Een Vandaag 🇳🇱

_id	6ab2b411154b8915abc8ec2b
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6477/afspelen
datetime	2026-09-22 18:30:00
description	Code rood in gevangenissen * Hyves is terug, kan dat een veilig social media worden? * Kwart van de jongeren ziet dat er in de omgeving meer gerookt wordt * Hogere belastingen op bier en bloemen, waarom is dat nodig?

 

Statements

idx	statement	score
0	888 Duizenden criminelen lopen vrij rond door het cellentekort.	90.57
1	De hoogste baas van het gevangeniswezen wil criminelen een enkelband geven en overdag laten werken.	74.46
2	Een bloemetje op tafel een ambachtelijk speciaalbiertje op het terras.	3.67
3	Het wordt duurder, en kleine ondernemers komen in de knel.	30.66
4	Collega-bloemisten hebben vaak zoiets van: Ik ga hier niet mee verder.	6.31
7	Jordi, zitten we op nóg een socialmediaplatform te wachten?	7.09
8	We kunnen weer krabbelen en dat zonder verslavend algoritme.	6.11
12	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	Zo'n 5000 criminelen kunnen hun straf niet uitzitten omdat er geen cellen beschikbaar zijn.	46.71
15	De directeur van de gevangenissen luidt de noodklok én heeft een oplossing: 'Laat meer gedetineerden overdag naar hun werk gaan.'	15.32
16	We zitten al twee jaar in een situatie die wij als code zwart omschrijven.	3.7
17	En als wij naar de cijfers kijken, dan wordt dat alleen maar erger.	4.83
18	Bijna 2700 veroordeelden wachten op een plek in een gevangenis en lopen nu vrij rond.	87.97
19	En nog eens ruim 3000 gevangenen werden twee weken voor het einde van hun straf al vrijgelaten.	10.89
20	En zo leidt het opgelopen cellentekort volgens Wim Saris directeur-generaal van de dienst Justitiële Inrichtingen tot een onhoudbare situatie.	30.84
21	Wat wij op dit moment doen is We hebben een aantal noodmaatregelen in werking.	3.8
22	Dat betekent dat bepaalde mensen niet meer worden opgeroepen om zich te melden in de gevangenis.	10.95
23	Dat betekent dat de politie bepaalde mensen met minder dan 60 dagen strafrestant minder actief opspoort.	14.51
24	En we sturen mensen met straffen tot een jaar, 14 dagen eerder weg.	20.98
25	Jarenlang daalde het aantal gedetineerden waardoor gevangenissen leeg kwamen te staan.	17.25
26	Mede door bezuinigingen werden vanaf 2011 26 gevangenissen gesloten en verdwenen 6100 cellen.	12.92
27	Inmiddels is de vraag naar cellen weer gestegen onder meer doordat mensen langer vastzitten.	25.14
28	En dat leidt volgens Wim Saris tot een permanente crisis.	8.0
29	Als ik het over een permanente crisis heb, dan zien we dat de prognoses eigenlijk alleen maar ongunstiger worden.	4.75
30	Bij de formatie spraken we nog over een tekort van 1700 plekken in 2035.	11.72
31	Daarna kwamen er nieuwe prognoses uit die al lieten zien dat dat al in 2031 aan de orde is.	8.9
33	Het plan voorziet onder meer in extra gevangenissen lichtere regimes en meer vrijheid voor gedetineerden.	9.57
34	Ook moet de enkelband vaker worden ingezet en moeten gedetineerden meer buiten de gevangenismuren kunnen werken.	42.27
35	Als we kijken naar het type gedetineerden en de aard van de straf, om wat voor gedetineerden gaat het dan?	9.1
36	Het gaat om gedetineerden waarvan wij zeggen, en dat is ook ons vak: Het risico dat aan deze mensen nog kleeft, dat is zodanig klein dat je ze op een verantwoorde manier op deze manier naar de samenleving terug kan begeleiden.	4.18
39	Een organisatie die gedetineerden en ex-gedetineerden verder helpt naar betaald werk.	43.22
43	En daarmee ook de aansluiting in de grotemensenwereld.	4.28
46	En mensen ervaren ook gewoon echt wel de fysieke vrijheid, want je krijgt ook kansen.	4.37
47	Je krijgt een nieuw netwerk aangeboden en het wordt eerder in gang gezet.	3.92
48	Dan zullen er ook mensen zijn die zeggen: Maar je laat toch geen boeven vrij?	4.68
49	Dan maar gewoon met water en brood en de deur dicht.	3.97
51	Alleen wij zeggen altijd: De meeste mensen U moet zich goed realiseren dat de meeste mensen die bij ons zitten, 70% zit korter dan drie maanden.	72.52
53	En dan kun je beter zorgen dat we die buurman op een goede manier hebben begeleid.	4.03
54	Is het terecht dat de vrijheid van een gedetineerde wordt uitgebreid om de capaciteitsproblemen van het gevangeniswezen op te lossen?	51.02
55	Ja, soms moeten dingen escaleren om tot dit soort oplossingen te komen.	4.36
56	Ik weet zeker, als de capaciteiten op orde waren, dan hadden we deze discussie niet gehad.	4.35
58	We hebben mensen nodig die het werk moeten gaan doen.	4.65
59	En zij zijn eigenlijk het onbenut potentieel die we met de juiste begeleiding helpen naar een betaalde baan.	5.52
60	Gedetineerden moeten ook zitten als vergelding, als straf.	33.24
61	Doet dit voldoende recht, dit actieplan, aan het gevoel van slachtoffers?	15.03
62	Het belangrijkste voor slachtoffers is denk ik dat iedereen die een gevangenisstraf heeft gekregen dat die straf uiteindelijk wordt uitgevoerd.	7.42
64	Kijk, een slachtoffer heeft ook recht op een stukje genoegdoening.	22.94
67	Dus het is geen keuze, het is een overmachtssituatie.	4.12
68	En dan hebben we keuzes tussen slecht en minder slecht.	4.04
69	En dan is dit een minder slechte oplossing die ook heel veel winst kan betekenen voor BV Nederland.	5.54
70	Maar ook voor de reïntegratie en de resocialisatie van deelnemers.	3.94
71	Wat we van de politiek vragen, is: Steun dit actieplan.	5.07
73	En geef ons daarmee, en doe dat niet alleen in woord maar geef ons uiteindelijk ook de middelen die nodig zijn om dit actieplan uit te rollen.	4.08
74	Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de gevangenissen.	33.09
78	Bloemen en lokaal gebrouwen speciaalbiertjes worden duurder.	90.53
80	En dus gaan we over bloemen en planten van 9% straks 21% btw betalen en vervallen er speciale regelingen voor kleine brouwerijen.	37.92
82	Als je hier een boeket hebt van 28,99 nou ja, daar komt gewoon 12 procent bij.	11.36
84	En dan is nog maar de vraag of we het überhaupt door kunnen berekenen.	4.46
89	Opgegroeid in een tijd dat er nog iedere week een verse bos op tafel stond.	3.88
90	Mijn vader en zijn broers werden plat gezegd de straat opgeschopt.	5.9
92	Voor bloemen en sierteelt geldt nu een btw-tarief van 9 procent.	13.04
96	Voor mijzelf blijft het nog steeds spannend, als ik heel eerlijk ben.	3.96
98	In de afgelopen 20 jaar ben ik hier 50 procent gestegen met mijn huur.	86.94
99	We hoeven het niet over de dieselkosten te hebben die ons ook de nek omdraait.	14.46
100	Maar dat zijn allemaal kosten, het houdt een keer op met doorberekenen.	3.7
101	Het plan voor de btw-verhoging zat in dit koffertje.	8.91
111	Om kleine bierbrouwers te helpen kwam er een Europese richtlijn waarbij landen kleine brouwers een korting tot 50 procent op de accijns mogen geven.	52.82
112	Doel: het stimuleren van lokale werkgelegenheid en het behoud van de biercultuur.	55.0
116	Het levert de schatkist een verwaarloosbare 2,5 miljoen op.	11.4
118	En in Duitsland geven ze dezelfde regeling en krijgen kleine brouwerijen 50 procent korting.	59.74
119	In Zweden ook nog vorig jaar kregen kleine brouwerijen 50 procent korting.	68.57
122	Grote brouwerijen produceren veel met weinig personeel.	80.67
125	Niet allemaal fulltime, maar je houdt acht mensen aan het werk.	6.78
126	En er zijn ook mensen die daarvan de hypotheek betalen.	14.41
133	Ja, en dan hoef je geen glazen bol te hebben om te weten dat er brouwerijen gaan omvallen.	11.61
134	Volgens minister Heijnen wordt een glas lokaal gebrouwen speciaalbier niet veel duurder.	87.36
139	We kunnen zeggen dat een biertje 20, 25 cent minimaal duurder gaat worden voor de consument.	9.34
141	Al jaren stoppen er meer bloemisten dan erbij komen.	72.75
144	Collega-bloemisten, er zijn er zat die zeggen: Ik ga hier niet meer verder.	4.08
148	En als je nu zou moeten bijtekenen, dan doe je dat niet meer.	3.97
150	Ook bij de bloemen komt de branchevereniging te hulp en probeert het kabinet op andere gedachten te brengen.	15.53
151	Het kabinet heeft plannen om ons te stimuleren tot vergroening tot verbeteren van hittestress.	89.19
152	Daar horen bloemen, planten, struiken in tuinen volop bij.	53.68
153	En met een hoger btw-tarief is dat eigenlijk niet te doen.	8.41
156	Hoveniers, als je daar als particulier koopt, worden ook duurder.	88.06
158	Maar dat we nou ook nog eens die btw-verhoging eroverheen krijgen van 9 naar 21 procent Nou ja, dat is voor het gros van de bloemisten het laatste zetje om te zeggen: Nou stop ik ermee.	14.31
159	Bij mij in de studio Martin Visser, economisch duider van de Financiële Telegraaf.	4.4
160	De brouwer zegt: Dit levert de schatkist maar 2 miljoen op terwijl de sector hieraan kapot gaat.	12.73
162	Het ministerie van financiën kijkt steeds naar belastingkortingen.	78.33
165	De korting voor bierbrouwers is inderdaad maar klein.	49.5
166	Voor de bloemisten geldt iets anders: financiën denkt meer dan € 300.000.000 op te halen met die btw-verhoging.	12.12
167	Deze twee maatregelen stonden bovenaan de evaluatielijsten.	7.49
170	Bijvoorbeeld over lagere btw-tarieven waar bijvoorbeeld de kappers onder een lager tarief vallen.	10.65
176	Nu gaat het dus om twee maatregelen die ondernemers hard raken.	7.96
180	De koopkracht wordt flink beïnvloed door prijsstijgingen.	89.86
181	Je kijkt naar de combinatie van belastingtarieven, loonstijgingen en prijsstijgingen.	4.86
182	Afgelopen maand was de inflatie 3,3 procentpunt zonder dit soort belastingmaatregelen was het 2,8 geweest.	49.81
183	Dit gaat volgend jaar in dus ook volgend jaar krijg je meer inflatie door de overheid gecreëerddeels.	51.54
188	Vorige week bij de algemene beschouwingen zagen we: het gaat steeds over waar het geld vandaan moet komen.	4.66
191	Zijn het dan allemaal kleine maatregelen om geen grote maatregel te hoeven nemen?	8.38
192	Zeker, er is een stevige lobby bijvoorbeeld cultuur en sport dan zijn maatregelen lastiger te nemen.	15.47
193	Het gaat niet lukken ook bij arbeidsintensieve diensten als schoonmaak.	27.15
199	Had de rekening niet ergens anders kunnen liggen, om kleine ondernemers te sparen?	6.73
216	Er is nu een wachtlijst, dus we kunnen straks weer krabbelen, Rob.	5.35
217	Op een platform zonder algoritmes, want dat is wat Hyves belooft.	4.02
219	Is er animo voor een sociaal medium zonder algoritmes?	9.0
220	Maar eerst voor de mensen die geen idee hebben waar dit over gaat.	4.13
221	Ik kan het me niet voorstellenm, maar even een opfrisser.	3.48
222	Hyves.nl, de nieuwste hit onder de Nederlandse internetgebruikers.	29.15
224	Echt alles wat je denkt van nou, dat moet ik doorspelen aan mijn netwerk.	3.69
226	Na wat zoeken vond ik ook deze foto van mezelf terug.	3.54
229	Was ook de laatste van de avond als ik het onderschrift moet geloven.	3.84
230	Maar goed, Hyves werd op deze manier dus hét socialemediaplatform van Nederland, met op het hoogtepunt bijna 10 miljoen gebruikers.	10.04
233	Ze hadden toen al problemen om adverteerders te vinden.	13.28
234	En toen ze eigenlijk een beetje begonnen toen kregen ze allemaal uit Amerika te horen: Facebook is het nieuwe gedeelte.	7.45
236	En tot verdriet van een aantal fanatieke gebruikers.	3.57
244	Hyves denkt nu de strijd met Facebook weer aan te kunnen.	10.18
245	Door juist in te zetten op waarmee ze eerder verloren.	4.99
246	Zónder verslavende algoritmes en met een gevoel van nostalgie tegen de Amerikaanse big tech.	5.72
247	Ze zeggen nu ook heel duidelijk dat het het Nederlands is.	4.17
250	Het is niet een oneindige tijdlijn die zich maar vult met dingen die jij leuk vindt.	4.43
253	Sterker nog: in het Verenigd Koninkrijk was er een platform dat in veel opzichten op Hyves lijkt.	6.52
255	Had op het hoogtepunt ongeveer evenveel gebruikers.	8.0
256	En opgericht rond dezelfde tijd, in 2005 door een Brits stel en toen verkocht aan een groot Amerikaans techbedrijf: AOL.	9.07
258	Tot een paar jaar geleden was het steeds opnieuw: Lanceren, en dan vrij snel weer offline.	3.62
259	De afgelopen jaren zijn er meer tegenhangers gekomen voor Facebook, Instagram en Twitter.	35.09
260	Maar echt grote concurrenten worden het steeds niet.	4.26
261	En dat heeft deels te maken met het zogenoemde legekamerprobleem.	7.84
262	Als je ergens binnenkomt waar niks te zien of te doen is, sta je zo weer buiten.	7.63
263	En nogal ironisch: in het jaar dat Hyves offline ging legde Facebook dat al uit.	17.39
265	Maar als ik nu naar het nieuwe Hyves ga, kom ik ook in een lege kamer.	3.58
268	Maar Hyves heeft mogelijk nog een troef om mensen te laten plakken: Die van nostalgie.	4.57
269	Dat nostalgische gevoel bij Hyves, dat is natuurlijk heel erg leuk.	4.15
270	Maar het is wel echt een compleet andere tijd natuurlijk.	4.0
271	Want in dat tijdvak waarin Hyves groot was had je heel weinig manieren om met elkaar te communiceren.	6.15
273	Want social media is namelijk leuk omdat die algoritmes er zijn.	28.68
274	En soms zijn die algoritmes inderdaad te verslavend maar door die algoritmes blijf jij er wel gebruik van maken en blijf je er naar kijken.	6.06
275	De makers zeggen nog wel dat het platform nog niet helemaal af is.	9.27
276	Foto's, bijvoorbeeld met een drankje in de hand kun je 'helaas' nog niet delen.	5.33
281	Maar onder andere door influencers, films en series zegt een een derde van de jongeren dat er in hun omgeving weer meer wordt gerookt.	90.62
282	Dat zeggen jongeren tegen jou, Joyce, van het Opiniepanel.	15.36
283	Dat zeggen jongeren tegen jou, Joyce, van het Opiniepanel.	15.36
289	En het is wel opvallend: Hoe jonger de deelnemers zijn, hoe vaker ze zeggen regelmatig of af en toe een peuk op te steken.	4.32
290	Bij jongeren van 25 tot en met 34 is dat 30% en bij jongeren van 16 tot en met 24 maar liefst 53%, ruim de helft.	66.1
291	En je zei het al, los van of ze zelf wel of niet roken ze zien het dit jaar meer dan vorige jaren om zich heen.	4.33
293	Ik neem aan dat ze weten dat het niet goed voor ze is.	3.99
295	Maar, zeggen ze zelf, het hoort ook wel bij deze levensfase: Ze gaan meer naar buiten, krijgen nieuwe vriendengroepen, studeren.	4.9
298	Sommigen zeggen dat ze eerst vapeten en dat nu inwisselen voor roken.	26.57
299	En als laatste: ze zien het terug bij influencers, in films en series.	9.76
302	Dat kan ik op basis van dit onderzoek niet 1 op 1 concluderen.	6.14
303	Maar jongeren noemen influencers wel heel duidelijk als onderdeel van de beeldvorming, dat het er zo cool uitziet.	30.02
304	En dat vinden de meesten ook helemaal prima dat influencers hun rookgedrag laten zien.	74.51
306	Dus als je in het echt rookt, moet je dat ook laten zien, het maakt je menselijk.	6.37
307	Het is iets anders als ze er actief reclame voor maken, aldus de jongeren.	23.31
309	Maar dan nog zeggen veel deelnemers in het onderzoek: Het is altijd nog je eigen keuze of je zelf gaat roken of niet.	24.87
310	Bijvoorbeeld middelbareschoolseries, dat ze dan gewoon aan te roken zijn op 't schoolplein.	56.97
318	Ik zie wel dat het veel gedaan wordt en een soort van populair wordt.	4.29
320	In series en op social media zien we sterren weer pontificaal met een peuk.	53.09
321	Je ziet het opeens weer in bladen, je ziet het weer op tv, series.	4.34
322	Het is weer een soort van normaal en zelfs weer een beetje cool.	4.11
323	Mensen hebben een nostalgisch gevoel zelfs weer erbij.	34.54
324	Terwijl, je gaat nog steeds dood eraan als je dit heel lang doet.	5.4
326	Mandy Woelkens zet zich als mediamaker in voor een rookvrije generatie.	17.55
327	Mediamakers hebben een verantwoordelijkheid volgens haar.	25.34
328	Als mediamaker heb je gewoon heel veel invloed op het beeld dat mensen, maar dus ook jongeren, te zien krijgen.	7.91
329	En daarin vind ik het heel belangrijk dat we heel actief bezig zijn met bepaalde beelden niet laten zien.	4.11
330	Dus bijvoorbeeld niet sigaretten in beeld of geen vapes in beeld.	14.1
332	En we kunnen wel zoiets hebben van: Maar mensen moeten dat zelf weten.	4.24
335	Als je naar cijfers en onderzoeken kijkt gaan mensen en jongeren sneller roken als dat de beelden zijn die wij ze laten zien.	86.41
337	Een zorgelijke ontwikkeling volgens het Trimbos Instituut dat onderzoek doet naar onder andere tabaksverslavingen.	73.69
340	Ze laten de sigaret vaak als een soort cool product zien.	71.91
343	Eigenlijk wat er gebeurt is dat influencers gratis reclame maken voor de tabaksindustrie.	74.99
345	Vind je dat er regels moeten komen voor bijvoorbeeld influencers of series, dat het gewoon minder te zien is?	14.72
346	Denk je dat het een rol heeft gespeeld bijvoorbeeld dat jij of je vrienden roken?	13.34
350	Als je het in series ziet, dat je dan denkt: Oh, ik ga het even lekker doen.	3.78
352	Je bent meer beïnvloedbaar dan je zelf misschien denkt.	6.76
353	Als je het aan veel jongeren vraagt: Ze zeggen: O, boeit mij niet, het heeft geen invloed op mij.	21.7
355	Als het een beeld is dat jij heel vaak ziet en het wordt op een coole manier neergezet dan is dat jouw associatie erbij.	5.93
357	Opvallend, het is al 30 jaar geleden dat er vanuit de overheid een op jongeren gerichte anti-rookcampagne was, zoals deze.	82.22
358	Dat er toch weer meer gerookt wordt, vooral door meisjes dat maakt het best ongeloofwaardig voor de overheid als ze in 2040 op 0% rokende jongeren willen komen om dat doel te halen.	65.94
359	Dus als ze dat doel willen halen zullen ze er toch echt een tandje bij moeten zetten.	5.01
360	Dat betekent campagnes, geld voor campagnes, serieus geld voor campagnes investeren.	3.91
361	Ik heb op de middelbare veel opdrachten gehad over stoppen met roken enzo.	11.24
362	Maar de mensen die daar presentaties over hebben gegeven, roken nu zelf.	42.84
363	Dus ik weet niet Ja, gewoon minder makkelijk verkrijgbaar maken.	3.64
364	Ik denk dat dat het belangrijkste is, dat dat het beste werkt.	4.2
369	Los van wat de jongeren allemaal opnoemen in de reportage: Rokers en niet-rokers zouden het goed vinden als roken verboden wordt rond scholen en in speeltuinen.	73.19
371	We hebben ook gevraagd of ze het goed zouden vinden als er een 'generationeel rookverbod' zou komen.	51.18
372	Dat wordt volgend jaar ingevoerd in Groot-Britannië.	5.95
373	Als je geboren bent na 2008, mag je daar geen sigaretten meer kopen.	86.85
375	Er is al genoeg voorlichting, zeggen ze we weten echt wel dat het slecht is.	5.38
377	Dus dit zou vooral betutteling zijn, waar ze geen behoefte aan hebben.	3.9
381	Maar wat deze jongeren er wel bij zeggen: Roken is voor iedereen slecht en verslavend, dus verbiedt het dan gewoon voor iedereen.	86.62
382	Want nu houd je de weg open voor jongeren om er illegaal aan te komen en als je iets niet mag wat anderen wel mogen, dat werkt waarschijnlijk vooral averechts.	21.19
383	Dus het is de vraag of er hierdoor echt een rookvrije generatie opgroeit.	8.2
384	Maar iedereen die er hierdoor niet aan begint, is meegenomen.	3.51
389	We zijn er altijd online en morgen weer, op radio en tv.	4.27
391	DIT PROGRAMMA WERD LIVE ONDERTITELD NPO ONDERTITELING TT888, 2026 informatie: service.npo.nl	9.65