Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a7ca6910c2ab8f3e8c08b04
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6417/afspelen
datetime	2026-08-12 18:30:00
description	Zonsverduistering: hoe bereidt Nederland zich voor op het natuurverschijnsel? * Nieuwe EU-verpakkingsregels gaan in: wat zijn de gevolgen? * Label voor AI-muziek op Spotify: zorgt dit voor betere bescherming van artiesten? * Duitsland zet weer in op fossiele energie: noodzaak of een stap terug? 'Ingewikkelde balanceer-act'.

 

Statements

idx	statement	score
0	We zijn massaal in de ban van de aankomende zonsverduistering.	23.03
1	Want vanavond moeten we er weer 55 jaar op wachten.	4.72
2	Want na vanavond moeten we er weer 55 jaar op wachten.	4.88
3	Kleine bedrijven snappen niks van nieuwe Europese verpakkingsregels.	55.27
4	Het wordt een hele administratie als ik dat moet gaan doen.	3.98
5	Ik heb geen idee hoe dat in z'n werk zou moeten gaan.	4.03
6	Als muziek door AI is gemaakt moet je dat als luisteraar weten, vindt Spotify.	55.17
13	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	Maar weinig mensen zijn er vandaag niet mee bezig; de zonsverduistering.	4.19
15	Over een kleine drie kwartier schuift de maan voor de zon en dat is dus ook vanuit Nederland te zien.	33.06
16	En het strand is een populaire plaats om er naar te gaan kijken.	5.64
17	En dus gaan we nu live naar Zandvoort, daar is verslaggever Guido Vermeulen.	5.06
22	Op Zandvoort heb je vrij uitzicht op de westelijke horizon.	10.27
24	Maar eerst een spectaculaire gebeurtenis: de zonsverduistering.	3.68
25	Het is nog wat vroeg dus langzaam druppelen de mensen binnen om te eten maar ook op de strandbedjes buiten.	5.05
34	Vooral omdat het deze eclips de magie van licht en schaduw vertegenwoordigt.	3.87
35	Dus mooi ook om een intentie te zetten voor de rest van het jaar.	3.71
40	Nu zie ik alleen de zon en verder daaromheen is het donker.	3.49
48	We gaan eens op zoek naar de eigenaar van deze beachclub.	5.53
51	Mensen komen speciaal vanuit het hele land hier naar de zonsverduistering kijken?	7.91
63	Nog een half uurtje, drie kwartier wachten dan gaat het gebeuren.	3.88
67	Strand, tuin, balkon Bijna de helft, 45%, van alle mensen gaat buiten kijken, of soms via de tv.	79.84
68	Vaak vinden ze het ook mooi dat met hun kinderen te doen.	4.33
69	De volgende is pas over 55 jaar, dus veel mensen zeggen ook: Ik moet nu kijken, de volgende maak ik niet meer mee.	3.76
70	Als je gaat kijken, is natuurlijk het advies om je ogen te beschermen.	18.2
72	Veel mensen liepen afgelopen dagen tegen lege schappen of torenhoge prijzen aan.	8.05
73	Nog niet eens de helft, 43% van de mensen die vanavond buiten gaat kijken zegt zo'n speciale eclipsbril te hebben bemachtigd.	88.26
74	Andere mensen pakken een vergiet of maak je iets met een kartonnetje.	34.37
76	Maar 1 op de 5 van de mensen die zo gaat kijken zegt: Ik doe dat zonder bescherming.	25.27
79	Even kijken, tussen de oogwimpers door, paar keer knipperen dat moet toch geen kwaad kunnen.	4.2
80	De mensen denken dat het geen kwaad kan. Maar het is wel tegen het advies van de arts in.	11.43
81	Andere mensen zeggen ook: ik ga niet kijken maar ik vind het wel mooi om buiten te zijn.	4.01
83	Dat er dus veel mensen gaan kijken is wel duidelijk.	4.13
86	Nou ja getemd, de zon wordt voor 90 procent afgedekt.	40.36
87	En ook al levert dat niet zo'n spectaculair effect op als in plaatsen waar de zon helemaal is bedekt toch, het blijft een prachtig verschijnsel.	5.52
88	Omdat we er weer voor even aan worden herinnerd hoe belangrijk en machtig de zon eigenlijk is.	8.56
89	Kijk, je zou het niet zeggen, maar die zon schijnt al 4,5 miljard jaar.	77.15
90	En zonder het licht en de energie is er ook geen leven.	4.63
92	Dus als je vanavond die zon langzaam ziet verdwijnen denk daar nog maar eens aan.	4.39
94	Als er één plek is waar ze je alles kunnen vertellen over de beweging van de zon, de aarde en de maan dan is het wel hier in het Friese Franeker.	3.88
96	Een klein museum dat inmiddels werelderfgoed is en wel bijna 100.000 bezoekers per jaar trekt.	27.64
97	Beste mensen, 11 augustus 1999 was de laatste keer.. Beste mensen, 11 augustus 1999 was de laatste keer dat in Europa een zonsverduistering plaatsvond.	52.79
100	In deze kamer voltooide Eise Eisinga dik 250 jaar geleden iets ongehoords.	6.86
101	De eenvoudige arbeider bouwde het toen volledig bekende zonnestelsel na in het plafond van zijn huisje.	28.88
102	Hij maakte een perfect werkende machine op zo'n kleine schaal dat je de planeten niet ziet bewegen.	6.4
104	1 millimeter hier aan het plafond staat gelijk aan 1 miljoen kilometer in werkelijkheid.	9.15
105	Dat betekent dat hij dat hele zonnestelsel duizendmiljard keer verkleind heeft.	71.36
106	Tientallen houten wielen, sommige zo groot als deze kamer.	5.81
109	Dit hele planetarium met alles wat we zien loopt gewoon op een hele eenvoudige Friese staartklok.	4.27
110	Eisinga kon met behulp van zijn planetarium ook al zonsverduisteringen voorspellen.	12.38
111	Hij leefde in een tijd waarin veel mensen hun verduistering nog uitlegden als een plotseling teken van onheil.	4.63
117	Dus Eisinga speelde ook al een hele belangrijke rol in de publieksverlichting.	5.93
118	Want ook toen al kwamen mensen op bezoek en die leerden van Eisinga hoe het zonnestelsel in elkaar zit.	36.39
121	Ik bedoel, hoeveel mensen komen we wel niet tegen die niet geloven dat we op de maan hebben rondgelopen.	8.0
128	Bram de Jong is oogarts en laat hij de man zijn die voordat de verduistering zometeen begint nog één keer waarschuwt: Bescherm je ogen goed.	87.65
129	Nou, die zon, zoals we hem echt zien als stipje dat is dus ook een heel klein stipje wat uiteindelijk valt op het netvlies van je oog.	4.52
132	Dat licht valt dus door de voorkant door het hoornvlies, door de lens en valt uiteindelijk op je netvlies.	5.48
133	En vooral ook, als je er goed recht naar kijkt op de fovea.	3.85
134	En dat is een belangrijk stuk deel van het netvlies.	4.05
135	Eigenlijk het gedeelte waar we mee lezen en waar we gezichten mee herkennen.	4.71
137	En hier zie je dus een voorbeeld wat er kan gebeuren als je te lang in de zon kijkt.	4.05
138	En dan zie je precies daar in het midden van dat kuiltje zie je hier een onderbreking eigenlijk.	4.32
139	Dat is de schade die precies in het midden van het netvlies zit.	5.39
141	Dus iedere keer als jij iets wil lezen met dat oog of je kijkt iemand aan, dan zit daar altijd die schade.	5.54
144	Terug naar het stille ballet van de zon en planeten.	3.87
147	Of zijn vrouw er ook zo gelukkig mee was, wie weet.	4.88
148	Maar hij was wel een van de voorlopers die mensen probeerden uit te leggen dat zonsverduisteringen geen toevallige gebeurtenissen waren.	24.33
150	Nadat hij zich helemaal bekwaamd had in de sterrenkunde en de wiskunde een almanak gemaakt met tientallen zons- en maansverduisteringen.	8.95
152	Alle bewegingen van de hemellichamen verlopen volgens vaste principes.	14.91
154	En dan weet je exact, zoals vanavond dat er een zonsverduistering plaatsvindt.	3.84
155	Dus dat is een beetje natuurkunde, een beetje wiskunde.	3.62
157	Zo'n zonsverduistering is dus eigenlijk een perfect afgesteld horloge.	6.39
159	En er is dus ook gewoon een kalender met daarin tot het jaar 3000 alle zonsverduisteringen die nog komen, waar ook de wereld.	33.12
163	En we gaan nog even terug naar verslaggever Guido Vermeulen.	4.66
169	Mensen hebben blijkbaar behoefte aan iets positiefs.	7.81
176	Verpakkingen die kleiner zijn en meer op maat: Zo kunnen de komende tijd je pakketjes binnenkomen die je online bestelt.	4.49
177	Want vanaf vandaag gelden nieuwe Europese verpakkingsregels voor bedrijven.	27.47
185	Het enige wat ik heb gekocht in feite zijn allemaal van deze rollen.	3.48
186	Die heb ik bij de bloemenveiling op een gegeven moment opgehaald.	3.92
190	Voor de rest heb ik hier een keer met een flesje wijn krijg je zoiets.	3.4
195	Jeroen Maasdam handelt in antiek, curiosa, vintage en design.	4.51
196	Zijn klanten vindt hij via allerlei platforms op internet.	6.9
199	Ik heb inderdaad veel Chinese kasten, zoals je kunt zien.	3.82
200	Die breng ik vaak of worden opgehaald door koeriersdiensten.	5.51
206	Zijn kasten en lampen verstuurt hij over de hele wereld.	20.24
207	Maar vanaf vandaag gaan nieuwe Europese regels van kracht.	6.65
208	Winkeliers moeten gaan bijhouden hoeveel verpakkingen ze gebruiken en waar ze vandaan komen.	24.6
210	Want dit is allemaal tweedehands verpakkingsmateriaal.	9.21
213	Mijn zusterbedrijf bijvoorbeeld haal ik af en toe dozen vandaan.	7.47
216	Kranten die ik thuis bezorgd krijg, mijn buren komen hun oude dozen brengen.	4.12
217	Dus jij kan het straks helemaal niet aantonen waar jouw verpakkingsmateriaal vandaan komt?	8.63
219	Ik denk dat Europa het toch een beetje vanuit een schrijftafel heeft gedacht.	4.2
220	En inderdaad in z'n algemeenheid is het goed dat je weet waar alle verpakkingen precies vandaan komen.	4.26
221	Maar ik hoop dat ze wel iets soepeler gaan worden in een aantal zaken.	3.95
223	Dat je het kleinere bedrijfjes toch wat makkelijker maakt.	6.36
224	Daar zijn ze wel over aan het nadenken maar ze hebben nu nog niet duidelijk gemaakt hoe makkelijker het dan wordt voor ze.	4.95
225	Verpact is in Nederland verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van alle verpakkingen.	60.28
227	Een Klein Lankhorst zit regelmatig in Brussel aan tafel.	5.97
228	Is die wetgeving dan wel goed, als het zo onduidelijk is?	17.25
231	En de meeste dingen die erin staan, die zijn echt wel in ieder geval goed bedacht.	3.91
232	Maar de administratieve lasten die er soms bij komen maar ook het feit dat we nu in heel Europa echt nog wel andere systemen hebben.	8.13
235	Kleine ondernemers zeggen dat ze niet meer over de grens kunnen handelen.	16.53
236	Want ze moeten zich in elk EU-land gaan registreren.	21.42
238	Stel, je hebt iemand die bestelt vanuit Scandinavië, Noorwegen, Zweden.	5.38
244	Maar in Duitsland heb ik nou begrepen dat het 200 euro was om te registreren.	7.34
245	Nou, als je dan bijvoorbeeld twee klanten hebt dan moet je dus 100 euro per klant gaan rekenen bovenop wat je normaal gesproken al zou rekenen.	7.05
247	Het is een mooi streven, maar het lijkt erop dat de kleine webwinkels in Europa buiten de boot gaan vallen.	4.59
249	Maar ik denk dat ze echt gedacht hebben aan grote ketens en dat die inzichtelijk brengen dat er bijvoorbeeld geen plastic uit China wordt gebruikt of minder.	20.59
250	Dat soort dingen, dat zit erachter natuurlijk, wat op zich een goed doel is.	4.6
252	Uiteindelijk kom ik dan uit, dat ik verpakkingsmateriaal nieuw moet gaan kopen.	3.71
253	En dan de oude dozen en alles, net zoals nu al meestal gebeurt, bij het vuilnis ga gooien.	3.81
254	Streaming-dienst Spotify komt met een label om AI-muziek te herkennen.	89.4
256	Dat jij en ik makkelijker kunnen zien wat AI is, en wat niet.	5.34
257	Want nu staat dit soort muziek gewoon tussen alle échte nummers.	3.9
260	*Où sont passés ceux qui nous disaient de faire la queue *Empilés, empilés, empilés *'Pilés, 'pilés, 'pilés Nu kunnen we nog niet zien dat het om AI gaat.	3.97
262	Maar zorgt zo'n label ook voor betere bescherming van artiesten?	58.07
263	Want alle AI-muziek is gebaseerd op het werk van echte mensen.	22.64
264	Muziek is emotie, dus we willen graag weten dat het van mensen vandaan komt.	4.6
266	Dus op moment dat we AI-muziek gaan labelen dan weten we tenminste, dit is eigenlijk door een machine gemaakt.	7.12
268	Dan kun je de bewuste keuze maken om er niet naar te luisteren.	4.88
269	Meer dan driekwart van de Nederlanders wil ook zo'n label, blijkt uit onderzoek.	85.24
271	Spotify deelt geen cijfers, maar Deezer een ander streamingplatform dat al met AI-labels werkt zegt dat er, let op, iedere dag 75.000 AI-nummers worden geüpload.	61.25
272	Bijna de helft van het totaal aan nieuwe muziek op Deezer.	7.8
273	Maar volgens de baas van Apple Music luisteren we nog niet echt naar AI-muziek.	36.59
274	De populariteit van kunstmatige muziek kan dus gaan groeien.	22.59
275	In Australië kwam een AI-remix van Madonna's Like a Prayer bijvoorbeeld al op nummer 1.	16.68
276	Met zoveel AI-muziek kun je je voorstellen dat er minder geld naar échte artiesten gaat.	39.8
277	En als je het een beetje sluw doet, miljoenen naar techneuten.	4.23
280	Twee weken geleden deed de rechter nog een belangrijke uitspraak.	13.85
282	De rechtbank in München oordeelde dat grote AI-muziekbedrijven zonder toestemming materiaal hebben gebruikt van artiesten.	69.92
285	Artiesten zouden daar volgens Spotify wél toestemming voor geven en ook geld voor krijgen.	39.61
286	Streamingplatforms en platenmaatschappijen verzetten zich dus niet alleen maar tegen AI.	75.55
288	Er is natuurlijk heel veel discussie over of je dus die AI-muziek wel toe moet staan of niet.	5.65
289	Voor een bedrijf als Spotify gaat het natuurlijk uiteindelijk wel om hoe verdienen ze er geld mee.	16.55
290	Dus als wij als luisteraars het heel erg belangrijk vinden dat er geen AI-muziek op staat dan kan dat voor Spotify een reden zijn om alles te weren.	21.35
291	Voor nu worden artiesten dus wél beschermd omdat we het verschil kunnen gaan zien door die labels.	9.44
292	En omdat er nu vaker financiële afspraken komen over AI en muziek.	26.54
294	Net als Nederland heeft Duitsland beloofd uiterlijk in 2050 volledig energie neutraal te worden.	88.47
295	Maar dat lukt niet, vooral niet met het verduurzamen van de industrie en woningen.	11.34
297	Kyra heeft vandaag energieadviseur Seppe op bezoek.	7.01
298	Haar huisje in een bos, net ten noorden van Berlijn is niet helemaal up-to-date als het om energie en isolatie gaat.	6.26
301	Omdat de staat blijkbaar nogal makkelijk van mening verandert vragen burgers en bedrijven zich meer en meer af waar ze nou eigenlijk aan toe zijn.	4.44
305	Ze strijdt al 25 jaar tegen wat zij de Fossilocratie noemt.	9.83
307	Die alles in het werk stelt om maar niet te hoeven veranderen.	4.78
310	Maar liefst 2% van alle aardgas dat jaarlijks wordt verbruikt in heel Duitsland gaat door deze leiding.	82.33
311	Het bedrijf kan, technisch gezien, klimaatneutrale kunstmest maken.	5.74
312	Er is maar 1 probleem: Daar is geen markt voor het is namelijk 4 keer duurder.	13.36
313	Volgens Profittlich is de Europese regelgeving de schuldige.	25.06
316	In Brussel verbouwen ze liever voedsel dan biomassa.	84.36
318	Maar, zegt Claudia Kemfert, dat is alleen maar omdat we de schade die het aanricht nooit meerekenen.	8.28
319	Terug naar Bergfelde, bij Berlijn Energie adviseur Seppe Alaerts heeft zijn berekeningen bijna klaar.	7.11
320	Er zijn veel subsidies beschikbaar voor verduurzaming van woningen.	63.89
322	Zeker voor mensen met een kleine portemonnee En dus zijn het de laagste inkomens die afhankelijk blijven van de steeds duurdere fossiele brandstoffen.	20.22
323	Claudia Kemfert roept veel weerstand op in Duitsland.	7.57
325	Er zijn digitale haatcampagnes tegen haar persoonlijk opgezet.	37.4
326	Kemfert zaagt aan een van de fundamenten van de Duitse samenleving: de benzineauto.	13.85
328	Claudia Kemfert vindt het allemaal veel te langzaam gaan.	5.63
329	Die wende moet worden afgedwongen, anders gebeurt het nooit.	4.78
334	We zijn altijd online, morgen zijn we er weer op radio en TV.	4.89