Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a7f49910c2ab8f3e8e4c6a4
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6415/afspelen
datetime	2026-08-14 18:30:00
description	Dodelijk ongeval bij trekkerdemonstratie. Had dit voorkomen kunnen worden? * In 1976 was het ook extreem droog. Vijftig jaar later houden we nog steeds niet genoeg water vast. * Zorg heeft buitenlandse krachten hard nodig, maar in Nederland werken is zo makkelijk nog niet.

 

Statements

idx	statement	score
1	De actie van trekkers op de snelweg was aangekondigd en de politie greep niet in.	26.18
2	Premier Jetten noemt demonstraties op de snelweg 'bloedlink'.	47.57
3	Kunnen deze protesten niet gewoon verboden worden, Tom?	17.02
4	Waar de grens ligt tussen demonstratierecht en veiligheid, leg ik zo uit.	6.02
5	En: Precies vijftig jaar geleden was het, net als nu, extreem droog.	5.62
6	Feitelijk is dat water vasthouden nog steeds onvoldoende uit de verf gekomen sinds een jaar of 50 alweer hè, 2026.	21.06
8	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
9	De toedracht van het dodelijke ongeluk op de A59 in Heesch is nog niet duidelijk maar wat we wel weten is dat die gebeurde in de file die was ontstaan door boerenprotesten daar.	65.71
10	Boeren waren met trekkers de snelweg opgegaan, terwijl dat verboden is.	86.88
14	Twee mensen kwamen om het leven en zes mensen raakten gewond.	43.72
15	De protesten begonnen vanochtend met een stoet trekkers onderweg naar het provinciehuis in Den Bosch.	12.58
16	De boeren zijn boos omdat de vergunnning van vijf pluimveehouders in Brabant is ingetrokken.	51.3
17	De actie is een steunbetuiging aan vijf pluimveehouders in De Peel.	12.79
18	De provincie wil hun vergunningen intrekken om de stikstofuitstoot snel te verlagen.	83.28
22	Het stoppen van piekbelasters is volgens het provinciebestuur van Brabant de enige optie om aan een rechterlijke uitspraak te voldoen.	52.32
24	Aanleiding voor honderden boeren om richting Den Bosch te trekken.	66.34
25	Ik denk dat als die vijf bedrijven, of hoeveel zijn het er, vandaag zullen stoppen dat over tien jaar de natuur niet beter is.	4.14
26	Op de aanvoerwegen ontstaat ruim twintig kilometer file.	14.1
27	Aan het uiteinde van die file, op de A59, gaat het rond half tien mis.	10.58
30	Want zoals je net al zei: trekkers mogen niet op de snelweg.	56.54
32	En het is niet de eerste keer dat er een dode valt bij acties van de boeren.	26.64
33	Op vrijdag 15 juli om drie uur gaat het goed mis op de A28 bij Bijlen.	11.71
34	Een trucker die solidair is met de boeren besluit zijn vrachtwagen stil te zetten.	85.29
35	In de file die achter hem ontstaat, botst een man in een bestelbus op een auto en een motorrijder.	73.89
36	De motorrijder, een 56-jarige man uit Amersfoort komt daarbij om het leven.	31.85
39	De vraag is vandaag dan ook: gaat het demonstratierecht voor verkeersveiligheid?	29.68
40	Want we kunnen wel stellen dat het blokkeren van snelwegen de laatste jaren wel erg veel gebeurt.	40.93
41	Niet alleen boeren doen het aan de lopende band maar ook de klimaatactivisten van Extinction Rebellion.	27.84
42	En ook dat leidt elke keer weer tot levensgevaarlijke situaties.	4.5
43	Als om twaalf uur de actiegroep met drie auto's de snelweg blokkeert ontstaat in mum van tijd een grote verkeerschaos.	18.6
48	Ga ergens anders lekker protesteren, op het Malieveld, of zo.	4.15
50	En sterker nog, die politie die zegt dat ik er niet langs mag en dat anders ik aangehouden word.	5.52
55	Al die acties zorgen voor veel frustratie bij weggebruikers.	82.11
57	We hebben ze om een reactie gevraagd en ze zeggen: 'Het uitgangspunt is dat demonstreren een grondrecht is en dat demonstraties worden gefaciliteerd door het lokale gezag tenzij er onacceptabele situaties ontstaan.'	13.94
59	Volgens deze advocaat is het ook niet zo zwart wit als het lijkt.	8.04
61	Dat wil niet zeggen dat je dus alle regels maar aan je laars moet lappen omdat het nou eenmaal een fundamenteel recht is om te demonstreren.	5.23
62	Er zijn grenzen en de rechter bepaalt dan in een strafzaak of die grens is overschreden.	30.94
64	Maar na vandaag is wel de vraag wat er nog meer moet gebeuren voordat de overheid wél ingrijpt.	4.12
69	Maar wat de politie heeft gedaan en ze hebben gezegd dat ze niet gaan handhaven, dat is heel verkeerd.	17.05
70	Weliswaar is het demonstratierecht maar dat is niet onbegrensd.	6.08
71	Dat is geen excuus om midden op de snelweg te gaan staan.	3.95
75	Maar ze hadden laten weten dat ze dit van plan waren.	7.91
77	Als ze toch op de snelweg gaan kan je het vooraf verbieden.	9.38
78	Je kan er capaciteit op inzetten om te zorgen dat mensen niet de snelweg op kunnen.	9.35
79	Het is een probleem om ze er snel vanaf te halen met die grote trekkers.	6.35
81	Je moet echt capaciteit vrijmaken om te zorgen dat dit soort levensgevaarlijke situaties Moet misschien het leger inzetten?	6.72
87	Burgemeesters zijn de regisseurs van die demonstraties.	7.28
88	Of de veiligheidsregio als het over gemeentegrenzen gaat.	7.8
89	In Amsterdam en Den Haag zijn de demonstratiehoofdsteden.	9.07
93	Het kabinet wil kijken of het demonstratierecht nog wel voldoet.	38.75
95	Ja, die wet maakt alles al wel mogelijk wat je zou willen.	5.01
101	De boete wat hoger, demonstranten een beetje opschuiven.	5.71
107	En wil je thuis nog meer weten, u sluit meteen aan bij mijn collega's van de chat.	3.85
108	Neem ons nog even mee naar de eerste keer dat we de boerenprotesten zagen, Tom.	5.1
109	Het eerste grote boerenprotest was in oktober 2019.	70.84
110	Over het strand of over de weg vanuit het hele land gingen boze boeren richting het Malieveld.	9.42
112	Zoveel dat de politie niets anders kon doen dan meer tractoren toe te laten.	7.65
116	De boeren hebben met hun trekkers een machtig wapen in handen en ze deinzen er al jaren niet voor terug om te intimideren.	23.25
117	Misschien weet je nog wel hoe ze in Groningen het provinciehuis bestormden.	5.33
118	En uiteindelijk is wat ik dacht dat ze niet zouden doen, toch gebeurd.	3.77
119	Namelijk er is een trekker door de voordeur heen gereden.	5.65
122	Door het stikstofdebat staan boeren al jarenlang op de barricades.	84.07
123	Het leek de laatste tijd even wat rustiger maar de boerenprotesten zijn terug van nooit helemaal weggeweest.	4.12
126	Niet in de laatste plaats vanwege het verschrikkelijke feit dat er vanochtend twee mensen hun leven hebben moeten laten.	11.34
127	Vanwege het inrijden op een file die daardoor is ontstaan.	31.92
128	De politieke druk op Den Haag groeit om iets te doen.	8.34
129	Paniek in de sector en nog meer acties helpen minister van Essen namelijk niet bij het uitwerken van z'n stikstofbeleid.	72.25
131	De afgelopen week waren er al boerenacties in Meppel, Ede Ommen, Dalfsen en Apeldoorn.	9.41
133	Ook op het Zeeuwse Schouwe-Duiveland een vertrouwd beeld vandaag: Een kolonne van trekkers over de weg.	7.29
134	Aardappel- en uienteler Kees Hanse organiseert de actie.	10.69
135	Hij staat eerst even stil bij het dodelijke ongeluk van vanmorgen.	5.37
136	Voordat ik mijn verhaal begin, wil ik eerst één minuut stilte.	3.54
137	De route is ingekort en de trekkers rijden sneller dan gepland.	75.84
138	Toch vinden de boeren het belangrijk om een signaal af te geven.	21.2
139	Het broze vertrouwen in de overheid heeft namelijk opnieuw een flinke knauw gekregen.	8.35
140	Ik ben een boerendochter en een transportbedrijfdochter.	4.62
143	Dit laat ook zien dat de noodzaak heel erg hoog is.	4.54
145	Dat de provincie Noord-Brabant vijf vergunningen van boeren eigenlijk zomaar kan intrekken lijkt de lont in het kruitvat.	24.08
147	En dan moet de echte pijn van de stikstofplannen nog komen.	9.2
148	In Zeeland gaat dat ook geheid gebeuren natuurlijk.	5.64
149	En dat willen we eigenlijk proberen een beetje te voorkomen met deze actie zodat als het de Brabanders lukt, dan zal het ons ook vast lukken.	5.76
150	En er zijn genoeg mensen gekomen, dus ik denk dat dat wel moet lukken.	3.8
153	Nou, als er bij een boerenvereniging afgepakt kan worden kan dat ook van een recreatief ondernemer zo zijn.	11.59
154	Dus dat betekent dat we met elkaar dezelfde zorgen hebben.	5.14
155	Eerder op de dag zijn we bij Kees Hanse op het erf.	3.99
161	Drie dagen dag en nacht gewerkt om de uien binnen te krijgen.	19.45
162	De uien zijn kleiner en het zijn er ook een stuk minder dit jaar.	73.31
163	Normaal had de schuur eigenlijk vol moeten zijn tot hier.	4.42
164	En je ziet al, je mist dus een heel stuk opbrengst door de droogte.	4.27
165	Toont het ook niet aan dat we dus wel een klimaatprobleem hebben?	21.75
167	Een klimaatprobleem ga ik niet ontkennen maar een stikstofprobleem wel.	9.68
169	Een stikstofprobleem is een gecreëerd probleem door onze groene vrienden die het gebruiken om het platteland leeg te vegen.	76.07
170	Is dat niet een beetje We hebben We hebben absoluut geen stikstofprobleem.	13.13
175	Als ik mijn kop hier niet boven het maaiveld stop dan zijn we over een paar jaar gewoon hier als sector helemaal weg.	4.06
176	En dan halen we voedsel in Rusland en in Oekraïne met middelen die daar gebruikt worden, die hier al twintig jaar verboden zijn.	73.39
179	Wij willen ons Nederlands veilige voedsel hier blijven protesteren.	15.98
180	Want het is echt verschrikkelijk als je ziet wat ons gebeurt.	6.22
182	Omdat ik een volgende generatie heb klaar te staan.	3.58
184	De zesde van vaderskant en de zevende van moederskant.	7.09
185	En ik moet nu tegen mijn zoon zeggen: Ga maar ander werk zoeken, want de overheid maakt het ons onmogelijk om een van de mooiste bedrijven hier voor te zetten.	4.21
189	Ik val hier liever dood ter plaatse dan dat ze aan mijn bedrijf komen.	3.9
190	Boerenactiegroepen houden de komende weken informatieavonden over vervolgacties.	11.39
191	De extreme droogte van nu lijkt ongekend maar precies 50 jaar geleden beleefden we de, nu nog droogste zomer ooit.	72.09
193	En: welke herinneringen hebben de mensen die de zomer van '76 bewust meemaakten?	5.23
199	Ik ben zelfs, ik woon hier al jaren nog nooit op de eerste verdieping geweest.	3.72
201	Meteoroloog Reinout van den Born neemt me mee naar de Veluwe.	5.35
205	Zomer 1976 is dit natuurgebied dagenlang in het nieuws.	7.69
207	Maar de uitzonderlijke droogte van dit jaar maakte volgens brandweerdeskundigen van ons hele natuurgebied een groot kruitvat.	76.42
208	Vele honderden hectare vielen vaak door onachtzaamheid ten prooi aan het vuur.	20.92
209	Dat door die geweldige droogte ditmaal zo snel en zo gretig om zich heen kon grijpen dat er meer verloren ging dan ooit tevoren.	4.23
210	Ik weet wel dat er toch wel enige paniek was op dat moment omdat die brand zo enorm snel om zich heen greep en zo'n groot gebied ook in de as legde.	3.8
212	Het vuur kwam tot vlakbij Arnhem maar de Gelderse hoofdstad bleef ervoor gespaard.	8.65
213	Maar tussen Arnhem en Apeldoorn ging in korte tijd een honderden hectare groot gebied verloren en moesten tal van wegen dagenlang voor het verkeer worden afgesloten.	11.3
214	Door die zomer van 1976 is Reinout van den Born weerman geworden.	6.09
216	Hij is dan acht jaar oud en raakt door die droogte gefascineerd door het weer.	58.73
217	Het was zo warm en zo langdurig dat mensen ook overal op zoek gingen naar verkoeling.	3.83
219	Je kon ook nog op heel veel plaatsen in buitenwater zwemmen.	8.92
225	Uiteindelijk is zelfs het leger ingezet om de boeren daarbij te helpen, wat ook heel uniek was.	14.84
226	Natuur verdroogde natuurlijk helemaal, de landerijen ook.	39.59
227	Achteraf weten we dat zo'n twee miljoen bomen omgekomen zijn, omdat het zo droog was.	31.48
229	Eigenlijk wel ja, want de oogsten mislukten ook voor een groot deel omdat er gewoon een enorm tekort aan water was.	78.05
230	En zelfs in Nederland ging het water deels op rantsoen.	19.28
231	De neerslagsom die we nu zien in Nederland die komt angstig dicht in de buurt van het weinige water wat we in 1976 hebben mogen ontvangen.	86.89
232	Waarbij er ook nog een keer weinig water in de Rijn en in de Maas zit.	23.59
235	Gé van de Eertwegh, hydroloog, weet hoe water stroomt, wegzakt, verdampt.	84.89
238	Maar zelfs hier is het nu kurk- en kurkdroog, net als in 1976.	5.77
239	Na die droogte werden er dikke rapporten geschreven met adviezen voor de toekomst.	9.54
241	Want hoe intensiever het landgebruik is des te intensiever is het watergebruik, het kost meer water.	83.47
242	Ga je grondwaterbeheer goed regelen en organiseren.	7.13
243	En ga wat aan die verdroogde natuur doen want op deze manier verliezen we alle grondwater-afhankelijke natuur in Nederland waaronder de Bruuk hier als voorbeeld.	52.23
244	En hoe moest dat bereikt worden dan, dat doel dat het grondwater niet te laag kwam?	10.78
245	Op die momenten dat we het water hebben, in de winter, bij een neerslagoverschot de neerslag is dan groter dan de verdamping om het water dan vast te gaan houden, in de vorm van grondwater dus hogere grondwaterstanden.	77.98
246	Want lage grondwaterstanden in de zomer zijn desastreus.	86.09
247	Dat wisten ze ook in 1976 al, maar ze wisten toen nog niet alles.	5.61
248	Het is nog te vroeg om je af te vragen, nu we al aan onze tweede achtereenvolgende hete zomer bezig zijn of het klimaat in West-Europa misschien aan het veranderen is.	6.83
252	Nou ja, het verhaal van klimaatverandering is al sinds het eind van de negentiende eeuw bekend.	10.41
253	Toen waren er al berichten over, dat is ongelooflijk.	6.74
254	Maar 50 jaar geleden, eigenlijk vergelijkbaar met nu dan kun je ook denken: ja, hoezo klimaatverandering?	10.93
256	Ja, nou ja, dat wisten ze toen ook niet precies maar als je nu kijkt naar hoe de zomer van 1976 uitpakte bij ons en je vergelijkt dat met de rest van de wereld en je zou hetzelfde doen met de zomer van vorig jaar die ook heel warm was, dan zie je het verschil wel.	9.74
258	Kijk, hier zie je de afwijking van de zomertemperatuur ten opzichte van wat toen normaal was.	9.64
259	En dan zie je hier in Noordwest-Europa in 1976 een rode vlek.	3.85
261	Maar je ziet ook dat in de rest van de wereld de temperaturen eerder beneden normaal lagen, dan naar boven.	27.61
263	Doe je nou hetzelfde voor de zomer van vorig jaar dan zie je in Noordwest-Europa nog steeds die afwijking naar boven.	14.53
268	We zijn wel veel intensiever qua landgebruik nu dan toen in 1976 qua watergebruik, verdamping van planten en het beregenen van planten als ze droog staan.	74.48
269	We gebruiken dus inmiddels veel meer water dan in 1976.	49.08
271	We hebben het nog steeds over dat we met z'n allen meer water moeten gaan vasthouden.	6.45
273	Ja, en feitelijk is het dus aan dat water vasthouden dus ga de winter uit met hoge grondwaterstanden met een grote voorraadpot aan water, overal daar waar het kan is nog steeds onvoldoende uit de verf gekomen sinds een jaar of 50 alweer, 2026.	47.11
279	Over de gehele zomer was toen een neerslagtekort van 360 liter per vierkante meter.	52.4
282	Vraag halverwege deze zomer: wat leren we nou echt van het verleden?	4.66
285	We zijn alleen nog aan het vechten hoe we het oplossen.	3.79
287	Deze zomer heb ik er al heel vaak aan teruggedacht.	3.4
291	Nou ja, als ik hier in dit gebied sta en fiets en ik kom er vaak, dan toch een beetje met vrees.	3.74
292	Steeds meer leunt de Nederlandse zorg op arbeidskrachten uit het buitenland.	79.49
294	Ramona verliet het ziekenhuis in Suriname voor een baan in een Limburgs verpleeghuis.	11.38
298	Ik vind het ten eerste dat ze durven hierheen te komen.	3.49
302	Van verpleegkundige op de couveuseafdeling in Suriname Oké, leuk, ja.	5.12
303	naar een verzorgingshuis in het zuiden van Limburg.	7.89
307	En mijn taken hier zijn bijvoorbeeld helpen met het wassen en aankleden van de bewoners in de ochtend.	6.03
309	Ramona vertrok drie jaar geleden naar Nederland met een duidelijk doel.	6.31
316	Want een zorginstelling zonder personeelstekort, dat is een unicum.	23.94
317	We zien bij collega-instellingen hier in het zuiden zelfs dat het zo erg is dat ze ervoor moeten kiezen om bepaalde cliënten of bewoners zelfs niet meer aan te nemen, omdat ze te weinig mensen hebben.	16.69
319	Maar dat betekent wel dat je heel creatief naar de markt moet gaan kijken.	4.09
320	En dus werken hier sinds een aantal jaar mensen uit Indonesië en Suriname, waaronder Ramona.	5.5
322	Ja, nu zit je boven de 2000 euro, dus het is wel een groot verschil.	11.17
323	Tussen 2021 en 2025 kwamen er bijna 34.000 medewerkers bij in de verpleging, verzorging en de thuiszorg.	14.08
324	40 procent van de nieuwe zorgmedewerkers komt uit het buitenland.	88.54
325	Net zoals velen van hen stapte ook Ramona alleen op het vliegtuig.	5.54
327	Op dat moment zat ik er echt even mee van: is het wel de juiste keuze die ik heb gemaakt?	4.68
328	Want ik heb mijn dochter achtergelaten, zeg maar, mijn partner ook.	9.19
329	Ik maakte me eigenlijk ook een beetje zorgen over hoe zal het dan verdergaan met haar op school?	5.77
332	Ik vroeg me soms af: hoe snel zou ik aan een woning komen?	4.44
334	En na een jaar zonder elkaar woont het gezin nu samen, in Heerlen.	6.22
336	Het was eigenlijk een dag waarnaar we alle drie heel lang naar hebben uitgekeken.	3.7
337	Wanneer begon Limburg voor jullie een beetje als thuis te voelen?	4.86
338	Nou, in ieder geval, de mensen hier zijn vooral vriendelijk.	3.63
341	Een werkgever vinden die een werkvergunning aanvraagt valt niet mee.	87.17
342	Die moet namelijk aantonen dat binnen Europa iemand vinden niet mogelijk is.	5.93
343	Pas over anderhalf jaar kan hij zonder die vergunning aan het werk.	11.75
344	En je kwam voor haar carrière eigenlijk naar Nederland?	6.49
347	Ik heb haar ondersteund toen het zover was dat ze hier moest komen.	3.75
348	We hebben afspraken gemaakt en ik mag niet jokken ik ben trots op haar.	3.66
353	Zij werven en selecteren zorgmedewerkers uit de hele wereld.	13.71
354	We bemiddelen ze uit Suriname, Indonesië, Zuid-Afrika, Namibië en India.	20.93
356	Ik zat ook te denken, als ik afhankelijk zou zijn van mijn werkgever voor een woning dan zou ik er ook niet zomaar weggaan.	4.28
357	Ja, op het moment Wij leggen wel altijd heel duidelijk uit dat het contract niet verbonden is aan het arbeidscontract.	14.92
358	Dus op het moment dat iemand stopt en zegt: ik vind de werkgever bijvoorbeeld niet leuk, dat komt dat bijna nooit voor, dat is echt nihil.	6.26
359	Maar dan is diegene natuurlijk vrij om te staan en te gaan waar hij of zij wil.	3.94
363	Tussen 2020 en 2025 hebben we ruim duizend verpleegkundigen van verschillende categorieën verloren.	83.74
366	We moeten de mensen een concurrerende beloning geven en we moeten het geweldig werk dat ze doen erkennen en waarderen.	4.34
371	Het is eigenlijk iets dat je al langere tijd hoort en tot nu toe niet gerealiseerd is.	5.05
372	Dus ik denk dat dat deels ook een reden is waarom zoveel collega's wegtrekken.	4.2
375	Maar in Suriname is geen sprake van een overschot aan zorgmedewerkers.	73.22
377	Zeker, in het land zijn we bewust dat daar juist een tekort speelt en dat maakt het voor ons ook echt wel dubbel.	39.77
379	Wij willen ook echt in contact treden met de overheid om te kijken naar hoe we het kunnen reguleren.	6.82
380	Zou je dan niet moeten zeggen: in Suriname stoppen we het?	20.27
383	Maar aan de andere kant maken mensen wel zelf bewust de keuze om naar een ander land te gaan.	8.07
384	Ik denk dat je dat niet kan tegenhouden want anders kiezen ze wel voor een ander land.	4.69
386	Dat je dan misschien ook de zorg in Suriname achter je laat?	13.65
387	Uiteindelijk heb je ook doelen voor jezelf of plannen voor jezelf en dan ga je toch uiteindelijk een keuze moeten maken.	4.02
388	Ja, die keuze is soms pijnlijk maar soms moet je toch wel die keuze maken voor jezelf.	4.6
390	In september start ze aan een deeltijdopleiding om verpleegkundige te worden.	8.97
392	Haar dochter start ook aan een opleiding tot verzorgende.	11.68
394	En dan kan ik me ook verder uitbreiden om te kijken waar ik terechtkom.	3.48
396	Dus ik denk dat we elkaar de komende vier jaar goed kunnen motiveren om samen de eindstreep te halen.	3.91