Een Vandaag 🇳🇱

_id	6984daa1cde6379d78823743
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6097/afspelen
datetime	2026-02-05 18:30:00
description	Hoe kan het dat er asbest in speelzand zit * Campagne Roda JC tegen online gokken * Einde kernwapenverdrag deze week, wat nu? * Gemeentelijke belastingen fors omhoog, waarom, mag dat zomaar?

 

Statements

idx	statement	score
0	Grote zorgen over populair speelzand voor kinderen.	90.85
2	Roda JC is de eerste voetbalclub die zich keert tegen online gokken.	53.56
3	De korte termijn is heel snel het geld pakken maar de lange termijn is wat je kan betekenen voor de mensen.	3.74
4	En we gaan flink veel meer betalen aan gemeentelijke belastingen.	57.28
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond!	3.79
10	Bij veel gezinnen staat het in de kast, dit soort speelzand.	7.43
11	Fel gekleurd is 't, kinderen kunnen er tekeningen of vormen mee maken.	11.95
12	Maar uit onderzoek van 't AD blijkt dat er in verschillende producten met speelzand gevaarlijke asbest zit.	86.68
23	Omdat je niet weet of dit zakje asbest bevat of niet.	54.98
24	En als hier 2 tot 5% tremoliet in zit dan is het zeker niet aan te raden om het te openen.	4.48
25	Dan hoort dit thuis op het afvalperron van de gemeente in de asbestbak.	7.78
26	Meerdere producten waar speelzand in zit, blijken grote hoeveelheden asbest te bevatten.	89.27
27	Dat is de conclusie van het AD, dat 12 producten liet onderzoeken.	19.83
29	Maar wat betekent dat voor kinderen die hiermee gespeeld hebben?	6.42
30	Bij het Expertisecentrum Asbest en Vezels zijn ze zich rot geschrokken.	17.3
31	Je praat hier in een aantal gevallen over 2 tot 5% tremoliet.	7.03
34	Het is schadelijk bij inademing, dus de asbestvezels blijven in de longen achter.	80.37
35	En zeker bij herhaalde blootstelling en bij hogere concentraties wordt het risico steeds groter.	13.4
36	In Australië werd vorig jaar onder andere in deze producten asbest geconstateerd.	66.17
37	De overheid nam de gevaren serieus en besloot tot het tijdelijk sluiten van zo'n 70 scholen.	26.05
38	De gebouwen werden minutieus ontsmet om zo te voorkomen dat de asbestdeeltjes nog langer bij de kinderen terecht konden komen.	27.15
39	De ellende met asbest is dat je het niet met een blote oog ziet.	35.33
41	Maar de grootste gevaren voor de gezondheid zijn doorgaans de gevaren die je niet ziet.	39.22
42	Dus in principe als je ermee speelt, zeker als je het oppakt loslaat, het komt vrij in de lucht.	4.22
49	Ja, ik heb het thuis en dat blijft voortaan in de doos.	3.4
51	En daar speelden de kinderen in speciaal onderwijs met dit soort spul.	40.11
52	Ik denk dat ik het weg ga doen, want dat vind ik wel ernstig, ja.	3.93
53	Dus er moet gewoon een waarschuwing komen dat het niet gekocht moet worden.	5.58
57	Diverse winkels hebben de besmette speelzandproducten al teruggetrokken maar sommige nog niet.	48.81
58	Het is nu voor de consument onduidelijk waar het wel en waar het niet in zit.	4.14
59	Bij asbestlaboratorium Nomacon deed Joram Buissant des Amorie het onderzoek voor het AD.	17.1
60	De helft van de monsters die ik heb onderzocht daar heb ik het in aangetroffen.	6.54
61	Door elektronen op een zandkorrel af te schieten die hier 1200 keer vergroot ziet, weet hij of het asbest is of niet.	86.65
62	We hebben hier voorbeeld-spectra's van de asbestsoorten.	63.06
64	En als ik dan dit spectrum erbij hou, magnesium, silicium calcium en een beetje ijzer.	9.67
65	Magnesium, silicium, calcium en een klein beetje ijzer.	10.82
71	Het lijkt erop dat het niet bewust is toegevoegd maar dat het van nature in het mineraal voorkomt.	7.04
72	Nou, dan is er waarschijnlijk een gesteente gemijnd ergens in China of in Azië.	10.73
73	En in dat gesteente zat van nature asbest en dat is meegekomen in de producten.	46.97
74	In Australië zijn een tiental producten uit de handel genomen.	21.61
75	Hier in Nederland zou de NVWA, de Voedsel- en Warenautoriteit, besmet speelzand moeten verbieden.	80.9
76	Maar zij laten weten: Maar de waarschuwingen uit Australië zijn er al sinds half november, nu meer dan 2,5 maand geleden.	13.45
77	En een onderzoek duurt volgens asbest-analyst Joram hoogstens een half uur.	19.33
79	Maar zolang dit in de winkels ligt, acht u het dan veilig?	6.22
82	Dus ja, wil je risico lopen door een asbesthoudend product in huis te halen waar kinderen mee spelen?	50.34
83	Wat moet je doen als ouder, als je weet dat je kind hier heel vaak mee gespeeld heeft?	7.46
84	Wat je allereerst moet doen is natuurlijk als je het materiaal nog in huis hebt, is het luchtdicht afvoeren naar de gemeentewerf.	4.61
85	Je moet het dan ook inleveren als asbestverdacht afval.	42.86
86	Daarnaast, als het op je tafel is vrijgekomen zou ik adviseren om het met natte doeken af te nemen.	3.58
87	En ook de doeken af te voeren, afgesloten naar de gemeentewerf.	5.54
88	Als het echt grootschalig is vrijgekomen in je woning en het zand ligt door je kamer, om het maar zo te zeggen dan is het advies om te constateren of er al dan niet een verontreiniging van je woning is.	9.59
89	Het is nog onbekend wanneer het onderzoek van de NVWA is afgerond.	14.45
90	Heeft u nog vragen gaat u dan naar EenVandaag.nl/chat.	5.08
92	Online gokken op wedstrijden is niet meer weg te denken uit het voetbal.	29.18
95	Voetbalclub Roda JC wil daar, als eerste profclub, nu vanaf.	9.42
103	Tjongejonge, weer of geen weer, jij staat er wel, of niet?	9.88
108	Vooral met de wedstrijden ben ik er eigenlijk altijd.	3.95
113	Met seizoenskaart naar het stadion en na een goede training gokken op een goed resultaat maar nooit met geld.	3.66
118	Omdat ik in het verleden een gokprobleem heb gehad en ik eigenlijk nog altijd wel mezelf identificeer als gokverslaafde.	5.94
119	Dus daarom dat soort dingen absoluut nooit niet gaan beginnen.	4.12
120	Lia weet als geen ander wat de gevolgen zijn nadat ze op haar veertiende al in een casino zat.	5.85
121	Toen ging ik al met mijn ouders mee naar Valkenburg.	5.23
122	Ik kwam gewoon de hallen in waar mijn ouders ook waren.	5.31
123	Ja, en dan wordt er op een gegeven moment blijkbaar toch een zaadje geplant waardoor je dus eigenlijk continu daarmee bezig wilt zijn.	4.61
124	En uit cijfers van de Kansspelautoriteit blijkt: Ruim een derde van de jongvolwassenen vindt het normaal om in te zetten op sportwedenschappen.	88.33
125	Bij mannelijke jongvolwassen voetbalfans is dat de helft en bij de achterban van Roda JC is dat zelfs nog iets meer.	46.14
126	Voor de online gokker betekent dat een gemiddeld verlies van 119 euro per maand en voor vier op de tien is dat geld dat zij eigenlijk niet kunnen missen.	20.56
127	Wij hadden een doorlopend krediet en dat was bij ons volledig gemaximaliseerd.	12.7
128	Dus eigenlijk al het geld dat we hadden had ik eigenlijk gewoon in de automaten gestopt online.	3.73
129	Dus je leende maximaal geld om dat vervolgens weer in de automaten te kunnen stoppen, te kunnen gokken?	13.93
130	In de hoop dat je het terug zou verdienen en dan extra geld zou hebben.	4.33
131	In 2021 ging de online gokmarkt open en ruim twintig gokbedrijven kregen toen een vergunning om reclame te maken.	19.59
133	Die voelde dat Zwitserland ging winnen van Frankrijk.	31.74
139	Over sportweddenschappen is heerst toch een beetje het idee dat als je verstand van voetbal hebt, dat je het kunt verslaan.	8.0
140	Alleen de bettingpartners zijn niet voor niks heel winstgevende bedrijven.	4.32
142	33 van de 34 profclubs gingen een samenwerking aan maar algemeen directeur Jordens Peters van Roda JC had daar als enige geen zin in door de problemen in de regio.	7.5
143	Solidariteit, kameraadschap, dat zit hier al vanuit het mijnverleden.	3.98
144	Dat is nog steeds zo, maar het mijnverleden heeft er ook voor gezorgd dat je op veel lijsten onderaan staat waar je bovenaan wil staan en andersom.	3.55
147	Het is de mijnwerkersregio waarin de mensen toch gewoon ja, toch eigenlijk altijd wat laaggeletterd zijn gebleven, wat minder verdienen.	7.37
148	En op het moment dat die mensen gaan gokken ja, die komen nog veel harder in de problemen.	4.26
149	Maar aan de zijlijn staan ook supporters die liever hadden gezien dat Roda dat geld wel had aangepakt.	9.74
151	Aan de ene kant is het goed wat ze doen maar aan de andere kant is het een beetje achterblijven, vind ik.	3.83
152	Je loopt toch snel twee, drie ton, ik weet niet hoeveel, loop je mis natuurlijk in de loop der jaren.	4.65
157	En de korte termijn is heel snel het geld pakken maar de lange termijn is wat je kan betekenen voor de mensen.	3.61
158	Inmiddels moeten andere clubs dit Limburgse voorbeeld volgen want de regels zijn sinds afgelopen zomer aangescherpt.	7.1
160	En Rode JC doet er samen met de Kansspelautoriteit een schepje bovenop met een campagne die jongeren bewust moet maken van de risico's samen met amateurclubs en scholen.	33.81
161	Ik denk dat heel veel jeugd denkt dat het een makkelijke manier is om geld te verdienen.	8.85
165	Dus dat plaatje te schetsen, daar jongeren mee in aanraking te brengen ook aan te geven dat als al je vrienden het doen dat het niet altijd vanzelfsprekend is dat je het dan maar mee moet doen dat is hetgeen wat je over wil brengen.	6.06
167	En uiteindelijk beslist een individu maar dan hopelijk wel op de goede informatie.	4.1
168	Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit.	7.72
169	U start dus deze campagne tegen online gokken, samen met Roda JC.	7.0
170	In heel korte tijd is het gokken op sportuitslagen voor een grote groep normaal geworden.	15.03
173	Maar het is wel een manier om dichtbij de jongeren te komen.	5.35
176	Dus ik denk dat we hier wel een start meemaken die hopelijk een olievlekwerking heeft voor de hele wereld van de sport.	4.58
180	Als Ajax of PSV zouden willen zouden we dat zeker ook interessant vinden.	5.79
181	Maar Roda is wel de enige club in het betaald voetbal die toen de markt open ging meteen heeft gezegd: Wij willen niet afhankelijk zijn van die online aanbieders.	11.71
182	Siert dat Roda of kun je de andere daarop aanspreken?	6.08
186	Het ging om veel geld dus het is voor de sportclubs ook belangrijk om over middelen te kunnen beschikken.	16.38
188	En dat geeft ze in ons hart wel een speciaal plekje.	4.11
189	Roda JC is een club waarvan we weten: die nemen het lot van hun leden en de sociale omgeving erg serieus.	9.28
191	In het coalitieakkoord staat dat het nieuwe kabinet de reclame voor online gokken volledig wil gaan verbieden.	86.27
194	Dat zit hem vooral in het feit dat er een overoad aan illegale advertenties is.	5.57
195	In de publieke ruimte en op de televisie is het al verboden.	39.93
196	Het enige waar nu nog echt geconcurreerd wordt is op socials.	3.63
198	Als het gaat om de illegale markt, dat is een factor 50 groter dan wat illegale partijen doen.	15.26
199	Als we dit gaan verbieden aan de legale partijen dan verbieden we een heel klein stukje van een veel groter stuk.	6.6
201	Ik hoop dat we daar een goed gesprek met de nieuwe bewindspersonen over kunnen voeren.	4.42
202	En ik begrijp ook heel goed wat ze willen en ik vind het ook wel sympathiek.	3.92
203	Maar ik denk niet dat dit het instrument is waarmee we de oorlog gaan winnen.	4.62
206	De lokale belastingen stijgen opnieuw maar kan dat eigenlijk zomaar, Rob?	14.6
207	Binnenkort liggen ze op de mat Brieven over de gemeentelijke belastingen.	6.28
208	En bereid je voor: gemeenten heffen 6,5% méér belasting dan vorig jaar.	83.07
211	De stijging zit hem vooral in de OZB de belasting op woningen en bedrijfspanden.	31.98
212	En dat die stijgt, daar kun je eigenlijk ieder jaar de klok op gelijk zetten.	4.43
217	Ieder jaar gaan hier in Nederland de gemeentelijke belastingen omhoog.	71.37
219	Gemeenten halen dit jaar ruim 15 miljard aan belastingen op.	62.22
222	Maar kijk, die gemeentebelastingen stijgen de afgelopen jaren sneller dan de inflatie.	71.04
224	Gemeenten hebben al jaren moeite om de financiën op orde te krijgen.	57.99
225	In 2015 hebben ze taken overgenomen van het Rijk maar heeft het Rijk gezegd: Gemeenten, jullie kunnen dat goedkoper.	11.89
226	En dat blijkt helemaal niet in die mate zo te zijn.	4.35
229	Want je herinnert je misschien de term 'ravijnjaar'.	4.9
230	Dit jaar zou het Rijk 2,5 miljard bezuinigen op het geld dat naar gemeenten gaat.	49.97
231	Dat is 2 jaar uitgesteld, maar is voor gemeenten wel een dilemma.	10.28
232	Als het Rijk niets doet, zul je meer moeten gaan betalen voor minder voorzieningen.	42.54
234	Dus niet alleen de buurthuizen of de armoederegelingen maar juist ook de woonlasten, de openbare ruimten, de sportverenigingen.	8.24
236	Op bijvoorbeeld de afvalstoffenheffing mag de gemeente geen winst maken.	55.94
237	Dus kijken gemeenten bijvoorbeeld naar parkeergelden.	22.63
238	Ten opzichte van 2022 is het grondgebied waar betaald parkeren geldt met bijna kwart gegroeid.	49.9
241	In de gemeente Dijk en Waard, waar Heerhugowaard onder valt zetten ze er nu ook flink op in.	8.45
243	Voor de meeste gemeenten is dat alleen de OZB waar inkomsten uitkomen waar ze echt iets mee kunnen.	58.12
244	Dan zijn er wat kustgemeenten en wat gemeenten met veel bezoekers die ook veel halen uit de toeristenbelasting en parkeerbelasting.	10.54
249	Bij burgers die steeds meer moeten betalen maar ook bij VVD-minister Zalm.	21.06
250	Hij riep inwoners van een aantal gemeenten zelfs op niet te betalen!	34.71
252	Helaas blijkt dat cijfermateriaal waar ik mij op baseerde niet helemaal in orde te zijn geweest.	3.54
253	Eerlijk is eerlijk en beter maar snel bekend dan lang gelogen.	4.47
254	Binnenkort weet je dus hoeveel je dit jaar kwijt bent.	4.6
256	Bezwaar maken tegen je WOZ waarde want die bepaald de hoogte van de OZB.	58.58
257	Bedrijven maken gretig gebruik van die mogelijkheid.	41.61
258	Knibbel, knabbel, knuisje, wie knabbelt er aan mijn huisje?	7.04
260	Maar ja, al die bezwaren behandelen Dat kost de gemeente weer geld, en wie draait daar voor op?	14.5
262	Vandaag loopt een belangrijk kernwapen-verdrag tussen Amerika en Rusland af.	23.8
263	Over een verlenging is nog steeds niet gepraat en gesprekken staan voor zover bekend ook niet gepland.	4.71
264	Betekent dit het begin van een nieuwe kernwapenwedloop zoals tijdens de Koude Oorlog?	11.55
265	De lichtflits van een kernwapenexplosie kan ons overvallen op het moment dat we er niet op verdacht zijn.	37.07
266	Tijdens de Koude Oorlog was de angst voor een nucleair conflict ook in Nederland aan de orde van de dag.	18.69
267	De Sovjet-Unie en de Amerikanen staan lijnrecht tegenover elkaar.	15.19
268	Vanmorgen heeft het KNMI in De Bilt een explosie geregistreerd toen de Russen een kernbom van 30 megaton tot ontploffing brachten.	59.28
270	Die ertoe leidt dat beide grootmachten genoeg kernbommen hebben om de wereld meerdere keren te vernietigen.	6.14
271	Pas in de jaren zestig groeit het besef: Dit kan niet het einddoel zijn.	3.48
274	Tot in 2011 Obama en Medvedev het New START-verdrag tekenen.	11.94
275	Han Bouwmeester, verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie.	8.29
280	Kennedy is daarmee begonnen en die wilde terug naar een periode van meer ontspanning.	5.12
281	Voor het eerst in de jaren 60 werd er over gesproken om tot vermindering van raketten te komen.	34.35
285	Daar hebben periodes tussen gezeten zonder verdrag maar dan waren de partijen wel nog met elkaar in onderhandeling.	5.8
286	Staat er in de verdragen hoeveel kernwapens er gemaakt mogen worden?	31.9
288	En het aantal kernkoppen die direct inzetbaar zijn.	4.97
290	Dan spreek je over 1550 kernkoppen bij Rusland en Amerika.	11.1
294	Een groot deel van dit verdrag is de transparantie die erin zit.	5.53
297	Heel belangrijk, want dan weet je wat de andere partij heeft en dat hij zich aan de afspraak kan houden.	4.28
299	Nu komt er dus een einde aan; laten we even kijken hoe dat komt.	3.85
300	Poetin probeert al een jaar lang Trump aan zijn kant te krijgen.	67.07
301	En dat START-verdrag, dat is een manier om weer te proberen Trump ervan te overtuigen van: Wij hebben heel veel kernwapens en we kunnen maar beter vrienden worden dan kunnen we ook zaken doen.	20.99
302	En dan wil hij natuurlijk concessies op het Oekraïnefront.	7.68
306	Het heeft voor Trump geen prioriteit om nu met een nieuw verdrag te komen.	18.77
307	Van de hoopvolle samenwerking van na de Koude Oorlog was al jaren geen sprake meer.	6.46
308	Rusland laat de VS voorlopig geen kernwapeninspecties meer uitvoeren in het kader van het New START-verdrag.	85.14
310	Trump heeft niet zo heel veel op met verdragen, met bondgenootschappen.	8.73
311	Die wil liever het recht van de sterkste laten gelden.	4.81
312	Bij Poetin speelt altijd het gaat niet om het wijste besluit, het gaat om met z'n spierballen rollen.	15.54
313	En dan krijg je dit soort levensgevaarlijke situaties.	4.5
314	Rusland blijft toch een soort militaire reus, is het weer geworden, op leme voeten.	4.74
316	Omdat ze die wapenwetloop niet meer konden volhouden.	18.86
317	Amerika is natuurlijk veel geavanceerder met z'n wapens zeker met de sancties, dan Rusland.	45.27
318	Dus Rusland heeft er eigenlijk belang bij om dat verdrag voor te zetten.	15.27
321	In het Pentagon hebben hoge generaals al heel lang de angst dat er een moment kan komen dat Rusland en China de krachten gaan bundelen.	19.16
322	En dat ze dus met al hun kernwapens tegenover Amerika komen te staan.	5.96
323	En dan heb je dus niks aan een verdrag tussen Rusland en de Verenigde Staten als China opeens ook in het spel komt.	7.77
324	Dus nu zullen we verder moeten leven zonder verdrag.	3.91
325	En dat is volgens Helga Salemon niet zonder risico.	4.07
327	Die moeten voorkomen dat we in een kernoorlog belanden.	7.94
329	En als je dan de vangrails weghaalt, die kernwapenakkoorden dan snap je dat je op een snelweg zit waar je ook wel eens van af zou kunnen rijden.	14.17
330	Han, betekent dit nu dat er vanaf morgen makkelijker een nieuwe kernoorlog kan ontstaan?	13.91
332	Het heeft nogal wat nodig om een kernwapen te maken en het is heel kostbaar.	4.5
333	Maar we zien wel dat er nu geen dempende effect meer is.	3.91
334	Je kunt ongelimiteerd, als het verdrag er niet meer is kernwapens gaan aanmaken, onbeperkt eigenlijk.	8.32
335	En het zijn ook Rusland en Amerika.. Wat de grote nucleaire mogendheden zijn.	4.46
338	Heeft dat gevolgen voor de veiligheid van Nederland?	28.66
341	Daar zitten ook nog twee andere kernmogendheden in.	6.98
344	Maar de vraag is: wat gaan andere landen doen die hier naar kijken?	7.21
346	Het verdrag is zuiver en alleen tussen Amerika en Rusland.	13.85
347	Amerikaanse media melden net dat er misschien toch een verdrag komt.	16.5
350	Dat geeft aan dat ze het voorlopig het bedrag zullen blijven respecteren.	8.97
351	En dat ze niet uitsluiten dat er in de toekomst een gesprek zou komen.	7.0
352	Dus dat zou dan inderdaad weer zo'n tussenperiode zijn.	4.38
353	Vaak zie je dat men tot het laatst toe wacht om met de mededeling te komen.	3.56
355	Maar de eis van Amerika was, dat het niet alleen met Rusland zou plaatsvinden maar dat ook China daarmee zou praten.	20.5
358	Als we kijken naar het aantal kernwapens wat de landen hebben heeft Rusland er ongeveer 5900.	42.08
360	Bij Amerika is dat 5200 en bij China is dat nu nog 600.	23.14
362	Maar China heeft de intentie uitgesproken om te groeien naar 2000 kernkoppen.	30.37
366	We zien steeds meer afbrokkeling van de internationale rechtsorde.	73.21
367	Waarbij internationale verdragen nauwelijks zeggingskracht hebben.	28.27
368	Het is hoopvol dat we mogelijk toch tot een overeenkomst komen.	4.93