Een Vandaag 🇳🇱

_id	69b5a222e260e6744b0baf2a
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6166/afspelen
datetime	2026-03-14 18:30:00
description	Het laatste nieuws en achtergronden uit binnen- en buitenland. Via het EenVandaag Opiniepanel kunnen 50.000 leden hun stem laten horen en reageren op actuele thema's.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Amsterdam schrikt wakker na explosie bij Joodse doelwitten.	88.89
1	Het geweld tegen de Joodse gemeenschap stapelt zich op.	50.36
2	Frustratie bij Russen in Nederland over de oorlog in Oekraïne.	82.68
3	En er is nieuws over de hypotheekrenteaftrek, Whitney.	14.82
7	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
9	Zo noemt burgemeester Halsema de explosie op een Joodse school in Amsterdam vannacht.	42.59
11	Maar het geweld tegen Joden blijft zich opstapelen.	8.7
12	Deze maand alleen al: brandstichting bij een synagoge in Rotterdam en een explosie bij een gebedshuis in Luik.	12.22
13	Dat is Europa, maar ook in Noord-Amerika was het raak.	8.66
17	Dit is beeld van Harekat Ashab al-Hakim een groepering die de explosie bij de Joodse school in Amsterdam opeist.	13.17
21	En dan leg je niet meteen de link dat het hier is natuurlijk.	4.04
23	In Amsterdam-Buitenveldert wordt de Joodse school al jaren streng bewaakt met camera's en marechaussee.	78.13
24	De bewaking werd aangescherpt nadat er eergisteren een aanslag op een synagoge in Rotterdam geclaimd werd door dezelfde groepering.	33.93
25	Die link leg je meteen natuurlijk als je dat 's morgens hoort.	3.53
26	En dat hoort helemaal niet, zeker niet in deze buurt.	4.21
30	Ik voel me wel minder veilig maar ik loop wel met een kippa met heel veel trots.	3.66
39	In 2024 was Michael aanwezig bij de herdenking van de aanslagen van Hamas.	16.18
43	Met al mijn respect voor de marechaussee en de politie.	3.75
44	En de burgemeester was bij mij thuis met zulke bloemen.	4.51
45	Al mijn respect, maar toch voel ik me niet angst, maar wel minder veilig.	4.23
46	De hele wereld staat een beetje in brand zeker in het hele gebeuren van Israël en Iran.	6.42
47	En dan krijg je een paar malloten die denken: Dit moeten we als tegenwicht geven.	3.81
48	Een beloofde aanslag op de Joodse wijk in Nederland.	76.04
57	Het gebeurt elke dag op de straat met spuug en vloeken over Joden.	4.93
60	Ik heb geen discriminatie tegen de Arabieren of de Palestijnen.	5.78
61	Maar toch voel ik wel heel veel haat hier in deze stad.	4.66
64	Ook in politiek Den Haag is er geschrokken gereageerd.	7.56
65	Wij vroegen justitieminister Van Weel om een reactie.	9.75
70	Nu worden er filmpjes geplaatst van aanslagen in Nederland.	44.92
71	Natuurlijk heeft OM dat in onderzoek maar op dit moment kan ik daar nog geen uitspraken over doen.	12.71
75	De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken zegt: Een golf van antisemitisme overspoelt Nederland.	89.0
77	Ik denk niet Ik denk niet dat we het nu te maken hebben met een golf van antisemitisme.	4.8
78	Maar dat antisemitisme een groot probleem is en dat de veiligheid van Joodse instellingen en burgers al jarenlang een groot en groeiend probleem is dat moge duidelijk zijn.	23.98
80	Vorig jaar hebben we daar een antisemitismeactieplan op gezet.	23.74
81	We zullen nu gaan kijken of er toch meer nodig is want dit soort incidenten willen we echt niet hebben en te allen koste voorkomen.	4.58
84	Of wordt het ook nog niveau 5 en krijgen we nog meer maatregelen?	20.03
85	Nou, ik vind dat we hier niet mee moeten leren leven.	4.16
86	We zien al jarenlang dat Joodse scholen, Joodse instellingen zwaar beveiligd worden.	66.39
87	Ik vind dat verschrikkelijk en ik kan niet wachten tot de dag dat dat niet meer nodig is.	4.05
92	Ik praat erover door met universitair docent criminologie Elanie Rodermond.	5.55
93	Dit moet door de oorlog in het Midden-Oosten komen, toch?	11.61
95	Deze gebeurtenissen zijn heel beangstigend voor een groot deel van de bevolking.	44.39
96	Het lijkt er op dit moment op dat er dingen gebeuren die het antisemitismeactieplan hebben kunnen we voorkomen.	14.36
97	Er moet gewacht worden wat de motivatie van de plegers van de misdrijven is.	4.93
98	Het aantal antisemitische incidenten stijgt al jaren.	86.54
101	Als je de scholen gaat beveiligen en de synagoges wat de laatste tijd op grote schaal gebeurt dan kun je wel het een en ander voorkomen.	26.02
103	Je ziet ogenschijnlijk losse individuen die tot actie overgaan.	21.73
106	Dan zie je dat dit soort dingen soms kunnen gebeuren.	3.76
112	We weten dat de geopolitieke situaties spanningen opleveren.	8.03
113	We hebben ook antisemitische acties gezien na de oorlog in Gaza.	82.05
117	We weten dat recent zijn familie is omgekomen bij een Israëlische aanval in Libanon.	48.29
118	Maar hoe die link precies gelegd kan worden, is onduidelijk.	4.02
119	Op sociale media gaan beelden rond van deze aanslagen.	30.08
125	Ze willen zich verzetten tegen de oorlogen richting het islamitische volk.	23.69
128	We weten helaas dat er soms ook kopieergedrag plaatsvindt.	5.38
130	Het valt niet uit te sluiten dat er meer van dit soort incidenten zullen komen.	3.83
132	Heb je nog vragen over dit onderwerp, stel ze op eenvandaag.nl/chat.	6.59
133	Jarenlang hét heilige huisje in de politiek maar afgelopen verkiezingen werd het toch een thema: de hypotheekrenteaftrek.	5.8
134	Veel partijen wilden hem afbouwen en afschaffen maar nu gaat hij ineens omhoog, Whitney.	6.83
136	Want terwijl D66 en CDA tijdens de campagne nog spraken over het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek gebeurt in het coalitieakkoord precies het tegenovergestelde.	63.41
137	Uit een doorrekening blijkt dat de aftrek licht omhoog gaat.	8.04
140	Het woord 'verhogen' is tijdens de campagne geen enkele keer gevallen.	5.97
141	Wel was er een coalitiepartij die de aftrek hoe dan ook wilde behouden.	11.42
142	Wij gaan echt niet in een kabinet stappen dat gaat morrelen aan de hypotheekrenteaftrek.	52.0
143	Wij gaan niet in een kabinet zitten dat de hypotheekrenteaftrek bij mensen thuis weg gaat halen.	77.06
144	En daar profiteren vanaf volgend jaar vooral mensen met een midden- en hoger inkomen van.	8.41
145	Kunnen we dus concluderen dat we hier hét succes van de VVD zien?	9.61
146	Ja, de VVD heeft er in de onderhandelingen alles aan gedaan om de hypotheekrenteaftrek veilig te stellen.	82.8
149	En dat is dus een nog groter succes dan gedacht nu blijkt dat de hypotheekrenteaftrek zelfs hoger wordt, bijna een procent.	42.05
150	Dat viel een oplettende econoom op toen hij nog eens goed naar de cijfers keek.	5.62
151	Ook zag hij dat de hoogste inkomens het meest profiteren van de nieuwe belastingregels.	26.77
152	Terwijl economen juist zeggen: Schaf die hypotheekrenteaftrek af.	8.72
153	Kopers trekken echt heel veel hypotheekrente af en huurders hebben veel beperkter voordeel.	84.17
154	En dat trek je wat meer gelijk als je de hypotheekrenteaftrek beperkt.	12.0
156	Het zorgt voor wat lagere huizenprijzen voor wat minder hypotheekschuld en uiteindelijk een woningmarkt die als geheel meer in balans is.	16.17
157	Komt bij dat met het behouden van de hypotheekrenteaftrek het kabinet stapels rapporten en adviezen negeert want het vergroot de kloof tussen arm en rijk.	60.64
158	Het kost de schatkist 10 tot 11 miljard per jaar en het drijft de huizenprijzen verder op.	29.15
160	Ja, zo'n regeerakkoord is natuurlijk een enorme puzzel waar allerlei onderhandelingen in zitten.	5.99
161	En de VVD heeft van tevoren in de campagne duidelijk aangegeven wat ze wel en niet wilden.	36.83
162	Het voordeel is natuurlijk als je dat soort stokpaartjes hebt en het lukt je, dat je ze daarna ook duidelijk kan claimen.	4.19
163	D66 en het CDA hebben ook van alles binnengesleept in het regeerakkoord.	37.85
164	Maar die hebben minder van die duidelijke stokpaardjes.	7.03
165	Wat ze terugkrijgen is dus niet een op een te zeggen.. Maar dit kabinet is natuurlijk een minderheidskabinet.	9.53
166	Dus hebben ze de oppositie nodig om hun plannen er doorheen te krijgen.	10.69
168	De heer Jetten heeft met zijn kabinet geen meerderheid.	22.17
172	We gaan er alles aan doen om die plannen aan te passen.	3.86
174	En dat maakt het akkoord, dus ook deze verhoogde hypotheekrenteaftrek, nog niet zeker.	23.69
175	De plannen van dit kabinet zijn natuurlijk niet in beton gegoten want over alles moet nog onderhandeld worden omdat er een meerderheid moet worden gevonden in de Tweede en in de Eerste Kamer.	14.35
176	Dus het is niet zomaar gezegd dat de situatie rondom de hypotheekrenteaftrek ook zo blijft als die nu is.	12.67
177	Afwachten dus of genoeg partijen dit een goed idee vinden.	4.13
179	De Russische invasie in Oekraïne in 2022 was bedoeld als speciale operatie en moest een paar dagen duren.	81.19
181	Van Oekraïners hier weten we dat ze willen dat de oorlog zo snel mogelijk stopt.	71.98
183	Hier kan ze gewoon optreden, maar in Rusland is ze persona non grata.	5.97
185	Het voelt in een loods in de polder even alsof we in Rusland zijn.	4.25
188	Ze komt zelf uit Rusland en woont nu in Amsterdam met haar vriend die uit Oekraïne is gevlucht.	25.59
189	De mensen hier hebben heimwee naar Rusland en zijn gefrustreerd dat er maar geen einde aan de oorlog komt.	11.32
190	Daar praat ik over verder met Hans van Koningsbrugge hoogleraar geschiedenis en politiek van Rusland.	4.42
191	We horen Oekraïner Nick net zeggen: Veel Russen zijn tegen de oorlog.	85.07
194	Maar in Rusland is het veel moeilijker om je uit te spreken.	9.88
196	En als je dat doet beland je zo vijf jaar in de cel.	23.78
197	Weten we iets over wat de bevolking van Rusland vindt van de oorlog?	16.3
199	Privé kan er iets anders gezegd worden dan publiekelijk.	4.23
200	Als je bij een staatsbedrijf werkt geef je de opinie die de staat wil en thuis zeg je wat anders.	9.08
201	Thuis zeg je misschien dat je tegen de oorlog met en op je werk kan je dat niet doen.	5.32
204	Dit zijn gevluchte Russen die zich uitspreken over de oorlog.	75.77
205	Je wordt zelfs opgepakt als je de verkeerde muziek speelt, zagen we net.	16.45
208	De overheid in Rusland is in toenemende mate bezig om de duimschroeven aan te draaien.	78.8
209	De afgelopen 10 dagen was er geen internet in Moskou.	37.51
210	Overigens wordt er dan geklaagd niet vanwege de oorlog, maar vanwege dit concrete punt.	10.75
211	Vanaf 1 april zal er geen Telegram meer zijn in Rusland de meest populaire app.	75.59
215	U zegt dus eigenlijk dat we te weinig weten over hoe de Russen naar de oorlog kijken.	18.14
219	Het is een mozaïek en ook een intergenerationele verschil.	5.45
220	De oudere generatie is meer geneigd om de staat te volgen dan de jongere.	88.36
223	Er zijn mensen die verbanden leggen met de Tweede Wereldoorlog precies zoals de staat wil.	8.24
224	Jongeren hebben vaker toegang gehad tot sociale media.	90.27
226	En zijn jongeren op universiteiten en hun punten niet halen.	81.85
227	Dan wordt er gezegd: als je in dienst gaat kun je toch je studiepunten halen.	14.35
230	Zegt de lengte van de oorlog nog iets over de publieke opinie van de mensen in Rusland?	27.18
232	Maar de link met de oorlog is een ander verhaal want dat is te gevaarlijk.	6.32
233	En de overheid wil nu een app invoeren die alles registreert.	45.7
235	Is er een moment waarop de Russen zich wel tegen Poetin zouden durven keren?	9.85
237	Je ziet vaak een vergelijking met de tijd van Gorbatsjov en Afghanistan.	7.83
243	Dan trekt men zich terug in de datsja of familieverbanden of men gaat paddenstoelen zoeken.	3.8
245	Toen was er in sommige jaren en een enorme inflatie.	12.45
249	Deze week is het tachtig jaar geleden dat de eerste Nederlandse soldaten naar Nederlands-Indië werden gestuurd.	40.09
250	Ze dachten daar na de Tweede Wereldoorlog de orde te gaan bewaren, maar kwamen in een nieuwe oorlog terecht.	7.81
251	En toen ze terugkwamen, wilden ze daar eigenlijk niets over kwijt.	3.95
252	Ik denk dat er honderdduizenden kinderen zijn die een zelfde verhaal hebben als ik.	4.07
253	Die ook zo'n zwijgende vader hebben geërfd die nooit wilde praten over Indonesië.	9.83
255	Ik denk dat geen enkel mens beter uit zo'n oorlog komt.	5.27
256	Je hebt daar toch hele gruwelijke dingen meegemaakt die je met je meedraagt.	4.49
257	En hij heeft nooit over die gebeurtenissen willen vertellen.	3.96
258	Ik denk dat hij misschien ook niet erover kon vertellen omdat het gewoon deels te erg was.	3.96
259	En misschien ook wel omdat hij ons dat verhaal wilde besparen.	4.78
260	Hij komt regelmatig in de archieven, want Martin Hendriksma schrijft graag over historische gebeurtenissen.	5.4
263	Maar dit keer is het een persoonlijke zoektocht geworden.	3.44
267	Wat heb je nou zojuist in ontvangst genomen, Martin?	4.81
268	Allemaal verslagen van commandanten van de tijd dat mijn vader in Nederlands-Indië zat.	4.66
269	Dit zijn de verslagen van de commandant van compagnie K waar mijn vader bij aangesloten was.	5.77
270	Dan lees je bijvoorbeeld hier: Twee man die bezig waren met het aanplakken van Merdeka-papieren doodgeschoten.	63.41
273	Een aantal vluchtende personen, naar schatting ongeveer 40, neergelegd.	9.6
280	De Japanners, die Nederlands-Indië hebben bezet, zijn verslagen.	10.52
281	Nederland, zelf net van de Duitsers bevrijd, wil zo snel mogelijk weer de heerschappij over zijn kolonie terug.	66.45
282	Maar de Indonesiërs roepen de onafhankelijkheid uit.	16.85
283	Vanaf maart 1946 tot eind 1949 worden 160.000 Nederlandse soldaten, het grootste deel dienstplichtig naar Indonesië gestuurd.	21.14
285	Maar het worden 'politionele acties' tegen guerrillastrijders en de bevolking.	22.44
286	100.000 Indonesiërs komen om en het Nederlands leger verliest ruim 4.500 mensen.	89.84
287	Je moet ervan uitgaan dat een heel groot gedeelte van die militairen uiteindelijk niet heel veel zelf meegemaakt hebben.	4.7
288	En dan bedoel ik ook 'meegedaan hebben aan geweld' en misschien ook daar meer van hebben gehoord dan gezien.	4.32
289	Maar een deel heeft dat natuurlijk allemaal wel meegemaakt.	3.87
290	En heeft zich daar waarschijnlijk in die tijd toch ook wel vragen bij gesteld.	4.33
291	Dan kom je terug in Nederland in een omgeving die niks weet, maar vaak ook niks wil weten.	5.64
293	En er is vaak gezegd: Veteranen praten alleen maar over nare ervaring met elkaar.	36.25
294	Dan krijg je dat fenomeen van die zwijgende vaders.	4.52
296	En wat ik er bijzonder aan vind is dat hier alle plaatsnamen in genoteerd staan waar hij gelegerd is geweest.	3.57
297	Dus ik kon zo zijn hele route over Oost-Java volgen.	3.92
300	Ik vind het lastig om hem te laten zien, ja omdat ik liever niet heb dat mensen mijn boek lezen alsof dat alleen maar over mijn vader zou gaan.	4.11
302	De afgelopen jaren, zegt historicus Gert Oostindie wordt er veel meer gesproken over de oorlog in Nederlands-Indië dan daarvoor.	18.67
304	Maar het grote trauma ligt natuurlijk in Indonesië.	15.43
305	Er zijn waarschijnlijk in de orde van honderdduizend Indonesiërs gestorven door Nederlands oorlogsgeweld.	88.46
306	Vanuit een Nederlands perspectief is het pijnlijk om te moeten zien dat een land dat graag zichzelf ziet als wij voeren geen oorlogen, wij zijn tolerant, wij zijn progressief in feite daar, en dat is die hele koloniale geschiedenis voortdurend gewelddadige oorlogen heeft gevoerd.	9.55
307	En die Nederlandse dienstplichtigen die daarin betrokken werden wilden dat niet, zochten dat niet.	23.33
309	Het zwijgen, de schaamte en de pijn ze komen goed in beeld in de documentaire Brieven aan Hueting.	10.64
310	Daarin spreekt Maarten Hidskes zoon van een Indië-veteraan die mensen heeft doodgeschoten in Indonesië met nazaten van de slachtoffers.	46.04
311	Heb je ook gevraagd eventueel: Pa, heb jij daar dingen gedaan die het daglicht niet kunnen verdragen?	6.0
314	Nee, als zoon, als je kijkt naar je vader kun je dat nooit bij je vader voorstellen.	7.49
316	En dat geldt zeker ook voor mij en voor mijn vader.	3.79
317	Ik heb me nooit kunnen voorstellen dat dat aan de hand was en dus ook nooit die vraag gesteld.	3.82
318	Is dat een gebrek aan kennis of gewoon, het is je pa?	7.92
319	Het is je pa, het is je pa. En wat voor les kun je hier nou uit trekken wat betreft traumaverwerking?	9.26
320	Je hoort toch in alle verhalen over trauma's terug dat mensen hun verhaal moeten kunnen doen.	6.35
321	Zo snel mogelijk nadat ze het trauma hebben opgelopen.	5.64
324	Nee, maar als wij dus nu weer in Europa misschien richting een nieuwe oorlog gaan als er soldaten worden uitgezonden is het juist van belang dat die meteen na terugkomst wel dat verhaal kunnen vertellen.	7.36
326	Ja, maar ik denk ook dat nieuwe generaties die verhalen zullen blijven opzoeken.	4.09
328	In nieuwsgierigheid, in je familieverleden en ook in mensen die bereid zijn om die verhalen uit te zoeken en vervolgens te serveren.	3.64