Een Vandaag 🇳🇱

_id	69b2ff22e260e6744bc5a6c4
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6157/afspelen
datetime	2026-03-12 18:30:00
description	Mensen passen vakantie aan vanwege onrust in het Midden-Oosten * Gedrag sterrenchef in opspraak: wat doet dit met cultuur in topkeukens? * Tweede Kamer debatteert over oorlog Midden-Oosten * Wie is de oppositie in Iran?

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Oorlog in de Golfregio ook bij ons steeds meer merkbaar.	44.23
1	Na stijgende benzineprijzen worden nu ook vakanties omgeboekt.	85.45
2	In hoeverre steunt het kabinet de militaire acties in het Midden-Oosten?	31.2
3	We maken ons grote zorgen over verdere escalatie en ook de grote gevolgen die dat voor Nederland heeft.	12.83
4	En onrust in de wereld van de haute cuisine: wereldberoemde chef stapt op.	3.81
5	Ja, wat betekent de val van zo'n icoon voor de werkcultuur in topkeukens?	9.69
8	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
9	Door de oorlog in het Midden-Oosten blijven vakantiegangers dichter bij huis.	88.11
10	Reizen richting het Midden-Oosten liggen helemaal stil en ook Azïe is lastiger bereikbaar.	88.71
11	Mensen zijn huiverig om die kant op te gaan, toch Joyce?	5.77
13	vooropgesteld dat het een luxeprobleem is natuurlijk dat je je zorgen maakt over je vakantie in tijden van oorlog dat wordt ook veel gezegd in ons onderzoek.	38.55
14	Maar ja, je kan je natuurlijk wel voorstellen dat je in de rats zit als je een verre dure reis hebt gepland.	6.26
15	In ons onderzoek zegt een derde van de mensen 33 procent die voor de komende weken of maanden een vakantie hebben geboekt naar het Midden-Oosten, Azië, Australië of landen in die omgeving dat ze die reis hebben aangepast of willen aanpassen.	80.48
18	Vaak, als je ver weg gaat moet je overstappen en vaak ook op een plek waar je nu liever niet uitstapt.	4.61
20	Sommigen hebben besloten de vakantie uit te stellen of soms wordt er ook gekozen voor annuleren.	12.15
21	En mensen die nog niks geregeld hadden, houden die rekening met de oorlog?	14.6
24	Lang niet iedereen gaat ver weg natuurlijk en dan kijk je wel met lede ogen naar de stijgende prijzen aan de pomp.	3.62
25	Binnen Europa zie ik dat mensen ook wel gaan rekenen of het niet goedkoper is om met de trein te gaan dan met je dieselslurpende campertje, zeg maar.	37.99
26	En mensen zeggen ook: Het was al duur maar met deze brandstofprijzen wordt het voor mij een tuinvakantie.	4.57
28	Ja, daar ontstaat onrust, nu de vliegtickets duurder worden.	31.4
29	En natuurlijk wordt meest rekening gehouden met de regio.	4.93
30	Landen in het Midden-Oosten, zoals Oman en Jordanië slaan mensen nu liever over.	35.19
36	Ze zijn gek op reizen en in december besluit het avontuurlijke stel Angela Klunder en Henk Kohsiek een reis te boeken naar Jordanië.	7.43
40	Maar de onrust in het Midden-Oosten lijkt nu roet in het eten te gooien.	4.26
43	Want Jordanië ligt tussen Israël en Iran en deze landen bestoken elkaar met raketten.	83.46
44	Daarom is er nu een verhoogd veiligheidsrisico om daar te zijn.	14.92
45	Wij zien momenteel dat de mensen heel voorzichtig worden.	3.63
46	Veel informatie vragen, van: Wat kan wel, wat kan niet?	4.1
48	Als je mensen krijgt die plannen hadden daar naartoe te gaan die komen bij ons langs en zeggen: We wilden eigenlijk naar Dubai of door naar Indonesië.	11.77
51	Wij boeken ook zoveel mogelijk vliegtickets nu die tegen hele geringe kosten of kosteloos om te boeken zijn.	5.5
52	Ja, sowieso is 't handig om even langs te komen dat we kijken naar een alternatief.	4.7
58	Zodra je ernaar kijkt en je scrolt naar boven dan zie je het, hè.	4.23
62	En ja, nu ik ernaar kijk, krijg ik ook koude herinneringen van.	3.39
67	En dan moet je denken aan binnen het Middellandse Zee-Europagebied Canarische eilanden, misschien Kaapverdië, Portugal.	7.31
69	Mensen die verre reizen hadden gepland en dat niet willen momenteel die zie je toch wel uitwijken naar Zuid-Afrika, Canada Amerika mondjesmaat, maar daar is de reden ook wel van bekend.	26.91
72	Want stel dat Jordanië niet doorgaat Dan wordt het Italië.	15.65
73	Dan zou ik Dan zou ik heel graag naar Italië willen.	3.58
76	Dan moet even de grond bouwrijp worden gemaakt, zeg maar.	4.65
77	Bij mij in de studio is Frank Radstake van de ANVR de branchevereniging van reisorganisaties.	5.57
78	Worden reisbureaus nu platgebeld door bezorgde klanten?	14.54
82	Afgelopen dagen gaat het vooral over het boeken van vakanties.	6.84
85	Hoeveel toeristen zitten er eigenlijk nog in het Midden-Oosten?	33.63
86	De minister zei net in de Tweede Kamer dat het nog om honderden gaat?	48.71
88	De mensen met een pakketreis zijn eigenlijk sinds vandaag allemaal terug.	30.22
89	Dus de mensen die nog vastzitten zijn op eigen gelegenheid gegaan?	5.16
90	Ja, en die zitten nog veel meer plekken dan mensen die alleen naar de toeristische plekken gaan.	27.04
93	Dat valt niet onder de verantwoorde kaart van uw organisaties?	6.47
94	Mee, maar we werken wel goed samen met het ministerie.	5.69
98	Je hebt een reis geboekt in de buurt van waar een oorlog is.	16.16
102	Als je een reis hebt geboekt naar een van de getroffen landen dan heb je het recht om kosteloos te annuleren.	29.22
105	Naar landen met een geel reisadvies kun je gewoon heen.	11.07
108	Angst is nooit een reden om kosteloos te kunnen annuleren.	9.82
109	Als je zou willen om boeken is wel een goed idee om in gesprek te gaan met je reisorganisatie.	4.2
110	Die denken graag mee over alternatieve bestemmingen.	7.55
114	Veel maar het Middellandse Zeegebied, Kaapverdië, Curaçao.	9.37
115	Ook bepaalde gebieden dichterbij de oorlogslanden zoals Egypte, Turkije en Cyprus daar was het wat minder met de boekingen.	35.33
117	Dus de prijsbewuste Nederlander kijkt naar die landen omheen te gaan.	6.51
118	Dank, heb je nog vragen over dit onderwerp, dat kan op eenvandaag.nl/chat.	4.59
120	In hoeverre steunt het kabinet de militaire acties tegen Iran?	32.99
123	Want met het sturen van een fregat richting de Middellandse Zee lijken wij er als land meer bij betrokken te raken.	21.04
124	We gaan naar politiek verslaggever Remko Theulings jij volgt het debat al de hele dag.	3.69
126	De Tweede Kamer verbaast zich eigenlijk zowel links als rechts, over het begrip dat het kabinet toont voor de acties.	27.24
128	Links zegt: de Iraanse bevolking komt van de regen in de drup.	87.04
129	Ze hebben een andere Ayatollah, maar weer een hardliner en de bommen vallen nog steeds op hun hoofd.	3.5
130	Waar ze het over eens zijn, beide kampen is dat een fregat is gestuurd naar het oosten van de Middellandse Zee.	8.98
132	Maar het risico van zijn actie is wel ook al is het een verdedigende actie dat als je fysiek betrokken bent bij zo'n operatie ook al ben je niet de aanvaller dan loop je de kans dat je een oorlog wordt ingerommeld.	13.81
134	Meneer Brekelmans, worden we als Nederland langzaam een oorlog ingezogen?	8.5
143	We zien dat we ook een schip sturen naar de Middellandse Zee.	29.1
144	Omdat we in een situatie terecht kunnen komen dat Nederland een aanvalsbasis van de Amerikanen gaat verdedigen.	15.08
145	Vanochtend bij aankomst, bij het Irandebat wil de minister van Buitenlandse Zaken niet vooruitlopen op verdere militaire steun.	20.78
146	Worden wij als Nederland nu langzaam een oorlog ingezogen?	10.4
147	Nee, wij komen als Nederland op voor onze eigen belangen.	6.32
152	Tegelijkertijd weten we niet hoe dit conflict zich gaat ontwikkelen en welke rol Nederland daar eventueel in kan spelen.	6.29
153	Welke rol er voor Nederland is, is niet de enige vraag.	5.67
154	Want wat is eigenlijk het doel van deze oorlog, vragen de partijen zich af.	6.6
157	Als je een oorlog begint, is het belangrijk om te weten waar gaat dit eindigen?	9.48
158	Je ziet dat deze oorlog alleen maar groter wordt en uitbreidt.	4.4
160	Ook meer burgerslachtoffers vallen want het heeft voor de hele regio enorme gevolgen.	53.18
163	En zeker als er niet echt een plan en een einde lijkt, en niet een exitstrategie.	4.53
165	Het doel is natuurlijk om de nucleaire capaciteiten en ook de militaire capaciteiten van Iran om die een stevige slag toe te brengen.	4.64
166	Ik kan niet beoordelen in hoeverre de Amerikanen daar nu in zijn geslaagd.	4.29
169	Dat is in ieder geval een doel wat de Amerikanen ook consistent hebben geuit.	4.55
170	Het debat draaide natuurlijk om de vraag: Wat vindt de Nederlandse regering van de oorlog, gestart door de VS en Israël?	42.0
172	Het sleutelwoord dat het kabinet gekozen heeft is: Dat het kabinet begrip heeft.	9.72
183	Terwijl het Nederlandse kabinet zorgvuldig de woorden kiest is president Trump rechter voor zijn raap.	25.48
184	Hij zei gisteren: Wat denkt u dan, als hij dat zegt?	5.11
187	Er was een tijd dat je de president van de Verenigde Staten kon vertrouwen op de woorden die hij uitsprak.	5.36
190	Ik denk dat de belangrijkste bondgenoten voor Nederland echt in Europa zitten.	4.82
192	Ik moet eerst kijken naar de feiten die dan gepresenteerd worden.	3.66
194	En wat voor mij ook met name belangrijk is is het contact met alle partners in de regio en ook hun analyse van de situatie en hoe we ervoor staan.	3.92
199	Of zoals premier Jetten het zojuist verwoordde: De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat tot nu toe van geen van de strijdende partijen veel bereidheid wordt getoond om die indirecte onderhandelingen weer op te starten.	12.58
200	Remko, is nou duidelijk geworden hoe het kabinet hier echt in staat?	20.21
203	Dat is geen afkeuring van die acties maar ook geen volmondige steun.	3.74
206	Aan de ene kant wil iedereen graag van het Iraanse regime af.	5.06
207	Het heeft bijna een atoomwapen, terroriseert de eigen bevolking en de regio.	45.08
208	Maar het zomaar binnenvallen op eigen initiatief van zijn land dat de VS en Israël nu doen, dat kan ook niet.	15.87
209	Dat is in tegenspraak met alle internationale afspraken.	6.72
210	Dus zie je dat binnen de coalitie de Smaken verschillen.	6.03
211	D66 fractievoorzitter Paternotte zegt: inderdaad, het is in strijd met het internationaal recht.	21.86
212	Terwijl Brekelmans desgevraagd zei: laat ik geen misverstand over bestaan we steunen de VS en Israël.	9.35
213	Om die twee bij elkaar te brengen kom je uit bij het woord: begrip.	3.88
215	Speelt het nog een rol dat dit een minderheidskabinet is?	10.42
216	Jazeker, dit gaan de komende tijd bij ieder onderwerp terugzien.	3.5
219	En VVD meer naar de rechterflank, waar veel zetels zijn.	5.49
220	Dat leidt tot verschillen in inhoud, en ook qua toon.	4.06
226	Zeker, dat was ook een belangrijk onderwerp vandaag.	4.04
228	De Tweede Kamer wil een energiefonds oprichten maar vooral ook dat het kabinet snel handelt.	48.9
229	Het zit nog met de frustratie van de vorige energiecrisis.	6.93
230	Toen duurde het tot de dag voor Prinsjesdag dat het kabinet besloot tot een energieplafond.	75.78
234	Jetten wil geen besluiten nemen waar ze later spijt van krijgen.	21.38
235	De steun moet ook bij de juiste mensen terechtkomen.	4.46
237	Komende maandag komt het kabinet met een bericht en voorstellen.	9.41
238	Eén van de grootste chefs van de wereld is van zijn voetstuk gevallen.	85.51
240	Het gaat om topchef René Redzepi van het wereldberoemde sterrenrestaurant Noma in Kopenhagen.	13.55
241	Dat restaurant was vijf keer de beste van de wereld en heeft drie Michelin-sterren.	9.85
242	The New York Times sprak 35 medewerkers die de chef beschuldigden van fysiek en verbaal geweld.	20.42
243	Tussen 2009 en 2017 zou hij regelmatig personeel hebben geslagen, met keukengerei hebben geprikt of tegen de muur geduwd.	8.48
244	En die onthullingen hebben gevolgen: Redzepi doet een stap terug.	10.69
245	De vraag is: Kan dit iets veranderen in de culinaire wereld?	8.93
246	Topkeukens staan namelijk bekend om de hoge werkdruk.	89.97
249	Zo beschrijft een oud-medewerker haar tijd bij Redzepi zelfs.	6.81
250	Opvallend is wel: Het gedrag van Redzepi was bekend.	16.55
252	Volgens huidige medewerkers is zijn gedrag inmiddels veranderd.	8.17
253	Maar doordat er deze week een nieuw pop-up restaurant van Noma opende laaide de discussie over zijn gedrag in het verleden opnieuw op en ligt de topchef weer onder vuur.	6.24
254	Toch verbaast dit gedrag je misschien niet helemaal.	3.92
255	Ik moest zelf meteen denken aan deze chef in het bekende programma Hell's Kitchen.	6.5
256	De afgelopen jaren zijn er vanuit de hele wereld verhalen naar buiten gekomen over grensoverschrijdend gedrag in de horeca.	35.5
257	Culinair journalist Hiske Versprille zegt dat dat vaak te maken heeft met de enorme status van chefs in de keuken.	29.09
258	Een probleem is bij een organisatie zoals deze waarbij één persoon zo centraal is in het verhaal van een bedrijf ook een beetje zoals je ziet bij Mathijs van Nieuwkerk dat hij eigenlijk te groot is om te vallen dat mensen ook geen vragen meer durven te stellen.	4.64
259	Dat mensen iemand er ook niet meer op durven aan te spreken.	4.43
260	En ik denk dat dat in het geval van Noma ook heel erg aan de hand was.	3.65
261	En ook in Nederlandse sterrenkeukens kan de sfeer hard zijn vertelt een kok die daar werkte.	10.52
267	Maar ook hier groeit het besef bij chefs dat het anders kan. Ik besef dat dat mannetje dat zat te schreeuwen dat is niet wie ik ben.	3.81
268	Dat is wat gecreeerd is op het pad dat ik heb bewandeld.	3.44
270	En een chef die alleen maar loopt te schreeuwen in de keuken die heeft geen controle over zijn team.	6.23
272	Kan het vertrek van zo'n invloedrijke chef iets veranderen aan de cultuur in topkeukens?	12.27
273	Wat je ziet is als een beroemdheid omvalt in een wereld waarin het lijkt: Dit hoort erbij zoals in zo'n topkeuken, 'Als je beroemd wilt zijn als je in zo'n hoogstaande keuken wilt werken, heb je dit te accepteren'.	3.45
274	Als dan zo duidelijk wordt dat wat normaal werd gevonden abnormaal is, dan weet je: 'Ik ben niet gek'.	3.99
275	En dat kan een opening bieden om het gesprek te beginnen erover.	4.24
276	Het is niet duidelijk of Redzepi wel de eigenaar blijft van Noma.	13.97
277	Terwijl de oorlog in het Midden-Oosten nog niet voorbij is vragen veel mensen zich af hoe het straks verder moet met Iran.	24.43
279	Volgens het huidige regime is dat de zoon van de vermoorde leider Khamenei.	30.17
280	Maar ook de zoon van de laatste sjah van het land vindt zichzelf een geschikte kandidaat.	4.6
282	Niet iedereen in Iran is pro-Reza Pahlavi, pro-monarchie.	31.8
283	Het is niet zo dat hij de meerderheid achter zich heeft.	4.9
284	Wij denken vaak dat er in Iran geen alternatieven zijn maar er zijn genoeg alternatieven.	6.47
287	Hier ben ik geboren, Mahabad, in Iraans Koerdistan.	7.14
288	Ik herinner me om de paar maanden opstanden, protesten en dan kwamen de troepen de stad binnen en pakten activisten op.	5.7
289	Een van mijn vrienden, die lid was van de PDKI, was opgehangen.	7.84
290	Ook omdat hij betrokken was bij een protest tegen het Iraanse regime.	21.82
291	Awat is 9 jaar oud als hij met zijn ouders van Iran naar Nederland vlucht.	51.36
292	Mardjan is op dat moment al weg uit haar geboortestad aan de Kaspische Zee, Rasht.	8.88
293	Rasht staat bekend als een soort progressieve stad met heel veel linkse en feministische typjes.	18.23
294	Marjan is zo'n typje, jongste in een gezin van drie.	14.24
295	Is al voor haar huwelijk politiek actief komt daardoor in de gevangenis.	9.34
296	Ik was nog net niet eens 40 kilo toen ik werd vrijgelaten.	10.67
299	In totaal anderhalf jaar, en daarna kortere detenties.	6.59
300	En ik heb geleerd dat je het verleden niet moet wegdoen maar moet je omarmen.	3.56
302	Wat is het moeilijkste stukje van dat omarmen van wat er toen daar gebeurde, op die plek?	5.61
303	Al die jonge mensen die zijn geëxecuteerd en soms één op één op de plek waar we samen zaten zijn ze eruit gepikt.	32.66
304	En dat je later hoorde dat ze met de kogel om het leven zijn gebracht.	3.94
305	Waarom die andere niet het recht heeft om verder te leven?	14.72
306	Dat is het meest moeilijke vanuit het gevangenisleven.	5.12
309	Drie jaar terug wordt Mahsa Amini afgetuigd door de politie omdat haar hoofddoek niet goed zit.	48.42
311	Overal in Iran gaan dan woedende menigten de straat op.	16.94
312	Alles wordt door de regering in Teheran beantwoord met afslachting, marteling, ophangen van activisten ophangen van leiders, executies en verbod van partijen.	7.01
313	Vraag is of dat stopt door de oorlog die Israël en Amerika nu voeren tegen Iran.	24.79
314	Deze zoon van de sjah, de laatste koning van Iran werpt zich op als redelijk alternatief voor de ayatollahs.	35.63
315	Hij heeft heel snel ook in zijn manifest gezegd: Er is geen ruimte voor links-progressieven, voor Koerden, et cetera.	5.9
316	Er zijn genoeg oppositieleiders in Iran, want die zitten vast.	15.96
318	Hier zit die oppositie gevangen de beruchte Evin-gevangenis in Teheran, nog gebouwd door de sjah.	10.4
323	Ze heeft jarenlang gestreden voor alle gevangenen, voor vrouwenrechten maar ook voor vrijheid, rechtvaardigheid voor een democratisch Iran, voor hervorming.	6.16
324	Haar man zit nu vast, dus het is om en om bij wijze van spreken, in de gevangenis.	4.38
328	Is winnares van de Nobelprijs voor de Vrede in 2023.	18.72
329	Ook zij heeft jarenlang gestreden voor mensenrechten, voor gevangenen.	9.63
336	En het zou best kunnen dat ze ook niet een politiek leider op lange termijn zijn.	4.35
338	Want niet elke activist is per definitie een politieke leider.	19.55
342	40 tot 50 procent van de bevolking bestaat uit minderheden.	66.63
343	Arabieren, Azeri, Baloetsj, Turken en Koerden die vooral hier wonen, in het noordwesten van Iran.	36.12
344	Vanaf hier, dit gebied, is allemaal Oost-Koeristan of Iraans-Koeristan.	11.25
345	Awat Berkaneh voert vandaag het woord namens de Koerdische Democratische Partij Iran.	8.67
346	Eén van de zes Koerdische partijen die nu samen in gesprek zijn met de VS over de volgende stap in de oorlog.	42.85
348	Het beste is een federale regering in Iran met rechten voor alle bevolkingsgroepen.	7.3
349	Seculiere democratie met een autonoom Koerdische regio.	4.83
350	Maar ook voor de Turken, ook voor de Arabieren, ook voor de Baloetsj.	5.19
351	Zodat in de toekomst niet nog een dictatuur ontstaat.	5.9
352	Betekent dat een autonoom, zelfstandig Koerdistan of een Koerdistan als onderdeel van Iran?	12.98
355	Op dag 2 van de oorlog vraagt president Trump Koerdische leiders in Irak nog om hulp bij een grondoffensief.	45.91
357	Ondanks wisselende nieuwsberichten tegenstrijdige nieuwsberichten af en toe denk ik dat dat wel iets is wat we gaan zien.	4.28
358	Dat uiteindelijk, ook initieel zonder ondersteuning van Amerika dat Koerden zelfs genoodzaakt zijn om te beginnen met een offensief om de Koerdische gebieden te bevrijden.	27.74
359	Ik denk dat het het moment is voor de Koerden in Iran.	5.48
364	Maar ik gun die mensen zo van harte een leven zonder angst.	4.27
369	We zijn er altijd online en morgen weer, op radio en TV.	4.41