Een Vandaag 🇳🇱

_id	69838921cde6379d78a880b5
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6095/afspelen
datetime	2026-02-04 18:30:00
description	Hoe succesvol zijn bevolkingsonderzoeken? * Code rood in Noord-Nederland * Lydia verloor haar zoon aan drugs van Funcaps, ze is razend dat eigenaren zo lang konden doorgaan met de verkoop * Gasvoorraad bijna net zo laag als tijdens de energiecrisis

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Je hebt nergens last van doet mee aan een bevolkingsonderzoek en dan blijkt er toch iets mis.	4.49
1	Darmkanker succesvol aangepakt door snelle opsporing.	90.07
2	Ze zijn spotgoedkoop en extreem gevaarlijk; Rechtszaak over dodelijke designerdrugs en medicijnen van start.	83.95
3	Het is natuurlijk afschuwelijk dat je op die manier de meest gevaarlijke middelen aanprijst alsof het snoepjes zijn.	16.6
7	Waarom krijg je juist ijzel als het helemaal niet zo koud is?	44.63
10	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
11	Hoe belangrijk bevolkingsonderzoeken zijn blijkt uit nieuwe cijfers over darmkanker.	89.59
12	Het aantal diagnoses uitgezaaide darmkanker blijft afnemen.	90.25
14	Helaas is bevolkingsonderzoek naar andere vormen van kanker nog minder succesvol.	69.96
15	Er viel hier, ik zal het nooit vergeten, op 11 juni weer een brief van Bevolkingsonderzoek Nederland in de bus.	12.33
23	Bert Slob was nog maar net met pensioen toen dit allemaal gebeurde vorig jaar.	5.83
25	En ik heb een week in stervende onzekerheid gezeten: Is dit uitgezaaid of niet.	3.52
26	Ja, wij hebben samen gesprekken over de dood gehad.	6.85
27	Wij hebben het gehad over typische dingetjes die ik hier thuis deed heb ik geleerd aan mijn vrouw.	3.53
28	Ja, een week lang omdat ik geen benul had hoe ver het uitgezaaid was.	3.45
31	Veel mensen mijden bevolkingsonderzoek naar vormen van kanker.	89.61
32	Er is geen enkel screeningsprogramma waar 100% van de mensen die we uitnodigen aan deelnemen.	8.07
33	Het aantal gevallen van darmkanker is de afgelopen 13 jaar met 20% gedaald.	86.34
34	Dat is volgens het IKNL te danken aan het bevolkingsonderzoek dat in 2014 werd ingevoerd.	41.99
35	Je ziet inderdaad een hele grote kentering in het aantal gevallen.	4.62
36	En dat komt ook omdat we bij darmkanker niet alleen screenen op darmkanker zelf maar ook op het voorstadium van darmkanker.	23.41
37	En het mooie daarvan is, als je dat weghaalt dan krijgt iemand geen darmkanker meer.	8.13
38	En dat betekent dat we ook het aantal nieuwe gevallen van darmkanker enorm terugbrengen.	12.32
39	En daarmee uiteindelijk natuurlijk ook de sterfte aan darmkanker.	62.09
40	Helaas is het bevolkingsonderzoek naar borstkanker niet zo succesvol als dat naar darmkanker.	61.94
41	En dat komt omdat er geen duidelijk voorstadium is bij borstkanker.	55.23
42	Dus eigenlijk wat we daar kunnen is proberen de kanker zo vroeg mogelijk op te sporen.	10.16
43	Maar we kunnen eigenlijk niet voorkomen dat de borstkanker ontstaat.	67.47
45	Darmkanker heeft na een aantal jaren echt al een groot effect op het aantal darmkankers wat voorkomt.	88.71
47	Daar moeten we echt zorgen dat we vrouwen zo vroeg mogelijk vinden.	7.43
48	Daarmee veranderen we ook de overleving voor die vrouwen.	66.64
49	Maar dat duurt wel langer voordat je dat terug gaat zien.	3.69
50	De vijf meest voorkomende kankersoorten bleven de afgelopen jaren hetzelfde maar de volgorde veranderde wel.	86.77
51	Het aantal mensen met prostaat- of huidkanker is bijvoorbeeld toegenomen.	87.33
52	Dat zijn kankersoorten waar geen bevolkingsonderzoek voor is.	57.21
53	En met name bij prostaatkanker is het probleem dat het wel kan worden vastgesteld maar de ernst van de aandoening nog niet met een test kan worden bepaald.	53.39
54	En dan gaat dat balletje rollen terwijl je je echt af moet vragen is dit nou een prostaatkanker waar jij last van gehad zou hebben of ga je in dit verdere traject vooral last krijgen van een behandeling die misschien niet nodig was geweest.	7.79
55	Vorige maand startte een onderzoek naar opsporingsmethoden van prostaatkanker die beter kunnen voorspellen of die ziekte zich gevaarlijk ontwikkelt.	88.62
56	In de hoop dat dat onderzoek net zo succesvol wordt als het bevolkingsonderzoek naar darmkanker.	12.93
63	We leven nu zoals wij het vorig jaar rond deze tijd ook leefden.	4.51
67	Eigenlijk zegt u: Bevolkingsonderzoeken maken ons gezonder.	65.62
68	Ja, dat is wel het doel waarmee ze ingevoerd worden.	4.9
69	Wat zou u willen zeggen tegen mensen die die paarse envelop ook hebben gekregen maar denken: Nou, ik gooi hem onder op de stapel.	3.47
70	Op een zeker ogenblik verdwijnt hij vanzelf uit zicht.	3.61
74	En als ik dat koppel met wat mijn schoonvader niet gegeven was wat mijn moeder niet gegeven was.	4.8
80	Heb je vragen of opmerkingen over dit onderwerp dat kan op EenVandaag.nl/chat.	4.22
81	Tientallen jonge slachtoffers die online zware pijnstillers en gevaarlijke designerdrugs kochten en daardoor overleden.	90.12
82	Volgens justitie verdienden de eigenaren van de website Funcaps tientallen miljoenen en lieten ze een spoor van vernieling achter.	16.76
83	Het aantal gebruikers van deze middelen en de potentiële slachtoffers die gevallen zijn maken deze zaak wel buiten proportioneel.	10.45
85	Samengestelde pillen die echte medicijnen nabootsen.	90.12
86	In die handel stappen de Limburgse ondernemers Stefan P. en Jord van W. in 2016.	8.82
87	Zoals gevaarlijke designerdrugs met een zeer verdovende werking.	5.77
88	Ook kun je bij Funcaps zonder doktersrecept medicijnen kopen tegen angst en ernstige slaapproblemen.	83.62
89	Jullie verdienmodel en verdienen doet het is handel in menselijke ellende.	5.11
95	Onderzoeksmiddelen niet bedoeld voor menselijke consumptie is de disclaimer waar de verdachten zich achter verschuilen.	50.02
96	Nou, zo'n soort disclaimer kan eventueel je vrijwaarden van aansprakelijkheid ook strafrechtelijke aansprakelijkheid.	7.99
98	Want als het zo zeer gericht is voor leveringen aan consumenten dan kan het ook gewoon een wassen neus zijn.	5.12
99	Immers, uit de advertenties op Funcaps, blijkt iets heel anders.	5.05
100	Dat is natuurlijk afschuwelijk dat je op die manier jongeren, want het zijn toch heel vaak jongeren die erin trappen de meest gevaarlijke middelen aanprijst alsof het snoepjes zijn.	46.85
102	Ook bij de 26-jarige Mathias uit het Belgische Gent wordt poeder gevonden van Funcaps.	46.95
106	Maar het maakt dat je niet bewust bent van je omgeving.	10.67
108	Hij is gaan wandelen, midden in de nacht, met zijn hond.	19.54
110	En hij heeft daar een minuut of 7, 8, tussen de auto's gelopen.	6.79
111	Tot hij uiteraard aangereden werd en op slag dood was.	10.06
112	Ze hebben me echt afgeraden om niet meer te kijken naar hem achteraf.	4.01
113	En dat is natuurlijk heel moeilijk, want je kunt geen afscheid nemen.	3.98
115	Alarmerende meldingen komen ook bij Funcaps zelf binnen blijkt uit het politieonderzoek.	26.06
116	Dat kan erop wijzen dat de verdachten wisten of behoorde te weten dat deze gevolgen mogelijk waren.	15.18
117	Ik heb gehoord van ouders die hen contacteerden: 'Wil je alsjeblieft stoppen met die middelen naar mijn kind te sturen?'	24.92
120	Razendsnelle Lamborghini's, hoge cryptotegoeden en peperdure panden.	4.83
122	Terwijl België vier sterfgevallen onderzoekt en de site aanpakt kan Funcaps hier in Nederland gewoon doorgaan.	52.95
124	Vanaf 2022 was het vanuit België niet langer mogelijk om te surfen naar Funcaps.	9.03
126	En in Nederland heeft dat dan nog drie jaar geduurd.	11.8
127	Volgens justitie zijn tientallen mensen overleden nadat ze medicatie en designerdrugs kochten.	87.96
128	De Limburgse pillenboeren worden afgelopen zomer opgepakt op basis van de strengere opiumwet.	78.28
130	Ik denk wel dat er andere delicten in beeld hadden kunnen komen om eerder te kunnen ingrijpen.	4.49
131	Ja, het op de markt brengen van gevaarlijke goederen en dat verzwijgen was altijd al strafbaar.	9.9
132	Het klinkt allemaal zo onschuldig en het wordt aangeprezen als iets heel onschuldigs.	4.33
134	Ja, als je jong bent en verder geen ervaring hebt, dan geloof je dat.	5.37
136	Morgen staan deze verdachten opnieuw voor de rechter.	16.56
139	Volgens 't OM is zijn dood moeilijk rechtstreeks te linken aan de middelen van Funcaps.	83.2
140	Directe oorzaak is de auto die hem heeft aangereden juridisch ligt die zaak ingewikkeld.	28.9
141	Voor z'n moeder staat vast: Als haar zoon dat middel niet had genomen was-ie nooit op die snelweg terecht gekomen.	9.99
143	Het OM gaat een zwakkere zaak niet snel presenteren omdat dat afleidt van de veel sterkere zaken.	6.76
147	Hoe moeilijk is 't om aan te tonen dat deze mensen zijn overleden na het gebruik van deze middelen?	36.3
149	Vier dodelijke slachtoffers, maar 'n direct verband leggen met Funcaps was moeilijk.	26.52
152	Met bloedonderzoek kun je aantonen dat er onverantwoorde doseringen zijn verstrekt.	76.84
153	Ook zijn er belastende getuigenverklaringen waaruit blijkt dat iemand dood is gegaan aan die middelen.	44.78
154	En speelt eigen verantwoordelijkheid nog een rol klanten hebben de pillen zelf gekocht en ingenomen?	34.66
157	Maar als je op zo'n grote schaal zulke gevaarlijke spullen op de markt brengt ben je ook als leverancier gewoon verantwoordelijk.	7.58
159	Al blijft dood door schuld moeilijk te bewijzen, dat is echt wel een klus.	6.93
161	Op zich is het als je gevaarlijke gedragingen verricht zoals het op de markt brengen van allerlei soorten drugs al zou het een paracetamolletje zijn dat is met heel veel regels omgeven.	21.87
162	Maar de vraag of dan ook echt het gevolg, de dood van die slachtoffers aan de verdachte kan worden toegerekend dat is daarmee nog niet zomaar gezegd.	18.18
163	Levensgevaarlijke producten verkopen en de risico's verzwijgen.	15.02
164	Op aanklacht 1 staat een maximumstraf van 15 jaar cel.	15.17
165	Uit appjes van de verdachten blijkt dat ze wisten hoe onveilig het was.	42.21
167	Die hebben geen enkel, geen enkele gêne, geen enkele scrupules.	3.94
168	Het gaat alleen maar over geld verdienen en hoe kunnen we de wet omzeilen en hoe kunnen we zoveel mogelijk mensen erin laten trappen.	5.3
169	Veel moeilijker is het om beschuldiging 2 te bewijzen: dood door schuld.	11.3
172	Dan moet je echt het verband vaststellen tussen de gedragingen van de verdachten en de dood van deze slachtoffers.	10.79
173	En dat verband moet wel redelijk aangetoond worden, ja.	4.64
175	Als allerlei andere oorzaken uitgestreept kunnen worden dan blijft er, zeker over zoveel slachtoffers wellicht maar één redelijke oorzaak over.	4.65
178	Eerder heeft-ie gezegd dat zijn clienten in 'volledige openheid en transparantie' handelden.	5.02
179	En hebben gewezen op de mogelijk schadelijke effecten van de pillen.	16.28
180	'Ze deden meer dan strikt genomen noodzakelijk was', zei de advocaat.	10.66
181	De vraag is of de rechter er straks ook zo over denkt.	7.76
182	Deze designerdrugs en zware pillen zonder recept zijn nog steeds te koop internet.	46.01
184	Je zou zeggen: Na deze zaak doe je er alles aan om die sites uit de lucht te halen.	4.03
189	Als het dan lukt om zo'n site offline te halen is er de volgende dag een nieuwe site met een net iets andere naam.	4.3
191	Morgen dus eerst de rechtszaak tegen de Funcaps-verdachten.	13.82
193	Later dit jaar wordt de zaak inhoudelijk behandeld.	5.07
195	Verdeeldheid vandaag in Nederland en dan heb ik het over het weer.	3.65
196	Hier in Hilversum was niks aan de hand maar in het noorden van Nederland gold een groot deel van de dag code rood vanwege ijzel.	31.29
198	Ja, het was voor mij in Zwolle ook even opletten vanmorgen.	3.86
199	Dagblad van het Noorden gaf vanmorgen de oplossing.	17.46
200	Krijgt deze Amerikaanse journalist tóch een beetje gelijk.	4.62
201	Sloeg natuurlijk nergens op, maar het waren wel leuke beelden vandaag.	3.49
202	Schaatsen op straat, de hond uitlaten op het ijs Tja, zelfs iemand die twee keer de Alternatieve Elfstedentocht heeft gewonnen kon het niet laten.	82.3
206	Waarom kunnen we prima de weg op met -15 maar was het nu levensgevaarlijk?	16.06
208	Je moet je voorstellen, de neerslag die valt bij ons altijd in de vorm van sneeuw en als de luchtlaag helemaal koud is, van onder tot boven dan blijft die sneeuw bij ons ook liggen.	8.71
209	Maar we hadden de afgelopen nacht te maken met een warmere luchtlaag op een bepaalde hoogte dan gaat die sneeuw daar doorheen vallen en dan smelt die sneeuw.	6.44
210	Maar uiteindelijk komt die sneeuw in een koudere luchtlaag weer naar onder terecht en dan krijg je ijzel.	5.36
211	Het KNMI stuurde vannacht die waarschuwing, via hun app.	39.91
212	Dat zorgde voor chagrijn, want ook mensen in het zuiden werden er wakker van.	5.8
214	Al met al was het de achtste code oranje van dit jaar.	37.05
218	Én de afgelopen jaren is gewerkt aan een nieuw systeem.	5.99
219	Er wordt meer gewaarschuwd op de verwachte impact en niet alleen naar de cijfers.	4.9
223	Toen kwam er kritiek dat er te laat en onvoldoende gewaarschuwd werd.	4.92
225	En dus was het vandaag ijspret op straat, net als vroeger.	3.39
226	Het is natuurlijk wel Het is natuurlijk wel leuk om later te vertellen: We schaatsten op de weg in die jaren.	5.25
227	Maar op sommige wegen was helemaal nergens meer sprake van.	5.45
230	Hoe kan het eigenlijk dat we een paar weken terug toen het veel kouder was, prima de weg op konden en nu niet?	5.44
231	Als het streng vriest, temperaturen onder de min-10 graden dat het vaak bij ons gepaard gaat met helder weer.	82.26
232	Dus dat betekent geen neerslag, ja, veel minder ellende.	4.22
234	Dat was ook wel opvallend, er liep haast een soort ijzel-gordijn door Nederland.	4.58
235	Ter hoogte van Emmeloord, waar de weerman vandaan komt botsen koude lucht vanuit Scandinavië en warmere lucht vanuit het zuidwesten waardoor de problemen dus niet in heel Nederland spelen.	70.04
238	Heel veel ijzelresten met temperatuur ook onder nul.	79.64
239	Ik verwacht ook in het midden van het land dat die temperatuur iets gaat zakken tot onder het vriespunt.	4.5
240	Ik denk wel in de loop van het weekend dat het langzamerhand wat zachter gaat worden.	4.06
242	Dus die zuiderlingen die vannacht chagrijnig wakker werden, let op ook bij jullie kan het net zo gevaarlijk worden als in Groningen.	7.29
257	Ja Rob, en met die koude temperaturen gaat binnen de kachel natuurlijk aan.	3.72
261	Ja, je ziet nu dat de gasvoorraden eigenlijk onder de 30% zijn gezakt.	86.57
262	Dat betekent dat we eigenlijk best wel snel onze voorraden aan het gebruiken zijn.	4.62
263	En het minimum wil je eigenlijk boven de 20% houden.	7.21
264	Dus ja, met de huidige winter die we nog hebben is het best laag en best spannend of we voldoende gas in die bergingen hebben.	11.5
265	De Nederlandse gasvoorraad die ons door de winter moet helpen, slinkt in rap tempo.	29.16
266	Op Kroatië na is onze voorraad op dit moment de laagste in de EU.	79.13
267	Het is het gevolg van de strengere winter en de aanhoudende kou.	4.81
270	Ja, de bergingen zijn nu best wel ver alweer leeg geproduceerd.	4.13
271	We staan nu op het laagste punt, op één na voor de afgelopen vijf jaar.	6.76
272	En de winter is nog niet voorbij, dus ja, het wordt best spannend.	3.91
274	Hierin pompen we gedurende de zomer gas dat we tijdens de winter er langzaam weer uithalen.	39.27
275	Afgelopen zomer hebben we deze gasopslagen tot maar 74 procent gevuld.	83.14
276	De afgelopen weken daalde dit met driekwart procent per dag.	21.15
277	Dit is een voorbeeld van een gasopslag in een zoutcaverne.	4.49
279	Het jammer is dat die holtes relatief klein zijn dus je kan niet heel veel gas kwijt.	4.36
280	En daarvoor is een andere oplossing, dat is gasopslag in een oud olie- of gasveld.	7.07
283	Maar dit jaar gaat het sneller dan normaal en kunnen we zelfs onder de laagste waarde van de gascrisis in 2021 uitkomen.	86.47
284	Het neemt bijna met 0,7 tot 0,8 procent per dag af.	17.3
286	Er zijn een paar redenen waarom gasbergingen snel leeg raken.	7.11
287	Eerst is natuurlijk gewoon een stevige winter waardoor we veel gas nodig hebben voor verwarming, huishoudens maar ook kantoren, winkels.	20.47
288	Een tweede reden is dat gas ook vaak de back-up is voor stroomvoorziening als het niet waait of de zon niet schijnt.	76.8
289	En dat is vaak in wintersituaties het geval waardoor je extra gas nodig hebt om elektriciteit op te wekken en de elektriciteitsvraag te voorzien.	63.92
291	Vroeger hadden we het Groningsgas als achtervang maar daarvan is besloten dat we dat niet meer gebruiken.	34.21
292	Russisch gas is binnenkort ook uit den boze dus zijn we aangewezen op gas via leiding uit Noorwegen en LNG dat per schip komt uit Qatar en uit Amerika.	43.33
293	Kunnen we daarmee onze voorraad deze winter op tijd op peil brengen?	5.5
295	We zien natuurlijk de geopolitieke situatie in een rap tempo veranderen.	5.32
296	We zien Amerika de relatie naar Europa verslechteren.	83.61
297	Maar we zien ook dreigende situaties in het Midden-Oosten.	6.42
298	Dan kan het hard gaan, dat hangt ervan af of die LNG op de markt werkelijk ook vrij kan stromen en beschikbaar is.	8.58
299	Want er is op zich geen tekort aan LNG in de wereld.	79.63
300	Het komt alleen uit landen waar we nu geopolitiek wel dreiging zien ontstaan.	8.46
302	Die, anders dan de seizoensvoorraden gebruikt kan worden in tijden van oorlog of blokkades.	5.17
303	We hebben natuurlijk onze afhankelijkheid van Russisch gas ik zou bijna zeggen omgeruild voor een toenemende afhankelijkheid van Amerikaans gas.	28.84
304	We zijn gezegend met een Amerikaanse president die de meest gekke dingen doet.	18.24
307	Dat is voor ons nieuw als land om daar over na te denken.	4.29
310	Deze LNG heeft de plaats ingenomen van het Russische gas dat door de oorlog in Oekraïne en de aanslag op de Nordstream nagenoeg naar nul is gebracht.	84.92
311	Om nu niet te afhankelijk te worden van Amerika zou Nederland een strategische voorraad gas moeten aanleggen die in tijden van nood kan worden aangebroken, zo zeggen experts.	41.18
312	In deze nieuwe geopolitieke werkelijkheid is het heel belangrijk om ook strategische of zelfs noodreserves achter de hand te hebben.	4.57
314	Elk land heeft voor drie maanden reserves aan olie in zoutcavernes of in tanks opgeslagen.	15.47
316	Dus ik zou ervoor pleiten in deze tijd om echt ook strategische reserves aan te houden in de orde van grootte van een aantal maanden productie op het gebied van gas.	3.73
317	En op die manier minder gevoelig te zijn voor verstoringen van de markt die zomaar zouden kunnen ontstaan in de nieuwe wereld.	5.11
319	Het is een pleidooi waar ook de industrie zich achter schaart als zijnde een soort verzekeringspremie.	10.64
320	Hans Grünfeld is van de Belangenvereniging van Zakelijke Energiegebruikers.	10.16
321	We bevinden ons in zeer turbulente tijden niet alleen geopolitiek, maar ook natuurlijk het feit dat we gas van steeds verder naar Nederland moeten halen.	5.53
322	Daar kunnen altijd onderbrekingen plaatsvinden als gevolg van technische storingen of anderszins.	4.07
323	En dus is het verstandig om ook na te denken hoe kunnen we ons systeem robuuster maken om te zorgen dat we te allen tijden niet alleen voldoende gas hebben maar vooral ook tegen een acceptabele prijs.	7.92
326	En dat kan gevolgen hebben voor de leveringen uit Qatar.	20.79
327	En dan kan een noodvoorraad helpen, zegt ook Rob de Wijk.	8.09
331	Dat heeft te maken met de kwetsbaarheid die je hebt omdat eigenlijk op alle mogelijke manieren de aanvoer van gas kan worden geblokkeerd door Amerika.	28.17
333	Ja, dan moet de Straat van Hormuz wel open blijven.	7.72
335	Maar hoe zo'n noodvoorraad aan te leggen die Nederlanders letterlijk warm houdt?	21.27
336	Hebben we de grootste reserve eigenlijk al niet onder de grond zitten, in Groningen?	13.4
337	Dat is zeker de goedkoopste manier, want al die faciliteiten staan daar nu.	3.6
339	Er wordt een deel nu afgesloten, maar er is ook zeker nog een deel niet afgebouwd.	4.83
341	Die denken van: We zouden hiermee toch stoppen hier?	7.04
342	Ja, vandaar, ik pleit absoluut niet om het Groningenveld weer te laten produceren.	4.55
344	In het geval dat we echt een tekort aan gas zouden hebben en niet alleen maar als de gas even wat duurder wordt maar als er echt een fysiek tekort is om toch te zorgen dat we in Nederland nog warme voeten houden en dat onze industrieën en ziekenhuizen kunnen blijven draaien.	22.77
346	Ja, dat is echt in noodsituatie, dan moet je denken aan een oorlog of echt een strijd om energie in Europa.	5.06
347	Groninger gas als noodvoorraad lijkt vooralsnog geen optie in het nieuwe coalitie akkoord staat letterlijk dat het Groninger gasveld gesloten blijft.	52.7