Een Vandaag 🇳🇱

_id	6a8340690c2ab8f3e8c2e024
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6427/afspelen
datetime	2026-08-17 18:30:00
description	Taalvaardigheid in Nederland gaat achteruit, gaan nieuwe doelen onderwijs helpen? * Hoe is het gesteld met de veiligheid van vrouwen, een jaar na de moord op Lisa? * Chinamaxxing: hoe China het Westen via social media beïnvloedt. * Vrijheid van onderwijs? Forum voor Democratie-school geopend.

 

Statements

idx	statement	score
2	Kinderen beheersen het Nederlands steeds slechter en dat moet anders.	81.43
3	Ook de school van Forum voor Democratie ging vandaag open.	8.35
6	Maar, een politieke partij met een basisschool, kan dat zomaar?	13.85
7	Je hoort het zo En het is een jaar na de moord op Lisa en de aandacht voor veiligheid op straat.	4.29
9	Het voelt alsof we aan het wachten zijn op 'n incident op deze route voordat het serieus genomen wordt.	4.19
11	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
12	We staan op plek 34 van de 81 landen als het gaat om leesvaardigheid.	66.66
13	Oftewel, zó slecht lezen Nederlandse vijftienjarigen.	19.62
15	Vandaag zijn de eerste scholen weer begonnen met nieuwe doelen specifiek ook voor rekenen en taal die voor flinke verbetering moeten zorgen.	16.3
16	Je ziet, kinderen tussen 0 en 4 hebben moeite met lezen, met taal.	90.88
17	De basisscholen hebben er moeite mee en moeten een nieuwe aanpak invoeren.	9.31
18	En dan zit je op 12-jarige leeftijd met een hele grote groep die moeite heeft met lezen, geen zin heeft om te lezen.	13.51
19	Een derde van de Nederlandse 15-jarigen haalt het basisniveau taal niet.	91.0
20	Daarmee zakt de leesvaardigheid ver onder het Europees gemiddelde.	89.63
21	Schooldirecteur Eva Naaijkens probeert al jaren de resultaten beter te krijgen.	6.6
23	50 tot 60 procent van onze onderwijstijd gaat op aan lezen.	88.05
25	De manier waarop de kinderen van de Alan Turingschool lezen is precies zoals de staatssecretaris dat nu wettelijk verplicht via zogenaamde leerdoelen.	73.38
26	De kern is dat je in het onderwijs lezen koppelt aan kennisopbouw.	50.47
27	En kinderen zijn dol om dingen te leren en dingen te weten.	89.36
29	'Vergelijking: in gewicht is bot tien keer sterker dan beton.'	67.38
30	Maar ik weet zeker dat jullie straks ook nadenken over: hoe zit dat?	4.49
42	En dat verdiept hun kennis en zo kunnen ze ook steeds moeilijkere teksten lezen.	6.06
43	Dus wij lezen in groep 8, het eind van de basisschool hele lange teksten met kinderen, van meerdere pagina's.	7.1
45	De Turingschool scoort op taal boven het landelijk gemiddelde.	69.67
46	Met onze aanpak lukt het ons om alle kinderen, ongeacht hun achtergrond op een goed fundamenteel 2F-niveau weer verder te brengen.	7.52
55	De staatssecretaris wil dat alle scholen meer tijd in lezen stoppen.	89.74
57	Thuis voorlezen is superbelangrijk maar daarmee los je natuurlijk de problemen niet op.	6.4
59	We zijn allemaal afgeleid door allerlei apparaten en smartphones.	31.44
60	Ik denk, wat je om je heen ziet, is dat we van allemaal van de verloskundigen, de schoolbibliotheek de opvang, de basisscholen, iedereen moet in de stand staan: We maken van al onze kinderen weer lezers.	3.67
62	U bent medeverantwoordelijk voor deze nieuwe kerndoelen en bent expert op het gebied van taalonderwijs.	4.34
63	Lezen koppelen aan kennis als de oplossing, zegt deze leerkracht.	61.11
66	Als je wilt dat kinderen teksten lezen met begrip dan hebben ze ook kennis nodig van de wereld waaraan wat ze lezen kunnen koppelen.	9.53
68	We hebben lange tijd gedacht dat je leerlingen vooral moeten leren dat ze met strategieen teksten moeten aanpakken.	8.3
70	Bijvoorbeeld: kijk naar de kopjes, kijk naar de plaatjes.	4.84
73	Nu weten we dat je juist meer kennis van de wereld moet hebben.	4.33
75	Om het dus ook meer te begrijpen, wat je leest en dan toe te passen?	5.06
81	En we hebben ons teveel gefocust op de schoolresultaten.	28.24
82	En we hebben te weinig gekeken naar de echte begrip.	4.04
83	Het is natuurlijk wel met de beste intenties gebeurd.	4.04
85	Maar nu hebben we recente inzichten en die moeten we vertalen naar de scholen.	3.69
90	Op de redactie dachten we: We zitten allemaal op onze smartphone.	25.43
94	En dat gebeurt in Scandinavië ook en wij bungelen onderaan.	4.87
98	Maar je wilt dat kinderen een boek kunnen lezen van A tot Z. Moeten ouders en opa zijn oma gaan lezen met kinderen?	9.95
100	Dat is natuurlijk niet het enige wat we kunnen doen.	4.12
102	En lees vooral boeken voor die ze zelf niet snel zouden pakken.	4.02
104	Heb je nog vragen over dit verhaal ga dan naar eenvandaag.nl/chat waar ook Joanneke Prenger aanschuift.	5.17
105	Blijven we bij het onderwijs want begon ook de basisschool van Forum voor Democratie in Almere.	5.9
107	Ja, 18 leerlingen hebben zich aangemeld aan voor die zogeheten Renaissanceschool.	12.12
109	Hoe kan dat, een politieke partij, die een school opricht?	13.37
110	Allereerst: op de site wordt de partij niet genoemd.	6.37
111	Het loopt via een stichting, maar de mensen daarachter zijn allemaal wel verbonden aan de partij en Thierry Baudet noemt het ook steevast 'onze school'.	16.04
114	Veel meer mannelijke docenten ook, beloofde Baudet.	7.53
116	De school wordt ook trots besproken bij Forum Inside.	5.59
117	In deze schoolbibliotheek slash museum wat wij heel liefkozend de verwonderkamer noemen is daar een mooi voorbeeld van.	4.8
118	Het is hartstikke fijn om tastbaar materiaal te hebben als leerkracht.	6.39
119	Stel je hebt als thema dieren: neem gewoon een vogel mee.	4.54
122	Maar, belangrijk verschil, toen ging het om een particuliere school.	4.79
123	Dat is vrij eenvoudig, als je zélf de financiering regelt.. mag je al vrij snel een school oprichten.	4.23
124	De natuurschuur is een particuliere school in Wieringerwerf.	9.37
125	Eigenlijk is uit de kluit gewassen blokhut in de achtertuin waar 24 kinderen tussen 3 en 12 les krijgen.	10.33
129	Maar er was onvoldoende belangstelling en dus onvoldoende geld.	4.86
132	Dat wil zeggen een school die niet bekostigd wordt door het Rijk maar die wel het programma draait dat door de inspectie is getoetst.	50.33
133	Nu is het een bekostigde school waar overheidsgeld in gestopt wordt en waar uiteraard ook kinderen hun leerplicht kunnen vervullen.	60.58
135	Daarvoor kijken we naar artikel 23 van de grondwet, de vrijheid van onderwijs.	13.4
137	Een politieke en maatschappelijke discussie over de vraag of de overheid mee moet betalen aan het bijzonder onderwijs, in die tijd vooral religieus onderwijs.	23.62
138	Toen is namelijk een compromis gesloten tussen de linkse en de rechtse partijen dat het protestants-christelijke en het katholieke onderwijs gelijk gefinancierd zou worden.	34.1
139	En eigenlijk in ruil daarvoor werd er een algemeen mannenkiesrecht ingesteld.	9.33
140	En dus kunnen jij en ik een eigen school starten en daar geld voor krijgen zonder dat de overheid helemaal voorschrijft volgens welke visie je dat doet.	6.93
141	Dus hebben we tegenwoordig 4500 bijzondere scholen Religieus, of Montessori, Jenaplan, Dalton.	9.42
144	Het heeft te maken met een verruiming van die wet uit 2021.	43.54
145	Voor die tijd moest je handtekeningen verzamelen om een school te starten.	5.55
146	Dat is versoepeld, nu is een marktonderzoek waarin je de potentie van een school aantoont voldoende.	6.55
148	Conclusie: de school zou in 2035 365 leerlingen kunnen hebben.	10.22
151	Ik vind die gelijkwaardigheid heel belangrijk als een van de elementen van goed onderwijs.	5.55
152	Namelijk dat je naar school gaat in een samenleving die lijkt op die van ons.	7.15
153	Verschillende kamerleden vinden het nu te makkelijk om een school te beginnen.	39.39
154	Een kamermeerderheid wil de drempel daarom verhogen.	37.13
157	Tegelijkertijd moet ik constateren dat het heel moeilijk is om feitelijke bemoeienis tegen te houden.	4.52
158	Want je kunt wel besluiten te regelen dat een politieke partij niet een school op mag richten maar er zijn altijd mogelijkheden om via andere rechtspersonen dat alsnog voor mekaar te krijgen.	27.4
159	18 kinderen zouden er dus vandaag beginnen op de Renaissanceschool.	9.99
162	Het is een jaar geleden dat de 17-jarige Lisa uit Abcoude werd vermoord.	71.93
163	En dat de campagne 'Wij eisen de nacht op' door heel Nederland te zien was.	9.65
164	Gesprekken over 'hoe veilig voelen we ons eigenlijk op straat' werden massaal gevoerd.	5.36
168	Ik heb het gevraagd aan 1500 jonge mensen in ons Opiniepanel.	6.19
169	8 op de 10 van de jonge vrouwen voelen zich nog steeds onveilig 's nachts Niet onterecht, want ook 8 op de 10 maakte dit jaar iets intimiderends mee.	90.93
170	Vaak gaat dat om aanstaren, nafluiten of roepen maar echt ook regelmatig zijn het ongewenste aanrakingen of zelfs seks tegen de zin in.	9.96
171	Je zegt dat mensen bewuster zijn geworden; heeft dat niet geholpen?	6.21
172	Mensen, meiden én jongens zeggen dat ze wel bewuster zijn geworden van hoe onveilig vrouwen zich voelen en zijn op straat.	90.25
175	Mensen, meiden én jongens zeggen dat ze wel bewuster zijn geworden van hoe onveilig vrouwen zich voelen en zijn op straat.	90.25
177	Jongeren vertellen dat ze vaker zorgen dat iemand niet alleen fietst ze halen elkaar op, appen als ze thuis zijn.	90.85
178	Maar waar het bijvoorbeeld nog niet toe leidt is dat mensen altijd ingrijpen als ze zien dat er iets gebeurt.	5.47
179	Ruim de helft van de jonge vrouwen die iets meemaakte waar anderen bij waren vertelt dat niemand wat deed.	80.17
180	Maar op straat, in het straatbeeld, is er weinig veranderd.	3.59
181	Sommige mensen vinden het ook spannend om in te grijpen.	5.01
183	Maar als je deze cijfers ziet zie je dat er weinig veranderd is op straat.	5.2
184	In de eerste instantie werd ik boos, dat ik denk: Hè, verdomme wéér een vrouw overleden door geweld.	8.57
185	Het voelt alsof we aan het wachten zijn op 'n incident op deze route voordat het serieus genomen wordt.	4.19
186	Het was ook een soort realisatie van: Oeh, hoe vaak ben ik zelf niet langs dat randje gegaan waarbij het steeds goed is gegaan.	4.11
189	Maar wat is er bijna een jaar na de dood van Lisa van dat voornemen overgebleven?	6.58
190	Hier kom je vanuit het centrum Leiden en dan zie je hier de brug.	6.49
191	Hier heb je wel een lantaarnnpaal, maar die staan 's nachts niet aan.	3.43
192	Madelief studeert in Leiden en woont op een kwartiertje fietsen buiten het centrum.	10.66
194	Vooral in de winter, als het al vanaf vijf uur donker wordt en je bent hier dan om acht uur 's avonds en je rijdt naar huis.	10.45
196	Want het is wel een weg die alle kwaliteiten heeft als dezelfde weg waar Lisa is omgekomen.	4.11
198	Na de moord op Lisa is er veel aandacht voor dit soort onveilige locaties.	10.14
199	Helaas maken heel veel vrouwen allerlei geweld mee, al heel lang.	30.57
202	Aan de andere kant van dat donkere fietspad waar Madelief het net over had.	3.67
203	We zien daar gewoon veel vrouwen maar ook mannen uit Zoeterwoude die op de een of andere manier bij de moord op Lisa toch zoiets hadden van: Er knapt iets.	16.66
204	Veel vrouwen denken die weken na over het vergroten of versterken van hun eigen veiligheid.	68.72
206	Wat ik altijd zie als er een schokkende gebeurtenis is geweest waarbij een vrouw door geweld om het leven is gebracht dan zie je altijd een tijdelijke toename in het aantal aanmeldingen voor cursussen zelfverdediging maar op een gegeven moment ebt dat ook weer weg.	16.69
207	Waar staan we als samenleving een jaar na de dood van Lisa?	7.53
208	Ja ik denk dat we nog steeds op dezelfde plek staan.	3.78
209	Ik denk wel dat er meer bewustwording is gecreëerd daarop.	4.1
210	En ik denk dat het nu hoogste tijd is om door te pakken.	3.73
212	Maar de uitvoering blijkt dit jaar nogal weerbarstig.	4.52
214	Wij zijn een handtekeningactie gestart waarbij we 600 handtekeningen hebben behaald van studenten die hier wonen of die hier vaak langsfietsen.	5.92
216	Hiermee zijn we naar de burgemeester gestapt om dit aan te bieden om aan te tonen dat er echt behoefte is aan verlichting hier, of aan meer veiligheid.	7.59
219	Terwijl wij denken: hoe moeilijk is het om een paar lampen op te hangen?	14.74
220	De burgemeester gaf als antwoord dat verlichting zou leiden tot schijnveiligheid.	37.32
221	En dat het dus niks zou verbeteren aan de werkelijke veiligheid voor mensen.	6.44
222	We zijn met z'n allen verantwoordelijk voor het probleem dat er geweld tegen vrouwen plaatsvindt, elke dag.	22.67
224	En als het bijdraagt door lantaarnpalen neer te zetten waarbij het veiligheidsgevoel wordt vergroot dan denk ik dat het belangrijk is om daarna te luisteren en dat daar neer te zetten.	5.25
225	Maar op deze plek in Leiden is het enige wat aangepast is dit verkeersbord.	6.04
226	Deze geeft aan welke kant van het fietspad verlicht is.	5.44
227	Maar zelfs de verlichte kant is niet altijd verlicht door de verbouwing hier.	4.0
232	En zij vertellen ons: Het is nu wel echt de zaak dat je zegt: Oké, we gaan nu even heel structureel dingen doen.	3.66
233	Volgens Cynthia Stoffer is gedrag de belangrijkste veranderfactor.	35.8
234	Want durf je op te staan als de situatie daarom vraagt?	8.16
235	Als jij ziet dat er bijvoorbeeld gesprekken gevoerd worden wat niet normaal is, waarbij vrouwen bijvoorbeeld worden geïntimideerd dat er seksueel getinte opmerkingen of grappen worden gemaakt dat je niet daarin mee gaat lachen maar dat je het moed hebt om te zeggen dat het niet oké is.	18.65
239	Joyce, vindt het panel dat er genoeg wordt gedaan door gemeenten.. om plekken veiliger te maken?	46.44
241	Ruim 6 op de 10 jonge vrouwen zeggen dat hun gemeente daar niks aan heeft gedaan terwijl veel van deze vrouwen daar wel op hoopten.	83.69
242	Een aantal deelnemers zegt het probleem te hebben aangekaart bij de gemeente of politie maar kreeg om verschillende redenen nul op het rekest.	12.95
243	Bijvoorbeeld vanwege geldgebrek, privacy of te weinig mankracht.	14.87
247	6 op de 10 van alle deelnemers aan het onderzoek vinden dat er ook in de politiek te weinig aandacht is voor de veiligheid van vrouwen op straat.	90.29
248	Want de politici, zeggen mensen in het onderzoek zouden dit ook moeten zien als een breed maatschappelijk probleem.	23.55
250	Om dat te veranderen moet er meer focus moeten komen op voorlichting, onderwijs.	4.82
251	En mannen zouden onderling het gesprek moeten aangaan.	4.96
252	Want, vertelt ook een deelnemer in het onderzoek veel mannen hebben waarschijnlijk nog steeds niet door hoe ongemakkelijk ze een vrouw laten voelen door bepaalde opmerkingen of handelingen.	74.26
255	Influencers hebben China helemaal ontdekt en omarmen oude tradities.	81.47
256	Ze drinken Chinees warm water, kopen Chinese kleding doen aan tai chi en delen dat volop op TikTok en Instagram.	74.62
259	Daardoor zie je dus ook dat China aan invloed in de wereld wint.	12.63
260	Influencers hebben het land opeens helemaal ontdekt.	80.52
261	En stokoude Chinese tradities zijn opeens superhip.	11.04
263	Mensen die zeggen: 'Dit is een heel erg Chinees moment in mijn leven'.	5.49
264	En die delen op TikTok en op YouTube filmpjes van zichzelf.	26.21
265	Als ze opstaan, dan drinken ze warm water op z'n Chinees.	21.08
269	En dit is niet alleen online, maar ook in de echte wereld.	3.72
270	Opeens zijn ze echt overal, de Chinese cultuur en invloed.	4.85
271	Zoals hier het oude V&D-filiaal in de Kalverstraat.	6.32
273	En dit drankje zie je opeens ook overal: bubble tea.	55.68
276	En dit pand, ook een goed voorbeeld: Was ooit Metz & Co, een fameus warenhuis in Amsterdam.	15.25
277	Komt daarna in handen van een Amerikaans kledingmerk.	7.48
278	En, je raadt het al, is nu in handen van een Chinees merk.	4.25
279	Door naar China te gaan zie je dat daar enorm veel gebeurt.	8.21
280	Dus wat ik de afgelopen jaren altijd zag was dat mensen naar China gingen en dan terugkwamen en zeiden: Hee, hogesnelheidslijnen.	4.97
284	In de afgelopen jaren zag ik het opbouwen maar dat het nu ook wat meer hiernaartoe komt, dat verrast me.	3.71
286	Dat China opeens hip is, merken ze ook bij deze majongclub in Amsterdam.	13.75
287	Toen ik begon, waren er een stuk of 10 aanmeldingen, 2 jaar geleden.	5.08
288	En nu 2 jaar later zitten mijn lessen elke maand vol met 60 man.	19.38
290	Vroeger was China gewoon heel erg onbekend en zagen heel veel mensen niet het echte China.	27.15
291	En door social media zien mensen nu wat meer het echte China en hoe cool het wel niet is.	6.69
292	Dus eigenlijk alles wat met Chinees te maken heeft is heel populair.	5.66
295	Ik deel al heel lang alle leuke dingen van de Chinese cultuur.	3.87
296	En ik hoef niet echt op deze trend in te spelen maar ik zie wel dat er veel meer vraag ernaar is nu.	4.0
298	Het lijkt allemaal heel onschuldig maar dat China opeens zo populair is is geen toeval.	36.31
299	Xi Jinping kwam in 2012, 2013 aan de macht en die begon meteen met een campagne: Telling China's Story Well.	9.24
301	In eerste instantie was dat met een enorme hoeveelheid propaganda.	6.9
302	Dus er gingen echt miljarden in Chinese staatsmedia enzovoort.	48.08
303	Een jaar of vijf later, dachten ze van: Die staatsmedia is niet helemaal zo overtuigend dus we moeten innovatiever worden in de manier waarop dat verhaal verteld wordt.	6.01
304	Dus het idee vatte post om anderen het China-verhaal te laten vertellen.	12.99
305	Dus China is de afgelopen jaren echt enorm op zoek geweest naar influencers en ook allerlei anderen die een positieve draai kunnen geven aan het verhaal over China.	9.67
307	Maar we nu zien is dus een hele moderne, slimme manier van propaganda?	9.58
312	Wat er belangrijk bij is is dat mensen zich bewust zijn dat het wel degelijke propaganda ís.	8.46
313	En dat lijkt te ontbreken in de hele Chinamaxxing-trend.	4.24
314	Waarin mensen heel makkelijk meegaan in het idee dat dit het enige verhaal van China is.	8.35
315	Dus dit is ook iets waar we met z'n allen maar gewoon aan moeten wennen.	3.79
317	China is er, gaat niet meer weg heeft invloed ook in Europa en in Nederland.	26.25
318	En wij moeten misschien afscheid nemen van het idee dat het Westen de wereld bepaalt.	5.24