Een Vandaag 🇳🇱

_id	69bd88ca5a3cec21586120d5
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6165/afspelen
datetime	2026-03-20 18:30:00
description	Grote energiecrisis gaat ons allemaal raken * Neergeschoten agent in Schoonhoven had kritiek op het Iraanse regime * Europa werkt aan een eigen raketschild

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Grootste energiecrisis ooit door oorlog in Midden-Oosten.	87.3
3	We hebben onze luchtverdediging de afgelopen dertig jaar ernstig verwaarloosd.	68.82
7	En was de moordaanslag op een medewerker van de politie gisteren het werk van het Iraanse regime?	23.5
10	Wat betekent dat voor andere Iraniërs in Nederland?	9.32
13	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	We staan aan de vooravond van de grootste energiecrisis ooit.	78.65
15	Daarvoor waarschuwt het internationale energie agentschap.	40.15
16	Landen en huishoudens wordt geadviseerd maatregelen te nemen om de gevolgen zo veel mogelijk te beperken.	9.58
23	Met de aanvallen op de gasvelden en olieinstallaties in het Midden-Oosten schieten de energieprijzen alweer omhoog.	82.2
24	En het is nog niet de oliecrisis van de jaren zeventig maar wel is het internationale advies: doe zuinigjes aan.	36.66
25	Dus we moeten langzamer, rustiger, minder rijden airco uit, cruise control aan, raampje dicht.	9.82
28	Vlak over de grens staat het al dagen helemaal vol.	17.6
31	Nederlanders die goedkoper willen tanken tot grote ergernis van de Belgen.	86.5
34	Je moet eens opschieten, verdomme, het is bijna donker.	3.85
39	Het is wel vervelend voor de Belgen natuurlijk want het is altijd zo vol hier, maar het is wel voordeliger voor ons.	5.0
40	Want in Nederland is het al 2,31 euro bij ons in Roosendaal.	16.66
47	Wij zijn zo op en neer dus dan is het rendabel om voor één tank op en neer te gaan.	5.32
48	Het geweld in het Midden-Oosten voelen we nu dus aan de pomp maar daar blijft het waarschijnlijk niet bij.	14.95
49	We gaan het uiteindelijk ook aan de energieprijzen merken voor thuis.	4.78
50	En we gaan het uiteindelijk merken, dat is misschien nog wel erger in de inflatie.	4.77
51	Uiteindelijk werken hoge energieprijzen door in zo ongeveer alles, dus als dit lang duurt en het wordt inderdaad die ergste energiecrisis die we tot nu toe ooit gehad hebben dan gaan we er allemaal voor betalen in zo ongeveer alles.	19.29
52	Vandaag gaf het Internationale Energie Agentschap tips om zelf de kosten te drukken.	17.1
55	Mijn vrouw en ik zijn daar gisteren mee begonnen al voordat het IEA daarmee kwam.	5.52
60	Auto delen, zo is er een hele rits aan maatregelen.	9.54
63	We zijn natuurlijk bezig in Europa met name om van fossiele energie af te komen, dat is denk ik goed.	29.78
64	Dat is vooral ingezet om klimaatverandering tegen te gaan.	21.71
65	Wat we alleen gedaan hebben in Europa, en zeker in Nederland was dat we onze fossiele energiewinning die we zelf hadden al hebben afgebouwd voordat we genoeg groene energie hadden.	51.49
66	Een beetje de oude schoenen weggooien voordat je nieuwe hebt.	3.9
67	Dat maakt wel dat de situatie nu ook hier ernstiger is dan die had moeten zijn.	4.86
72	Het kabinet staat achter 't advies van het energie-agentschap maar neemt zelf nog geen maatregelen.	46.09
73	Ik denk dat iedereen die op dit moment moet afrekenen bij de benzinepomp of die rekeningen moet betalen waar energiekosten in zitten dat die echt zich nog eens achter de oren krabt, van: Kan ik keuzes maken waarmee ik die rekening naar beneden krijg?	8.44
74	En ik raad mensen ook aan, ook bedrijven, om op die manier na te denken.	3.5
75	Omdat je daarmee namelijk het heft in eigen handen houdt.	6.34
78	Het kabinet neemt niet officieel daarover nu een positie in maar ik denk dat mensen heel goed kunnen kijken naar hun eigen portemonnee en kunnen denken, wat zou ik kunnen doen om voor mij de kosten binnen de hand te houden.	5.69
79	En als kabinet bereiden we ons natuurlijk ook goed voor op als deze crisis nog langer gaat duren, waar de IEA ook voor waarschuwt hoe we dan ervoor kunnen zorgen dat we heel gericht mensen ondersteunen die dat het hardste nodig hebben.	28.05
80	Omdat het natuurlijk ook veel belastinggeld kost wat we weer ergens anders moeten ophalen.	5.67
81	Heb je nog vragen over dit onderwerp dan kun je terecht bij mijn collega's via 1v.nl/chat.	4.68
82	De schrik zit er goed in bij de Iraanse gemeenschap in Nederland na de schietpartij op een politiemedewerker van Iraanse afkomst.	30.35
83	Moeten Iraniërs in Nederland zich zorgen maken, Whitney?	11.94
85	Zeker nu er steeds meer informatie naar buiten komt over het slachtoffer.	4.78
86	We weten nu dat deze politiemedewerker werkzaam was op de ICT-afdeling, vader is en zich op sociale media fel uitspreekt tegen het Iraanse regime.	25.61
87	Bewijs dat Iran achter het schietincident zit is er nog niet.	30.47
88	Maar alleen al die mogelijkheid leidt tot serieuze maatregelen.	3.79
89	We hebben we wel gedacht, mocht dat ermee te maken hebben dat heeft dat mogelijk impact op anderen en daarom hebben we daarover vergaderd en veiligheidsmaatregelen genomen waar nodig.	6.19
90	De vraag is: hoe goed kun je Iraniërs in Nederland eigenlijk beschermen?	43.71
91	Maar eerst: als Iran hier inderdaad achter zit hoe kan die macht dan zó ver reiken?	17.24
93	Het zou niet voor het eerst zijn dat Iraanse dissidenten in Nederland worden neergeschoten.	24.29
94	In 2015 en 2017 werden twee Iraniërs vermoord in Almere en Den Haag.	52.82
95	Ze hebben een netwerk dat ze hier onderhouden Beide slachtoffers waren actief in organisaties die strijden tegen het Iraanse regime soms ook met terreuracties in Iran Ook de Iraanse journalist en mensenrechtenactivist Tahmasbi is een doelwit.	13.75
96	Hij krijgt zo veel doodsbedreigingen uit Iran dat hij hier in Nederland een alarmknop kreeg.	36.64
97	Zo kon hij twee jaar geleden een aanslag op zijn leven voorkomen.	10.34
100	Onderzoeksplatform Investico sprak twee jaar geleden met Iraanse dissidenten die een ander beeld schetsen.	23.17
103	Zo levert het herhaaldelijk melden van bedreiginge weinig op en krijgen ze nauwelijks bescherming.	25.35
104	Bovendien gaat Iran op een geraffineerde manier te werk.	8.2
105	Het regime huurt mensen in, bijvoorbeeld uit de Nederlandse georganiseerde misdaad.	69.77
107	En dus kun je je afvragen, I het überhaupt mogelijk om Iraniërs in Nederland goed te beschermen?	34.01
108	Deels kan het om maatregelen gaan die zichtbaar zijn deels ook om onzichtbare maatregelen.	4.97
109	Maar wel heel belangrijk om te beseffen met elkaar het is onmogelijk om iedereen te beveiligen die kritisch is op Iran, dat zijn veel te veel mensen.	9.67
110	De politie vermoedt dat de dader is gevlucht in een Toyota Yaris en roept mensen die iets gezien hebben op zich te melden.	70.26
111	Israël heeft een Iron Dome, Amerika bouwt een Golden Dome een luchtverdedigingsschild tegen drones en raketten.	64.01
112	De roep om ook voor Europa zo'n schild te bouwen klinkt steeds luider.	4.9
113	We hebben onze luchtverdediging de afgelopen 30 jaar ernstig verwaarloosd.	88.68
115	Want als je kijkt hoe we er nu voor staan wat is dan het eerlijke verhaal?	5.62
119	Inmiddels zien we ook in het Midden-Oosten wat het betekent als verdedigen tegen luchtaanvallen niet lukt.	58.58
121	Dit is de Nederlandse vestiging van Thales defensiegigant uit Frankrijk.	9.44
122	Hier bouwen ze aan dat wat de 'iron dome' van Europa moet worden.	6.31
125	Medium range, iets verder weg, heb je het meer over raketten.	11.6
127	En als je je wilt verdedigen, moet je alle drie doen.	3.84
128	Dus je hebt verschillende systemen nodig om je tegen een heel scala aan dreigingen te verdedigen.	4.41
129	Dit is het kroonjuwiel van Hengelo, de Smart L. Dat is een radarsysteem dat 2000 kilometer om zich heen kan kijken en daarmee net zoveel data genereert als heel Nederland nodig heeft om tegelijkertijd te kunnen netflixen.	9.14
131	Een gedetailleerd overzicht van het luchtruim waarop dreiging direct zichtbaar wordt.	15.48
133	Het is een belangrijke schakel in de SkyDefender een gelaagd systeem dat drones, kruisraketten en zelfs hypersonische wapens moet kunnen uitschakelen.	41.88
134	Een mix van radar en raketten die razendsnel reageren met behulp van kunstmatige intelligentie.	6.67
135	Want als de vijand heel veel projectielen tegelijkertijd op je afstuurt krijgen de computers die zo'n schild aansturen het moeilijk.	20.09
136	Dat is eigenlijk het hele punt, dat zie je in Oekraïne ook.	8.61
137	Dus de rekenkracht van die computer, die beperkt is.	4.77
139	Als je dat besluitvormingsproces weet te versnellen dan kun je dat verzadigingsmoment uitstellen.	5.93
145	Het Franse Thales wil ons dus wel zo'n schild verkopen, maar de Italianen ook.	15.67
146	Vorige week presenteert het Italiaanse bedrijf Leonardo hun systeem: de Michelangelo Dome.	16.34
147	Thales is wel een multinational, maar in feite een Frans bedrijf.	14.35
149	Dan heb je ook nog een Duits initiatief dat is vooral gericht op de Duitse industrie.	9.67
150	En dat is tegelijkertijd ons zwaktepunt in Europa dat die industrieën elkaar beconcureren in plaats van dat ze samenwerken.	10.62
151	De industrie ziet natuurlijk brood in zo'n defensieprobleem.	21.09
152	Dus die zullen aan alle kanten proberen te laten zien dat ze dit het beste kunnen doen.	3.93
154	Er wordt hier heel erg stevig gediscussieerd over de vraag moeten we onszelf verplichten om boodschappen te doen voor defensie in Europa zelf?	56.69
155	Dat willen de Fransen heel graag, je begrijpt dus ook wel waarom want die hebben een stevige defensieindustrie.	6.85
156	Ieder heeft een ander belang in hoe die markt in elkaar zit dan het belang is niet altijd het beschermen van je burgers.	5.29
157	Het is ook het beschermen van je industrie, van je eigen kiezers.	12.75
158	Europa koopt niets van ons, het zijn de landen die van ons kopen.	21.13
160	Omdat alle politici ook vragen om het geld lokaal te besteden.	36.15
162	Ook wij verhogen ons defensiebudget want we gaan geen Nederland willen besteden.	73.16
166	Met Rearm Europe mobiliseerde de Europese Commissie al een fiks bedrag.	8.45
168	Een Iron Dome kost echt wel een paar honderd miljard.	28.98
170	Dan heb je dus al het grootste deel van die 800 miljard op.	23.21
173	Die ziet nog, voor de slimme radar van Thales dat waarneemt waar de lancering van bijvoorbeeld een raket precies plaatsvindt.	17.57
175	Dat is wel een belangrijk voordeel van het Amerikaanse systeem.	5.45
177	En de vraag is natuurlijk, stel dat je een Europees systeem koopt en je hebt nog niet van die infraroodsatellieten zou je dan ook mogen samenwerken met die Amerikaanse infraroodsatellieten?	27.41
181	Maar als je niks hebt en de dreiging is zodanig dat je toch vindt dat je iets moet doen?	8.92
182	Veel haken en ogen dus aan zo'n Europees raketschild.	4.1
183	Uiteindelijk is deelname aan zo'n project een politiek besluit.	6.1
185	Ik ken alle details nog niet maar wij kijken zeker met veel interesse naar initiatieven zoals deze.	3.76
187	Op dit moment zijn we bezig met de defensienote maken, inclusief het bestedingsplan.	5.52
188	En dat is eigenlijk van: joh, wat voor krijgsmacht willen wij zien rond 2030?	12.24
191	Op dit moment zijn we die legpuzzel aan het leggen maar we zijn inderdaad wel nadrukkelijk naar de luchtverdediging aan het kijken.	4.45
192	We hebben bijvoorbeeld aan het begin van de oorlog in Oekraïne een deel van onze Patriot-raketten en systemen geschonken naar Oekraïne, met goede redenen.	52.59
193	Nieuwe bestellingen geplaatst, alleen daar is het op dit moment nog op wachten.	3.77
194	En dat is wel zorgelijk, omdat we natuurlijk ook zien dat de oorlog in het Midden-Oosten ook weer voor zorgt dat er weer extra vraag naar diezelfde Patriot-raketten komen dus dat het aantal landen dat daar om vraagt heel hard aan het groeien is op dit moment.	32.91
195	Hebben we niet te enthousiast als Nederland dingen weggegeven?	11.66
196	Nee, ik denk dat wij met hele goede redenen destijds materieel aan Oekraïne hebben geschonken.	6.57
197	Want we moeten ook beseffen dat de oorlog van Oekraïne, de strijd van Oekraïne tegen Rusland ook een strijd voor onze waarden en onze vrijheden is.	8.23
199	Ik denk tegelijkertijd dat dit opnieuw ons leert dat we ook veel creatiever moeten gaan kijken naar onze eigen Europese industriële capaciteit.	5.18
201	Zodat we niet nog afhankelijker worden van wapensystemen of munitievoorraden van andere continenten.	6.1
202	Want die balans is op dit moment wel vrij ongezond.	7.54
205	Hier nu de NOS met het gesprek met minister-president Jetten.	8.85