Een Vandaag 🇳🇱

_id	69af0aa495730b217f0ffa5e
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6155/afspelen
datetime	2026-03-09 18:30:00
description	Krijgen we een nieuwe energiecrisis en wat kan je er aan doen? * Nederlandse ambtenaren doelwit van Russische aanval op Signal en WhatsApp * Wordt de moord op de Zweedse premier Olof Palme na 40 jaar alsnog opgelost? Nederlands bedrijf helpt met AI * Door huizencrisis mag je in sommige vakantieparken nu permanent wonen: 'Zit hier al zeven jaar illegaal'.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 De energieprijzen stijgen vandaag nog verder door.	42.34
2	Een Nederlands bedrijf gebruikt AI voor het oplossen van coldcasezaken.	85.15
3	Als je zaken hebt waar heel veel archieven zijn waar misschien een nieuwe blik op geworpen moet worden.	4.27
5	En: Russische staat-hackers zijn de accounts van Nederlandse ambtenaren binnengedrongen, Rob.	61.23
6	Ja, en dat gaat via apps die we allemaal gebruiken.	10.11
10	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
11	De oorlog in het Midden Oosten gaan we steeds meer voelen in onze portemonnee.	36.86
12	De olieprijs steeg vandaag verder door en ook gas werd 30% duurder.	72.04
13	Dat merken we niet alleen aan de pomp en aan de energierekening maar binnenkort ook in de supermarkt.	4.03
14	Leidt dit tot een nieuwe energiecrisis, en kun je je daar op voorbereiden?	11.25
22	Ik zit er over te denken om dit te verkopen en gewoon te gaan fietsen.	4.31
23	Het is vandaag druk bij onbemande tankstations in Nederland.	84.29
24	Automobilisten, motor- en scooterrijders zoeken naar betaalbare brandstof.	84.37
25	De adviesprijs voor een liter Euro95 is nu: 2,39 euro.	10.23
27	En het einde aan de stijging lijkt nog niet in zicht.	4.09
31	Omdat het onduidelijk is hoelang die oorlog nog duurt.	8.63
32	Dus dat betekent wat we nu zien stijgende olieprijzen, dalende beurzen.	20.9
33	Natuurlijk een directe consequentie van het besluit om Iran aan te vallen.	12.95
35	Hoogleraar energietechnologie aan de Technische Universiteit van Eindhoven.	9.09
37	Maar dat het burgers en bedrijven geld gaat kosten daar is hij zeker van.	5.14
38	Het verlies zit in eerste instantie natuurlijk bij de mensen die die prijs moeten betalen.	5.16
39	En dan zijn het niet alleen wij consumenten die moeten tanken.	7.02
40	Maar natuurlijk ook de bedrijven die afhankelijk zijn van olie en gas.	14.03
41	Want die betalen natuurlijk ook even hard mee met die stijgende prijzen.	7.59
42	Smulders verwacht daarom niet dat alleen de brandstofprijzen stijgen.	57.73
44	Daarom zullen de prijzen van veel meer producten omhoog gaan.	7.11
46	Uiteindelijk moeten natuurlijk ook alle transportkosten alle productiekosten, heel veel voedsel wordt bijvoorbeeld ook gesteriliseerd met stoom.	44.94
48	Dan moet het in de vrachtauto getransporteerd worden.	7.86
49	En dat valt allemaal 180% afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.	63.91
50	Dus uiteindelijk zullen de bedrijven dat toch gaan doorberekenen aan de klanten.	4.86
51	Inmiddels gaan in Den Haag stemmen op om de accijns op brandstoffen te verlagen.	58.37
52	Al was minister-president Jetten hier gisteren nog niet echt voor te porren.	4.72
53	Die prijsontwikkeling zullen we goed in de gaten moeten houden.	4.01
54	Op dit moment is er nog geen aanleiding om daarop in te gaan grijpen.	3.64
55	Dat zal ook echt afhangen van hoelang deze oorlog in Iran gaat duren.	8.43
56	Ik denk dat er serieus gekeken moet worden naar die accijns.	4.13
57	Het is natuurlijk zo dat de overheid die zal dan wat inkomsten mislopen.. vanwege die accijns.	10.19
59	Op dit moment op brandstof staat ongeveer 85 cent per liter.	26.75
60	En de echte kostprijs van benzine is ongeveer 50 cent.	13.37
61	Dat is wat het kost om die olie boven de grond te halen.	7.88
62	Dus als we nu zouden zeggen die 85 cent brengen we nou eens terug naar 75 cent.	6.49
63	Dan ben je toch alweer een stap in de goede richting om even een tegemoetkoming te geven aan mensen die het echt moeilijk hebben op dit moment.	4.25
68	Ik denk dat het nog wel een maand of twee, drie gaat duren.	3.46
69	Maar op een gegeven moment is natuurlijk de belangstelling van Trump ook afgelopen.	4.32
70	Hij gaat gewoon op een gegeven moment zeggen: Mijn doelen zijn gehaald.	3.84
75	Martin Visser van De Financiele Telegraaf Fijn dat je er bent.	4.55
77	De mensen die wel moeten reis en de pomp wel moeten betalen.	15.38
78	Het gaat om mensen met een dynamisch energiecontract.	21.96
80	De grote problemen zit bij mensen met een laag inkomen, een huurhuis, slecht geïsoleerd.	86.65
81	Mensen die nu al bijna niet rond kunnen komen en straks de energienota krijgen.	9.45
83	En diesel is duurder dan benzine, zie het scherm Nederland heeft hoge accijnzen files bij de tankstations in Belgie en Duitsland.	87.08
87	In Nederland willen graag over onze eigen belastingen gaan.	5.35
88	Maar we hebben nu de pech tussen "dat Nederland de hoogste benzineprijs heeft van Europa.	76.18
89	We zitten met een tijdelijke accijnsverlaging van de vorige crisis.	10.82
90	Ik begrijp dat premier Jetten denkt: dit gaat nog meer kosten.	7.79
93	Maar wie kiest voor een dynamisch contract neemt het risico dat de prijs omhoog kan gaan, toch?	11.67
95	Mensen sluiten een contract af omdat ze hopen dat ze persoonlijk goedkoper af zijn.	16.98
96	Mensen doen het vaak vanwege stroom die prijs gaat ook heden weer gedurende de dag.	11.42
97	Als er weinig vraag is naar stroom, zetten mensen hun apparaten aan.	5.45
98	Het gaat er vooral omdat de toezichthouder zorgt dat men een fatsoenlijke prijs kan krijgen.	5.29
99	Aan de pomp is het misschien een optie om de auto te laten staan, dat kan niet iedereen.	4.42
100	Bij energiecontracten, als het dynamisch is en het al bijna af: laat je goed informeren.	5.5
102	Maar een beetje zekerheid kan voor sommige mensen heel erg prettig zijn.	3.81
104	Heeft u nog vragen, ga dan naar: eenvandaag.nl/chat Nederlandse inlichtingendiensten waarschuwen dat Russische hackers toegang hebben gekregen tot chat-apps.	71.04
105	Apps die we allemaal gebruiken: Signal en Whatsapp.	57.84
106	Volgens de AIVD en MIVD lukte het Russische hackers om toegang te krijgen.. tot accounts van mensen op belangrijke posities.	80.47
111	Door Phishing: Het bekende vissen naar je gegevens.	6.95
112	Nep-mailtjes sturen, in de hoop dat iemand zich vergist op een link klikt en inlogt.	3.87
113	Hackers doen zich bijvoorbeeld zó voor als support-chatbot van Signal.	74.75
114	En een tweede mogelijke methode die wordt gebruikt is: Quishing Inlichtingendiensten waarschuwen dus.	20.62
116	De aanval die nu bekend is geworden, was heel erg gericht op blijkbaar relevante mensen voor de Russische inlichtingdienst.	7.73
117	Aan de andere kant zie je wel dat dit soort aanvallen, dat blijft toenemen.	4.43
118	Ja, en op zich kan iedereen daardoor geraakt worden.	4.76
120	Terwijl de laatste jaren je juist hoorde dat dat hét veilige alternatief was voor Whatsapp En, dat is ook zo.	6.37
121	Die apps zijn goed beveiligd Als je een berichtje stuurt dan is het vrijwel onmogelijk om die onderweg te onderscheppen.	12.37
122	Maar, wat als een hacker toegang heeft tot je account?	16.43
124	Dan kan die communicatie nog zo veilig zijn ze staan als het ware over je schouder mee te lezen op je scherm Op zich is de app niet gehackt.	9.62
127	De mensen zelf die zijn gehackt, die zijn erin gefopt.	28.13
130	Overheden, ook in Nederland, hebben duidelijke voorschriften voor het gebruik van dit soort apps Geen gevoelige informatie via Whatsapp bijvoorbeeld.	29.85
132	Begin 2024 bijvoorbeeld: Rusland luisterde mee bij een gesprek tussen Duitse officieren over Oekraïne.	36.35
133	En dat is ook het probleem van die fijne, toegankelijke apps.	4.57
134	Hackers zitten namelijk niet achter de hooggeplaatste types aan.	33.03
137	Die misschien makkelijker in de val te lokken zijn.	4.87
138	En ondertussen wel in groepsapps zitten met ministers.	4.15
140	Dus: waarom worden dit soort apps nog gebruikt in die kringen?	7.57
141	Frankrijk bijvoorbeeld heeft al een app voor overheidsmedewerkers gelanceerd: TChap.	10.27
142	De Nederlandse overheid is ook bezig met de ontwikkeling van een eigen app.	38.04
144	En toch zal dat ook alweer nadelen hebben voor veel mensen.	4.35
145	En dan zullen ze vanwege het gebruiksgemak terugvallen op de standaard apps die we allemaal kennen, zoals WhatsApp en Signal.	22.17
147	AI-diensten zoals ChatGPT en Gemini worden veel gebruikt als vraagbaak of als hulpmiddel bij onderzoek of huiswerk.	79.19
148	Een Nederlands AI-bedrijf zet die technologie nu in voor het oplossen van coldcasezaken.	80.14
149	Zoals de onopgeloste moord op de Zweedse premier Olof Palme.	22.4
150	Het is een van de meest opzienbarende codecases ooit.	9.22
152	Verbijsterd heeft de wereld gereageerd op de moord op de Zweedse premier Olof Palme.	40.3
153	En vandaag, 40 jaar later, vult het onderzoeksdossier zo'n 250 meter aan boekenplank.	9.67
154	Wat van het begin van de straat tot hier zo'n zeven jaar lezen is voor een mens.	3.4
155	En hier bij dit Amsterdamse bedrijf proberen ze die enorme berg informatie doorzoekbaar te maken.	6.5
159	Sebastian Wehkamp van ML6 bouwde mee aan een AI-chatbot die de duizenden pagina's van het dossier inmiddels volledig beheerst.	16.25
162	Ik kende de naam, maar daar was het eigenlijk ook wel mee gezegd.	3.95
163	Dat is voor de Zweedse podcasters Martin Johnsson en Anton Berg wel anders.	8.24
164	Met hun podcast Spår dwingen Anton en Martin al in meerdere zaken een heropening af.	6.99
165	Eén man komt naar aanleiding van hun onderzoek zelfs vrij.	52.98
166	Maar ze doen het toch: Ze wagen zich aan het enorme onderzoeksdossier dat in veertig jaar leidde tot doodlopende sporen.	7.25
167	een valse veroordeling en een enorme hoeveelheid papier.	5.34
168	Met de vraag hoe je dat behapbaar kan maken kloppen ze aan bij Sebastian en zijn team.	3.58
173	Een van de dingen die me opviel is typisch als wij zo'n oplossing bouwen voor mensen willen ze niet zo veel informatie lezen.	5.07
176	En zij zeiden: Eigenlijk willen we gewoon alle informatie hebben.	4.59
177	Dus we willen ook de redenering hebben van die agent om erachter te komen: Waarom geeft-ie nou dit antwoord?	10.31
179	En als we hem nou vragen: Weet jij wie Olof Palme heeft vermoord?	7.21
189	Nee, dus dat is alsnog aan de mens om daar de juiste vragen te stellen.	5.72
191	En deze bot kan er alleen bij helpen om je zo snel mogelijk naar de juiste documenten toe te brengen.	4.08
193	Maar is dit nou eigenlijk een goede vraag om aan deze AI te stellen?	7.9
194	Ik denk niet dat Anton en Martin van de podcast deze vraag gaan stellen.	5.49
196	Ik denk dat die zelf Ik denk dat die zelf de conclusies willen trekken.	4.14
197	En daar andere vragen voor En wat is dan bijvoorbeeld wel een soort vraag waar deze bot uitermate geschikt voor is?	5.9
200	De techniek zou in principe ook voor andere coldcases bruikbaar zijn?	10.3
201	Ja, als je zaken hebt waar heel veel archieven zijn waar misschien een nieuwe blik op geworpen moet worden waar heel veel documenten beschikbaar zijn dat het niet meer haalbaar is om alles opnieuw te lezen ik denk dat daar heel veel mogelijkheden liggen.	5.06
202	De resultaten van dat A.I.-onderzoek naar de moord gaan dus aan bod komen in die Zweedse podcast.	51.53
203	In de studio criminoloog Jasper van der Kemp van de VU U maakt zich hard voor aandacht voor coldcasezaken: Opvallende ontwikkeling.	41.35
204	Wat vindt u: kan A.I op meer coldcases toegepast worden?	9.31
209	Het is gebaseerd op gegevens die in het dossier staan.	8.62
210	En soms moet je juist zoeken naar informatie die er niet staat.	4.92
211	Dan kan het model niet naar werken want het staat er niet.	8.04
212	Gaat het systeem ook niet teveel interpreteren terwijl je een feitelijke beschrijving wil.	4.56
218	Als je tijdlijnen van informatie kunt genereren dit waren hele grote dossiers.	4.2
220	Bovendien is het alleen echt bruikbaar bij megadossiers.	15.75
222	Coldcases hebben juist vaak een schrikbarend klein dossier.	69.33
224	Maar het is alsnog makkelijk om daar goed in te kunnen zoeken.	4.31
225	Wat voor soort zaken zijn geschikt voor AI-onderzoek?	8.96
226	Waar het interessant voor wordt dat is bijvoorbeeld voor het zoeken van elementen om te vergelijken met andere verklaringen.	5.32
228	De één zegt het is een groene auto en de ander zegt: het is grote auto.	6.56
229	Gaat het dan om dezelfde informatie het is handig omdat kunnen vergelijken.	4.67
230	Als je over verschillende zaken heen wil kijken dan kun je ook nog kijken naar seriematigheid.	4.62
231	Bij de politie kun je naar grote hoeveelheden informatie kijken.	8.53
234	Kan AI nog op andere vlakken toegepast worden in de opsporing?	10.49
235	Een probleem bij een zaak is dat je een goede vraag moet stellen.	5.67
236	Het helpt je om te gaan testen bij zaken die je al kent om een AI systeem te gaan gebruiken.	15.87
239	Zo'n 60-duizend Nederlanders wonen permanent in een recreatiewoning, illegaal.	90.78
240	Ook het nieuwe kabinet wil dat 10 jaar lang gedogen als oplossing voor de woningnood.	86.9
241	Maar recreatieondernemers en gemeenten zien dat niet zitten.	14.31
242	Alleen voor vakantieparken die niet meer levensvatbaar zijn kan een uitzondering worden gemaakt.	25.39
248	En 's nachts hoor je ook zo heel zachtjes: Tieuw Ja, die uil.	3.56
250	In Drijber, in Midden-Drenthe, ligt bungalowpark De Hullen.	19.36
251	Zo'n 100 huisjes, de meeste al jaren permanent bewoond.	12.93
255	Dat we een permanente bewoningsstatus op ons bospark krijgen.	31.39
256	We zijn bij Alie Spoelder, een Drentse boerendochter en lid van het bestuur van de bewonersvereniging van het bungalowpark De Hullen.	6.85
269	Bijna het hele bestuur is aanwezig vanmiddag om te spreken over de transformatie.	5.07
270	Een lange weg, een jarenlang gesprek met de gemeente over de voorwaarden waaronder het vakantiepark moet transformeren naar een woonwijk.	6.98
274	Dat snap ik ook nog helemaal niet maar het komt er volgens mij op neer dat ik hier straks permanent mag wonen.	3.66
275	En dat mijn huis een woonfunctie heeft en geen vakantiefunctie.	7.64
303	En u gaat het een bestemming wonen geven ook, begrijp ik?	5.29
308	Maar in de loop der tijd is het eigenlijk allemaal bewoond geworden door mensen die hier met bijzondere aanleidingen kwamen.	3.76
309	Het klinkt misschien niet zo maar wethouder Peter Smit is niet enthousiast over de gedoogregeling die het vorige kabinet instelde en die dit kabinet handhaaft.	34.81
310	De komende 10 jaar mag je wonen op een vakantiepark als je geen andere woning hebt.	55.23
312	Wonen gaat namelijk ten koste van de kwaliteit van het toerisme in Drenthe.	20.23
314	Alleen als het park ondermaats wordt, dan mag er bewoning in.	12.56
315	Dan heb je een kleine categorie, die zijn zo sleets waar geen perspectief in is.	3.73
319	Dan zeggen we gewoon: Dit is geen recreatiepark meer, u mag hier wonen?	8.62
322	In Putten aan de westelijke rand van de Veluwe zijn 50 hoogwaardige recreatieparken.	21.87
323	De gemeente met 25.000 inwoners verdient er jaarlijks 50 miljoen aan.	12.36
331	En hij is ook niet enthousiast over wonen op een recreatiepark omdat toeristen nou eenmaal meer geld uitgeven.	62.86
332	Ik weet niet hoe het bij u gaat als u op vakantie gaat.	4.14
333	Als ik op vakantie ga, dan ga ik wat vaker uit eten.	81.45
335	En als ik ergens woon, dan ga ik niet elke dag uit eten.	5.71
337	Dan maak ik geen gebruik van dagrecreatieve voorzieningen.	6.59
338	Het is veel beter wanneer er gerecreëerd wordt en wanneer er wat afwisseling is.	5.58
340	60.000 mensen in Nederland wonen op een recreatiepark.	86.14
342	Als ik kijk naar het aantal relaties wat strandt mensen die uit elkaar gaan, dan heb je in één keer meer woningen nodig.	7.84
343	En ergens is dat natuurlijk de verantwoordelijkheid van mensen zelf.	4.21
345	En vervolgens leggen ze dat probleem op het bordje van de overheid: Los het maar op.	4.23
346	Maar zegt u nou: dan moet je maar niet gaan scheiden?	6.54
348	Je kan natuurlijk niet in de relaties van mensen kijken.	6.0
350	De gemeente Midden-Drenthe zal binnen enkele maanden het recreatiepark De Hulle transformeren tot een woonwijk.	20.74
352	De gemeente doet bijvoorbeeld niks aan wegonderhoud of groenvoorziening.	36.91
360	Maar jullie zijn nu toch gewoon een soort woonwijk?	5.85
365	En vier die eigenlijk geen perspectief hebben in de recreatiesector.	4.76
367	Dat is een langjarig traject naar die woonbestemming.	3.62
368	Hier heb je bijvoorbeeld helemaal geen recreatieve voorzieningen.	18.76
369	Naast dat je gewoon percelen hebt met een huisje erop.	4.97
370	Dus geen subtropisch zwemparadijs, geen midgetgolf geen jeux de boules, geen tennis, geen padel.	4.17
375	Het kabinet ziet permanente bewoning als deel van de oplossing voor woningnood.	88.33
376	De gemeente Putten zegt: Wij bouwen al 2000 extra woningen.	15.08
378	En dan zegt u, beste Rob Jetten, wij zijn al heel goed bezig 'en blijf met je tengels van onze recreatieparken af?'	7.06
381	Het is nu een beetje Ja, het is ook mooi, maar in de zomer is het wel veel groener.	3.68
397	We krijgen jullie We krijgen jullie nooit meer weg.	3.71
403	Heb je nog vragen over deze reportage of de andere onderwerpen in onze uitzending?	4.51
406	We zijn er altijd online en morgen weer, op radio en TV.	4.41