Tijd voor MAX 🇳🇱

_id	69a5c21195730b217f469019
url	https://npo.nl/start/serie/tijd-voor-max/seizoen-53/tijd-voor-max_769/afspelen
datetime	2026-03-02 17:10:00
description	Patrick Bolder en Matin Abbasi praten ons bij over de laatste stand van zaken met betrekking tot de oorlog in Iran. Jeanine Janssen vertelt ons wat dit voor reizen van en naar het Midden-Oosten betekent. * Milan van Waardenburg en Servé Hermans over de grootschalige spektakelmusical Bokkenrijders, waar zeshonderd drones, honderd acteurs, tien paarden, een bok, vuur, water én licht aan te pas komt * Lies Visschedijk neemt ons mee in de fascinerende wereld van dieren en planten.

 

Statements

idx	statement	score
2	Hartelijk welkom, live vanuit Studio 23 is het weer Tijd voor MAX.	4.16
3	Bij ons aan tafel: Actrice en natuurliefhebber Lies Visschedijk acteur en zanger Milan van Waardenburg en regisseur Servé Hermans Matin Abbasi, hij heeft familie in Iran MAX Ombudsman Jeanine Janssen en defensiespecialist Patrick Bolder.	10.74
5	De dag dat de Franse president Macron sprak over Franse kernwapens.	50.08
6	Hij gaat het kernarsenaal uitbreiden om Europa beter te beschermen.	15.43
9	We weten niet meer of we op Amerika kunnen vertrouwen met een nucleaire afschrikking We weten niet of Trump kernwapens wil inzetten om Europa te beschermen.	63.27
11	Binnen de Europese Unie is Frankrijk het enige land met kernwapens.	61.65
14	Volgend jaar verkiezingen voor Emmanuel Macron en als hij wil scoren, dan moet hij dat snel doen.	5.03
17	Nederland heeft veel marineschepen in Frankrijk gekocht.	24.38
21	En het is de dag dat het Rijksmuseum bekend maakte dat er een nieuwe Rembrandt is ontdekt.	50.45
22	Het schilderij, Het visioen van Zacharias in de tempel dateert uit 1633 en werd eerder afgedaan als niet van Rembrandt.	13.19
23	Maar na twee jaar onderzoek met nieuwe geavanceerde technieken komen experts tot de conclusie dat de verf, het paneel, de schilderstijl de bijbelse thematiek en de handtekening helemaal overeenkomen met het andere werk uit Rembrandts jonge jaren.	11.59
24	Het schilderij was altijd in privéhanden maar de eigenaar geeft 't nu langdurig in bruikleen aan het Rijksmuseum.	7.32
28	Vandaag overheerst het gevoel van onrust over de oorlog in het Midden-Oosten.	8.62
29	Iran slaat na de aanval van dit weekend terug met bombardementen op Amerikaanse bases in de regio en op andere doelen, waaronder op een Engelse basis op Cyprus.	41.38
31	Iran heeft een heleboel landen gebombardeerd met raketten en met drones.	85.96
32	Dat betekent eigenlijk dat we niet meer weten welke landen vriendjes zijn van Iran.	7.67
33	Want oude vrienden, met name Qatar, zijn ook getroffen.	55.72
34	Zo meteen hebben we het over Nederlanders die gestrand zijn.	34.75
35	Weet je, als je wegblijft bij ambassades bij legerplaatsen waar de Amerikanen zitten, als je in de regio zit mensenmassa's, dan loop je niet zoveel gevaar.	59.08
36	Ik geef natuurlijk geen garanties, maar het is een heel groot gebied.	3.47
38	We zijn ook bang voor eventueel iets groters wat er komen gaat.	5.93
40	Een oorlog die zich uitbreidt richting Europa daar hoeven we niet op te rekenen.	10.83
41	Maar de drone-aanvallen op Cyprus die hebben waarschijnlijk te maken met het feit dat de Britten de basis die ze daar hebben beschikbaar hebben gesteld voor de Amerikanen om van daaruit de operaties boven Iran te ondersteunen.	68.24
52	De Grieken willen laten zien hiermee dat Cyprus Grieks is en niet ook bij Turkije hoort.	47.2
53	Ik verwacht niet dat het geweld verder Europa in gaat.	5.3
54	Wat is het doel van Trump, en heeft hij het bereikt?	8.34
56	Hij heeft verschillende doelen genoemd de afgelopen weken.	6.11
57	Het laatst kwam hij met een regimeverandering dat moet plaatsvinden in Iran.	4.85
58	Dat is heel moeilijk, zeker met militaire middelen.	5.68
59	Maar zijn minister van oorlog, Pete Hegseth heeft gezegd dat het niet het primaire doel is.	12.0
60	In elk geval voorkomen dat Iran een atoomprogramma gaat ontwikkelen.	28.22
61	Eigenlijk waren de besprekingen van afgelopen weken die leken ertoe te gaan dat Iran wilde inschikken op dat atoomprogramma.	54.46
63	Dat had waarschijnlijk te maken met het feit dat er inlichtingen beschikbaar waren van de CIA en de Israëlische geheime dienst dat Ali Khamenei en zijn top bij elkaar kwamen.	22.48
65	Het is nu een idee van Netanyahu dat Trump aan het uitvoeren is.	58.45
66	Na de aanslag van afgelopen zaterdag is het internet op zwart gegaan.	21.03
67	En ook vandaag is er nog steeds op geen enkele manier contact te krijgen met de mensen in Iran.	4.56
68	Dat zorgt voor spanning bij de Iraanse Nederlanders die er familie hebben wonen, zo ook bij Matin Abbasi.	70.24
74	De aanval vond plaats op zaterdagochtend en vlak daarna belde een tante mijn moeder op om aan te geven dat ze de aanvallen dat ze de bombardementen hoorde, de explosies.	11.73
79	Want daarna werd de verbinding verbroken en is er geen contact meer geweest.	5.22
83	Als er in Iran protesten zijn en in juni toen Israël Iran aanviel het internet wordt meteen uitgeschakeld.	31.51
84	Dus mensen die Iraanse roots hebben met familie in Iran die kunnen niet meer met ze in contact komen.	9.76
88	En wat toen nog zorgelijker was dan nu is dat we weten dat in die paar dagen dat het internet eruit lag het regime heel veel geweld heeft gebruikt richting de mensen.	38.26
89	En misschien wel tienduizenden mensen in een paar dagen tijd heeft gedood.	40.53
93	Als je niet met je familie in contact kan komen vooral voor mijn ouders Het is een zus van je moeder?	7.73
96	Wat ons nu een beetje geruststelt is dat de aanvallen niet zijn gericht op burgerdoelen.	5.33
97	Zolang je niet naar buiten gaat, ben je relatief veilig.	15.74
98	Aan de andere kant hoef je maar net naast een plek te wonen wat wel een target is En dat hoeft maar net verkeerd geraakt worden.	5.82
100	Ook een van de eerste aanvallen was ook op een meisjesschool.	19.16
103	Dus ik hoop dat het internet terugkomt zodat we een teken van leven kunnen krijgen.	4.32
113	Ik vind dat onmenselijk om over iemand die niet meer leeft, iets slechts te zeggen maar voor deze man maak ik graag een uitzondering.	4.45
115	Hij heeft meer dan 40 jaar bijna 40 jaar ongelooflijk wreed met heel veel geweld en ongelooflijk veel repressie heeft hij het land geleid.	5.2
116	In januari hebben we het gezien, zoveel mensen in korte tijd gedood.	53.93
117	Die mensen vroegen enkel vrijheden die voor ons normaal zijn.	3.85
118	Die zijn gedood, puur en alleen doordat ze zich hebben uitgesproken.	10.54
119	De man die daar verantwoordelijk voor is, die is gedood.	54.17
121	Hij is natuurlijk wel de ongelooflijke leider daarvan maar hij is niet een alleenheerser.	4.24
123	Er is nu een opvolger, even spieken, Alireza Arafi.	5.73
131	Dus mocht hij permanent de nieuwe opperste leider worden dan verandert er nog niks.	4.26
141	En wat de steun van Israël, Amerika het Westen op de lange termijn?	19.54
142	Trump heeft al gezegd, als we klaar zijn, neem het over, kom in opstand.	24.25
143	Wacht niet tot de volgende generatie, doe het zelf.	3.57
146	Want we hebben gezien wat er gebeurt als mensen de straat op gaan.	9.17
147	Ik zou nooit vragen aan de mensen in Iran om te gaan demonstreren op straat.	5.56
148	Want we zien welke mate van geweld tegen ze gebruikt wordt.	12.62
149	Ik hoop dat er iets verandert, dat de mensen in Iran het gevoel krijgen van: dit is het moment om wat te gaan doen.	5.31
150	Maar ik ben ook bang dat als ze de straat opgaan, we hetzelfde krijgen als in januari.	5.16
151	We hebben het wel gezien, mensen die gisteren de straat opgingen.	5.73
159	Nu zal het regime andere dingen aan het hoofd hebben dan deze mensen gaan vervolgen.	4.67
162	Er wordt ook veel gesproken deze dagen over waar we nooit echt zicht op hebben gehad: Hoeveel procent is voor en tegen het regime?	10.07
163	Er wordt gesproken over 10% dat nog voor het regime is.	9.54
166	Hoe gaat het op lange termijn overgenomen worden in een democratie?	5.35
168	Die 5-10% van de Iraanse bevolking die achter het regime staat dat zij nog steeds een paar miljoen mensen.	33.81
170	En dat zijn mensen die nog steeds de politie en de veiligheidsapparaten die staan om hen heen, de mensen met wapens en geld.	4.26
171	Zolang die het regime blijven steunen, wordt het heel lastig.	5.69
172	Ik hoop dat er op een gegeven moment Toch zijn er dan ook 80 miljoen tegen.	6.51
175	Dat er dan een dynamiek ontstaat dat toch de druk zo hoog wordt dat er wat kan veranderen.	4.55
176	Nu is de leider weg, maar je ziet al er is al heel snel een tijdelijke opvolger aangewezen.	3.72
177	Dus we moeten echt de komende dagen en weken gaan zien of dit echt die verandering teweeg brengt.	4.3
178	Maar wat ik eerder al zei hier ik hoop oprecht wel dat het gaat gebeuren.	3.67
179	Als het gebeurt, dan ben ik een van de eersten die daar naartoe gaat.	3.93
181	Je kinderen het land laten zien waar je geboren bent.	76.0
183	Ik heb zelf ook een broer met kinderen en die zouden ook graag daar naartoe willen.	3.57
184	Die vinden het ook leuk om het land te gaan zien waar mijn broer en ik geboren zijn.	4.03
185	Dat is iets waarop we blijven hopen dat het gaat gebeuren.	4.0
191	Met een militaire macht kun je geen regimeverandering voortbrengen.	7.38
193	Trump heeft het over verschillende dingen gehad, regimeverandering.	49.71
195	Bij Maduro hadden ze het van tevoren al bewerkt zodat de machtswisseling soepel verliep.	16.81
196	Maar Trump zegt wel dat hij heel lang door kan gaan met die bombardementen.	30.33
197	Ja, aanvankelijk dacht iedereen iedereen had wel verwacht dat Trump twee weken de tijd had dan moest hij succes hebben anders verliest hij het ook politiek er komen verkiezingen aan, de midterms en nu neemt hij er al een voorschot op dat het langer kan duren.	17.58
199	Om het verwachtingspatroon naar beneden te brengen.	4.44
200	Want we weten ook niet hoeveel raketten de Iraniërs hebben.	66.09
201	De hele nucleaire installaties zijn nog niet aangevallen.	9.53
206	En met een militaire ingreep zonder dat je daar aan nation building doet, dat lukt niet.	6.93
207	Kijk 2003, Irak Saddam Hussein werd verwijderd en het heeft een burgeroorlog opgeleverd waar je nog steeds last van hebt.	39.39
208	2011, Khadaffi in Libië ook daar zitten nog steeds twee warlords tegen elkaar te vechten.	12.49
210	Ja, de Europese Unie is daar misschien beter toe in staat dan Amerika.	9.31
213	Wat vind je van de reacties tot nu toe van de Europese leiders?	7.47
219	Maar als we de Amerikanen te hard voor het hoofd schoppen, Trump dan wordt die steun misschien ook teruggedraaid en zitten we in de kou.	9.45
220	Dat geeft aan hoe moeilijk Europa moet manoeuvreren.	6.02
221	Want we vinden wel de internationale rechtsorde belangrijk.	10.96
223	Er was geen VN-mandaat, geen gevaar uit Trump heeft het congres niet gevraagd en er vechten geen Europese landen mee.	29.96
228	Maar ik snap ook de reactie vanuit de Nederlandse politiek.	4.47
229	Een van de eerste dingen die gezegd wordt is: We zijn blij dat het regime wordt geraakt.	4.87
232	Maar er achteraan wordt gezegd: dit is niet volgens de internationale regels.	10.62
235	Maar links of rechtsom, de mensen moeten het zelf gaan doen in Iran.	7.27
237	En als ze verandering willen, dan moeten ze Kunnen ze zichzelf genoeg verenigen?	5.34
239	De mensen die hebben geprotesteerd, die zitten vast.	21.6
241	Die moeten uiteindelijk vrijkomen zodat ze die groepen kunnen mobiliseren.	6.15
246	Zaterdagochtend werd ik wakker met het nieuws, gisterochtend ook.	3.74
247	Het eerste wat ik doe is meteen mijn telefoon pakken en het nieuws controleren.	3.61
249	Ik moet de kinderen aankleden 's ochtends, eten geven ze moeten naar school.	11.99
252	Want in Iran gaat het leven niet door, de scholen zijn dicht mensen gaan hun huis bijna niet uit.	56.27
253	Je voelt je bijna schuldig dat je wel je leven aan het leiden bent.	11.5
255	Soms helpt die dagelijkse routine ook wel om de dag door te komen.	4.42
257	Nog altijd zitten veel reizigers vast door de situatie in het Midden-Oosten.	44.31
258	Nederland gaat voorlopig geen Nederlanders repatriëren.	89.6
263	Een groep reizigers dat gestrand is omdat ze niet terug kunnen.	87.17
264	Er is een groep reizigers die via die landen reist en niet door kunnen reizen.	21.86
267	Wat zijn de actuele reisadviezen voor de regio daar?	5.95
268	Grotendeels oranje, dus niet reizen als het niet noodzakelijk is.	24.1
272	Daarvoor moet je de site van het ministerie in de gaten houden.	5.94
273	Er komen ontzettend veel bezorgde telefoontjes binnen bij het ministerie van Buitenlandse Zaken.	19.3
274	Kunnen zij iets doen voor de mensen die daar zitten?	8.23
279	Toen moesten mensen uit Marokko komen, het lukte niet.	7.57
281	Toen is er een convenant gekomen, met het Verbond van verzekeraars en de reisbranche, waarin gezegd is: Als er een noodsituatie is, dan lossen we dat samen op op een bepaalde manier.	4.94
282	Dat moet wel veilig kunnen en het luchtruim moet open zijn.	6.11
287	Op de achtergrond worden er allemaal plannen gemaakt om de mensen wel terug te halen op het moment dat het kan. Dus op een veilige manier om op het juiste moment dan worden natuurlijk die mensen teruggehaald.	4.78
292	Met een pakketreis ik durf het bijna niet te zeggen maar de pakketreiziger is wel veel beter af.	4.81
293	Want alle verantwoordelijkheden zitten zelfs in een overmachtsituatie moet een reisorganisatie het voor je opknappen, omboeken, alles voor je regelen.	6.82
295	Ja, normaal gesproken heb je recht op een verblijf van drie extra dagen.	13.16
296	Maar middels het calamiteitenfonds als je reisorganisatie erbij is aangesloten dan heb je daaraan meebetaald, en dat fonds heeft gezegd: we roepen dit als calamiteit uit dus alle overige kosten worden ook vergoed.	22.44
297	Dus de pakketreizengroep zich over de kosten geen zorgen te maken.	6.11
299	Degenen met een losse vlucht staan er wat moeilijker voor.	26.12
301	Daarin staat dat je een hotelovernachting en een omboeking moet krijgen, en ook eten en drinken.	10.67
302	Maar dat is nu niet van toepassing omdat het zich in het Midden-Oosten afspeelt.	8.27
304	Je moet ook niet naar een andere maatschappij overstappen?	9.24
305	Als je vlucht onder een verordening valt, dan zou dat wel kunnen.	20.11
307	Maar op dit moment zou ik tegen alle mensen zeggen: Wacht af tot je iets hoort van je luchtvaartmaatschappij.	3.95
308	Anders koop je een heel nieuw, duur ticket dat wordt ook weer geannuleerd.	4.51
309	Dat zagen we laatst ook bij de weersoverlast, de sneeuw.	9.41
310	Dan boek je een nieuw duur ticket en dan ging de vlucht alsnog niet.	13.62
311	Dus ik zou even wachten op je reisorganisatie en luchtvaartmaatschappij.	3.67
313	De reisbranche kijkt eigenlijk op het moment drie dagen vooruit.	11.19
314	En de vlucht, de reizen die zijn eigenlijk geannuleerd en dan heb je recht op een kosteloze omboeking als je pas in april of mei gaat, val de organisatie niet lastig.	8.19
325	Je moet even je tijd uitzitten en zorg dat je veilig bent.	4.67
327	Maar als het luchtruim dicht is dan kun je toch niet vliegen.	46.18
329	Dat zag je, dat mensen naar Oman gingen dat ging ook dicht, dan word je teruggestuurd.	12.09
330	Je moet naar de lokale adviezen luisteren, die mensen hebben er verstand van.	4.03
334	Lies Visschedijk bewondert, koestert en liefkoost veel van wat ze buiten om zich heen ziet groeien en kriebelen.	3.62
335	Van langpootmug tot regenworm, van lindeboom tot eekhoorn: In dit natuurboekje komen ze allemaal aan bod.	4.32
337	Je kreeg het boek overhandigd uit handen van Hans Dorrestein.	8.33
340	Lies, die liefde voor de natuur heb je al van jongs af aan meegekregen lezen we in je boek.	4.02
341	Op welke manier waren natuur en dieren bij jou thuis aanwezig?	4.69
359	Maar op een gegeven moment zat de auto vol met bijen.	9.61
360	Ik vond het zielig als ze op de snelweg eruit zouden vliegen.	4.15
361	Mijn vader had een dramatisch verhaal dat ze nog dagen zouden zoeken naar hun volk.	5.55
364	Er zijn tientallen dieren die in je boek voorkomen.	17.49
367	Even kijken en luisteren naar dat prachtige geluid.	3.95
372	De koekoek heeft een dramatisch en verdrietig leven.	89.38
373	De koekoek legt haar ei in het nest van iemand anders.	90.83
374	Omdat ze zelf niet voor haar kinderen zorgt en de vader ook niet.	54.35
376	Het jong heeft een enorm instinct en een krachtige nekspier.	44.68
378	Die blijft als enige zitten en wordt gevoed door de gastouder.	44.39
381	Het is een onsympathiek beest, maar hij weet niet anders.	4.15
382	Dat bracht me op het idee: Mensen die veel ellende veroorzaken die kunnen vaak niet anders.	6.45
384	Zo heeft elk ellendig dier ook een tragisch verhaal.	7.37
385	Vorige week in het nieuws dat vogelen goed is voor je hersenen.	86.33
388	Ik denk dat het heel goed is om buiten te zijn en je te concentreren op wat je ziet en hoort.	4.61
393	Maar als ik niks heb gezien, zelfs dan kom ik er beter vandaan.	3.71
394	Het schijnt ook zo te zijn dat je hersenen beter gaan werken ervan.	57.65
399	Een dier dat je ook fascineert is de bidsprinkhaan.	8.01
406	Dan gingen we naar boven en dan was hij opeens twee keer zo groot.	5.08
414	Als je de kamer binnenkomt kijkt ze heel langzaam naar je.	7.17
439	Een mierenleeuw is een dier dat in een larvenstadium een trechter graaft in het zand.	85.1
449	Als je een trechter ziet en een zanderig stukje dan is dat een mierenleeuw.	6.62
450	Een van de dieren waar je echt een zwak voor hebt is de regenworm.	85.66
451	Er zijn veel dieren die ik mooi vind maar een regenworm niet.	10.69
456	De regenworm heeft misschien wel de hele tuin door zijn lichaam gehad.	35.35
458	Hij zorgt ervoor dat de planten goed kunnen groeien en dat de bodem doorvoed wordt.	86.2
461	Maar naast al die dieren lezen we ook over jouw liefde voor het natuurlandschap.	4.93
465	Ik hou van de rivieren en alles wat daarmee te maken heeft.	4.41
469	Deze en nog meer verhalen zijn terug te lezen in Het Natuurboekje.	5.55
471	Over Limburg gesproken: Wat zit er toch in het water van Limburg dat er de ene na de andere spektakelproductie uit de grond wordt gestampt?	6.63
472	Deze zomer staat alweer de vierde titel op het programma: Die over de Limburgse legende van de Bokkenrijders.	8.91
474	Uit wanhoop sluiten boeren zich aan bij een mysterieuze roversbende.	30.35
476	Ze vechten niet voor de duivel maar voor hun kinderen.	16.5
477	Het is opnieuw een hoofdstuk uit de Limburgse geschiedenis.	4.4
478	Bij ons zijn regisseur Servé Hermans en de man om wie je niet heen kan dit jaar: acteur Milan van Waardenburg.	7.2
480	Servé, Limburg blijkt een onuitputtelijke bron van verhalen te zijn.	4.57
485	Als je theatermaker bent, waarom geen verhalen maken van de grond waarop je loopt?	8.09
486	Wat die producties bindt is dat ze iets te maken hebben met de geografische ligging van Limburg.	7.68
487	We hebben een voorstukje gemaakt van Dagboek van een Herdershond.	7.63
492	Als het hoog water is, is dat een provincie waar het speelt.	5.89
494	Dat zijn verhalen die door de ligging of sociologische samenstelling ik denk dat het een bijzondere provincie is.	4.77
498	Ik ben geboren in Kerkrade en opgegroeid in Heerlen.	6.78
501	Het zorgt ervoor dat veel mooie verhalen op het toneel gebracht worden.	5.46
503	Gedreven door armoede en honger komen boeren en criminelen in opstand.	90.59
511	Je hebt de graanoogst die mislukt en er breekt veepest uit.	82.26
514	De kernvraag voor moeders en vaders is: Ik moet gaan stelen bij iemand, want anders kan ik de kinderen geen eten geven.	19.87
516	In opstand komen tegen de heersende bevolking spreekt mij daarin niet aan.	5.59
517	Maar honger, dat je niet kunt overleven Anders sterven je kinderen.	36.58
522	Die hebben er geen baat bij dat Bokkenrijders een heldenstatus krijgen.	17.71
527	Alles om de middenmoot bang te maken voor die groepen.	24.49
530	Jij had als kind al een enorme fascinatie voor de Bokkenrijders.	4.73
537	Terwijl wij daar wandelden vertelde mijn oma over de Bokkenrijders.	6.45
541	Ja, het fake news werd door mijn oma met verve verspreid.	14.6
551	Hij zorgt ervoor dat de Bokkenrijders zich kunnen samenvoegen.	22.79
553	Ik vind het fascinerend dat ze 's nachts brand gingen stichten en overdag verzorgt hij de gewonden.	5.58
558	Ook deze voorstelling wordt weer een spektakelproductie.	3.82
559	En dat allemaal in het voetbalstadion van MVV Maastricht.	5.18
562	Ik wilde graag racend op een paard door het stadion.	4.99
566	Je speelt in Soldaat van Oranje, wn jij in de pauzes Komen daar paarden naartoe, zodat jij kan oefenen.	6.59
567	Je was vergeten om te zeggen dat het een grapje was.	3.92
573	In het slot van de voorstelling hebben we met drones hebben we een integratie gemaakt met 600 drones die fake news kunnen verbeelden.	10.48
580	Het spektakelstuk de Bokkenrijders is alleen in juni te zien in Maastricht.	9.64