Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a68e0116c7318923b7ac88a
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6395/afspelen
datetime	2026-07-28 18:30:00
description	Bosbranden treffen ook lokale fauna * Boerenprotesten laaien weer op * Kunnen we zonder Amerikaanse inlichtingen? * Al 150 dagen oorlog in Straat van Hormuz

 

Statements

idx	statement	score
0	De enorme bosbranden in Zuid-Europa zijn ook een ramp voor de dieren, De enorme bosbranden in Zuid-Europa zijn ook een ramp voor de dieren.	89.32
1	Hun leefgebieden worden volledig verwoest door het vuur.	76.3
2	Brandstofprijzen blijven hoog door de strijd rond de Straat van Hormuz.	89.84
3	Ze worden wel steeds hoger en daar ben ik niet blij om.	3.89
6	En ze zijn weer terug van weggeweest: De protesterende boeren.	7.23
12	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
13	De natuurbranden in Zuid-Europa zijn niet alleen een ramp voor natuur en de mensen in die gebieden, maar ook voor de dieren.	54.64
16	Als je deze beelden ziet dan verwacht je dat dit jaren duurt voordat daar een natuurlijk herstel plaatsvindt.	4.34
22	Een groot gebied, helemaal hard uitgebrand, dan duurt het heel lang.	4.35
23	Niet alleen voor de mens, ook voor dieren zijn de branden desastreus.	40.0
26	We hebben heel weinig soorten die heel groot zijn, die wij zien en de meeste soorten zijn heel klein.	9.35
29	En die leven ook gewoon soms in de bodem of op bomen wat dan ook.	4.85
30	En die kunnen niet vliegen en niet zo makkelijk wegkruipen.	11.16
31	Op de heetste plekken, als het er lang heet is, dan gaat alles dood.	4.71
35	Bij deze intensiteit zie je ook dat die echt in de bodem vreet.	4.37
36	Dus alles wat daar nog zit en niet weg kan komen heeft een heel zwaar probleem.	4.34
37	Op deze documentairebeelden is goed te zien hoe ook de kleine dieren het zwaar hebben bij natuurbranden.	40.97
45	Als hij nog een keer afgaat, dan had ik wegge moeten.	3.59
46	Als hij nog een keer afgaat, dan had ik weg gemoeten.	3.53
48	Bertram de Rooy is naast expert qua ruimtegebruik aan de Wageningen Universiteit ook vrijwillig brandweerman.	17.53
49	Vorig jaar heeft u geblust bij de bosbranden in Spanje.	68.03
53	Door de hoeveelheid brandstof die aanwezig is die verdroogd is als gevolg van heel veel hittegolven.	79.81
54	Vorig jaar in Gallicië bleek al dat 70% onomkeerbare schade heeft.	86.1
58	Daar hadden we ook omvangrijke branden waarvan we dachten: Dit seizoen kan bijna niet erger.	5.52
61	Een gebied ter grootte van anderhalf keer de provincie Utrecht is reeds afgebrand.	36.08
62	En voor een groot deel met onomkeerbare schade dus.	8.19
63	Het bracht president Macron tot deze grote woorden.	9.58
64	Koos Biesmeijer van Naturalis ziet dat toch iets anders.	4.2
70	Het punt is dat wij daar bos willen hebben en wij daar hout willen oogsten.	5.7
72	Maar de natuur op zich, als die over duizend jaar weer hersteld is is dat ook oké voor de natuur.	12.17
73	Nu is Nederland een stuk kleiner dan zowel Spanje als Frankrijk.	56.4
75	Maar als je nu kijkt buiten We koersen weer op een regionale hittegolf af.	5.84
78	Momenteel is de natuur ook verdroogd dus dat is allemaal potentiële brandstof.	83.06
79	Maar die schaal, die omvang en die hitte zoals we nu zien ik hoop dat we die nog niet gaan krijgen in Nederland.	5.22
80	Wat zou helpen: Gecontroleerd bos afbranden buiten het seizoen, minder grondwater afvoeren en vooral gemengde bossen.	84.96
83	100 jaar geleden toen die bossen aangeplant werden wisten we ook nog niet dat dit zou gebeuren.	14.19
85	We vertellen al tientallen jaren dat het met sommige dingen niet goed gaat.	3.84
86	En ook, het is duidelijk waarom het niet goed gaat.	4.45
89	Maar ik had gehoopt dat die vorig jaar al was geweest.	3.84
90	En ook in de afgelopen tien jaar, want daar hebben we al U bent al de tweede die dat tegen mij zegt vandaag?	5.15
98	En we hebben eigenlijk al situaties gehad waarvan we dachten: Oké, nu is die voldoende groot nu moet de maatschappelijke urgentie wel geduid zijn dat we 't anders moeten gaan doen.	4.28
101	En heb je nog vragen over dit onderwerp, stel ze dan via eenvandaag.nl/chat.	6.29
102	150 dagen: Zo lang al duurt het conflict rond de belangrijke Straat van Hormuz.	64.43
103	En steeds als het conflict tussen Amerika en Iran weer oplaait, schieten de olieprijzen omhoog.	45.09
107	Nee, vrolijker wordt het er niet op bij de gemiddelde pomp langs de Nederlandse wegen.	5.95
108	Bij de meeste mensen betekent tanken nu pijn in de portemonnee.	90.09
111	Ik voel het niet hier, Ik voel het niet hier, ik voel het hier.	4.44
114	Ze worden wel steeds hoger en daar ben ik niet blij om.	3.89
117	Op een gegeven moment is de druppel bereikt die hem doet overlopen, hè?	5.85
121	Want er zijn collega's die ook wel wat kunnen gebruiken.	4.23
128	Hoewel de olieprijs weer iets is gedaald, merk je daar aan de pomp nog niets van.	7.42
129	De brandstofprijzen raken niet alleen automobilisten maar ook kleine transportbedrijven hard.	77.68
130	Vrachtwagenchauffeur Ton Maas zit inmiddels al 40 jaar op de weg.	9.35
131	Maar zo slecht als nu heeft hij het nog nooit meegemaakt.	5.62
138	Volgens Maas zit de transportsector in een soort perfecte storm.	5.48
139	Brandstofkosten, kilometerheffing investering in veel duurdere elektrische vrachtwagens en dan ook nog vaak in de file of omrijden vanwege het werk aan de weg.	46.89
140	Met name voor jonge ondernemers is die stapeling van kosten maar moeilijk op te brengen.	5.32
141	Als jij vijf jaar je bedrijfje aan het voeren bent en je hebt geïnvesteerd in nieuw materieel en deze kosten komen erop: Dat werkkapitaal komt gigantisch onder druk te staan.	11.6
144	Als je ziet dat een liter diesel in Spanje 70 cent scheelt met Nederland dan wordt onze concurrentiepositie onderuitgetrapt.	64.21
146	We zijn onze concurrentiepositie al kwijtgeraakt aan de Polen, de Letten en de andere Oost-Europeanen.	29.62
147	Vroeger, toen ik jong was, waren wij de transporteur van Europa.	7.84
149	En ik denk dat een kabinet er echt over moet nadenken om onze sector te ondersteunen.	6.18
150	Dan doelt u dus op belastingverlaging Bij wijze van.	5.61
155	Dat is ook een maatregel die ze genomen hebben om de sector te ondersteunen.	10.19
162	Maar het is het beleid van de overheid om hoge accijnzen te heffen om brandstofgebruik te ontmoedigen.	75.91
163	En als je gaat compenseren, dan moet je het ergens anders vandaan halen.	4.18
165	Als er een incident is, stijgen de prijzen maar als het dan weer rustiger is maar als het dan weer rustiger is doet het langer voordat ze omlaag gaan.	5.44
169	Nu doet het wel wat langer voordat de prijzen zakken.	3.58
170	Dat heeft te maken met de marges die raffinaderijen maken.	22.6
171	De afgelopen jaren is de raffinagecapaciteit in Europa onder druk gekomen.	83.7
173	En nu komt er meer vraag naar diesel vanuit deze regio.	41.6
174	De vraag neemt toe, maar je moet concurreren op de internationale markt.	3.65
184	150 dagen duren de gevechten nu rond de Straat van Hormuz.	23.47
185	Wat doen landen en bedrijven in de zoektocht naar alternatieve routes voor olie en gas?	27.12
186	Wat doen landen en bedrijven in de zoektocht naar alternatieve routes voor olie en gas?	27.12
187	In de nacht van 7 op 8 juli laadt de strijd tussen de VS en Iran weer op.	27.76
188	Na een aanval op een tanker in de Straat van Hormuz hervatten de Amerikanen hun bombardementen.	77.16
189	De vraag is nu: Wachten bedrijven af tot de rust terugkeert of kiezen ze definitief voor alternatieven?	19.21
191	Je ziet inderdaad dat die contractering van brandstof wordt aangepast.	14.18
192	Je ziet ook tegelijkertijd dat bedrijven in de olie- en gassector zeer serieus aan het kijken zijn naar andere mogelijkheden.	4.99
193	En ook oude mogelijkheden die al bestonden aan het heroverwegen zijn.	4.04
195	De oost-westpijpleiding in Saudi-Arabië verbindt de Perzische Golf met de Rode Zee.	77.03
196	Er zijn plannen om de huidige capaciteit van 7 miljoen vaten per dag uit te breiden.	10.13
197	In de Verenigde Arabische Emiraten loopt een pijpleiding langs Dubai naar Fujairah waar een nieuwe haven op de planning staat en in 2027 een tweede leiding opengaat.	11.08
198	En er komt een pijpleiding van Irak naar Jordanië, richting de Rode Zee.	25.55
199	Maar ook olie- en gaswinning hier in de Noordzee begint weer interessant te worden.	7.68
200	Nederland, maar ook landen als Engeland, ook Duitsland zijn serieus aan het overwegen om daar actief te zijn.	7.83
201	Dus dat betekent opnieuw olie winnen in de Noordzee?	27.29
204	Het zoeken naar olie en gas heeft de afgelopen jaren niet stilgestaan.	16.36
205	Zo zijn er voor de kust van Suriname, Brazilië en Guinee grote olievelden gevonden.	63.25
206	Het conflict in het Midden-Oosten zal ongetwijfeld een verschuiving tot gevolg gaan hebben in de plekken waar we olie en gas, ook lng, vandaan gaan halen.	11.3
207	Het is eigenlijk een historisch gegeven dat steeds als er een periode van onrust is in het Midden-Oosten dan komen er nieuwe gebieden waar olie en gas gezocht en gevonden wordt.	37.52
208	En die worden vervolgens toegevoegd aan de beschikbare reserves.	4.75
210	Nu wordt er gepraat tussen de VS en Iran, dus daalt de olieprijs.	70.09
211	Maar zodra er weer geschoten wordt, schiet de olieprijs direct omhoog.	14.62
212	Ondertussen boeken de oliewinnende bedrijven megawinsten.	50.8
213	Is het dan geen goed idee om die winsten extra te belasten?	7.68
215	Het zou inderdaad ook wel te motiveren kunnen zijn.	5.19
216	Om dat in de praktijk te doen, is een stuk lastiger.	3.93
217	Die oliemaatschappijen hebben in de eerste plaats de mogelijkheid om ook elders actief te zijn.	7.15
219	Dus als hier de winsten te veel afgeroomd worden dan gaan ze hier minder verkopen.	7.14
220	Stel dat morgen de vrede uitbreekt hoelang denk je dat het nog duurt voordat die markt weer een beetje genormaliseerd is?	6.14
222	Je zit momenteel in een situatie waarin de verwachting is dat die situatie abnormaal blijft.	4.44
223	Dus er zit een relatief hoge marge boven op de huidige prijzen.	8.05
224	Op het moment dat echt de overtuiging ontstaat dat het leed geleden is, dan zal die marge eraf gaan en dan zul je al een aanzienlijke daling krijgen.	4.18
225	En dan zal het na het aanpassen, het herstellen het op gang brengen van productiecapaciteit wat verder dalen in de toekomst.	6.09
229	Er wordt dus druk gezocht naar andere routes om olie te winnen.	31.44
235	het duurt lang voordat de fysieke markt is veranderd.	10.15
237	En ook winning in andere landen: dan ben je jaren verder.	3.92
242	Maar voordat het echt gerealiseerd is, daar gaat wat tijd overheen.	3.65
243	Is een scenario mogelijk waarin we zonder benzine en diesel komen te zitten?	11.2
244	In Europa hebben we veel productiecapaciteit voor benzine.	89.35
248	Dus wij kunnen het wel voor de hoofdprijs importeren.	4.34
252	Op verschillende plekken in Nederland zien we weer protesten van boeren langs de weg.	76.06
255	Op meerdere plekken stonden ze er weer, sinds gistermiddag.	5.51
256	Trekkers langs snelwegen in Gorinchem, Vianen en Nieuwegein.	50.3
257	En in Nunspeet werd een rotonde in de fik gestoken.	11.01
260	Dit is het startschot en wij vragen daarmee aandacht voor de situatie waar we in zitten.	3.74
261	De brief die er ligt van het kabinet van 26 juni willen wij van tafel hebben.	7.77
265	Hij kwam een maand geleden met z'n plannen van 20 miljard euro om Nederland van het stikstofslot te krijgen.	47.66
266	Of zoals hij zelf zegt: Zodat boeren duidelijkheid krijgen, de natuur zich herstelt bouwers weer kunnen bouwen en we weer vergunningen kunnen verlenen.	21.57
267	Er worden nu geen vergunningen afgegeven omdat er geen reducties zijn en er geen stikstofruimte is.	14.64
268	Dat geldt voor woningbouw, voor 'n duurzame energie-installatie maar dat geldt ook voor boeren.	31.78
269	En boeren kunnen alleen met 'n vergunning een lening aanvragen.	83.47
270	En je kan alleen een lening aanvragen om maatregelen te nemen om die stikstof te verminderen als je een vergunning hebt.	68.39
273	En dus moeten de industrie, het verkeer en de boeren hun stikstof-uitstoot de komende jaren ongeveer halveren.	85.8
275	Boeren, maar ook de bouw en de industrie, mochten jarenlang zonder vergunning meer stikstof uitstoten.	86.18
276	Want dan zei de overheid: We compenseren dat ergens anders wel.	31.6
277	Dus bouwden boeren nieuwe stallen, kochten ze extra koeien.	83.51
278	Maar in 2019 zei de rechter: Die regeling, dat kan eigenlijk niet.	37.97
283	Supermarktketens hebben minstens één distributiecentrum dat wordt geblokkeerd.	33.55
284	Ook verder naar het oosten bij Almelo een blokkade.	11.44
290	Want boeren weten volgens boerenorganisaties nog niet echt waar ze aan toe zijn.	19.4
292	Hoeveel koeien boeren mogen houden.. hangt straks af van het aantal hectare van een boerderij.	25.6
293	En rondom kwetsbare natuurgebieden.. komen zones waarin extra strenge maatregelen gaan gelden.	11.82
294	Dat alles in de hoop dat de overheid weer vergunningen kan afgeven aan boeren en voor het bouwen van woningen en wegen.	9.77
295	En als dat allemaal niet genoeg is, dan kan de overheid ook nog overgaan tot het intrekken van een vergunning.	8.38
297	Het pluimveebedrijf van Frank Rooijakkers ligt 375 meter van natuurgebied De Peel en het stoot veel te veel stikstof uit.	46.36
298	Vanmorgen hoorde hij van de provincie dat ze zijn vergunning per 1 oktober willen intrekken.	12.43
312	Agractie en Farmers Defence Force hebben al wel grotere acties aangekondigd.	10.57
315	Sinds Donald Trump is Amerika niet meer onze vanzelfsprekende bondgenoot.	10.43
316	Europa moet steeds meer op eigen benen staan in een wereld waar de dreigingen alleen maar groter worden.	5.2
317	Zijn onze inlichtingendiensten daar wel klaar voor?	14.86
321	De operatie is zeer waarschijnlijk het werk van de Oekraïense geheime dienst.	4.95
323	Toch is het meeste werk van inlichtingendiensten juist niet zichtbaar.	30.94
324	Inlichtingendiensten bewaken de nationale veiligheid en beschermen ons allemaal.	69.83
325	Inlichtingendiensten verzamelen geheime informatie.	87.89
326	Ze luisteren bijvoorbeeld telefoons af maken gebruik van satellieten of van computernetwerken of spionnen in vijandelijk gebied.	74.37
327	Voor Oekraïne is informatie over het Russische leger cruciaal, zegt Jelle Posma.	62.89
328	Hij werkte zelf jarenlang voor de Nederlandse geheime dienst AIVD.	8.12
329	Locaties van tanks, van troepen voorgenomen bewegingen van troepen.	59.59
330	Dus de plannen die er worden gemaakt wil je zo vroeg mogelijk weten, zodat je kunt anticiperen op eventuele bewegingen van troepen of het aanrukken van nieuw materieel en dergelijke.	3.58
331	Damien van Puyvelde doet al jaren onderzoek naar inlichtingendiensten.	8.28
332	Hij ziet dat Europese geheime diensten steeds meer op eigen benen komen te staan.	5.26
334	De Russische dreiging is in één klap het belangrijkste onderwerp voor Europese inlichtingendiensten.	22.38
335	Maar de nieuwe Amerikaanse president Trump schokt Europa door vooral Oekraïne aan te pakken in plaats van Rusland.	86.66
336	De Amerikanen weigeren nog langer te betalen voor wapensteun aan Oekraïne.	90.06
339	De Verenigde Staten stoppen met 't delen van inlichtingen met Oekraïne.	90.48
340	Het zet je aan het denken dat de partner die we vroeger hadden, niet meer is wat hij was.	4.53
341	Dat betekent ook dat je op sommige elementen minder makkelijk samenwerkt.	4.36
343	Komt Amerika ons nog wel te hulp als we worden aangepakt?	19.74
344	En dan zijn er ook nog de dreigementen om Groenland in te nemen.	8.17
345	Het leidt tot grote zorgen: Is Amerika nog wel onze bondgenoot?	9.1
346	Het risico van samenwerken is toegenomen met de Amerikanen.	83.28
347	Dat betekent dat je nog beter wil nadenken over wat je wel en niet deelt of wel en niet vraagt.	4.49
348	En dus trekken Europese geheime diensten steeds meer naar elkaar toe.	10.97
349	En spelen ze ook een steeds grotere rol bij de steun aan Oekraïne.	24.88
358	Ik denk dat we altijd moeten blijven samenwerken met alle diensten.	4.04
359	Je zult alleen steeds beter moeten nadenken over wat je wel en niet met elkaar deelt.	4.89
360	Europese geheime diensten kunnen verplaatsingen van Russische troepen zien of Russische radarsystemen in kaart brengen.	82.43
361	Maar de Amerikanen zijn bijvoorbeeld nodig om hypersonische ballistische raketten te detecteren die Rusland afvuurt.	78.98
362	Maar ook binnen de EU vertrouwen landen elkaar niet altijd.	9.73
363	Zo speelde de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken onder Orbán informatie rechtstreeks door aan Rusland.	20.34
365	Dus je weet dat je niet met alle 27 lidstaten op dezelfde manier kunt samenwerken.	3.83
366	Je zou altijd je partners kiezen Je zal altijd je partners kiezen met wie je iets beter samenwerkt, iets meer deelt ook omdat bepaalde operaties daarom vragen, dan met anderen.	4.62
367	Dus voorlopig hebben we de inlichtingen van de Amerikanen nog altijd nodig.	5.46
371	We zijn er altijd online en morgen weer op radio en tv.	4.71