Een Vandaag 🇳🇱

_id	6ab16291154b8915ab127189
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6473/afspelen
datetime	2026-09-21 18:30:00
description	Homo-acceptatie daalt hard: dit doet het met lhbti+-jongeren * Benzineprijzen blijven stijgen, maar kilometervergoeding niet altijd: wie moet betalen voor de rit naar werk? * Smartphone heeft negatieve invloed, merken acht op de tien jongeren: 'Lukt me niet om me los te rukken' * Rechtszaak explosie Schammenkamp gaat verder, leed bij nabestaanden is nog steeds groot

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Aantal jongeren dat homo's niet meer accepteert stijgt snel.	90.91
2	Arfan verloor zijn tweelingbroer bij de explosie van een drugslab.	88.09
3	En hij was elders, maar ik voelde me altijd tweeën.	4.87
5	En de brandstofprijzen stijgen maar door maar de kilometervergoeding van de baas niet, Whitney.	48.47
6	Nee, dat klopt, en dat zorgt voor een probleem als je veel voor je werkt rijdt.	17.14
10	Nergens ter wereld was de homo-emancipatie zó ver als in Nederland.	85.71
11	Maar inmiddels daalt de acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse jongeren.	89.57
12	Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht én het Trimbos-instituut.	41.02
15	En toen vond ik het echt bizar laag terwijl we in een tijdperk leven waar qua wetten het heel erg accepterend is.	4.91
16	Maar in mijn generatie gaat het ineens heel erg achteruit.	4.04
20	Ik ben ook iets alternatiever en als ik over straat loop, krijg ik vaak 'homo' naar me toe geworpen.	9.73
22	Ze zijn beiden actief voor het GSA, dat staat voor Gender and Sexuality Alliance.	8.1
23	Groepen scholieren die zich inzetten om op hun school te laten zien dat iedereen de vrijheid heeft te zijn wie ze zijn.	81.35
24	Maar dat lijkt tegenwoordig weer steeds minder vanzelfsprekend.	3.84
27	Ik kreeg flessen water naar me toegeworpen als ik gewoon over straat loop.	6.26
31	Jarenlang steeg de acceptatie van homoseksualiteit, ook onder jongeren.	87.58
32	Maar uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut onder 6600 scholieren, in de leeftijd van 12 tot 16 blijkt dat het percentage jongens dat positief kijkt naar homoseksualiteit binnen vier jaar bijna is gehalveerd.	83.96
34	Onder meisjes daalde de acceptatie van 78 naar 51 procent.	72.7
35	Dat het percentage zo'n groot verschil is met vier jaar geleden daar ben ik wel van geschrokken, ja.	5.87
37	Ze adviseert gemeenten en ministeries over de acceptatie van lhbtiq+-mensen.	14.39
38	Volgens haar is er nog onvoldoende duidelijkheid over de oorzaken achter deze plotselinge daling.	7.59
39	Ik denk dat het een samenhang is van de boodschappen die jongeren via sociale media krijgen.	15.46
41	En dat het gemakkelijker is om je laatdunkend uit te laten over minderheidsgroepen in zijn algemeenheid maar ook in lhbtiq+.	4.3
42	En als je ook kijkt naar de hele verruwing van de samenleving Ik bedoel, gisteren waren er verkiezingen in Duitsland.	7.59
43	Er zijn allerlei dingen die je kunt aanstippen die laten zien dat de hele samenleving ruwer maar ook rechtser wordt.	6.21
44	Ik denk dat er online heel veel negatieve bronnen zijn.	4.19
45	En nu wordt er online ook veel meer uitgesproken door karakters die de jongens dan zien als rolmodellen.	6.92
47	Als je eenmaal in het algoritme komt, is het lastig om eruit te komen.	10.42
49	Dus niet meer van: Social media zorgt voor een opener beeld.	18.82
51	Wat ik ook denk, dat zie ik vaak terug waar ik persoonlijk niks van snap is dat mensen vinden dat het in je gezicht wordt gedrukt.	5.47
53	Ook in het nieuws, ze zijn gewoon wat meer zichtbaar.	8.36
54	Ik ben daar persoonlijk heel blij mee, dat ze zichtbaar zijn.	4.1
55	Maar mensen hebben dan het gevoel: Dit is anders, dit is nieuw, dit is eng en daardoor zijn ze wat meer afstotend.	4.02
56	Ook Paarse Vrijdag, waarop leerlingen en docenten iets paars kunnen dragen om zo te onderstrepen dat iedereen op school zichzelf mag zijn is tegenwoordig steeds minder vanzelfsprekend.	17.5
58	Eh, nou, ik denk dat het ook negatiever is veranderd.	3.73
59	Sommigen reageren positief maar ik heb ook heel veel negatieve dingen gehoord.	3.55
60	Mensen die er dagen van tevoren over praten om expres zwart aan te trekken als een soort tegenboodschap.	9.56
63	En natuurlijk is paars niet een hele normale kleur in iedereens kledingskast.	8.55
65	Zelfs ik, met een kledingkast van alleen maar zwart-wit kan er nog steeds wel even voor zorgen dat ik niet volledig in het zwart naar school kom.	3.56
66	Ik denk echt dat nu het moment is gekomen dat meer partijen zich eigenaar zouden moeten voelen voor het bijdragen aan een oplossing.	4.71
67	En dan heb je het over toekomstig onderwijspersoneel de toekomstig social work- professionals die met jongeren te maken hebben.	4.22
68	Dat die wat meer leren over wat het is om lhbtiq+'er te zijn.	5.67
72	Maar ook dat koepels van onderwijsorganisaties ook zeggen van: We hebben hier een rol in om hier structureel aandacht aan te besteden om die kanteling te keren.	5.37
73	Paarse vrijdag is dit jaar op vrijdag 9 oktober Ze gingen 43 jaar samen door het leven, de tweeling Kamran en Arfan.	8.45
74	Tot de explosie in de Rotterdamse Schammenkamp, nu ruim 2 jaar geleden.	13.25
75	Kamran overleed toen er naast zijn bedrijf een drugslab ontplofte.	22.75
78	Fannie, een hele heftige maar ook een ingewikkelde zaak, lijkt me.	4.01
80	De verdachte ontkende vandaag bij hoog en bij laag.	13.03
85	Volgens de advocaat is het zeker geen gelopen race dat hij wordt veroordeeld.	22.45
86	Er is geen keihard bewijs dat hij gezien is in dat drugslab.	30.93
87	Maar als je alles op een rij zet zou je toch tot een veroordeling moeten komen.	4.58
89	En er was ook een foto van dampende vaten en een weegschaal.	9.02
90	En de verdachte heeft ook gelogen over waar zijn telefoon is gebleven.	43.63
93	En we hebben ook een indrukwekkend verhaal gehoord van slachtoffers en nabestaanden.	4.46
94	Bewoners die vertelden dat de vloer onder hun voeten weg werd geblazen.	83.79
96	Het meest indrukwekkende verhaal was van de tweelingbroer.	7.18
97	Een volstrekt onschuldige man die een kantoor had naast het drugslab.	20.3
99	Ik voelde me altijd met zijn tweeën, waar ik ook was.	4.33
100	Ook al was ik alleen, en hij was elders maar ik voelde me altijd tweeën.	4.42
102	Drie doden vielen er door de verwoestende explosie in de Rotterdamse Schammenkamp.	64.09
103	Een van hen was Arfan eeneiige tweelingbroer Kamran.	10.92
104	Hij had een badkamerbedrijf pal naast de ruimte waar een drugslab zat.	23.02
105	Hij zou naar klanten gaan, maar besloot last minute met hen te FaceTimen.	4.61
108	Toen zat hij gewoon op zijn kantoor, op zijn bureau en plots was het zwarte beeld.	4.71
110	Zijn tweelingbroer Kamran was een goedlachse hardwerkende vader van drie jonge kinderen.	9.09
121	Dus echt van nul tot 43 hebben we zelf alles gedaan.	4.16
122	Om zijn tweelingbroer dichtbij te voelen ging Arfan de afgelopen 2,5 jaar regelmatig terug naar de Schammenkamp waar inmiddels bijna alles herbouwd is.	5.82
127	Voor de explosie wipte hij daar dagelijks even langs.	6.08
128	Elke vrijdagmiddag lachten, aten en dronken ze er samen met familie, vrienden en de medewerkers.	6.76
131	Een paar uur later hoort hij dat de zaak in brand staat.	5.28
138	Ook het ziekenhuis afgebeld, ook daar geen teken van hem.	13.34
139	Maar toen had ik eigenlijk al voor mezelf aangenomen van Hij is daar.	3.58
142	De politie heeft alles afgezet vanwege instortingsgevaar en wil eerst alles voorzichtig afbreken.	9.3
143	Maar na dagen toekijken is de familie het zat en wil door de hekken heen breken.	3.54
144	Mijn neef ligt daaronder, we willen de lichamen begraven.	3.59
145	Wat ze aan het doen zijn, maakt het alleen maar erger.	4.49
147	Ja, wat je zegt, je kijkt toe twee dagen lang, machteloos.	3.74
150	En daardoor zijn een aantal mensen dan over de hekken gesprongen.	4.77
153	Dat was wel het moment inderdaad, dat ik echt stil moest staan.	3.98
157	Arfan helpt om het gevonden lichaam uit het puin te dragen.	88.74
158	De eerste maanden heeft hij nauwelijks tijd om te beseffen wat er is gebeurd.	3.72
159	Hij neemt het bedrijf met personeel over van zijn broer en organiseert de begrafenis waar duizenden mensen komen.	11.65
163	En dan houdt justitie een verdachte aan tot verbijstering van Arfan en zijn familie.	23.63
164	Het is deze onherkenbaar gemaakte man, Jalal O. Hij zocht naar zijn eigen omgekomen neefje.	6.56
165	Hij hielp hen het lichaam van Kamran te zoeken en te bergen.	7.43
172	Wat was zijn bedoeling om over de hekken te springen.	3.78
174	Maar hij ontkent iets met een drugslab te maken te hebben.	31.76
175	Hij zou de ruimte hebben onderverhuurd en niet weten wat daar gebeurde.	6.28
176	De andere twee doden, waaronder zijn neefje werden daar gevonden.	35.68
178	Maar ik weet wel zeker dat hij de dader is dat hij het laboratorium heeft opgezet.	5.16
181	Nu je de gevolgen ziet zie je hoe heftig het ook kan aflopen.	4.96
183	Mijn broer is er niet meer, ik kan dagelijks niemand meer bellen.	4.3
186	Ik kan zijn stem niet meer horen, ik kan niet meer naar zijn huis.	3.64
189	Door die rechtszaak wil ik inderdaad ook dat er een straf komt.	5.39
190	Dat het voor hem en de signalen naar buiten wel wordt meegedeeld: Als je met dit soort dingen bezig bent dan moet je wel een harde straf krijgen.	5.85
191	Dat niet alleen vandaag mijn broer maar morgen andere broers of andere mensen het zo met hun leven moeten bekopen.	3.69
193	Jij hebt de familie vandaag ook nog even gesproken, wat zeiden ze?	6.37
197	Arfan vond het heftig om de verdachte te horen ontkennen.	13.86
200	De rechter vroeg ook waarom hij meehielp met het zoeken naar het lichaam van Kamran.	26.04
202	Het was een goede buurman en hij had de familie willen helpen.	5.8
205	Dank je wel, Fannie Als je vandaag met de auto naar je werk ging en toevallig net moest tanken, dan heb je het gemerkt.	3.69
206	De prijs van benzine en diesel bereikt recordhoogtes.	87.22
207	Whitney, wie betaalt die hogere rekening eigenlijk?	6.95
209	Want door de oorlog in het Midden-Oosten is de olieprijs hard gestegen.	89.51
211	Benzine kost vandaag gemiddeld 2,43 euro per liter en diesel zelfs nog meer.	39.73
212	Terwijl de vergoeding voor veel werknemers niet automatisch meestijgt.	6.9
213	En dus is de vraag: Wie draait op voor de steeds duurdere rit naar het werk?	10.61
215	Ook Nederlandse automobilisten zijn dus steeds meer kwijt.	88.75
216	Maar wat krijgen werknemers daar eigenlijk voor terug?	17.55
217	Een werkgever mag, sinds dit jaar, maximaal 25 cent per kilometer belastingvrij vergoeden.	36.25
218	Maar dat bedrag is geen berekening van wat iedere automobilist echt kwijt is.	8.4
221	Dus de aanschaf van de auto, de afschrijving de verzekeringen, de wegenbelasting.	8.45
223	Of je daar genoeg aan hebt, dat verschilt nogal van persoon tot persoon.	4.13
224	De kans is natuurlijk groter, als je auto zuiniger is.	69.38
225	Die 25 cent is dus geen garantie dat al je kosten worden gedekt.	7.78
226	En daar komt nog bij dat niet iedere werknemer er recht op heeft.	10.16
227	Of je je woonwerk of zakelijke ritjes vergoed krijgt bepaalt je CAO contract of bedrijfsregeling.	17.97
228	Is daar dus 23, 16 cent of zelfs minder afgesproken dan is je werkgever niet verplicht om dat bedrag te verhogen.	25.84
229	Wat dat betekent, is dat het minder duur is voor werkgevers om personeel in dienst te hebben en om dat personeel ook van grote afstanden naar het werk te laten komen.	9.17
230	Of zakelijk te laten rijden, bijvoorbeeld naar klanten toe.	9.18
231	De overheid kan die belastingvrije grens van 25 cent wel verhogen maar betaalt die vergoeding niet zelf.	30.5
232	Verhoogt een werkgever dus die kilometervergoeding dan betaalt-ie daarvoor dus zelf de rekening met de kans dat ook jij en ik dat gaan voelen door hogere prijzen.	9.53
233	Maar stel dat je werkgever die kosten niet kan dragen, dan is er nog een optie.	14.61
235	Duitsland komt opnieuw met maatregelen om de prijs aan de pomp te verlagen.	46.47
236	Door accijnzen te verlagen wordt brandstof de komende tijd 17 cent goedkoper per liter.	78.86
238	Toen na de Russische inval in Oekraïne de olieprijzen hard stegen verlaagde het kabinet de brandstofaccijns.	87.12
239	Die korting is daarna steeds verlengd, al werd hij stap voor stap iets kleiner.	4.72
240	Daardoor is brandstof hier nog altijd een stuk goedkoper dan zonder korting.	54.11
241	Maar een extra verlaging zoals in Duitsland, zit er waarschijnlijk niet in.	8.72
242	Bovendien, als de overheid betaalt, betaalt natuurlijk ook de belastingbetaler.	12.65
243	Als je wil dat iedereen die in een auto rijdt gecompenseerd wordt dan kan het via de accijnzen.	42.4
245	Als je wil dat alleen mensen die moeten rijden bijvoorbeeld voor hun werk gecompenseerd worden dan kan het via de kilometervergoeding.	29.23
246	Of je dus voor een accijnskorting kiest of voor een hogere kilometervergoeding je haalt de pijn waarschijnlijk niet weg, je verplaatst hem alleen.	11.24
248	Het is voor veel jongeren vrijwel onmogelijk: je telefoon even laten liggen.	89.33
249	Continu trekken apps als TikTok en Instagram de aandacht.	86.93
250	En dus daagt Stichting MIND jongeren uit: leg dat ding weg!	7.61
251	Veel jongeren uit ons EenVandaag Opiniepanel zeggen dat hun telefoon hun leven negatief beïnvloedt.	90.72
254	Als je jong bent is een leven zonder telefoon bijna ondenkbaar.	50.36
256	We deden samen met MIND onderzoek onder 1200 jongeren.	22.23
257	En wat je ziet is dat veel jongeren aangeven blij te worden van de telefoon, het biedt vermaak, gemak, inspiratie, contact met vrienden.	49.8
258	Maar uiteindelijk zeggen acht op de tien, 79%, in het onderzoek dat ze het idee hebben dat hun telefoon een negatieve invloed heeft.	79.4
259	Op hun discipline, doorzettingsvermogen, concentratie.	13.44
260	Ze merken dat ze soms zichzelf bijna kwijt raken door de telefoon.	11.07
261	Je scrolt door sociale media en zonder dat het door hebt ben je meer tijd kwijt dan je eigenlijk zou willen.	6.61
262	Dat ze ook bij zichzelf denken: 'wat had ik hier nou aan'?	4.76
263	Dat is misschien ook niet iets waar alleen jongeren last van hebben toch?	12.25
264	Zijn er ook concrete zaken die ze missen, door hun telefoon?	6.28
267	Veruit de meesten zeggen weleens niet te zijn gaan slapen of opgestaan te zijn omdat ze liever aan het scrollen waren.	6.04
269	Sommigen vergeten te eten of zelfs dat ze eigenlijk naar de wc moesten.	6.89
270	En dat is dan als je op je telefoon kijkt in je vrije tijd.	4.83
271	Maar jongeren merken ook dat, op het werk, tijdens de studie of zelfs in gesprek met vrienden.	32.69
272	Dat je bent afgeleid omdat je, bewust en onbewust de hele tijd je telefoon wil checken.	43.83
274	Iemand zegt ook letterlijk: Mijn brein wil gewoon naar die telefoon kijken.	6.56
275	Om er achter te komen wat voor impact die telefoon nou echt heef gingen we op bezoek bij Xanthe en haar moeder.	4.03
277	Als ze eenmaal die telefoon pakt, kan ze eigenlijk niet meer stoppen.	6.01
279	Dan zegt ze: Ik weet het, mam, ik wil er ook vanaf komen.	3.98
280	'Ik ga nu echt mijn best doen, ik ga er echt mee stoppen.'	4.57
288	Denk je niet op een gegeven moment: Ik leg hem nu weg.	3.88
295	6 op de 10 volwassenen vinden dat ze teveel achter een scherm zitten.	91.02
296	En zo brengt Gen Z gemiddeld 4,5 uur per dag scrollend door.	59.51
304	Ik vind het jammer dat ik er heel erg veel achter zit.	3.87
305	Ik probeer er ook wel echt op te letten, maar het is moeilijk.	3.83
306	Omdat die telefoon en die algoritmes zo ontworpen zijn dat het ongelooflijk moeilijk is voor een jongere om daar niet heel veel tijd op door te brengen.	9.84
307	Want social media-platforms spelen in op wat de gebruiker leuk vindt.	32.03
308	Waardoor de behoefte aan steeds meer prikkels en content goed.	4.07
309	Dat kan negatieve gevolgen hebben voor de mentale gezondheid.	71.29
310	Want het onvolgroeide jongerenbrein kan de gevolgen ervan nog moeilijk overzien.	48.36
312	Als je heel veel online zit, ben je je brein aan het overvragen en kun je daarna minder goed concentreren, waardoor je ook minder mentale rust hebt.	88.95
313	Wat ook weer gevolgen heeft voor je emotiecontrole en ook je slaap.	25.04
314	Die tijd op de telefoon gaat ten koste van allerlei andere zaken die goed zijn voor je geest en lichaam, zoals sport, bewegen en sociale interactie in de echte wereld.	4.31
315	Ja, ze slaapt moeilijk in en ze concentreert zich ook moeilijk.	88.14
317	Ze is vorig jaar blijven zitten, omdat ze alleen maar op de telefoon zit.	9.93
319	Hebt u wel eens geprobeerd om hele strikte grenzen te stellen?	5.07
321	Maar we hebben ook wel eens gezegd: Je mag 2 uur op je telefoon zitten.	7.34
322	Maar dat red je niet, want je hebt hem ook nodig voor school.	3.94
323	En ook om afspraken te maken met vrienden dat gaat allemaal via WhatsApp.	4.47
324	Dus dan is het toch heel vaak: Ja, mag ik nog even?	4.01
329	Een week zonder telefoon om bewuster met scherm gebruik om te gaan en de mentale gezondheid te verbeteren.	44.13
330	Dat doen we natuurlijk omdat iedereen wel kan herkennen hoe moeilijk het is op de telefoon weg te leggen.	4.85
331	We zitten er de hele dag op en hij kan ook heel veel.	3.57
332	Alleen heeft het ook, en dat zien we van jong tot oud best wel grote invloed op je leven.	15.96
334	Dat is meer dan een verdriedubbeling ten opzichte van vorig jaar.	27.56
335	Het zegt vooral iets over bewustzijn en bewustwording.	4.75
336	Je wil hem wel wegleggen en we hopen dat ze dat in de toekomst vaker zullen doen.	4.34
337	De Europese commissie presenteerde onlangs de EU Kids Act.	37.99
338	Een wetsvoorstel om onder andere sociale media onder de 13 te verbieden en de verslavende functies van de platforms aan banden te leggen.	70.67
339	Ook al is Xanthe bijna 16 haar moeder is blij met dit wetsvoorstel.	9.7
340	Nou, een paar jaar geleden zou ik hebben gezegd betutteling.	3.44
341	Maar het is voor ouders echt heel fijn als je een soort van stok achter de deur hebt dat je echt zegt van: Het mag ook echt niet.	5.34
342	Net als naar school gaan, daar hebben ze ook geen zin in maar je kunt wel zeggen: Het moet van de wet.	5.7
348	Ik ben al heel lekker bezig met mijn huiswerk maken.	3.64
349	Dat lukt me nu wel veel beter, nu de school ook weer is begonnen.	3.69
354	In de reportage wordt ook gezegd dat de telefoon van invloed is op de mentale gezondheid.	86.87
357	In eerste instantie zeggen best veel jongeren de telefoon geeft ontspanning, het is afleiding.	87.27
359	Alle meningen, onrecht, gevaren, overload aan informatie.	4.05
360	Bijna 4 op de 10 jongeren, 37%, die van zichzelf zeggen mentale klachten te hebben zegt dat het telefoongebruik daar zeker aan heeft bijgedragen.	90.32
361	Omdat ze slechter slapen, stress krijgen en blijven piekeren.	90.72
362	Als dit allemaal speelt, wat maakt het dan zo moeilijk die telefoon weg te leggen?	8.95
363	De telefoon is een onderdeel van het dagelijks leven geworden.	8.58
364	Je zoekt er informatie op, vindt de weg, je bankiert ermee maakt er foto's mee, legt contact met andere mensen.	5.3
367	Best wat jongeren die bijvoorbeeld probeerden te minderen zeggen dat het hen kwalijk werd genomen dat ze laat reageerden op berichten.	29.28
368	Er is misschien ook wel verschil met wat je doet op je telefoon en de verslavende apps van sociale media?	22.39
369	Ja, maar veel contact gaat tegenwoordig nou eenmaal via tiktok, snapchat dus sociale media.	20.54
370	En ik denk dat de vraag voor jongeren ook niet is: Kan ik zonder telefoon, maar vooral: hoe krijg ik de controle weer terug, over mijn tijd.	4.38
372	Via tijdslimieten op sociale media, het uitzetten van meldingen, verwijderen van apps.	23.9
373	Uiteindelijk willen ze ook rust in hun hoofd en vooral de voordelen en niet de nadelen van de telefoon.	4.27
377	We zijn er altijd online, en morgen weer op radio en TV.	4.95