youtube

_id 665b0921fba9f024dec41747
url https://www.youtube.com/watch?v=d-i0J4Z0ddc
datetime 2024-05-28 19:30:20
description Hartelijk welkom bij de 1e editie van het ND Europees Verkiezingsdebat waarbij drie 'nieuwe' lijsttrekkers met elkaar in debat gaan: Anja Haga (CU), Tom Berendsen (CDA) en Bert-Jan Ruijssen (SGP). Ze debatteren over thema's die christelijke kiezers raken. Lees meer over de aankomende verkiezingen op nd.nl #nddebat #verkiezingen #debat #cda #sgp #christenunie #lijsttrekkers #lijsttrekkersdebat #verkiezingsdebat #eudebat
channel Nederlands Dagblad

 

Statements

idx statement score
1 De Europese verkiezingen zijn belangrijker dan ooit. 0.34
2 Onze toekomst is de Europese verkiezingen zijn belangrijker dan ooit. 0.01
4 Ik wil een generatie hebben die deze Europese soevereinheid zal bevinden. 0.01
6 Hier zijn uw presentatoren Ilse Brandeman en Gerard Beverdam. 0.01
9 Dit is de eerste editie van het ND Europese verkiezingsdebat. 0.01
10 Volgende week zijn de Europese verkiezingen en kunt u kiezen uit maar liefst 20 partijen. 0.02
11 Met een oorlog op ons continent en wereldwijde onrust zijn deze verkiezingen belangrijker dan ooit. 0.01
12 En voor de partijen hier vanavond aanwezig is het extra spannend. 0.01
13 Komen er na de verkiezingen namens Nederland nog christelijke partijen in het Europese parlement? 0.01
14 Ja, en wat nou echt belangrijk is, is dat Europa heel veel met ons dagelijks leven te maken heeft. 0.03
15 En vanavond staan dus op het podium de lijsttrekkers van CDA, ChristenUnie en SGP. 0.01
21 Want voor de ChristenUnie en de SGP zijn moeten strijden om één zetel. 40.7
26 Ze zetten in ieder geval alle drie alles op alles om u te overtuigen op hen te stemmen. 0.01
27 Voor we straks de lijsttrekkers gaan aankondigen, Gerard, jij gaat ons iets uitleggen over het machtigste instituut van Europa. 0.03
34 Bijvoorbeeld, we hebben geen plastic lepeltjes meer in onze kopjes koffie. 99.9
35 En we hebben s'avonds langer licht, omdat we ooit in Europa hebben besloten om de zomertijd in te voeren. 99.96
36 En sinds een tijdje hebben partners van vrouwen die een kind krijgen, die krijgen ook weer een lange verlof. 0.01
38 We gaan vanavond over drie thema's debatteren, maar voordat we dat doen, gaan wij dus even de quiz doen. 0.02
39 Ik ben heel benieuwd hoe goed u op de hoogte bent van Europa. 0.01
40 Stel ik een A en een B antwoord, dat valt gewoon samen met de kleur. 0.01
45 De NAVO of de Europese gemeenschap van kolen en staal? 0.01
49 Denkt u dat het de Europese gemeenschap van kolen en staal is? 0.01
57 Hoeveel landen zijn er aangesloten bij de Europese Unie? 0.01
58 Zijn dat er 27, dan steekt u de blauwe kaart omhoog. 0.97
61 Ja, sinds het vertrek van het Verenigd Koninkrijk hebben we 27 EU-lidstaten. 0.02
64 Hoe vaak zijn er verkiezingen voor het Europese parlement? 0.01
65 Is dat blauw elke vier jaar of geel elke vijf jaar? 0.01
66 Ja, ik zit even te kijken, maar volgens mij weten heel veel mensen dit wel. 1.18
69 Nou, de laatste vraag, het gaat er inmiddels wel een beetje om spannen. 0.01
70 Hoeveel betaalt elke Europese burger elk jaar mee aan het Europees parlement? 0.01
72 Wat kost het Europese parlement de Europese burger per jaar? 0.01
74 Ja, en dan de laatste vraag, die moet het echt het verschil gaan maken. 0.01
75 Hoeveel Europarlementariërs stelt het Europese parlement na de komende verkiezingen is dat a 705 of is dat b 720 het goede antwoord is b geel dus nou ik zie vooral hier een pluk die en en boven nog een ja ik zie ik ook nog twee verdwaalde mensen die nog staan. 47.86
78 We hebben natuurlijk de vraag van wat heb ik gewonnen. 0.04
79 Nou ja, u kunt vanavond gewoon met een opgewekt gevoel naar huis gaan. 0.01
81 Nou, we kunnen concluderen dat er behoorlijk wat kennis in de zaal zit. 6.09
82 Toch laten we de rest van de avond aan de, nou ja, laten we maar zeggen de echte experts over de lijsttrekkers. 3.71
83 Vanavond gaan we in debat met de lijsttrekkers van het CDA, SGP en de ChristenUnie. 0.01
86 Tom Berends van het CDA, Anja Hagen van de ChristenUnie en Bert-Jan Ruijsen van de SGP. 0.01
89 Meneer Berendsen, kunt u aan uw jonge kinderen uitleggen wat voor werk u doet? 0.01
93 De korte versie is dat papa in het dichtbij- en het verwegkantoor werkt. 0.01
95 En dat papa praat met landen om ons heen om ervoor te zorgen dat er bijvoorbeeld minder rook uit de schoorstenen komt. 0.49
96 En dat is de versie die we nu hebben, maar dat gaat zich ook ontwikkelen met de jaren, denk ik. 0.04
98 Mevrouw Haga, er zijn twee lijsttrekkers die allebei Anja heten. 0.01
99 Mevrouw Anja Hazekamp van de Partij voor de Dieren ook. 0.01
100 Is dat een voorwaarde om lijsttrekker in Europa te worden? 0.01
102 En dan is het ook elke keer Anja H. Ze kampen van Anja H. Ga. Dus het is voor mezelf soms ook. 0.04
105 Maar het voordeel is wel dat ook in de nieuwsberichten, de twee Anja's, dat wordt dan toch opgepakt. 0.03
109 En vindt u het ook nog een beetje jammer dat er maar twee vrouwen zijn? 0.01
111 Want van alle lijsttrekkers, nou van alle partijen, ik weet niet eens hoeveel het zijn, heel veel. 0.35
116 Maar goed, aan de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren dan ligt het niet. 0.01
120 Ja, er ontstond ook al wat tumult geloof ik, het liep een beetje uit de hand. 2.71
121 Maar toen dacht ik van, komt het eigenlijk ook niet een klein beetje goed uit in campagnetijd? 0.01
125 Maar een beetje ophef in zo'n campagne is wel lekker, toch? 0.01
126 In campagnetijd is het ook belangrijk om te laten zien waar je ook voor staat. 0.01
127 En zeker ook met deze manifestatie was dat ook belangrijk om te laten zien waar je voor staat, waar je voor gaat. 0.01
128 Maar als je ook kijkt wat er de afgelopen weken natuurlijk gebeurd is. 0.01
130 Maar als je ook kijkt wat er de afgelopen weken natuurlijk gebeurd is. 0.01
131 Ook die uitspraken vanuit verschillende internationale gerechtshoven. 0.01
132 Waarbij Israël voortdurend in de beklaagde bank gezet. 0.01
136 Maar nu is ook een expliciet opstaan om het voor Israël op te nemen. 3.57
137 Dat is niet onopgemerkt gebleven, zou ik bijna willen zeggen. 0.01
138 Het nieuws van vandaag is, vandaag hebben we een nieuw beoogd premier, Dick Schoof. 0.01
141 Hebben jullie een tip voor hem alvast, voordat hij begint? 0.01
143 Nou, iedereen die in het belang van Nederland naar Brussel komt, die vindt mij aan zijn of haar zijde. 0.01
144 Maar mijn tip zou wel zijn, kom niet alleen met een wensenlijstje, maar kom ook met plannen en dingen die je ook andere lidstaten kunt gunnen. 0.01
149 En daarnaast natuurlijk ook gewoon veel mensen leren kennen. 0.01
151 Want als ze je kennen en ze weten wat je plannen zijn, dan is het ook makkelijker onderhandelen. 0.01
153 Dus ik ben heel benieuwd hoe hij het gaat doen, wat zijn plannen zijn. 0.01
155 Maar goed, kennen doen we hem natuurlijk niet vanuit de politieke arena. 0.01
159 Welke regelgeving Nederland allemaal zelf bedacht heeft. 0.01
163 En zorg er op die manier ook voor dat het speelveld, ook Europees gezien, wat gelijker wordt. 0.01
165 Ja, en heeft u nou zelf een vraag aan een van deze lijsttrekkers, dan kunt u deze stellen via debat.nd.nl. 44.21
166 Dus even mailen naar debat.nd.nl en dan gaan we aan het eind van het programma een aantal van die vragen voorleggen aan de lijsttrekkers. 12.09
167 Ooit dreef de Europese samenwerking op een uitgekiend landbouwbeleid. 1.62
168 Want na de Tweede Wereldoorlog wilden we geen honger meer. 0.01
169 En dus werd er bij de boeren alleen maar gekeken naar de productie. 0.02
170 Eten hebben we nu in overvloed, maar de problemen stapelen zich op. 0.08
171 De natuur wordt aangetast en boeren zitten vast in een model zonder een gezond toekomstperspectief. 99.96
172 Daarom ligt er anno 2024 een prangende vraag op tafel. 0.3
173 Hoe voeden we iedereen en hoe geven we de natuur en onze boeren toekomst? 0.01
176 Laat ik vooropstellen dat invulling geven aan de scheppingsopdracht ook voor ons als SGP heel erg belangrijk is. 0.01
178 Economie en ecologie in een goed evenwicht brengen met elkaar. 0.01
179 Dat moeten we niet doen via een verdere stapeling van regels. 0.01
180 Dat is de grote fout, vind ik, van de Europese Commissie van de afgelopen jaren. 4.41
181 Dat ze voortdurend heeft geprobeerd om de landbouw te sturen via regels. 0.03
182 Wat we veel meer moeten gaan doen, dat is belemmeringen in de regelgeving wegnemen. 0.01
186 Dat leidt er in de praktijk toe dat boeren in plaats van dierlijke mest kunstmest gaan gebruiken. 0.02
188 En ook voor de boeren is het een gigantische kostenpost. 0.11
190 En die moeten we helpen, want die willen gewoon een goede boterham verdienen. 0.01
191 En landbouw en natuur, dat staat niet tegenover elkaar. 0.05
193 En ik zie dat ook als de opdracht die God ons geeft. 0.01
194 We hebben maar één aarde, daar moeten we goed voor zorgen. 0.06
195 God bestuurt alles, maar wij hebben wel de verantwoordelijkheid om te doen wat we kunnen binnen onze mogelijkheden. 0.06
196 En ik denk dat we daar verantwoord met de natuur en de landbouw moeten omgaan. 0.01
198 Maar moeten die regels dan vanuit Europa komen, is de grote vraag. 0.01
199 Nou kijk, een derde van het landbouwbudget komt uit Europa. 0.03
200 Dus we kunnen, dat is bijna 800 miljoen per jaar voor Nederland. 0.12
201 Nou dat is hartstikke veel geld, dus daar kunnen we boeren mee helpen. 0.06
202 Want ik hoor boeren ook zeggen, ik wil eigenlijk wel minder dieren. 0.02
203 Bijvoorbeeld een familiebedrijf, ik was op een familiebedrijf en toen zei de boer tegen mij, ik heb 120 koeien. 0.01
204 Het is best wel heel druk om dat gewoon in mijn eentje te doen. 0.01
206 Maar dan heb ik een betere prijs voor mijn melk nodig. 0.01
211 Het gaat erom dat je met elkaar de juiste dingen doet. 0.01
215 Meneer Berendsen, kan Europa helpen in het vergroenen van de boeren? 0.01
219 Maar als ik kijk naar de stelling, zou er nu meer regels moeten komen, dan denk ik dat we dat op dit moment niet moeten doen. 0.01
220 En vooral uit moeten voeren wat we met z'n allen afgesproken hebben. 0.01
222 Zelfs niet als je met hele goede plannen naar Brussel komt. 0.01
224 Aan de andere kant denk ik voor de hele discussie dat het vooral heel belangrijk is. 0.01
226 In de basis moet je ook fatsoenlijk met elkaar omgaan. 0.01
227 En vanuit de overheid betekent dat een stip op de horizon zetten. 0.01
228 Maar vervolgens ook voor zorgen dat mensen die transitie ook mee kunnen maken. 0.01
229 En als ik dan kijk naar het hoofdlijnenakkoord waar 15 miljard weggehaald wordt. 0.86
230 Wat juist bedoeld is om boeren te helpen die transitie te maken. 0.01
231 En daarnaast te staan, financieel daarnaast te staan. 0.01
232 Dan maak ik me daar wel heel veel zorgen over hoe je fatsoenlijk met mensen omgaat. 0.01
235 Nou kijk, volgens mij is het heel erg belangrijk, en we krijgen nu bijna de indruk dat we alle drie een beetje op dezelfde lijn zitten als het hierover gaat. 0.01
236 Maar als het gaat over het punt van, wil je nou aanvullende Brusselse regels of niet? 0.01
237 Volgens mij lopen daar de meningen heel sterk over uiteen. 0.01
238 Wij zeggen nadrukkelijk bijvoorbeeld die natuurherstelwet die gaat ons enorm in de wielen rijden. 0.01
239 Als die natuurherstelwet er komt, dan voorzie ik dat we stikstofcrisis 2.0 ingaan. 0.01
242 Dus de al geldende Natura 2000-verplichtingen, die al zeer knellig zijn gebleken. 0.01
244 Meneer Ruys is bijna te bang dat het hier wat vredelievend is. 0.01
250 En dan had ik kunnen wachten tot mei omdat ik dan was begonnen met trainen. 0.04
253 Dus wij zeggen het is heel goed dat je ook doelen stelt. 0.01
254 Want dat zorgt er ook voor dat je direct aan de slag gaat en doet wat je kan binnen je mogelijkheden. 0.01
255 Zodat de kans dat je de doelen ook haalt veel groter wordt. 0.01
256 Of je de doelen haalt is een tweede, want dan heb je er in ieder geval alles aan gedaan. 0.01
257 Daarom zeggen we dan is het ook goed dat je als overheid zegt, hier willen we naartoe bijvoorbeeld. 0.01
259 Als we dat doel niet stellen, wie gaat dan in actie komen? 0.01
261 Maakt het dan niet onszelf enorm complex om die doelen, ik denk ook in termen van stippen op de horizon, maar maakt het onszelf niet ontzettend moeilijk als we die doelen inderdaad juridisch bindend gaan maken? 0.01
262 Want wat ik voorzie, dat is als je te ambitieuze doelen in de wetgeving gaat vastleggen, bijvoorbeeld een CO2-reductie van 55% in 2030. 2.63
263 En dan kom je straks in 2030, loop je er tegenaan dat je die doelen niet gehaald hebt. 0.02
264 Dan moet je allerlei noodgrepen gaan uithalen om alsnog die doelen te gaan halen. 0.01
265 We gaan de echte zaak volgens mij erg juridiseren als we op deze route doorgaan. 0.01
268 Als CDA, als christendemocraat had ik niets liever gewild dan een natuurherstelwet steunen. 0.01
269 Want de natuur in grote delen van Europa is in slechte staat. 36.73
272 Maar je zit ook in het Europees parlement simpelweg om te beoordelen of de wet die voorgesteld wordt, of dat dat ook gaat werken in een dichtbevolkt land als Nederland. 7.79
273 En op het moment dat onze eigen minister al tegen de Kamer zegt, de wettelijke doelstellingen die in die wet staan, kunnen wij in Nederland niet of nauwelijks halen. 0.05
274 Ten tweede was die minister blij met, als je de doelen in het ene gebied niet haalt, mag je het beter doen dan de gestelde doelen in een ander gebied, kun je het compenseren. 0.02
275 Nou leg mij maar eens uit waar in Nederland er een natuurgebied is waarbij beter scoren dan de geldende doelen. 0.15
276 En ten derde zetten we die natuurherstelwet al op die bestaande NatuurRij2000 wetgeving waar we ook al mee knel zitten. 0.01
277 Dus we hebben een enorme opdracht, maar wetgeving moet wel uitvoerbaar zijn. 0.01
278 En ik ben bang dat met zo'n natuurherstelwet, hoe mooi de gedachte ook is, dat je op een muur afrent waar we echt grote problemen krijgen. 0.01
279 En dat doet ook wat met het draagvlak onder de Europese samenwerking. 0.01
280 Ik hoor links en rechts wat bezwaren, maar u heeft volgens mij wel eens gezegd, nee, die natuurherstelwet, onderdeel van de Green Deal, groot klimaatpakket in Europa, dat gaat de boeren juist helpen. 0.02
281 Precies, want boeren worden beloond voor groene landbouwpraktijk. 44.0
282 En wij zeggen, er zit een inspanningsverplichting in, niet eens een resultaatsverplichting. 0.01
285 Kom je tot 200, dan heb je in ieder geval wel alles gedaan. 0.01
287 Als je op voorhand al zegt, ik ga die 235 niet doen. 0.01
291 Dus wij zeggen, als we die zorg die we voor de schepping echt serieus willen nemen, dan moet je ook doen wat je kan en doe gewoon je best en dan gaan we zien waar je komt. 0.01
292 Het grote probleem is natuurlijk dat die wetgeving waar we het nu over hebben, daar zit helemaal niet die beloning in die u nu zo voorschildert. 0.05
293 We hebben het hier over wetgeving die nageleefd moet worden. 0.01
294 Dat betekent dat er nog meer agrarische grond uit productie genomen moet worden. 16.62
295 Die beloningssystemen, ik ben ook voor beloning, maar die zitten natuurlijk helemaal niet in deze strikte wetgeving. 0.02
296 Boeren belonen, dat doen we via het gemeenschappelijke landbouwbeleid. 0.01
298 Nou ja, kijk, wat belangrijk is, is op het moment dat wij van onze boeren verwachten, en dat doen we, dat zij een deel van dat natuurbeheer op zich nemen, wat ze natuurlijk al historisch gezien ook al doen, dat betekent dat wel dat daar iets tegenover moet staan. 0.04
299 Want je kunt niet een deel van je land, nou ja, dat blijft al natuur om het zo maar even te zeggen, ik sla hem even heel erg plat, en daar krijgt u verder niet voor betaald. 25.12
300 Dan moet het verdienmodel in andere producten zitten en dat zit er niet. 0.02
302 En ik ben bereid daar absoluut voor te betalen, want het is ontzettend belangrijk voor de natuur, maar het is ook belangrijk voor het voortbestaan van de boer. 0.12
303 Kijk, hier zouden we nog heel lang over door kunnen praten, maar dit was het eerste debat. 0.01
305 En vanavond gaan we ook elke lijsttrekker iets beter leren kennen, zowel inhoudelijk als persoonlijk. 0.01
306 En we trappen af met mevrouw Hagen van de ChristenUnie. 0.01
308 Ja, we hadden het net al even over boeren en landbouw. 0.02
310 Want ik vroeg me af, boeren worden nu gedwongen eigenlijk te vergroenen. 0.02
312 Maar ze zitten eigenlijk ook nog vast in ons economische systeem. 3.81
315 Want je hoort van boeren die zeggen, ja, wat ik zei, die boer die zegt, ik wil eigenlijk wel naar minder koeien toe, maar ja, ik moet gewoon de lening aan de bank afbetalen. 0.07
317 Dus we moeten boeren daar echt mee helpen en dat kan met die grote landbouwpot met geld, wat mijn collega's ook zeggen. 0.03
319 Wat ik hoor van boeren is ook die bijvoorbeeld wel eco-regelingen, voor de kenners weten dat, in die landbouwpot met geld, Europese landbouwpot, kan je eco-regelingen. 0.09
320 Maar die zijn zo ingewikkeld dat boeren zeggen, ik vraag het me niet meer aan, want ik ben gewoon zoveel uren kwijt met die vinkjes zetten en alles invullen. 6.21
322 Dus wij moeten ook kijken hoe kunnen we het zo maken dat het voor boeren ook gewoon goed te doen is. 0.01
323 U zit bij de Eurofractie, dat is eigenlijk de familie van de Christendemocraten onder andere met het CDA. 0.02
324 Die stemmen toch met enige regelmaat tegen klimaatwetgeving. 0.01
325 Nou wilt u de ChristenUnie toch neerzetten als er wordt achter mij geschud met hoofd, maar de ChristenUnie voor klimaatzetten als... Er wordt achter mij geschud met hoofd. 0.01
329 Want die natuurherstelwet waar we het net over hebben. 0.6
335 U noemt dan bijvoorbeeld de vrijheid van onderwijs. 0.01
337 Ja, ik zit sinds september in het Europese parlement. 0.02
338 En het is me echt opgevallen dat de progressieve liberalen te pas en te onpas met voorstellen komen. 0.01
339 Om bijvoorbeeld bijzonder onderwijs af te schaffen. 0.01
341 Maar dan willen ze toch, komen ze met een wijzigingsvoorstel dat we het verdrag van de Europese Unie moeten wijzigen, dat al het onderwijs, waar Europa dus helemaal niet over gaat, naar Europees niveau moet worden geteeld en dat het publiek en openbaar moet worden. 0.16
342 Nou dat is super zorgelijk, want dat betekent dat het christelijke onderwijs verdwijnt en het spant erom of dat het haalt of niet. 0.1
344 De christelijke stem is nodig om dit tegen te houden. 0.01
345 Nu zegt u het spant erom, maar u heeft maar één zeteltje. 0.08
348 Want het mooie van het Europese parlement is wel dat je geen coalitieoppositie, geen regering hebt. 0.06
351 Volgens mij is het antwoord achter dit antwoord toch wel dat één zetel is goed, maar vooral de samenwerking is dan wel nodig. 0.02
352 Eén zetel, je kan echt het verschil maken, maar in de politiek doe je het natuurlijk altijd met elkaar. 0.02
353 Dus je probeert altijd meerderheden te vinden, maar elke christelijke stem doet er wel degelijk toe. 0.09
354 Nu is de verwachting dat volgende week na de verkiezingen rechts, rechtse partijen groter worden, meerderheid krijgen. 0.08
360 Dus kijk, er zijn nu ook rechtse partijen in het Europese parlement. 0.03
361 Als zij mijn voorstel steunen om abortus tegen te houden, ben ik daar blij mee. 0.01
362 Maar op rechtsgang en democratie vind ik wel andere partners. 0.01
369 Het idee is dat ik ze u voorleg en dat u gelijk met de reactie komt welke u liever heeft. 0.01
374 Ik zat te denken, dat is eigenlijk een beetje een rectorische vraag. 0.01
376 Maar nu heeft u heel lang de tijd gehad om erover na te denken. 6.95
385 Extra zetel voor meneer Berendsen of voor meneer Ruyssen? 0.01
390 Friese pepernoten of nog een keer de Elfstedentocht? 0.01
392 Ik wil de Fiets Elfstedentocht nog een keer doen en ondertussen vriezen pepernoten. 0.04
396 Mijn man gaat namelijk heel vaak mee naar Brussel maar nooit mee naar Straatsburg. 0.03
397 Dus dan zou ik altijd Wij willen Straatsburg afschaffen, want dat verhuiscircus kost alleen maar geld. 0.01
402 Zou je dan toch niet gewoon voor uw man kiezen in plaats van voor Straatsburg? 0.01
408 Oh ja, ga. Ja, in het verleden deelden wij Europeanen de lakers uit in de wereld, maar nu hebben we in de wereld minder vrienden dan gehoopt en zelfs de relatie met de Verenigde Staten is minder vanzelfsprekend geworden. 99.59
409 Ondertussen is Rusland een oorlog begonnen op het Europees grondgebied. 0.07
411 En in de EU klinkt steeds luider de roep om meer militaire samenwerking. 0.02
412 Daar gaan we zo over debatteren, maar eerst vooraf even één vraag. 26.67
421 Want ik heb niet de illusie dat Poetin denkt mocht hij Oekraïne overwinnen, zeg maar, annexeren, wat ik niet hoop, dat hij denkt, nou, dan ben ik wel tevreden, nu heb ik genoeg. 0.02
422 Marten Kruijf, generaal buitendienst, was ook op onze ChristenUnie-congres en die zei ook heel duidelijk, we moeten echt niet naïef zijn. 0.02
424 Dus wij zullen als Europese Unie gezamenlijk moeten optrekken, zorgen we voor een sterke defensie. 0.01
425 Dat we dat gezamenlijk doen, zodat Poetin denkt, oké, de kosten om de EU aan te vallen zijn veel te hoog. 0.06
427 Daarvoor moet je gewoon de defensie op Europees niveau op orde hebben. 0.01
431 Oekraïners die vechten niet alleen voor hun eigen veiligheid, maar zeker ook voor die van ons. 0.05
432 Poetin gaat niet stoppen bij Kiev op het moment dat hij daar wint. 94.58
433 En dat betekent dat we er alles aan moeten doen om ervoor te zorgen dat Oekraïne stand houdt. 0.01
434 Meneer Ruys, als u naar mensen spreekt, misschien wel in uw eigen achterban, die denken nou ja, dat is ver weg, dat Oekraïne. 0.05
436 Ik zeg dat het, in die zin is het niet onze oorlog dat we niet onze eigen manschappen daartoe sturen. 0.03
437 Dat moeten volgens mij ook niet doen want dan leidt het nog tot verdere escalatie. 0.01
440 En ik zie ook wel in dat als Poetin maar doorgaat, als hij erin slaagt om Oekraïne onder de knie te krijgen, dan ben ik ook bang dat Poetin daar niet stopt. 0.01
441 Dus in die zin is het wel een ontwikkeling, een oorlog, die ons als Europa ook echt dwingt om ons te bezinnen, ook op onze veiligheidssituatie. 0.02
442 En dat dwingt inderdaad ons ook om na te denken over hoe kunnen we defensie in Europa, en dat is er gaat een stelling natuurlijk ook over, hoe kunnen we de defensie in Europa versterken. 43.39
443 Want dat we het de afgelopen jaren gigantisch hebben verwaarloosd, dat is wel een ding wat zeker is. 0.02
444 U maakt een prachtig bruggetje, want hier gaan we inderdaad nog even op door. 0.08
446 Want als die oorlog zo dichtbij is, wat doen wij dan aan onze veiligheid? 0.01
447 En daarom luidt de stelling ...vergaande Europese defensiesamenwerking is nodig ...ook al zijn wij lid van de NAVO. 0.01
450 Jaap de Hoop Scheffer, oud-secretaris-generaal van de NAVO, die heeft een tijd geleden, vind ik heel mooi verwoord, waar wij voor welke uitdaging wij staan. 0.01
451 Dat is dat Europa sinds de val van de muur een strandstoeltje heeft gepakt, een glas wijn erbij. 97.76
452 En we hebben gekeken hoe de Verenigde Staten onze veiligheid is gaan waarborgen, hoe Rusland ons van energie is gaan voorzien en hoe China onze spullen is gaan maken. 0.02
453 En wat ons betreft, ongeacht wie er straks in het Witte Huis zit, behoren wij als Europa zelf de verantwoordelijkheid te dragen over de veiligheid van onze eigen inwoners. 0.01
454 Als je alle individuele budgetten van de Europese Unie, defensiebudgetten bij elkaar optelt, hebben we evenveel als China. 96.64
456 En dat betekent dat we dat geld ook slimmer moeten inzetten. 0.01
457 Samen munitie produceren, samen materiaal ontwikkelen. 0.01
459 Ik denk dat dat ontzettend belangrijk is en dat moeten we echt met spoed doen. 0.01
460 Want wij moeten echt de verantwoordelijkheid nemen over onze eigen veiligheid. 0.01
461 Ik hoor in een minuut heel veel samen, samen, samen. 0.02
465 Als we het hebben over defensie, we hebben ons NAVO-bondgenootschap. 0.02
467 We hebben elkaar natuurlijk voor onze veiligheid ontzettend hard nodig. 0.01
468 Maar ik zeg er wel dit bij, wel primair in die NAVO-structuur. 0.2
469 Wat we niet moeten doen, dat zou echt een fundamentele fout zijn, wat we niet moeten doen, dat is om daar structuren in het leven te geroepen die naast die NAVO-commando-structuren staan. 0.02
471 We moeten onze defensie blijven regelen in het kader van de NAVO. 0.01
472 Wat we zeker wel moeten doen, ook als het gaat over Europese samenwerking, is ook meer gezamenlijk investeren in onze industrie bijvoorbeeld. 0.01
473 Het maken van, ervoor zorgen dat wij voldoende wapenproductie ook krijgen in Europa. 0.01
475 En ik zie ook absoluut meerwaarde in het gezamenlijk inkopen van materieel. 0.01
476 Wat dat betreft is er echt meerwaarde te zoeken in een stuk Europese samenwerking. 0.01
477 Maar ik wil niet die stap zetten in de richting van het creëren van een Europees leger. 0.01
478 Maar ik wil niet die stap zetten in de richting van het creëren van een Europees leger. 0.01
479 Ik wil echt die samenwerking rondom defensie zoveel mogelijk intergovernementeel houden. 0.01
480 Dus tussen de staten en dat binnen het kader van de NAVO. 0.01
481 De ChristenUnie wil volgens mij ook geen Europees leger, maar wel meer samenwerking, toch? 0.03
482 Wij zeggen, we moeten echt wel toe naar een Europese commando structuur. 0.01
483 Dus dat je defensie goed regelt op Europees niveau, de munitie, de logistieke capaciteit, de mankrachten. 0.01
484 Maar de inzet van de man- en vrouwkrachten, dat is aan de lidstaten. 19.19
485 Want het gaat over leven en dood, dat moet je bij de lidstaten houden. 0.01
486 Maar je wilt natuurlijk wel, als de mensen aan het front staan, dat ze niet met granaatwerpen zitten waar de granaten niet in passen, zoals je nu zag in Oekraïne. 0.03
487 En dat ze zelf moeten gaan slijpen omdat het net van een ander merk is. 0.01
490 En ook op zo'n manier dat het aanvullend is op de NAVO. 0.03
491 Dus ja, we hebben de NAVO, maar er zijn verkiezingen in oktober. 0.05
492 Wat als Trump aan de macht komt en zegt, ik trek me terug, ik doe niet meer mee. 0.03
493 Dan is het ook goed dat we als EU niet afhankelijk van de VS zijn, maar het zelf ook op orde hebben. 0.01
494 Dus een Europees leger, kijk, dat klinkt direct dat er één leger is, Europese commando, structuur die dat ook aanstuurt wanneer de mannen en vrouwen weggaan. 38.63
496 Dat blijft bij de lidstaten, maar je kan het wel zo regelen dat je gewoon echt goed samenwerkt en ook slagvaardig bent, want dat wil je van een leger. 1.93
497 Eén Europees leger, dat kun je ook nooit vanaf bovenaf opleggen. 0.03
498 Je kunt niet vanaf bovenaf gaan zeggen, we zetten in Litouwen een Pool, een Spanjaard en een Italiaan bij elkaar, sturen ze een slagveld op, behustelen al die manschappen door elkaar, het gaat om communicaties, je moet elkaar kunnen vertrouwen. 5.1
501 Om samen zorg te dragen over onze eigen veiligheid op onze eigen grondgebied. 0.01
503 Ook om die Britten dan toch langzaamaan weer een beetje naar ons toe te trekken. 0.01
505 Plus een Eurocommissaris van Defensie, die precies die stappen die hier gezet worden. 0.02
506 Om die te gaan coördineren op het gebied van productie, op het gebied van materieel. 0.02
507 En op het gebied van eventuele volgende stappen die we samen kunnen zetten. 0.01
509 U wilt wel een eurocommissaris voor de visserij, maar niet voor Defensie volgens mij. 0.04
510 Dit wordt natuurlijk een hele institutionele discussie. 0.01
511 Ik heb het gevoel dat Poetin niet echt wakker ligt van de vraag komt er nou een Europese Veiligheidsraad of niet? 0.01
512 Ik denk dat Poetin ook niet wakker ligt van de vraag... komt er nou een Europese Veiligheidsraad of niet? 0.01
513 Ik denk dat Poetin ook niet wakker ligt van de vraag, komt er nou wel een eurocommissaris voor defensie of niet? 0.01
514 Ik denk dat waar hij wakker van gaat liggen, dat is als wij als Europese lidstaat allemaal onze verantwoordelijkheid nemen, massaal gaan investeren in defensie, die 2% NAVO-norm sowieso gaan halen, daar gaat het over. 0.01
516 Dus laten we die euro's, laten we inderdaad ieder zijn verantwoordelijkheid nemen, massaal investeren, ja. 0.01
517 Maar dat moet wel gecoördineerd worden, want anders hebben we straks weer twaalf verschillende systemen en daar zijn we niet mee geholpen. 0.12
519 Ik denk dat daar een verschil van mening tussen zit. 0.01
528 Ja, dan ben ik ook benieuwd, ik ben het eens met wat Tom allemaal zegt, of de SGP, ja je zei het goed, dat de SGP dan ook bereid is om te investeren in samenwerken en dat we gaan voor het beste materiaal op de beste plek. 0.21
529 Dat is dan niet per se de Nederlandse duikboot, dat kan, maar als er een duikboot in Frankrijk kan worden geproduceerd, dan heeft dat toch voorrang dan dat die per se Nederlands is. 18.29
532 Nou ik zou zeggen dan moet je ook iets breder trekken en dan moet je niet alleen naar het veiligheidsaspect kijken dan moet je ook kijken naar de economische belangen. 0.01
534 Als je dat inderdaad aan de Fransen gunt, dat kun je doen hoor, maar daarmee zet je je eigen Nederlandse bedrijfsleven wel enorm op achterstand. 0.02
535 Is een keuze, politieke keuze, is niet... Nou nee, maar ikom zet je je eigen Nederlandse bedrijfsleven wel enorm op achterstand. 0.01
537 Nou nee, maar ik denk als ik op zo'n duikbuit zou moeten werken, dan zou ik die duikbuit willen die het beste is. 0.01
538 Met de beste spionage middelen, met de beste wapens. 0.01
539 En of die dan Nederlands is, zou voor mij de tweede plek zijn. 0.01
542 Maar ik zou toch wel het beste materiaal op de beste plek willen. 0.01
543 Dus dat uitlijnen op Europees niveau, ik denk dat we dat echt wel beter moeten regelen. 0.01
544 En daar zal de Nederlandse industrie ook haar rol in hebben. 0.01
545 Want sterker nog, die is ook toeleverancier voor het materiaal in andere landen. 0.02
546 Dus ik ben er niet zo bang voor dat onze industrie op achterstand komt. 0.01
547 Ik denk dat echt veiligheid hierboven nationalisme gaat. 0.01
555 Ik vind dat wij extreem naïef zijn geweest de afgelopen decennia. 0.01
557 Als ik alleen al kijk naar kritieke infrastructuur, de haven van Rotterdam waar 75% van de container terminal capaciteit dus de plekken waar de containers op en van de schepen geladen worden 75% daarvan is in handen van bedrijven uit China en Hongkong. 0.04
558 Onze havens zijn de poorten naar Europa en we hebben de sleutels afgegeven aan China. 0.02
561 Want als Nederland tegen de Rotterdamse haven zou zeggen je mag die investeringen niet meer aannemen, maar ze gaan naar Hamburg of naar Antwerpen, dan verliest de Rotterdamse concurrentiepositie. 44.15
562 Dus bij uitstek iets wat de Europees moeten regelen en wat snel moet gebeuren. 0.01
563 Want de agenda van China is de dominante macht in de wereld worden vanaf 2049 en de rest van de wereld afhankelijk van hen. 0.06
567 Ja, tijd voor het tweede gesprek met een van de lijsttrekkers. 0.11
570 En dan vroeg ik me af, waarom bent u nou juist in Europa voor het CDA actief? 31.62
572 Omdat ik vind dat de onderwerpen die in Europa op de agenda staan, dat zijn de hele grote onderwerpen. 0.01
577 Plus, het eerlijke antwoord daarop is ook wel dat ik vind dat men in Den Haag toch heel veel met elkaar en zichzelf bezig is. 0.09
578 En veel kleine, korte filmpjes en noem het maar op. 0.01
579 En in het Europese parlement zijn wij toch over het algemeen vooral ook met de inhoud bezig. 0.01
580 En dat is wel een manier van werken waar ik me prettig bij voel. 0.01
582 Want u citeerde onlangs op X het vroegere Twitter Henry Bontebal, uw partijleider. 0.02
584 En die zei van, ik denk dat er een tijd komt waarin mensen gaan terug verlangen naar saaie, degelijke en rustige politiek. 3.22
588 Uiteindelijk, of het nou om het landsbestuur gaat ...of Europese wetgeving, het doet ertoe. 0.01
589 Het is geen show, het is geen circus ...wat we met z'n allen op aan het voeren zijn. 0.01
591 En dan kunnen we met z'n allen ...gaan polariseren, tegenover elkaar staan ...filmpjes posten, noem het maar op. 0.01
592 Maar het raakt mensen en dat betekent ...dat je op een hele zorgvuldige manier mee om moet gaan. 0.01
593 En ik hoop en ik denk dat een hoop mensen uiteindelijk denken, laten we weer kiezen voor die verstandige politiek in plaats van dat vliegen afvangen van elkaar en elkaar aanvallen. 0.01
594 Dat is natuurlijk een van de meest gepolariseerde discussies in deze tijd, dat migratiedebat. 0.02
595 Maar ik las ook bij u dat u pleit voor muren en hekken en terugsturen. 0.03
596 En ik vroeg me af van, wat is er dan nog over van christendemocratische uitgangspunten als gerechtigheid en solidariteit? 0.01
598 Omdat uiteindelijk is het van grootste belang dat we grip krijgen op migratie. 0.01
599 Om juist ook het draagvlak te houden en de mogelijkheden te houden. 0.01
600 Om die mensen die het keihard nodig hebben, vluchten voor oorlog en geweld, om die ook op te vangen. 0.01
601 En wat we op dit moment zien is dat we gewoon onvoldoende controle hebben over de buitengrenzen. 0.09
602 Ik denk dat u daar een beetje doelt met de fysieke infrastructuur zoals we noemen die op sommige plekken nodig is om controle te hebben op wie er binnenkomt. 0.02
603 En ik ben heel blij met het asiel- en migratiepact. 0.01
604 Het werk is nog lang niet af, maar die eerste stap die gezet is om wel meer controle te krijgen op de grenzen. 0.01
606 U zegt terecht, we moeten die stappen dan ook echt gaan zetten. 0.1
607 Als je tenminste hebt afgesproken en je staat daarachter. 0.01
608 En dat hoor ik van u. Maar ja, we hebben in het verleden al vaker Europese migratieafspraken gehad, beloftes dat Italië, dat Griekenland geholpen zouden worden met de enorme toestroom daar. 0.02
609 En ook dat er dan vluchtelingen weer herverdeeld zouden worden over Europa. 0.01
610 Daar kwam toch eigenlijk vaak niet zo heel veel van terecht. 0.01
612 En waarom zouden we er dan nu wel vertrouwen in hebben? 0.01
613 Er is acht jaar onderhandeld om met elkaar tot afspraak te komen. 0.01
614 En dat is een compromis geworden en een compromis is nooit perfect. 0.85
619 Een meerderheid in het Europese parlement heeft uitgesproken dat abortus vastgelegd moet worden als een vrouwenrecht. 0.06
620 En als ik goed ben geïnformeerd, heeft u daar ook voor gestemd. 0.01
621 Terwijl de afspraak eigenlijk is dat de Europese Unie niet over abortus gaat. 0.22
624 Nou ja, dat ligt iets genuanceerder, zo moet ik het eigenlijk zeggen. 0.02
625 Er was een resolutie en die ging onder andere daarover. 0.02
626 En in die resolutie werden vervolgens op allerlei manieren zorgen geuit over individuele landen waar juist de veilige toegang tot abortus juist achteruit ging. 0.02
627 We zien in Polen vrouwen die vervolgd worden als ze over de grens abortus hebben laten uitvoeren. 99.99
628 Dus wat wij gedaan hebben, is we hebben op de specifieke stemming, zoals het heet, de hoofdelijke stemming, moet dit een mensrecht zijn, daar hebben we niet voor gestemd. 0.18
629 De uiteindelijke resolutie hebben we gesteund, omdat wij ons ook zorgen maken over wat er in andere landen gebeurt op dit moment, met een juiste achteruitgang van die toer. 2.71
630 Maar ik wil één ding aan toevoegen, want daar wil ik ook mevrouw Haga wel even op aanspreken. 0.01
632 Welke resolutie wij ook aannemen, wij hebben geen initiatiefrecht. 0.02
633 En die zaken die mevrouw Haga noemt op het gebied van abortus, euthanasie, vrijheid van onderwijs, dat wordt geregeld in het verdrag. 0.01
635 En om dat verdrag te wijzigen, dat moeten de regeringsleiders doen. 0.01
637 En ik erger me wel, en ik denk dat ik daar de collega's aan de zijde heb, is hoe vaak deze onderwerpen erbij gesleept worden in resoluties die over totaal andere dingen gaan. 0.56
638 Onze links-progressieve vrienden, die doen dat continu. 0.03
639 En dan moeten wij de hele tijd weer daarover stemmen. 0.01
640 Maar laten we echt heel helder zijn, hier gaat het Europese parlement niet over. 0.42
641 Die doen dat continu en dan moeten wij de hele tijd weer daarover stemmen. 0.02
645 Maar goed, wij zijn nu even in gesprek en mevrouw Haga mag zich er nu even niet mee bemoeien. 0.02
647 Dus ik probeer van deze gelegenheid gebruik te maken. 0.01
649 Eigenlijk twee partijen die willen een beetje gelinkt worden aan het CDA. 0.01
651 Die willen zich ook na de verkiezingen, als ze een zetel halen aansluiten bij de Europese Volkspartij. 48.52
656 Nou, ik hoop sowieso dat die vraag zich niet voor gaat doen. 0.01
659 Nou nee, dat het CDA inderdaad, dat stemmers die dat overwegen denken, nee we gaan voor het CDA gezien wat wij de afgelopen jaren en afgelopen decennia in Europa bereikt hebben. 0.21
662 Dat is pro-Europees, pro-rechtstaat en pro-democratie. 0.03
663 Met name bij BBB heb ik daar echt vragen bij op dit moment. 2.11
665 Het naast de PVV staan bij het opzetten van dit kabinet. 0.01
666 Dus daar moeten we echt een goed gesprek over voeren. 0.01
667 Alleen dat gesprek gaan wij samen voeren als er zetels gehaald worden en die wens na de verkiezingen nog bestaat. 0.04
675 De Eurocommissaris, Hoekstra als Eurocommissaris en de Bontebal als partijleider. 0.01
676 Dat vind ik een uitstekende verdeling en daar zeg ik volgens mij ook alweer een hele hoop mee. 0.01
677 Dat vind ik een uitstekende verdeling en daar zeg ik volgens mij ook alweer een hele hoop mee. 0.01
679 NAC Breda naar de eredivisie of vier CDA zetels in Europa? 0.01
680 Dan vier zetels en dan gaan we het jaar na de verkiezingen promoveren. 0.02
689 Dan is nu tijd voor een mini-college over de christelijke waarden van Europa. 0.01
690 Theoloog en geograaf Hendry van Waanen schreef het boek Europa en de Weg over de christelijke wortels van Europa. 0.03
691 En die gaan heel ver terug, want in feite is het optreden van de apostel Paulus in de Griekse steden als Filippi en Thessaloniki het begin van de lange christelijke geschiedenis van Europa. 0.16
692 Een geschiedenis die tot op de dag van vandaag ons continent beïnvloedt. 0.01
693 En Hendry spreekt vanavond over de vraag, wat zijn de christelijke waarden van Europa en staan ze nu ook daadwerkelijk op het spel? 0.01
697 Ik heb het relatief makkelijk vanavond, want ik hoef geen ingewikkelde vragen te beantwoorden. 0.01
699 Maar ik heb het wel heel ingewikkeld dat ik in slechts 10 minuten of minder dan 10 minuten iets moet zeggen over Europa. 0.02
700 Terwijl ik daar normaal gesproken uren en uren over verhaal. 0.02
704 Dit is dus een beeld uit 2007 over de top van Lissabon. 0.01
705 En dit is een zeer christelijk beeld wat u hier ziet. 0.01
706 En dat is niet alleen zeer christelijk omwille van de kerk die u erachter ziet. 0.01
708 En niet alleen vanwege de vlaggen die wapperen, waar ik hier midden op sta. 0.01
709 omwille van de kerk die u erachter ziet, de kloosterkerk van de heilige Hieronymus. 0.02
710 En niet alleen vanwege de vlaggen die wapperen, waar ik hier midden op sta, de blauwe kleur van Maria en de stralen krans uit openbaringen 12. 0.41
711 En het is niet vanwege de voorgangers van deze mensen die hier staan, 50 jaar ervoor, 1957, op 25 maart, de lijsttrekker van het CDA weet wat er op 25 maart is, Er werd iets getekend, namelijk het Europese verdrag van de EEG. 0.02
713 Maar de oorspronkelijke oprichters hiervan, de Schumanns, de Decasparis en de Adenauers, waren overtuigde katholieken. 0.01
714 Dat is niet alleen waarom dit een christelijk beeld is. 0.01
715 Het is ook christelijk vanwege het verdrag wat hier ondertekend wordt. 0.03
716 Of tenminste het wordt een paar jaar later ondertekend. 0.13
717 Dat is het verdrag van Lissabon, de vervanger van de Europese grondwet die mede door Nederland is afgeschoten. 0.02
718 Maar wat hierin staat in artikel 2 is heel belangrijk en dat ga ik u voorlezen wat hierin staat. 0.01
720 Het staat als volgt, het verdrag van Lissabon, artikel 2, de waarden waar de Europese Unie op berust zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en de erbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren. 0.01
721 Deze waarden hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die gekenmerkt wordt door pluralisme, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen. 0.25
722 En die waarden zijn medig inspireerd, niet alleen, medig inspireerd door het christendom. 0.01
723 En daarvoor gaan we terug helemaal in de geschiedenis en ik wil graag de volgende dia. 0.01
724 Want wat u hier ziet is iets van bijna 2000 jaar geleden. 0.01
729 En ook de eerste christenen kwamen hier bij elkaar. 0.01
733 En waarschijnlijk, we weten niet 100% zeker, in een van deze plekken, op deze plekken, huis van de vissen. 0.03
737 Maar er kwamen met name slaven en vrouwen, outcasts, mensen die geen naam hadden. 0.01
738 En waarom is het christendom zo aantrekkelijk voor in de eerste eeuwen geweest? 0.01
739 Waarom heeft het Romeinse Rijk het er niet onder gekregen? 0.01
740 Waarom is het in de vierde eeuw een staatsreligie geworden? 0.01
741 Niet alleen vanwege de wetgeving die toen kwam, maar ook vanwege de aantrekkelijkheid voor de grote groep mensen die niet meetelden in het Romeins Rijk. 0.07
742 En die grote groep mensen waren de mensen die geen naam hadden. 0.02
745 We weten uit de eerste eeuw van geschriften die niet door christenen zijn geschreven, dat slaven een plek hadden in de kerkdienst, in de eredienst. 17.06
746 En dat slavinnen vrouwen diakonessen waren in deze kerkdiensten. 0.02
748 En s'avonds kwamen ze weer terug, nadat ze gewerkt hadden. 0.01
759 Had Ad van Nieuwpoort een klein stuk over Pinksteren en hij haalde de toren van Babel aan. 0.01
762 In de toren van Babel gaat het eigenlijk over de verspreiding van de menselijkheid op deze aarde. 0.03
764 En die verspreiding van de menselijkheid dreigt te stokken in Babel. 0.02
770 En ze verspreiden de menselijkheid niet meer over de aarde. 26.44
776 En we weten wat de consequentie is als je alleen maar aan je eigen belang denkt. 0.01
778 Je spreekt elkaars taal niet meer, je kent elkaars naam niet meer, maar je denkt alleen maar aan jezelf en het is tot mislukken gedoemd. 21.37
780 De taal van de gerechtigheid, van de menselijke waardigheid, werd niet meer gehoord en dat was het einde van de toren van Babel. 0.02
782 En dat is een van de grootste problemen waar Europa gelukkig ook wat aan doet. 0.01
783 En hopelijk in de toekomst veel meer wat aan gaat doen. 0.01
786 En ik heb hier geen tijd om uitgebreid over Chagall te verhalen. 0.02
787 Het zou heel leuk zijn, maar die vandaan komt en dergelijke gaan we niet doen. 0.01
788 Maar dit is een bijzonder beeld, namelijk een schilderij, dat heet de Exodus. 0.01
791 Want het christendom in Europa heeft eeuwenlang geen ogen gehad voor de minderheden op haar continent. 0.01
792 En niet alleen moslims, maar namelijk joden zijn er eeuwenlang de dupe geweest. 96.19
793 Chagall, zie je op dit schilderij, schildert hier een aantal dingen, onder andere Mozes. 0.03
800 Jezus werd gezien als weer teruggezien van bij zijn, ik ben een Jood. 0.1
802 Iemand die de volledigte Joodse wet heeft nageleefd en doorgeleefd. 0.01
803 En het is dat, die Joodse wet, die ideeën van de Joodse wet, die de grondleggers van Europa voor ogen hadden. 0.01
806 Daar gaat het niet om identitaire issues als LHBTI, gender issues en homoseksualiteit. 1.5
808 Waar het om gaat in Torah is om het doen van sociale gerechtigheid, om het doen van rechtvaardigheid, om de menselijke waardigheid, waar dan ook op deze aardkloot, te herstellen. 0.01
809 En deze waarden, de waarden van de weduwe en de wees, die staan op het spel ook in Europa vandaag de dag. 0.11
810 van de weduwe en de wees, die staan op het spel ook in Europa vandaag de dag. 0.04
811 Waarin landen soms meer en meer het zicht lijken te bekomen om hun eigen naam, om hun eigen status, om hun eigen achterban, om hun eigen aanzien. 0.01
813 Ik weet niet of ik al door de tijd heen ben, maar volgens mij wel. 0.01
815 Ik heb prachtige vragen voor deze heren, maar dat gaan we nu niet stellen. 0.04
816 En deze dame, maar ik dank u vriendelijk voor dit hele korte mini-collegietje. 1.03
817 Ja, en terwijl de lijsttrekkers terugkomen, vul ik even de glaasjes bij. 0.03
821 Dank u. Ja, en dan zeg ik hartelijk dank, Hendry van Maanen, voor dit prachtige en heel gecomprimeerde uiteenzetting. 43.52
822 Ik denk dat het bij sommige mensen nog een beetje tolt. 0.01
823 Maar goed, vanaf morgen kunt u het ook allemaal weer terugkijken, dus dan komt het allemaal helemaal goed. 2.85
824 We gaan verder met een debatronde over eigenlijk wat aansluitbaar waar Henry het over heeft gehad, van de waarden van Europa. 0.01
827 Wat zijn nu voor u de christelijke waarden van Europa? 0.01
828 De christelijke waarden van Europa, ja dat is één, zorg voor de schepping. 0.01
829 Ik denk dat we de opdracht hebben gekregen om goed voor deze aarde te zorgen. 0.01
830 Nou daar hebben we het eerste blokje natuurlijk ook al uitgebreid over gehad. 0.01
831 En de tweede is daarnaast de liefhebben als jezelf. 0.63
832 Misschien is dat wel de eerste, want God vraagt van ons hem lief te hebben boven alles en daarnaast als jezelf. 0.01
833 En dat is voor mij in ieder geval wel echt een drijfveer in mijn werk. 0.01
835 Ik behandel die ander, wil ik behandelen, zoals ik zelf behandeld zou willen worden. 0.01
836 Dus als je kijkt naar het asielbeleid, migratiebeleid, als je vluchteling bent en je moet vluchten vanwege oorlog of geweld, vanwege je geloof, dan kom je niet naar Nederland of een ander Europees land omdat je dat zo graag wil. 0.02
842 En daarbij, vluchtelingen zijn we 10% van de totale migrantengroep. 0.02
843 En ik denk dat het ook christelijk is om de mensen die hier niet kunnen blijven, want er zijn ook heel veel economische migranten, dat we dan ook hun snel helder maken. 0.02
844 Jij kan hier niet blijven en je gaat weer terug en we helpen ze erbij. 11.07
845 Dus christen zijn is ook grenzen stellen daarin en mensen ook daarin menswaardig snel helderheid geven. 0.01
846 En ik denk dat we dat nu wel eens te weinig doen en mensen te lang aan het lijntje houden. 0.01
848 Dus ik denk dat we in verschillende beleidsvormen, maar pak er nu eentje even specifiek uit, dat terug moeten laten komen. 0.01
851 Toen ging u nog samen met de SGP de verkiezingen in. 0.01
852 We kennen die geschiedenis, dat u vervolgens in twee verschillende fracties bent terechtgekomen. 0.01
853 We kennen die geschiedenissen dat u vervolgens in twee verschillende fracties bent terechtgekomen. 0.01
854 De ChristenUnie wilde er onder andere niet in de fractie waar u voordien in zat vanwege de toetreding van Forum voor Democratie. 0.09
855 Had die keuze voor u ook te maken met christelijke waarden? 0.01
857 Peter van Dalen zat toen in het Europese parlement en die zei van ja, Forum kwam erbij. 0.02
859 Want de Europese Unie, dat we in vrijheid leven, dat is voor ons echt heel belangrijk als ChristenUnie. 0.01
860 We hebben niet voor niks de slogan jouw vrijheid onze missie. 0.31
866 Dus toen is mijn voorganger naar de ChristenDemocraten overgestapt. 0.01
867 En ik denk, binnen de ChristenDemocraten vind ik het mooier. 0.01
868 We zijn de grootste groep in het Europese parlement. 0.01
870 Dus in de ECR kan je met elkaar wel ook voor geloofswaarde opkomen. 0.01
873 Binnen de ECR maak je het versch ook voor geloofwaarde opkomen. 0.15
875 Binnen de ECR maakt het verschil wel, want dat is gewoon de grootste groep. 0.01
879 Klopt, binnen de EVP maak je het verschil omdat het de grootste groep is. 0.03
880 Nou, als ik dat zo hoor, meneer Huijsen, dan denk ik Misschien heeft u wel spijt dat u in de ECR-fractie bent gebleven. 0.02
881 Ik heb daar nog geen dag spijt van gehad, dat kan ik u verzekeren. 0.05
883 Als u kijkt naar de uitslagen van de stemmingen, dan kunt u vaststellen dat ongeveer 90% van de ECR-collega's pro-life stemt. 0.02
887 Als u kijkt naar de koers van de EVP en u zet dat naast de koers van de ECR, dan kunt u vaststellen dat inderdaad, zoals collega Beres er net ook heeft aangegeven, de EVP duidelijk een pro-Europese koers vaart. 0.03
889 Wij zeggen wel samenwerking daar waar nodig, maar geen verder integratie in de richting van de superstaat. 0.01
890 Dus wat dat betreft, het profiel van de ECR past goed bij het profiel van de SGP. 0.03
891 Misschien terug even naar de christelijke waarden waar we het nu over hebben. 0.01
893 Nou voor ons, en dat is niet alleen voor ons, dat geldt denk ik voor iedere christen als het goed is. 0.02
895 Dat zijn oog voor de kwetsbaren, een renmeesterschap, rechtvaardigheid. 0.01
897 Als ik er nog één aan toe mag voegen, ook even in reactie op de toren van Babel, die net even langskwam. 0.01
898 Wat ik vaststel, dat is dat de Europese Unie steeds meer macht naar zichzelf toetrekt. 0.02
900 En dan denk ik, als ik dat zie, laten we met z'n allen Romeinen 13 misschien eens wat intensiever gaan lezen. 0.01
902 De overheid is dieneres van God, maar ook dienend aan de samenleving. 20.61
904 Toch is wel de vraag van met wie gaat u dat realiseren? 0.01
905 Want u neemt bijvoorbeeld geen afstand van iemand als de Hongaarse premier Orbán. 0.03
906 En u wilt het gesprek met hem blijven voeren, heeft u eens gezegd. 0.02
907 En ook werkt u binnen de ECF-fractie samen met de PiS-partij uit Polen. 0.02
908 Een partij die volgens het Europese Hof de rechtsstaat in Polen heeft aangetast. 0.01
909 Vist u dan toch niet een beetje ook wel in troebel water? 0.01
910 Orbán, ik heb nog nooit met Fidesz in één fractie gezeten. 0.08
911 Dat geldt wel het overige voor de ChristenUnie en de CDA. 5.79
912 Die hebben wel altijd jarenlang met Fidesz in één fractie gezeten. 0.13
922 En als het gaat over de rechtsstaat, dan heb je daar met elkaar een goed gesprek over. 0.01
924 Tegelijkertijd vind ik ook wel dat je ook wel in deze discussie een klein beetje oog moet hebben voor het feit dat die landen, Oost-Europese landen, een hele andere historie hebben dan wij. 0.02
926 Maar ik vind wel, die moet je welzijnig zijn op die rechtsstaat. 0.01
929 Meneer Beers, u was er de afgelopen jaren wel voor om Orbán uit de OEVP-fractie te zetten. 0.02
932 En bovendien, daar waren wij als CDA ook al tien jaar mee bezig. 0.01
933 Maar ik deel wel een beetje de mening van de heer Ruys. 0.31
934 Je moet wel zo lang als het kan met partijen aan tafel zitten. 0.01
935 Dat is eigenlijk wat de EVP heel lang geprobeerd heeft met Orbán. 0.01
936 Als je aan tafel zit, kom je misschien wel verder dan dat je iemand van tafel wegstuurt. 0.01
937 Maar uiteindelijk zagen we Orbán dusdanige afslagen nemen en dusdanig ver weg drijven van onze waarden. 0.01
939 Dat de conclusie uiteindelijk was, die past niet meer bij die hele grote EVP. 0.03
940 Juist vanwege die fundamentele precies op het gebied van rechtsstaat en democratie. 0.01
941 Nou is Orbán ook iemand die het rekenen bij het rechtspopulistische kamp. 0.02
942 Die partijen lijken het ook bij de Europese verkiezing volgende week goed te gaan doen. 0.01
943 Is die opkomst van het rechtspopulisme nu een gevaar voor de burgers van Europa in uw ogen? 0.01
944 A, laten we de verkiezingen nog maar eens afwachten. 0.01
945 Daar begint het echt mee, want mensen moeten nog naar de stembus. 0.01
946 Twee, heb ik ook altijd wel gevonden dat als je het Europese parlement van twintig jaar geleden ziet, waar alleen maar pro-Europese, alles moet Europees, federaal geregeld worden. 0.11
947 Het is goed dat er een wat betere weerspiegeling komt van de mening van mensen, daar ben ik ook niet tegen. 0.01
948 Maar waar ik me wel zorgen over maak, is rechtsradicale partijen, die ofwel die samenwerking willen opblazen, ofwel de samenwerking van binnenuit willen uitholen. 0.01
950 Aan de andere kant is het ook zo, dat is in ieder geval mijn ervaring van de afgelopen jaren in het Europese parlement, het zijn ook een beetje weggegooide stemmen. 0.3
952 Iedereen kan een voorstel doen, iedereen kan een onderhandelingstafel plaatsnemen. 0.01
953 Maar de ID-fractie, de rechtsradicale fractie, die doen geen voorstellen, zitten niet aan tafel of lopen er van weg. 0.02
964 In uw verkiezingsprogramma zijn boeren en klimaat twee aparte hoofdstukken. 0.01
966 Tuurlijk, maar dat is net als als je een zin uitspreekt. 0.01
967 Je kunt onmogelijk twee woorden tegelijk uitspreken. 0.03
969 Verschillende thema's moet je soms na elkaar behandelen. 0.01
970 Natuurlijk, landbouw en klimaat hebben alles met elkaar te maken. 25.89
971 Maar als het gaat over het klimaatvraagstuk staat lang niet alleen de landbouw aan de lat. 0.02
972 Dat ligt ook bij de industrie en bij andere sectoren. 0.02
978 Omdat je moet eigenlijk naar het totaal van de overheidsuitgaven kijken. 0.01
980 En dat is allemaal nationaal geregeld en nationaal gefinancierd. 0.01
983 De SGP wil een stop op arbeidsmigratie, maar maakt voor de land- en tuinbouwsector graag een uitzondering. 0.04
984 Dat klinkt voor mij alsof u breekt voor eigen parochie. 0.01
986 En zeker die land- en tuinbouw, dan moeten we ook in Nederland, in onze vruchtbare delta, moeten we daar ontzettend zuinig op zijn. 0.02
987 Maar dat zou je ook kunnen zeggen voor bijvoorbeeld zorg. 0.01
988 Maar arbeidsmigratie wil de SGP eigenlijk inperken. 0.01
989 Als het gaat over arbeidsmigratie, je moet inderdaad per sector kijken waar is behoefte aan. 0.01
990 En je moet inderdaad vaststellen dat bij de land- en tuinbouw, dat gewoon seizoensarbeid een ontzettend belangrijke pijler is. 0.23
991 Ook in dat geval moet je best wel kijken wat zijn de behoeftes. 0.01
992 En daarom moet je ook wel kijken van hoeveel arbeidsmigranten willen wij toelaten. 0.01
993 Wij zeggen voor de arbeidsmigranten van buiten Europa, zet daar een limiet op. 0.42
994 En als het gaat over arbeidsmigranten binnen Europa, wij denken dat je weer terug moet naar een systeem met werkvergunningen. 0.01
997 Het aantal migranten is wat kleiner, maar de SGP wil een hek om Europa. 0.05
1000 In ons programma staat dat als er een noodzaak is voor het bouwen van een hek, bijvoorbeeld aan de Poolse grens richting Belarus. 0.04
1001 Als er een noodzaak is om inderdaad de enorme toestroom van migranten tegen te houden. 0.01
1002 noodzaak is om inderdaad de enorme toestroom van migranten tegen te houden. 0.01
1003 En als een land die noodzaak inziet om op delen van de grens een hek te plaatsen, dan zien we dat ook als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van Europa. 0.01
1004 En dan vinden wij ook dat de Europese Unie dat land dan moet helpen om dat te financieren. 0.01
1006 We begonnen daarmee gisteren met protesten op de Dam. 0.02
1007 Ik heb het idee dat de campagne daar bij jullie ook veel over gaat. 0.01
1010 Europa heeft ontzettend veel contacten met Israël en ook met landen in het Midden-Oosten. 0.03
1012 En reken maar dat ook voor Israël die steun vanuit Europa ontzettend wezenlijk en belangrijk is. 0.01
1014 Dat zit hem onder andere natuurlijk in de hele discussie over het leveren van onderdelen voor de vliegtuigen, op wijze van spreken. 0.07
1016 Wat je nu ziet, is dat Israël steeds meer in een geïsoleerde positie terecht komt. 0.01
1018 Omdat Israël de steun van de internationale gemeenschap nodig heeft. 0.01
1019 En je ziet nu dat Israël zo eenzijdig ook vanuit de VN wordt bejegend. 0.01
1022 Als de VS zich terug zou trekken, dan komt Israël echt een groot probleem. 0.01
1023 Wij hebben wel gezegd, ook als SGP, als de nood hoog is en als Israël aangeeft behoefte te hebben aan ondersteuning vanuit Nederland of andere landen, militair gezien, moeten we daar niet voor weglopen. 0.03
1027 Nou, ik heb die andere genaamd gehoord en dacht van nou, aan alle kanten gaat het op. 0.04
1028 Maar ik heb ook al ontdekt dat je ook kunt kiezen voor de optie. 0.01
1030 In het Europese parlement, ja dat moeten jullie misschien nog een beetje aanwenden, Nee, dat kan dus niet. 0.01
1032 In het Europese parlement, dat moeten jullie misschien nog een beetje aanwenden, maar in het Europese parlement hebben we drie opties. 1.62
1033 Wij kunnen voorstemmen, wij kunnen tegenstemmen en wij kunnen onthouden. 2.5
1034 Ik zou toch hiervoor pleiten om gewoon te staan waar u voor staat en te kiezen. 0.01
1040 Een vrouw namens de SGP in het Europees... Maar ik heb een speltje op? 0.01
1043 Een vrouw namens de SGP in het Europees Maar ik heb een speltje overigens waar ze allebei op staan. 0.01
1046 Een vrouw namens de SGP in het Europees parlement of geen zetel? 0.01
1058 Omdat die andere ook Je graag moet zeggen, is niet aan branden. 0.01
1069 Hij luistert niet mee, dus u kunt het gewoon zeggen. 1.37
1075 Ja, nu de debatrondes zijn afgerond, gaan we verder met vragen uit de zaal. 0.01
1077 En wij willen natuurlijk zoveel mogelijk vragen beantwoorden. 0.01
1078 Dus ik vraag u vriendelijk om kort en bondig te antwoorden. 0.02
1083 Er komen vooral heel veel vragen binnen van Bert-Jan Ruysche over het Israël-standpunt van de SGP. 0.02
1084 Nou, het sluit aan bij waar Ilse net met u over sprak. 0.01
1085 Daniel de Boer vraagt, waarom is de SGP zo snel in het terecht veroordelen van geweld bij pro-Palestina demonstraties. 0.04
1086 Maar veroordelen jullie nooit het buitensporig geweld van Israël? 0.01
1087 Omdat wij veel begrip op hebben voor de situatie waarin Israël zich verkeert. 0.01
1088 Ik heb gisteren ook gezegd, en dat herhaal ik hier ook. 0.02
1089 Natuurlijk moet Israël er ook alles aan doen om burgerslachtoffers te voorkomen. 0.01
1092 Maar als je het totaalplaatje bekijkt van wat er aan de hand is. 0.01
1094 Dan moet je vaststellen Israël heeft het volste recht om zich te verdedigen tegen Hamas. 0.23
1095 En je kunt niet Hamas en de Israëlische leiders wat dat betreft, zoals nu recent weer gedaan, op één lijn gaan stellen. 0.02
1097 Meneer Bergers, hoe heeft u gekeken naar die Israël demonstratie op de Dam van de SGP? 0.01
1099 Op het moment dat je op de dam staat en je ziet het geweld wat er omheen plaatsvindt, maak je me daar grote zorgen over. 0.01
1100 Het doet verdriet dat wij blijkbaar in Nederland in een situatie zitten waar mensen op een vredelievende manier proberen een standpunt duidelijk te maken of dat mensen het ermee eens zijn of niet. 0.01
1103 Want als je kijkt, we staan beide op één in de peilingen nu. 2.62
1104 Dus dan denk ik, laat die christelijke stem niet verloren gaan en ga stemmen. 0.01
1106 Als mensen denken, ik ga strategisch stemmen, dan gaat je stem dus naar een partij waar je eigenlijk niet voor wil gaan. 0.02
1107 Zorg er gewoon voor dat er christelijk geluid op komt. 0.01
1108 Dan weet je zeker dat je stem daar komt waar je dat wil. 0.01
1109 Ik vind dat altijd een gekke gedachtegang die ik niet kan volgen. 0.01
1110 Meneer Luijs, bent u bang dat een stem op de SGP eigenlijk een stem op het linkse blok is? 0.01
1111 Nee hoor, een stem uitbrengt op de SGP, dat is gewoon de veilige haven. 0.01
1113 Ten meer ook omdat inderdaad, als je kijkt naar de peilingen, maar ook als ik kijk naar de enorme energie die ik zie in de partij, kijk naar alle borden die u ziet in het hele land, enorme motivatie vanuit de partij. 0.01
1115 Meneer Beretsen, Floris van den Niet vraagt hoe zorgen we dat met de groeiende invloed van China onze veiligheid wordt gewaarborgd op bijvoorbeeld het internet? 0.02
1117 Nou ja, u noemde net al bijvoorbeeld iemand die op X iets zegt zonder dat de naam ervan bekend is. 0.04
1118 Nou, dat is iets waar wij als CDA zeggen schaf dat af. 0.01
1119 Geen anonieme accounts meer op bijvoorbeeld dit soort media. 0.01
1121 En zij zullen op allerlei manieren, zullen zij proberen om ons te ondermijnen. 0.01
1122 Om ons uit elkaar te spelen, om hun invloed te vergroten. 0.01
1124 Bijvoorbeeld ook op, wij hadden in Europa het prachtige plan. 0.05
1126 En ondertussen laten we de achterdeur steeds openstaan. 0.01
1130 Zou Anja Haga niet een goede lijsttrekker zijn... voor een gecombineerde ChristenUnie-SGP-lijst? 0.01
1131 Stel dat wij waren natuurlijk Vijf jaar geleden hadden we een gezamenlijke lijst. 0.02
1133 Stel dat we nu die gezamenlijke lijst nog hadden gehad had ik dan lijsttrekker mogen zijn? 0.01
1135 Nou ja, het eerlijke antwoord is natuurlijk... als je naar de peilingen kijkt, dat het voor de hand zou liggen om de volgorde aan te passen. 0.01
1137 Ach, dat is natuurlijk een bestuursaangelegenheid, beste mensen. 0.01
1138 Toon van Velen, die heeft een heel andere vraag aan alle drie. 0.01
1139 Gaat u Europees regelen dat vliegen minder aantrekkelijk wordt en reizen per trein aantrekkelijker? 0.01
1143 We moeten echt zorgen dat het aantal vliegbewegingen afneemt. 0.01
1144 Daar kan je ook Europees afspraken over maken en dat we het treinnetwerk uitbreiden. 0.07
1145 Want het is nu, dat merk ik uit ervaring, dat Straatsburg met de trein. 0.05
1146 Het is een ramp, het duurt lang, het is heel erg duur. 0.02
1147 En je zou echt tot duizend kilometer de trein als alternatief moeten hebben. 0.01
1149 Lelylijn, Neder-Zaksalijn, daar kunnen we mee beginnen in Nederland. 0.77
1150 En dat uitbreiden over heel Europa en En vliegen duurder maken. 32.24
1153 Meneer Ruys, u weet er misschien ook wel veel van als Europarlementariër. 0.03
1155 Ik heb hele goede ervaring trouwens met reizen met de trein door Europa. 0.01
1156 Ik ga altijd met de trein naar Brussel en Snaasburg. 0.01
1161 Ik ben blij dat we bijvoorbeeld de Europese financiering... voor de Lelylijn hebben kunnen voor elkaar kunnen krijgen in het Europese parlement. 0.02
1165 Want dan kregen we geen steun van buitenlandse collega's. 0.05
1166 Dus het was de lijn Amsterdam, Groningen, Bremen Kopenhagen werd die genoemd. 0.01
1168 Maar wat inderdaad wel belangrijk is is ja, we moeten dat vliegen. 0.01
1170 Dat doe je door de treininfrastructuur beter te maken. 0.03
1171 Betekent ook dat je moet kijken naar de prijs van vliegen. 0.01
1173 Want als je dat nationaal gaat doen, en die plannen zijn er ook altijd steeds, dan concurreer je jezelf ook weg uit de markt en vertrekt iedereen naar Duitsland of naar België om te vliegen. 2.52
1175 Dus het is een uitstekende onderwerp wat je Europees aan moet pakken. 0.01
1176 Meneer Ruyssen, de PVV van Geert Wilders zou niet mogen toetreden tot de ECR, vraagt ook een anonieme, ja, iemand hier uit de zaal of een Twitter gebruiker, maar de vraag is duidelijk. 0.05
1178 Ja en tot slot we hebben vanavond heel veel verschillen tussen jullie gehoord ik krijg ook nog een korte reactie daar krijgen we ook vragen over binnen op welke manier zouden jullie nou ook elkaar kunnen versterken de komende jaren in het Europese parlement? 0.01
1179 Oh daar liggen talloze mogelijkheden en het mooie is dat we dat namelijk ook al doen. 0.14
1181 Dat is een informele werkgroep, moet ik eigenlijk zeggen. 0.08
1183 Waar verschillende christelijke collega's ook aan participeren. 0.01
1185 Dus dat zijn mooie overlegorganen waarin we elkaar vinden. 0.26
1186 En elkaar opzoeken en proberen na te denken over de vraag. 0.01
1187 Hoe kunnen we nou christelijke politiek in Europa versterken. 0.01
1188 En dan moet je niet in silos blijven hangen, je moet je fractie grensoverschrijdend bezig zijn en dat doen we. 0.01
1189 En het is absoluut onze intentie om daarmee door te gaan. 0.01
1190 Ook bijvoorbeeld rondom het thema als godsdienstvrijheid. 0.01
1191 Als je kijkt naar christenvervolging wereldwijd, dat is zo'n groot issue momenteel. 0.01
1192 Daar moeten we elkaar in opzoeken en elkaar in versterken. 0.01
1195 En ik denk dat er volop voorbeelden zijn hoe wij de afgelopen jaren ook samen gewerkt hebben. 0.01
1196 Tussen de partijen en tussen de collega's onderling. 0.01
1197 En ook omdat ik ook bij de collega's merk dat zij beide ook politiek voeren. 0.06
1201 Terwijl andere collega's soms echt wel een beetje losgezongen zijn van wat er in Nederland gebeurt. 0.01
1209 Want uiteindelijk zit je ook in het Europees parlement met een Nederlandse pet op. 0.01
1210 En er zijn gewoon partijen, met name aan de linkerkant, die zeggen wij zijn Europarlementaris, wij kijken alleen naar het Europees belang. 0.03
1211 Maar onze Italiaanse buurman gaat echt niet op dat Nederlands belang letten. 0.01
1212 En ik vind dat wij dat gedreven op een constructieve manier met goede lijntjes met Nederland, dat we dat goed doen. 0.01
1217 Dit is wel een beetje wij van WC-end eerlijk gezegd. 0.01
1220 We hopen dat u van deze avond iets heeft opgestoken. 0.01
1221 En dat alle indrukken u helpen bij het maken van uw keuze volgende week donderdag. 0.01
1222 Hartelijk dank aan de lijsttrekkers voor uw aanwezigheid en aan hun medewerkers. 0.01
1223 Hartelijk dank ook aan u die hier in de zaal zit of die thuis meekijkt. 0.01
1225 Bent u nou helemaal geïnspireerd door wat Hendri heeft verteld? 0.01
1226 Hij verkoopt hier zijn boek, dus dat kunt u nog aanschaffen. 0.02
1228 Overweeg dan een abonnement op het Nederlands Dagblad. 0.01
1229 En dit debat is terug te kijken via nd.nl slash Europa. 0.02
1231 Wel thuis en tot de volgende editie van het ND-verkiezingsdebat. 0.01