bouwen.	4.35
357	En dat we daar dan ook een nieuw multifunctioneel centrum net zoals hier de Ankerkuil, neer kunnen zetten.	4.24
358	En dat we daar met onze verenigingen naartoe kunnen.	4.46
361	Nou, ja, de ultieme droom is natuurlijk dat we wakker worden 2 juni en dat ze hebben besloten: We gaan toch niet het dorp weghalen.	3.51
363	Heb je nog vragen over onderwerpen in onze uitzending?	3.72