Een Vandaag 🇳🇱

_id	6aba9d112fd141a97477c7db
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-2026/eenvandaag_6490/afspelen
datetime	2026-09-28 18:30:00
description	Nationale Ombudsman slaat alarm over discriminatie woonwagenbewoners * Steeds meer Polen weer terug naar Polen: gevolgen voor arbeidsmigratie * Helft schoolgebouwen moet vernieuwd worden, maar geld ervoor is er niet * Is een prijs ook de echte prijs? 'Dynamische' prijzen zorgen voor verwarring

 

Statements

idx	statement	score
0	Sinti, Roma en andere woonwagenbewoners hebben vaak te maken met discriminatie.	88.33
1	Ook de overheid zelf doet daar aan mee, zegt de Nationale Ombudsman.	28.66
2	De meeste schoolgebouwen zijn hartstikke verouderd.	88.4
6	Dan word ik soms ook een beetje boos omdat het dan heel heet is.	3.75
9	Ja, niet alleen vervelend, consumenten krijgen er ook stress van.	29.02
13	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond.	3.7
14	Woonwagenbewoners hebben te maken met discriminatie.	90.94
16	Sterker nog: De negatieve beelden leven ook binnen de overheid zelf.	7.18
17	Dat schrijft de Nationale Ombudsman in een brandbrief.	21.13
20	U zegt eigenlijk: De overheid discrimineert zelf ook.	31.47
23	Ik zei al in 2017 dat Sinti, Roma en reizigers werden achtergesteld.	13.13
25	Je cultuur kunnen beleven en ook daar erkenning voor krijgen, daar gaat het om.	5.73
31	Het was toegezegd dat er bijvoorbeeld standplaatsen bij zouden komen er zijn er 100 bijgekomen terwijl het er duizenden zouden moeten zijn.	9.44
32	Het gaat ook bijvoorbeeld om schooladviezen voor kinderen.	9.33
33	Op alle terreinen is het niet beter geworden en daarom stel ik het nu opnieuw aan de kaak.	3.55
34	Laten we even gaan naar woonwagenbewoners zelf, voor wie hun eigen cultuur heel belangrijk is.	7.26
35	Ja, het is heel belangrijk om samen met familie te kunnen wonen.	6.14
36	Je deelt het leven met elkaar, je zorgt voor elkaar.	61.3
39	Bij ons gaan de ouderen bijna nooit eigenlijk in een bejaardenhuis.	42.32
40	Eigenlijk worden de ouders verzorgd hier tot hun dood.	17.55
41	Dit zijn mijn overgrootouders en de broer en zus van mijn grootmoeder.	5.44
45	Haar moeder en heel haar familie is voor 90 procent ook omgebracht.	44.95
46	Vermoord in Auschwitz of tijdens de dodenmarsen richting Dachau en andere locaties.	86.86
47	Al 18 jaar vecht ze voor de rechten van woonwagenbewoners.	7.67
48	En nu is er weer een rapport over uitsluiting en discriminatie.	17.69
49	Zelf heb ik ook wel discriminatie meegemaakt in werkomstandigheden.	6.15
50	Dat je met het solliciteren bijvoorbeeld geen baan vindt vanwege je naam.	50.78
51	Op haar werk in de juridische sector gebruikt ze daarom haar tweede voornaam.	6.6
52	Een naam die niet in de media en op internet bekend is.	6.16
53	Dat doet ze om zo zonder risico op vooroordelen gewoon professioneel haar werk te doen.	4.49
54	Ik heb 25 jaar in een supermarktketen gewerkt, in het magazijn.	7.26
55	Een keer in de zoveel tijd had ik dan een beoordelingsgesprek of een functioneringsgesprek.	3.95
56	En dan had ik weer zo'n manager tegenover me zitten en het eerste wat hij altijd vroeg: Jij komt toch van het kamp, hè?	3.71
57	Dus ze konden zich niet indenken dat ik als persoon als gewoon goede werknemer dat ik van het kamp kwam.	3.72
58	Je zag dan gewoon een soort botsing in hun hoofd elke keer.	4.42
59	Dus ja, dat is gewoon heel typerend en ook heel confronterend dat je denkt van: Zo denken mensen dus over ons.	4.85
60	Sjef Hertogs is wel geboren op een kamp, maar woont nu al 14 jaar noodgedwongen in een huis, net als zijn vader.	9.99
70	Het is gewoon een gevoel diep van binnen dat je eigenlijk niet op je plaats bent.	4.55
80	Gelukkig heeft het Europees Hof ons wel erkend als minderheid en ook als ras.	7.47
81	Maar hier in Nederland, ja kijken ze nog steeds met lange tanden naar ons dossier.	5.05
82	Dat blijven ze steeds voor zich uitschuiven als het ware.	3.7
84	Als gemeenten in 1999 verantwoordelijk worden voor de huisvesting komt er een uitsterfbeleid.	63.41
85	Doel: Het aantal standplaatsen voor woonwagens terugbrengen.	9.11
86	Dat is gewoon een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis die te veel onderbelicht is gebleven.	5.52
87	In 2014 tikt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens Nederland daarvoor keihard op de vingers: Woonwagenbewoners hebben het recht.. om te leven naar eigen culturele waarden en normen.	65.44
89	Toen zei de overheid van nou, we moeten echt wel wat gaan doen.	6.2
90	Maar de gemeenten luisteren totaal niet naar de overheid.	20.79
91	Er zijn de afgelopen drie jaar maar bijvoorbeeld 99 standplaatsen in heel Nederland gebouwd.	12.14
92	Dat we een tekort hebben van minstens 7.000, 8.000 standplaatsen hier in Nederland.	39.24
94	Terwijl er stapels rapporten zijn die vaststellen dat dat discriminatie is en dat het moet stoppen.	16.36
95	Je voelt je als woonwagenbewoner altijd opgejaagd van: Wanneer willen ze ons weer weghebben?	14.89
97	Want de jeugd en zelfs dertigers, veertigers, vijftigers hebben helemaal geen zicht op een eigen plekje.	4.6
98	Sjef Hertogs staat inmiddels tien jaar op een wachtlijst.	28.32
99	Want er zijn wel plannen voor staanplaatsen maar niemand wil een woonwagenkamp in zijn achtertuin.	6.69
101	'Jullie zijn allemaal' weet ik wat van allerlei rotzooi, wat er dan genoemd wordt.	3.42
102	Dan wordt er gezegd, ja, er is altijd alweer een inval op een kamp.	6.99
105	Dus dan word je toch een bepaald beeld wordt je opgedrongen je wordt in feite gecriminaliseerd.	11.65
107	En dan nu vandaag de Ombudsman die zegt: Stop daarmee.	8.89
108	En geef woonwagenbewoners waar ze recht op hebben: Standplaatsen.	8.39
110	Als de overheid ook echt meent dat ze iets voor ons willen doen dan moeten ze zelf de regie pakken.	9.94
113	Honderd procent, anders dan gebeurt er nooit niks want dan ben je uitgeleverd in feite aan de goodwill van de gemeente.	7.24
114	Meneer van Zutphen je voelt de pijn van deze familie, hè?	7.21
117	Als je kijkt naar deze zaken dan denk je hebben zoveel beloofd en we doen het nooit.	4.46
119	Het uitsterfbeleid is afgeschaft Is op teruggefloten.	12.75
120	maar afgelopen drie jaar kwamen er maar 99 standplaatsen bij.	11.21
121	Kun je eigenlijk wel zeggen dat het oude uitsterfbeleid echt gestopt is?	26.66
123	Als je de geschiedenis van deze mensen kent als je dat koppelt aan het woord uitsterfbeleid dan snap je hoeveel pijn alleen dat woord al extra doet.	8.24
125	Maar 99 plaatsen waar er duizenden nodig zijn is bitter weinig.	5.83
126	Verplaatst u in de gemeente locaties zijn moeilijk te vinden.	8.13
128	Mensen zitten niet te wachten op woonwagenbewoners in hun achtertuin.	58.9
130	Ze dragen bij aan de gemeenschap werken en ga naar school.	9.92
131	Zou het moet het Rijk gemeenten moeten kunnen dwingen standplaatsen te bouwen?	34.11
132	In ieder geval, het rijk is verantwoordelijk dat het goed is geregeld in Nederland.	6.37
135	De gemeente zijn niet vanwege het Rijk verplicht maar het is wel een taak die ze hebben.	16.64
137	Dan ga je wel nadenken over hoe je de gemeentes kunt verplichten.	7.26
138	We hebben ook een reactie gevraagd bij de minister op uw brandbrief: De rijksoverheid dwingt gemeenten niet rechtstreeks om standplaatsen te bouwen maar verplicht ze sinds juli wel de woonbehoefte van woonwagenbewoners in kaart te brengen en maatregelen te nemen om die te realiseren.	65.6
143	Het is interessant maar het is belangrijk dat het gebeurt.	4.36
145	Wat mij betreft zouden we daar gemeenten toe moeten verplichten.	8.88
146	U wilt ook dat Sinti, Roma en woonwagenbewoners officieel worden erkend als nationale minderheid.	29.56
148	Ik denk dat het een signaal is wat wij met zijn allen afgeven.	4.36
149	We erkennen de uitspraken van de rechters en we erkennen onze verplichtingen.	4.41
150	We zullen ons maximaal inspannen om het uit te voeren.	4.01
152	De helft van alle schoolgebouwen is toe aan renovatie of nieuwbouw.	78.54
154	En dat gaat komende jaren niet beter worden bleek afgelopen Prinsjesdag nog.	4.75
155	Terwijl veel scholen NU toe zijn aan een opknapbeurt.	10.86
161	Dus je merkt dat het dakleer gaat veel sneller kapot.	71.96
165	Maar je merkt het ook gewoon aan dat dit heel makkelijk gebeurt.	4.1
167	Het piept en het kraakt op basisschool 't Annink in Hengelo.	24.7
168	Je ziet het aan de buitenkant en ook binnen merk je het.	4.25
170	Maar je ruikt gewoon de lucht, want dat zit overal in.	37.68
171	En in de klaslokalen is de luchtkwaliteit niet goed.	83.62
173	Eigenlijk merk je het al wel de ramen staan allemaal open aan beide kanten.	4.14
180	En in de zomer is het gewoon heel heet en daar word ik misselijk van.	3.73
182	Dan kunnen kinderen minder concentreren en dan kunnen ze ook een beetje niet meer werken.	73.45
183	Dan word ik soms ook een beetje boos, omdat het dan heel heet is.	3.65
187	Maar je kunt je voorstellen dat het in de winter echt een probleem is.	6.93
188	Je kunt de ramen openzetten, maar dan wordt het heel erg koud binnen.	3.93
190	En in de warmere maanden is het hier gewoon 30, 35 graden in de lokalen.	10.85
193	En dan naar Franeker, waar de kinderen van basisschool De Kabas met een vreemd en vies probleem te maken hebben.	5.67
194	De school in Friesland stuurt leerlingen tijdelijk naar huis vanwege schimmel.	85.97
195	Ik snap wel dat we niet naar school gaan het is best wel vies als er schimmels in de school zitten.	5.94
200	Advocaat Josephine Haneveer staat al 15 jaar scholen bij die in de clinch liggen met hun gemeente.	7.15
201	Geld voor huisvesting van schoolgebouwen komt namelijk uit het gemeentefonds.	76.63
202	Ik zie echt veel te vaak dat het echt niet goed gaat.	5.5
203	En ik zie ook een verschil in communicatie tussen de gemeente en de schoolbesturen.	4.16
204	Maar je ziet toch dat het schoolbestuur daarin heel vaak aan het kortste eind trekt en zich toch dan te veel aan de zijkant laat zetten.	4.42
206	Maar als een school in het primair onderwijs investeert in huisvesting en de inspectie kijkt daarnaar en zegt: Dat had je niet mogen doen.	31.63
210	Elk jaar weer is 't Annink goud geld kwijt aan de hoge energiekosten en het onderhoud.	72.56
211	En die kosten krijgen wij niet allemaal één op één vergoed.	7.25
213	Dus als ik dat verschil bereken, dat betekent dat ik 50.000 euro per jaar meer kwijt ben dan dat ik krijg.	8.15
214	En voor dat geld zou je ook gewoon een leerkracht want het is gewoon onderwijsgeld.	9.44
215	En dat vind ik ontzettend erg en ontzettend schrijnend want de kinderen verdienen meer.	7.52
216	Voor dat geld zou u een leerkracht kunnen neerzetten?	6.95
218	Nou ja, 't Annink, daar moet ook echt iets aan gebeuren en daar is ook geld voor beschikbaar.	3.68
220	De gemeenteraad heeft 50 miljoen beschikbaar gesteld voor de schoolgebouwen in Hengelo.	14.86
221	Wij hebben de gelukkige situatie in Hengelo dat wij ons huishoofdboekje goed op orde hebben.	3.68
223	En een gemeenteraad die hier echt ook prioriteit aan heeft gegeven.	6.05
224	Dus we hebben een huisvestingsplan gemaakt samen met de schoolbestuur, dus met het onderwijs.	5.66
225	Daarin worden 20 scholen benoemd die dan de komende jaren op de rol staan voor renovatie of voor nieuwbouw.	9.46
226	En we zijn momenteel bezig met drie scholen en een vierde, 't Annink, komt volgend jaar aan bod.	8.38
227	Mijn dochter zit in groep zeven, dus ik hoop dat ze dat nog meekrijgt.	4.84
228	Maar het is niet vandaag of morgen opgelost, helaas.	3.62
232	Want ook deze moeder merkt het aan haar kind als het weer eens stikheet is in de klas.	40.31
233	Op een warme dag komt ze veel lomer, veel doffer, duffer uit school.	21.24
235	Bij mij in de studio: Freddy Weima, voorzitter PO-Raad.	5.5
237	Hoe kan het nou dat zoveel scholen er zo slecht bij staan?	35.73
238	Omdat er jarenlang te weinig is geïnvesteerd decennialang mag ik wel zeggen.	5.92
240	Dit is misschien wel het vraagstuk dat het minste aandacht heeft gekregen financiële aandacht.	4.33
241	Een beetje vergelijkbaar met de bruggen in Nederland?	12.69
246	We hebben ongeveer 8000 schoolgebouw in het primair onderwijs.	13.16
247	Een groot deel van die scholen staat er niet goed voorbij.	11.25
248	De gemiddelde leeftijd is 40 jaar de meesten voldoen niet aan de Arbo.	77.45
256	Het is een gemeenschappelijke verantwoordelijk van het rijk en de scholen zelf.	9.39
257	Maar omdat ze structureel te weinig geld krijgen om het goed te doen en het gaat niet veranderen, hebben we gehoord.	12.72
260	Daar ontstaan ook de knelpunten die net in de reportage benoemd zijn.	4.24
261	Kunnen ze niet met de pet rond als er ouders zijn die wat willen investeren?	26.49
264	De ene oude kan meer betalen dan de ander en we hebben nu al grote verschillen tussen scholen.	69.57
265	We vinden dat het Rijk structureel moet bijdragen 1,3 miljard per jaar.	60.21
267	Het stond al in verschillende verkiezingscampagnes.	6.61
269	Bij Prinsjesdag wordt er niet echt iets genoemd om te veranderen.	9.58
270	Er is wel aandacht voor geweest bij de Algemene Beschouwingen.	6.69
273	Dat komt gelukkig op veel plaatsen voor als je voortdurend die armoede aan het verdelen bent.	7.86
274	Er zijn wel middelen maar te weinig om het goed aan te pakken.	4.35
277	Heb je nog vragen over dit onderwerp, je kan ze stellen op 1v.nl/chat.	5.02
280	Die voortdurend veranderen, waardoor consumenten meer en meer betalen.	60.4
282	Je kent het vast wel: Je wil een vlucht boeken maar je hebt die reis al tien keer bekeken.	4.49
288	Kun je voorkomen dat zo'n algoritme jou een hogere prijs laat betalen?	7.99
289	Op social media vind je genoeg mensen die zeggen van wel.	5.71
297	Mijn computer denkt dus dat ik op dit moment in India zit.	4.14
298	Het idee hierachter: Als de website denkt dat je vanuit India boekt zou het algoritme je een lagere prijs kunnen laten zien.	30.62
299	Bijvoorbeeld omdat de inkomens daar gemiddeld lager liggen.	36.49
301	Ik hoor ook wel eens dat mensen hun cookies verwijderen.	4.14
302	Of hun vakantie boeken vanuit de bieb Want de prijzen van vliegtickets veranderen voortdurend, vooral door vraag en aanbod.	9.43
303	Zelfs twee mensen die tegelijk kijken, kunnen een andere prijs zien.	3.85
304	Maar waar baseert zo'n systeem die prijs eigenlijk op?	8.81
305	Onderzoek in Amerika laat zien dat dat heel persoonlijk kan zijn.	8.64
306	Daar gebruiken bedrijven dus persoonlijke informatie over jou om te bepalen welke prijs je krijgt.	12.19
308	Kan ik in Nederland óók een andere prijs krijgen omdat een bedrijf iets over mij weet?	5.28
309	Daarover spraken we Martijn Snoep van de Autoriteit Consument en Markt.	6.87
310	De dynamische prijzen dus de prijzen die in de tijd verschillen, dat komt geregeld voor.	5.4
311	Maar gepersonaliseerde prijzen prijzen voor één individu, één individuele consument dat komt nog in Nederland weinig voor.	7.55
312	Dynamische prijzen zie je inmiddels in meer sectoren.	10.25
314	Zo bepalen in de taxi-sector apps van techreuzen wat een rit op elk moment van de dag kost met algoritmes.	18.14
316	Want voor hen is vaak onduidelijk wat de bedrijven achter die apps daar aan overhouden.	13.09
317	Je betaalt de auto, de verzekeringen je neemt de risico's, je haalt de passagiers op je laadt de koffers in.	16.42
318	Het hoort er allemaal bij maar als je dan ziet dat je nog maar de helft overhoudt van wat een klant betaald voor die service is dat wel frustrerend, ja.	8.46
319	Die frustratie leidde ertoe dat taxichauffeurs een eigen app begonnen.	42.05
320	En ook de toezichthouder vindt dat er meer duidelijkheid moet komen over hoe dit soort prijzen worden bepaald.	10.64
321	Als consumenten weten hoe een prijs wordt bepaald dan kunnen ze daar ook op inspelen.	7.48
322	En kunnen ze besluiten om nog even te wachten met een ticket te kopen of nu heel snel te kopen.	4.63
323	En die transparantie die bedrijven daarover zouden moeten geven zorgt er ook voor dat er een bepaalde rust bij consumenten ontstaat.	6.6
324	Oftewel: consumenten die NIET weten hoe het werkt, krijgen stress.	80.84
325	En dus komen we terug bij de hoofdvraag: Kun je hier nou omheen werken?	4.26
326	Het maakt niet uit of je met een incognito-profiel of met een ander device een ticket bestelt.	32.34
327	Dat heeft geen invloed op de hoogte van de prijs die je betaalt voor een vliegticket.	13.02
328	Trucjes zoals ik die dacht te hebben kun je dus achterwege laten.	3.94
329	maar zogenaamd boeken vanuit een ander land met een VPN is niet meegenomen in het onderzoek.	64.86
333	Voor het eerst in ruim 20 jaar vertrekken er meer dan erbij komen.	4.89
334	De reden: in Polen is het leven inmiddels minstens zo goed als hier.	5.63
339	Hij kwam hier voor een kort vakantiebaantje maar woont en werkt inmiddels al 20 jaar in Nederland.	5.46
342	Maar onlangs besloot hij met zijn gezin terug te keren naar Polen.	9.81
344	Dit jaar vertrekken voor het eerst meer Polen terug naar Polen dan er vanuit Polen naar Nederland komen.	16.07
346	Met als mijlpaal vorig jaar toen dat cijfer voor het eerst negatief was.	13.75
349	Dat heeft ermee te maken dat de economie het goed doet in het herkomstland in Polen.	44.51
350	De werkeloosheid is er laag, de welvaart neemt er snel toe Het komt steeds dichter in de buurt van de Nederlandse welvaart.	85.9
351	En dat heeft ook te maken met de demografie van Polen.	45.34
352	De vergrijzing treedt daar snel op, de beroepsbevolking krimpt.	34.83
353	De beroepsbevolking zal de komende jaren met ongeveer 20 procent afnemen in Polen.	46.2
354	Dus er zijn ook gewoon steeds minder mensen die naar andere landen toe kunnen gaan om daar te werken.	20.34
356	Ook omdat zijn jaren in Nederland hem geen windeieren hebben gelegd.	7.32
357	In Polen laat hij nu een groot huis bouwen van 500 vierkante meter, met zwembad en sauna.	10.51
362	Vaak doen ze het werk dat Nederlanders al lang niet meer willen doen waar gewoon nauwelijks mensen voor te vinden zijn.	6.26
363	En die trend is breder dan alleen de vertrekkende Polen zegt onderzoeker Gijsbert Werner van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.	34.63
364	We hebben gezien dat er in Nederland de afgelopen periode al een geleidelijke verschuiving is geweest naar andere herkomstlanden bijvoorbeeld vanuit Oost-Europa Roemenië en Bulgarije.	29.2
365	Maar ook daar zie je nu deze zelfde trend optreden.	4.1
366	Ook daar zie je dat er nog wel mensen komen maar dat er ook steeds meer mensen teruggaan en dat daarmee het netto.. aantal mensen wat hier naartoe komt afneemt.	4.32
367	Dus we verwachten ook dat over een aantal jaren ook vanuit Roemenië en Bulgarije waarschijnlijk meer mensen zullen teruggaan dan naar Nederland zullen komen.	7.56
370	Hebben we straks een groot tekort aan arbeidskrachten als zowel de Polen, de Bulgaren als de Roemenen in groten getale vertrekken?	71.63
371	Andere landen halen daarom inmiddels steeds vaker mensen van buiten de EU.	46.19
372	Een aantal andere Europese landen die in een vergelijkbare positie zitten als wij een land als Duitsland bijvoorbeeld.	9.25
373	heeft een migratiepartnerschap afgesloten met Tanzania.	24.16
375	En die sluiten migratiepartnerschappen af waarbij ze afspraken maken over onder welke voorwaarden hoeveel mensen naar het land mogen komen van buiten de EU, hoe lang ze mogen blijven.	61.15
376	En dat geeft ook de mogelijkheid om meer grip en controle uit te oefenen die je niet hebt bij die arbeidsmigratie van binnen de EU zoals uit een land als Polen.	9.49