Een Vandaag 🇳🇱

_id	69fb73918dfbffbdb42d7ca0
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6246/afspelen
datetime	2026-05-06 18:30:00
description	Hantavirus op Hondius-cruise: moeten we ons zorgen maken om een pandemie? * Is ons belastingstelsel nog wel eerlijk? * Weginspecteurs krijgen te maken met agressie en worden aangereden, ook Ivar maakt het mee * Dit jaar spoelen extra veel walvisachtigen aan: SOS Dolfijn heeft het er druk mee

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Een waarschijnljk besmet bemanningslid van het cruise-schip Hondius komt naar Leiden.	39.96
1	Een speciaal medisch team van 30 mensen staat klaar in het LUMC.	9.43
2	Verkeers-inspecteurs doen hun werk met gevaar voor eigen leven.	71.08
3	Op dat moment schiet er een OV-mast dat is zeg maar zo'n lantaarnpaal die schiet zo voor mijn auto voorbij, met nog een auto er achteraan.	12.07
4	En ook in Nederland worden de rijkste mensen steeds rijker en de belasting helpt ze een handje.	76.79
6	Dat heeft alles te maken met hoe je je geld verdient met vermogen of met werk.	8.42
9	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond, in het Leids Universitair Medisch Centrum bereiden ze zich voor op de komst van een bemanningslid van het cruise-schip Hondius.	6.18
11	Het ziekenhuis heeft daarvoor een speciale afdeling ingericht.	7.83
13	En het hangt natuurlijk een beetje vanaf of het een IC-patiënt gaat worden of een minder zieke patiënt, maar voor beide gevallen staan wij klaar.	4.01
14	Een Nederlands en een Britse patiënt zijn onderweg naar Nederland met een medische evacuatievlucht.	87.57
15	Ze hebben dringend medische zorg nodig en het Leids Universitair Medisch Centrum gaat één van hen waarschijnlijk behandelen.	11.59
16	Voor ons is nog niet duidelijk welke patiënt gaat komen en hoe ernstig ziek die is.	18.18
17	Is het wel duidelijk dat er een patiënt gaat komen?	7.58
19	Het zou gaan om twee bemanningsleden van de MS Hondius.	13.33
20	Het cruiseschip dat nu al een paar dagen voor de kust van de Kaapverdische eilanden ligt.	8.1
21	Bij het LUMC zijn ze nog niet bekend met infecties door het hantavirus.	66.59
22	Dit specifieke virus hebben we hier nog nooit in het LUMC gehad.	36.56
23	Maar je kan natuurlijk virussen ook wel indelen in hoe worden ze overgedragen van persoon op persoon en hoe groot is de kans daarop.	50.18
25	Het RIVM coördineert waar patiënten uiteindelijk terechtkomen.	61.94
27	We hebben ervaring met andere ernstige infectieziekten.	37.47
30	Dus daarom hebben wij ons al meteen beschikbaar gesteld om een patiënt over te nemen als ze naar Nederland zouden komen.	4.8
31	Een patiënt met een besmettelijke ziekte door een relatief onbekend virus.	90.1
32	Dat betekent ook dat het ziekenhuis ingrijpende maatregelen moet nemen zoals we die nog kennen uit de coronatijd.	11.65
36	Dat zijn teams van verpleegkundigen, teams van artsen.	6.06
37	Die kunnen natuurlijk niet 24 uur per 24 uur aanstaan.	5.38
39	Dus je hebt altijd getrainde teams nodig om zoiets te kunnen doen.	4.59
41	Eigenlijk is het gewoon een patiëntkamer maar er zit een sluis aan de voorkant.	4.39
42	Dus je gaat door twee deuren voordat je bij de patiënt komt.	16.85
43	En in die gang naar de patiënt moet je natuurlijk ook verkleden als je erin gaat en weer uitkleden als je eruit gaat.	5.28
44	Dus het moeten eigenlijk ook wel relatief ruime kamers zijn.	4.43
45	Drie mensen die aan boord waren van het cruiseschip zijn overleden door het hantavirus.	88.98
46	Hoe ziek de patiënt is die nu naar het LUMC komt, is nog niet duidelijk.	76.3
47	Als hij een relatief milde ziekte heeft en we verwachten dat het niet gaat verslechteren zou hij naar de gewone verpleegafdeling kunnen, wel in zo'n kamer uiteraard.	6.35
48	Als we denken dat dit wel eens zou gaan verslechteren, dan nemen we geen risico.	4.31
50	Eigenlijk maken mensen zich hier geen zorgen over, omdat ze goed getraind zijn en ze weten dus heel goed hoe ze zichzelf moeten beschermen.	5.98
51	Dus voor ons is het niet daily business maar wel een manier waarop wij patiënten moeten kunnen opvangen.	4.36
52	Marjolein Kikkert, viroloog LUMC, één patient komt dus waarschijnlijk bij u in dit ziekenhuis.	27.04
53	De andere reizigers op het cruiseschip wil de Spaanse minister direct naar huis sturen.	12.8
56	Want die zijn op dat schip geweest met mensen die er duidelijk een hebben gehad.	4.83
58	En bij dit virus duurt het even tot er symptomen ontstaan.	61.06
60	Dus tussen die mensen op dat schip kunnen mogelijk mensen zitten die besmet zijn.	56.13
62	In elk geval moeten ze afgeschermd worden van de rest van de bevolking.	5.24
65	Je kunt ze ook veilig verplaatsen, met speciale vluchten.	14.24
66	Want op zich is de besmettingskans tussen mensen voor dit virus niet erg hoog.	54.67
71	Het veroorzaakt een paar 1000 infecties per jaar over de wereld.	62.25
72	Maar is heel anders dan het covid virus dat helemaal nieuw was voor mensen.	12.17
73	En dit virus loop je op via uitwerpselen en speeksel van knaagdieren.	90.04
76	Het is bekend dat deze variant soms van mens op mens overdraagbaar is.	7.94
78	Dus heel anders dan bij het coronavirus, dat gemakkelijk oversprong.	6.03
79	Dat virus kon wel transformeren, en werd makkelijker overdraagbaar.	24.14
80	Neemt de Nederlandse regering Viersen wel serieus genoeg?	11.92
82	Met alle maatregelen om mensen veilig te behandelen.	7.58
85	We worden als mensheid in die zin constant bedreigd.	15.38
86	Ondanks het feit dat een echt ernstig probleem als de coronapandemie heel klein is.	7.16
88	En met hoe meer we zijn, hoe groter de impact wordt.	4.53
89	Dan is de beslissing om er weinig aandacht aan te besteden niet verstandig.	4.07
90	Want we willen ons als mensheid toch beschermen tegen zulke gevaren.	6.23
93	Ja, ik snap dat het een dilemma is, omdat het onvoorspelbaar is.	4.17
95	Je verzekert je ook tegen brand, terwijl de kans klein is.	69.86
97	En u blijft voor de chat - dus als je vragen hebt over dit virus, ga dan naar eenvandaag.nl/chat.	5.39
98	Weg-inspecteurs - de mensen die na ongevallen op de snelweg afzettingen neerzetten riskeren op het asfalt hun eigen leven.	90.19
99	Want steeds vaker negeren automobilisten afzettingen en rode kruizen of zij rijden zelfs op de weginspecteurs in.	83.91
105	Ik kreeg van de politie door dat er eentje niet zou starten.	9.41
113	Elke werkdag helpt hij mensen langs de kant van de weg en gaat hij om met de gevaren die daarbij komen kijken.	4.37
116	Ja, voornamelijk als je uitstapt op de snelweg al is het op de vluchtstrook.	9.05
117	En helemaal op de rijbaan, dus een geopende rijstrook.	3.69
118	En voornamelijk als je aan de achterzijde of eigenlijk voor je voertuig de verkeerskegels moet pakken om een afzetting te plaatsen.	5.36
120	Dat het werk van een weginspecteur gevaarlijk is, is bekend.	66.54
121	Maar de laatste jaren neemt het aantal ongelukken toe blijkt uit cijfers van Rijkswaterstaat.	59.2
122	In 2025 werd er 16 keer ingereden op een auto van een weginspecteur.	14.4
123	Werd 38 keer een pijlwagen of botsabsorber geraakt.	37.52
124	En werd meer dan 5500 keer een procesverbaal uitgeschreven voor het negeren van een rood kruis.	8.94
125	En de eerste maanden van dit jaar laten zien dat ook de agressie tegen weginspecteurs zwaar toeneemt.	57.83
126	Wij zien een landelijke trend dat de cijfers van het aantal aanrijdingen voor auto's van weginspecteurs en botspijlauto's gewoon met het jaar meer toenemen.	87.67
127	En ook zien we dat de meldingen die medewerkers maken over incidenten dat dat ook met het jaar steeds verder toeneemt.	6.52
132	Maar hetgene wat zich meldt, is vaak echt wel het ernstige verhaal.	4.74
133	Dus dat wil zeggen dat eigenlijk de dubbeling dat is het topje van de ijsberg.	4.08
134	En alles wat daarnaast nog is wat ze ook moeten meemaken, zoals een middelvinger of schelden dat wordt allemaal niet gemeld.	3.84
135	Agressie, auto's die afzettingen en rode kruizen negeren.	90.87
137	De situatie die me nog wel bij is gebleven is dat ik gewoon op de vluchtstrook stond.	3.58
138	En op dat moment schiet er gewoon een OV-mast dat is zeg maar zo'n lantaarnpaal die schiet zo vol mijn auto voorbij, met nog een auto erachteraan.	7.22
142	Ook weginspecteur Ivar ziet zelfs in de drie jaar dat hij dit werk doet een veranderende werkomgeving.	8.88
143	Vorig jaar moest ik na een ongeval de weg afsluiten, de hoofdrijbaan, om alles de afrit af te sturen.	4.19
144	En bij het aangeven aan de weggebruikers dat ze de afrit konden pakken kwam er een automobilist aan, en die knalde tegen mijn auto aan.	33.99
145	Waardoor hij daarna tegen een andere auto aan klapte en daarna de file indook en daar tot stilstand is gekomen.	5.1
146	En die man bleek uiteindelijk onder invloed te zijn van alcohol en drugs.	79.77
147	Maar niet alleen alcohol en drugs maken het verkeer gevaarlijker.	88.9
148	Automobilisten zijn veel minder gefocust tegenwoordig.	88.0
149	Ze zijn niet meer bezig met het opletten wat ze moeten doen.	4.01
150	Ze zijn veel meer bezig met andere dingen dan opletten met wat er voor hen gebeurt.	4.57
151	Even een telefoontje, een appje sturen zoeken naar spullen in de auto.	10.17
152	Dat merk je wel, dat ze niet meer scherp zijn achter het stuur.	4.14
153	Ik snap best dat mensen soms gefrustreerd kunnen zijn omdat het niet altijd uit te leggen is waarom wij onze voertuigen op een bepaalde manier hebben geplaatst of dat er ook rijstroken zijn afgekruist.	7.33
154	Maar ik denk wel dat de mensen ervan uit kunnen gaan dat wij onze stinkende best doen en niet onnodig kruizen juist laten staan of onnodig ons voertuig op de weg plaatsen.	6.05
164	En op sommige plekken ben je gewoon extra alert omdat je daar soms geen signalering hebt in de zin van dat er geen kruizen boven de weg hangen.	5.85
165	Of er is geen verlichting, dus dan sta je midden in het donker.	4.32
166	Dus dan ben je nog scherper omdat je weet dat het verkeer nog steeds naar je toe komt en niet ziet dat ze een baan moeten opschuiven.	4.28
168	Het verkeer komt ook nog aardig hard aanrijden, hè?	8.01
171	Nou ja, meestal het vrachtverkeer moet ik zeggen let dan wel op bij filevorming.	9.26
173	Vaak zijn er wel automatische remsystemen dus dan zag je net, misschien wel gezien dat het net op tijd goed ging.	7.12
174	Maar je kan je voorstellen dat als een vrachtwagen op een personenauto klapt of een personenauto tussen twee vrachtwagens zit daar wordt niemand knapper van.	14.98
176	Let gewoon op op het moment dat er een kruis boven de weg staat dat je die hanteert om een baan op te schuiven.	4.17
177	De snelheden die boven de weg hangen van 70 of 90 kilometer per uur, dat ze die ook gewoon hanteren.	26.33
178	En dat wij gewoon ons werk normaal konden doen zonder dat wij of worden aangereden of dat er gevaarlijke situaties zijn dat je weg moet springen voor weggebruikers die niet opletten.	9.95
179	Dat ze zich gewoon bezighouden met het autorijden, zoals het hoort.	5.55
180	In de studio Stijn Smeulders, gedeputeerde van de provincie Noord-Brabant, welkom.	5.14
182	Zeker, de laatste jaren zien we ook in Brabant dat er een toenemende mate geweld tegenweginspecteurs wordt gebruikt.	76.68
183	Vorig jaar hebben we daar al nadrukkelijk aandacht voor gevraagd.	3.96
184	U heeft zelfs drie keer aangifte gedaan vorig jaar.	9.72
186	Vorig jaar zijn we begonnen omdat standaard te doen.	4.3
188	Dit zijn hulpverleners, net als politie of brandweer.	33.73
192	Berustende auto's van weginspecteurs nu uit met camera's.	89.65
194	Laatst hadden we een incident met een wielrenner die agressief deed.	36.01
204	Mensen zijn in het verkeer vaak met hun telefoon bezig.	86.34
210	Uit onderzoek blijkt dat de manier waarop we in Nederland belasting heffen ervoor zorgt dat de verschillen tussen rijk en arm groter worden.	90.86
212	Ja, op papier ziet ons belastingstelsel er zo uit: wie meer verdient, betaalt ook meer belasting.	46.73
213	Maar volgens het Centraal Planburaeu werkt dat in de praktijk niet altijd zo.	17.02
214	De hoogste inkomens betalen relatief soms juist minder belasting.	56.15
215	En daarom heet dit nieuwe rapport ook 'De hoogste bomen vangen minder wind'.	29.55
216	De vraag is daarom: hoe maak je het verschil tussen arm en rijk kleiner?	13.02
217	Maar eerst naar hoe dit nieuws ons vanochtend bereikte.	3.65
218	We zien dus vooral dat het hoogste procent inkomens erop vooruit is gegaan.	20.02
219	En dat komt vooral omdat ze voor een groot deel winstinkomen hebben.	12.88
221	En dat heeft zich de afgelopen decennia veel gunstiger ontwikkeld dan inkomen van werknemers en ambtenaren.	10.1
222	De absolute top: de rijkste 0,01 procent van Nederland zag hun koopkracht tussen 2011 en 2019 zelfs met zo'n 70 procent toenemen.	88.77
223	Bij de rest van Nederland ging het gemiddeld maar om een stijging van 4 tot 8 procent.	26.34
224	Hoe kan het dat de rijkste Nederlanders het meest profiteren?	28.92
225	Een deel van de verklaring zit in ons belastingstelsel.	37.84
226	We hebben in ons belastingstelsel te maken met regelingen die er bijvoorbeeld voor zorgen dat je uitstel van belasting kan aanvragen of dat je te maken hebt met aftrekposten.	65.97
227	En voor mensen die meer vermogen hebben, is er meer ruimte om daarvan te profiteren.	4.27
228	Wie een koophuis heeft, aandelen bezit of inkomsten haalt uit beleggingen en bedrijven zag dat vermogen de afgelopen jaren daardoor vaak sneller groeien dan wie maandelijks alleen een salaris krijgt uitgekeerd of in een huurhuis woont.	70.0
229	En zo ontstaat volgens het CPB een kloof: tussen mensen die vooral leven van werk, en mensen die verdienen aan bezit.	17.26
237	Maar veel babyboomers zoeken ook manieren om hun geld zo voordelig mogelijk door te geven aan hun kinderen en zo minder erfbelasting te betalen.	79.51
238	Daardoor blijft vermogen vaker binnen dezelfde families en dat kan gevolgen hebben voor de kansen van anderen.	21.24
239	Het kan wel zo zijn dat andere mensen steeds minder financiële mogelijkheden hebben waardoor ze zich ook minder kunnen ontwikkelen.	11.04
240	Bijvoorbeeld dat men direct maar gaat werken omdat er inkomen in het huishouden nodig is en men bijvoorbeeld niet gaat studeren.	30.6
241	Dus uiteindelijk kan dat slecht voor de economie uitpakken.	11.43
243	Volgens fiscalist Reinier Kooiman door alle belastingen af te schaffen en te vervangen door één nieuwe belasting.	11.96
244	Een ideale verdeling van de lasten, dat is natuurlijk een verdeling die gebaseerd is op hoe rijk je bent, hoeveel vermogen je hebt.	4.23
245	Dan is het eigenlijk helemaal niet relevant welk deel van je inkomen betaal je nu aan belasting.	47.51
246	Wat eigenlijk relevant is, is welk deel van je vermogen betaal je aan belasting.	19.91
247	En daarmee raakt hij precies de kern van het CPB-rapport: dat vermogen in Nederland soms gunstiger belast wordt dan inkomen uit werk.	45.91
249	Het CPB adviseert om te beginnen met het versimpelen van het stelsel.	23.12
250	Dus om ervoor te zorgen dat er minder uitstelmogelijkheden zijn en minder regelingen, zodat er eigenlijk gelijker belasting geheven wordt.	4.18
251	Het CPB kijkt nu naar de politiek: die moet besluiten of de die voordelen blijven bestaan, of dat de regels veranderen.	6.34
252	Een levende witsnuitdolfijn op het strand bij Egmond, dat komt zelden voor.	44.36
253	Toch is het al de achtste walvisachtige die langs onze kust is gezien of is aangespoeld.	41.95
255	Stel dat er de rest van het jaar helemaal niks meer gebeurt dan is dit nog steeds voor mij het meest bijzondere jaar wat ik in de 20 jaar dat ik hierbij betrokken ben, heb meegemaakt.	3.59
257	Afgelopen zondagavond, een opwindend moment voor marinebioloog Jeroen Hoekendijk.	3.93
258	Op het strand bij Egmond aan Zee wordt een levende witsnuitdolfijn aangetroffen.	69.62
260	Per dolfijnambulance ging het dier naar Anna Paulowna, naar SOS Dolfijn.	10.25
261	Het zit in quarantaine, veel meer op afstand dus, achter glas.	15.59
262	Het is een mannetje van 2,37 meter en we hebben hem Albi genoemd.	8.43
265	Hij eet nog niet zelf, hij slikt nog niet dus dat wordt dan geforceerd naar binnen gebracht, bijvoorbeeld met sondevoeding.	41.63
266	Dat dus door zes mensen naar binnen wordt gewerkt, zoals je ziet.	6.22
267	Kosten nog moeite worden gespaard om Albi in leven te houden die door spierschade zelf niet kan drijven.	8.85
268	We zien nu dat mensen er continu mee rondlopen en die letten dan goed op het blaasgat, wat midden op het hoofd zit.	3.54
270	Dus Albi wordt 24 uur per dag rondgelopen in het bassin?	7.88
274	Bij bruinvisesen zien we dat dat soms wel weken duurt voordat de dieren weer zelfstandig kunnen zwemmen.	72.74
278	Ons doel is om dit dier gezond te krijgen en hem weer terug naar zee te brengen.	4.5
283	Daarnaast is de Noordzee een zee waar wij als mensen al heel veel van nemen.	8.66
285	We hebben bijvoorbeeld fossiele industrie, windparken, visserij.	44.6
286	En op deze manier kunnen we een klein beetje wat terug doen.	3.82
287	Sinds januari zijn er acht verschillende soorten walvisachtigen aangetroffen aan de Nederlandse kust.	55.73
289	Zo werd er een beluga gespot, een grijze dolfijn, een gewone dolfijn.. twee bultruggen, een dwergvinvis meerdere bruinvissen, een potvis en natuurlijk albi, de witsnuitdolfijn.	13.99
291	Het is veel, maar het zijn veel verschillende soorten.	6.87
292	En die hebben ook allemaal een heel uiteenlopend leefgebied.	9.95
293	Lonneke IJsseldijk is bioloog aan de Universiteit Utrecht.	14.71
294	Dode aangespoelde walvisachtigen komen op haar snijtafel.	88.98
296	Voor deze potvis, die half april in Zeeland aanspoelde, gold dat niet.	17.56
297	Voor de hele grote walvisen gebruiken we hele grote messen.	90.11
299	Omdat de stukken potvisblubber rustig 30, 40 kilo kunnen wegen.	17.74
300	En dan heb je wel ander materiaal nodig dan een skalpel.	4.49
304	En worden alle stukjes onder de microscoop bekeken.	3.68
305	En hopen we uitspraken te doen over of het dier bijvoorbeeld ziek was.	6.76
306	Of dat we juist helemaal geen teken tot ziekte hebben gevonden.	5.09
308	Dan naar wat dit jaar zo bijzonder maakt: al die soorten in zo'n korte tijd.	3.81
310	Het lijkt me nu al onwaarschijnlijk dat er één en dezelfde oorzaak aan onderliggend is.	4.99
311	En dat is omdat het hele uiteenlopende soorten zijn, uiteenlopende gebieden.	4.72
312	Bijvoorbeeld die baluga die zwemt normaal in het Noordpoolgebied bij het ijs.	89.75
313	Terwijl zo'n gewone dolfijn die komt uit warmere zeeën.	3.46
314	Dus het lijkt niet echt één oorzaak waarom die verschillende dieren uit die verschillende gebieden nu in één keer hier zijn.	4.93
315	Over het algemeen maken we ons bij strandingen zeker niet direct zorgen.	9.97
316	Maar we doen natuurlijk wel onderzoek, ook naar dode dieren om erachter te komen wat bijvoorbeeld het effect van menselijk handelen is op die strandingen.	63.36
317	Al die menselijke activiteiten op zee dat zorgt ervoor dat het leefgebied van walvirsachtigen steeds kleiner wordt.	90.54
318	En we hebben natuurlijk ook klimaatverandering waardoor je allemaal verschuivingen in het voedselweb ziet.	32.46
319	Waar uiteindelijk walvisachtigen ook weer door lijden.	11.14
321	De herrie van de bouw zou walvissen van slag brengen.	8.72
322	Het is lastig om te zeggen of een bruinvis of een walvis die strandt.. dood is gegaan door een windmolenpark.	45.83
323	Bij bruinvissen kijken we naar gehoorschade bijvoorbeeld.	90.09
325	En dieren die op zee doodgaan, die hebben wat tijd nodig om aan te spoelen.	46.82
326	En daarvoor kunnen we dat soort onderzoek al niet meer doen.	4.32
327	Wie beslist er eigenlijk of een dier gered gaat worden?	14.93
328	Als er in Nederland een grote walvisachtige op het strand terechtkomt groter dan drie meter, dan ligt die verantwoordelijkheid bij het ministerie van LVVN.	61.2
329	Daar is een strandingscoördinator, die laat zich adviseren door experts.	13.62
335	Zijn het walvisachtigen die kleiner zijn dan drie meter dan ligt die verantwoordelijkheid en die keuze bij ons, bij SOS Delfijn.	22.7
340	U denkt nooit na drie uur rondjes lopen, dit is eigenlijk gekkenwerk.	4.4
342	Al moet ik tien uur lopen, als ik merk dat het dier er profijt van heeft, blijf ik lopen.	3.54
343	En wat is dan het grootste geluk als het weer in het wild wordt losgelaten?	5.04
345	Als je eenmaal meegaat op de boot en het dier is zo ver om uitgezet te worden en het gaat overboord en je ziet ze weg zwemmen.	71.7
346	En het mooiste, als er nog een klein staartje komt.	3.95
347	Heb je nog vragen over onderwerpen in onze uitzending?	3.72
350	We zijn er altijd online en morgen weer, op radio en TV.	4.41