De Afspraak 🇧🇪

_id 6af2219b84cff389de97c66e
url https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak/2026/de-afspraak-d20261109
datetime 2026-11-09 20:35:00

 

Statements

idx statement score
0 We hebben het vanavond niet over de 10 miljard die Roland Duchâtelet wil halen bij de ouderen in hun laatste levensfase. 85.76
1 We gaan wel praten over keuzes maken in de gezondheidszorg om een crash te vermijden. 6.12
15 Het is wel niet eenvoudig, want de omstandigheden worden moeilijker. 4.05
18 In grote delen van de stad is er geen elektriciteit en verwarming. 28.46
21 Hoe het gaat met de Oekraïners, daar gaan we straks dieper op in. 18.91
32 Maar ik vind het bijzonder als herdenken ook nadenken wordt. 4.1
37 Maar neem er ook een boek bij om over de oorlog te leren. 4.97
38 Het is een mooi ritueel en daar gaan we het straks over hebben. 4.19
39 Goed, we gaan het niet hebben over waar Roland Duchâtelet 10 miljard wil halen. 29.54
40 Die heeft vorige week gezegd dat de besparingen opgelost zouden kunnen worden door 10 miljard te halen in de laatste levensfase van ouderen. 50.94
41 Daar ga ik het niet over hebben, want ik denk dat jullie dan boos gaan worden. 3.99
47 Maar als je het leven, de dood, euthanasie en een financiële discussie... En dan nog eens voetballers erbij betrekken. 5.48
50 Ik vind het een misplaatste discussie die raakt aan de waardigheid van mensen die in de zorg werken en die proberen op het einde van het leven van mensen heel goede dingen te doen en hen nog de nodige levenskwaliteit te bieden. 4.74
51 En we gaan toch de patiënt of diegene die zorg nodig heeft centraal stellen en niet de besparingen in de begroting? 19.43
52 Dat raakt mij echt Dat raakt mij echt, als vertegenwoordiger van zorgorganisaties. 4.44
54 Het getuigt van een halve ge-euthanaseerde geest als je hiervan een boekhoudkundige vraag stelt. 4.4
59 Maar we praten wel de hele manier over besparingen in de gezondheidszorg. 5.53
60 de hele tijd over besparingen in de gezondheidszorg. 5.82
61 Luc Van Gorp heeft dat vorig jaar op een andere manier proberen te doen. 9.17
63 Hij zei toen dat veel ouderen levensmoe zijn, en waarom je dat leven per se nog zou willen rekken. 4.78
64 Hij had het over verlengen om te verlengen, ten koste van de kwaliteit. 4.1
65 In 2050 zal het aantal 80 plussers verdubbeld zijn. 89.55
67 Luc Van Gorp zei al dat we naar een radicaal andere aanpak moeten. 7.85
71 Het gaat erom welk debat we willen en hoe we de zorg gaan organiseren. 4.39
73 Maar het einde van het leven is een discussie bij oudere mensen, maar ook wel bij jongere mensen die geconfronteerd worden met jonge kinderen die kanker krijgen en vragen hebben over het levenseinde. 64.33
74 Je moet dat veel breder tillen dan enkel een budgettaire vraag. 4.25
77 En mensen in onze samenleving zijn natuurlijk veel gewoon. 8.24
78 Wij doen heel veel zorgen die misschien niet nodig zijn. 4.32
79 Wij doen heel veel zorg die misschien niet nodig zijn. 4.35
81 Je kunt dat niet zomaar in een tv-programma reduceren tot een bepaalde vraag. 5.56
86 Wij kregen vandaag het gevoel toen we mensen opbelden om naar de studio te komen dat het een verboden discussie lijkt. 4.01
93 Een kleine maand geleden is aan deze tafel het debat gevoerd over euthanasie, om de wetgeving uit te breiden voor mensen met dementie. 84.81
94 Daarnaast heb je ook het debat over mensen die aan het einde van hun leven zijn maar medisch geen uitzichtloze situatie hebben. 5.66
96 Stel dat je ziek wordt, dan kun je met een wilsverklaring aangeven wat je wel en niet wil. 63.7
97 Ik vraag me af of Roland Duchâtelet daarvan heeft gehoord. 4.43
98 Hoe meer kansen je daaraan geeft, hoe meer je de stem van de patiënten erin brengt hoe meer je vermijdt dat mensen tegen hun zin in leven worden gehouden. 11.39
100 Mevrouw Cloet, die vroegtijdige zorgplanning, ik weet niet of dat zo wijdverspreid gekend is. 5.36
102 U bent verantwoordelijk voor Zorgnet-Icuro, waarin u de zorg voor ouderen onder hebt. 8.95
103 Wordt er door uw zorgverleners gepraat met de oudere mensen over hoe en wanneer ze willen sterven? 32.65
104 In onze samenleving en in Vlaanderen zijn we als de doods over de dood. 10.35
105 In onze samenleving en in Vlaanderen zijn we als de dood over de dood. 10.87
112 We moeten dat veel meer introduceren in onze samenleving en in onze zorg om ermee om te gaan. 5.05
113 Als je het hebt over therapeutische hardnekkigheid, heb je soms mensen die heel laat in hun leven of bij kinderen die nog heel jong zijn... 22.99
117 We willen mensen nog perspectief geven, terwijl dat eigenlijk niet meer zo is. 3.89
120 Het debat over therapeutische hardnekkigheid... Het is natuurlijk omdat we zoveel mogelijkheden hebben om het leven te verlengen. 7.52
122 Want we gaan met veel meer ouderen geconfronteerd worden die daartoe leiden. 36.09
123 Maar wat er therapeutisch mogelijk is, zal ons veel meer beïnvloeden dan de vergrijzing op zich. 4.07
124 Als ik meneer Duchâtelet het voordeel van de twijfel wil geven, is het dat hij dat debat op de agenda heeft gezet. 4.35
125 Maar ik zie alle politieke partijen hiervan wegkijken. 3.75
126 Men zet het op de agenda, maar men biedt geen antwoorden. 3.57
127 Als het gaat over hervormingen, biedt men geen antwoorden. 4.25
129 Ik vind dit dus ook een uitdaging voor onze politici. 4.35
130 We moeten het er dus wel over hebben dat we uiteindelijk doodgaan. 7.67
134 Dan leg je de verantwoordelijkheid voor een stuk bij de patiënt en de familie. 4.13
137 Maar de therapeutische hardnekkigheid kan ook bij de arts liggen. 37.04
139 Maar artsen zeggen vandaag: wij leren hoe we mensen moeten genezen, maar we leren niet hoe we met hen moeten spreken over de dood. 35.44
143 Er is een vak rond levenseinde dat in de loop van de opleiding wordt gegeven. 7.59
144 Ze zijn natuurlijk met veel te veel studenten om de gesprekken een op een mogelijk te maken. 5.15
147 De visie is dat je niet zomaar een visie kan opleggen aan een patiënt. 4.82
151 Er is een tijd geweest dat artsen dachten dat ze beter wisten dan mensen wat goed was voor hen. 16.21
153 We hebben de wet rond de patiëntenrechten sinds 2002. 31.27
156 Maar wanneer er studies verschijnen over spoeddiensten, waar men lastige beslissingen moet nemen en men de neiging heeft om mensenlevens te redden, dan zijn er situaties waar het niet evident is hoe je moet beslissen. 11.24
157 Er zijn ook situaties waarin artsen zeggen... Vorig jaar rond deze periode hadden we het debat rond het meisje uit Antwerpen waarvan artsen zeiden dat er geen mogelijkheden meer waren en er dan heel erg werd gedaan dat er wel nog mogelijkheden waren. 22.67
158 Dat is dus een heel gevoelig debat, ongeacht de leeftijd. 3.87
160 Maar we mogen niet uitgaan van het idee waar nog winst te boeken valt. 4.4
164 De vraag is hoe het komt dat ze niet uitgevoerd worden. 7.79
165 Over winsten boeken hebben we het hier niet, wel over keuzes maken. 4.01
166 We hebben politici over elkaar zien rollen om te reageren op meneer Duchâtelet, maar er is niemand die het debat te gronde voert. 7.55
169 Als we kijken naar de rationalisatie van het systeem... Als we bijvoorbeeld zeggen dat er minder materniteiten moeten zijn, dan zegt elke politicus: niet in mijn gemeente. 18.95
170 Terwijl het economisch veel verstandiger zou zijn en geen invloed heeft op de kwaliteit van de bevallingen. 13.91
173 Wat meneer Duchâtelet zegt, is eigenlijk iets wat wij al heel lang op de agenda proberen te zetten. 3.94
174 Maar in onze samenleving is het niet gemakkelijk om dat bespreekbaar te maken. 4.85
176 Want hij raakt aan iets wat we eigenlijk moeten bespreken. 4.9
178 We mogen het vooral niet zien als een besparingsmaatregel. 8.01
180 We moeten de patiënt centraal staan, niet de begroting. 8.12
182 Want de factor die het meeste doorweegt, is innovatie. 11.4
183 Ook het debat dat er vorige week was over medicatie in het kader van vermageren. 56.52
189 En dan gaat het voor mij om een heel fundamentele zaak: hoe bouwen we verder aan solidariteit binnen het gezondheidssysteem? 9.36
190 En daar zijn we de band met de bevolking soms kwijt, merk ik. 5.01
191 Ik vind dat een fundamentele taak van onszelf om die terug te zoeken en te zorgen dat we weer de juiste keuzes maken. 4.33
193 Maar dat we anderzijds ook kijken bij welke kankerbehandelingen we keuzes gaan maken. 7.11
196 Ik vind het confronterend als ik jullie horen zeggen dat we meer zouden moeten praten over de dood, dus pro-actief. 4.83
199 Ik ga in Oekraïne vaak naar het front met soldaten. 47.79
201 Het is misschien niet de juiste aanpak, maar ik denk er gewoon niet aan dat ik zou kunnen sterven. 4.77
204 Maar als je daar in mijn geval aan denkt, dan verlies je. 4.18
205 Maar als je daar in mijn geval aan denkt, dan bevries je. 3.97
207 Dus een beetje als zelfbescherming denk ik daar niet aan. 3.9
208 Dus iedereen heeft een eigen invulling om naar de dood te kijken. 6.01
210 Als ik daaraan denk, blijf ik in België en ga ik niet naar Oekraïne. 5.63
211 Het kan mij ook een soort gedrevenheid... Dat siert jou ook heel hard. 4.27
212 Niet iedereen wil nadenken over het einde van het leven. 5.7
214 Koen, jij bent bezig met oorlogen en de geschiedenis. 3.95
218 Ik haal de betekenis van mijn leven uit het begin en het einde. 3.99
220 Want dat brengt een soort huiver bij mij teweeg die ik nog niet wil bewegen. 4.28
228 Ik heb collega's in Oekraïne die een testament hebben opgesteld. 9.93
230 In Oekraïne is dat de normaalste zaak van de wereld. 10.77
233 Maar het is confronterend en dus schuif ik het liever weg. 4.02
235 Het is niet alleen een administratieve aangelegenheid. 4.88
238 Maar nogmaals, meneer Duchâtelet heeft het op de agenda gezet. 4.25
239 Maar het is echt wel veel meer dan het budgettaire. 4.27
241 Maar we moeten keuzes maken en erover praten, zei u daarnet al. 3.83
246 Veroudering op zich is geen probleem, de vraag is hoelang je gezond blijft. 19.02
247 Een cruciaal aspect waar we in België niet goed in zijn, is preventie. 6.46
248 Je kunt een onwaarschijnlijk verschil maken in de gezondheidszorg en ook daarbuiten als mensen langer gezond blijven. 10.8
249 Dan zijn ze gelukkiger en hebben ze minder zorg nodig. 45.24
250 Het einde, als je dan spreekt over het laatste anderhalf jaar, is het inderdaad zo dat mensen plots meer gaan kosten omdat ze helemaal op het einde van hun leven zitten. 6.07
251 Je hebt ook mensen die chronisch ziek zijn en die met verschillende ziektes kampen. 86.37
253 Onze samenleving is niet ingericht om gezonde keuzes te stimuleren. 33.04
254 Integendeel, het is veel makkelijker om ongezond te leven dan gezond. 58.85
256 Ongeveer twee procent van het budget van gezondheidszorg gaat naar preventie. 87.81
257 Als er iets is waar het nog beter kan dan dit, en het gaat over meer dan gezondheidszorg alleen, het gaat over de inrichting van de samenleving... Stel dat we alsnog een aantal keuzes moeten maken. 5.86
258 Bepaalde landen leggen een bepaalde leeftijdsgrens op. 82.37
260 Vanaf een bepaalde leeftijd, 75 jaar, worden bepaalde behandelingen niet meer gedaan. 18.68
264 In Nederland zagen ze in dat ze bepaalde keuzes maken. 9.32
266 De keuze die dan gemaakt wordt... Wat is dan het draagvlak van ethiek in de samenleving? 6.86
269 Ja, naargelang de waarden die het belangrijkst zijn... Bijvoorbeeld het beschermen van kwetsbaarheid, het beschermen van mensen in precaire situaties. 5.68
271 Moeten we dan niet kijken naar medische overconsumptie? 26.37
274 Als je daar de systeemfouten uit haalt, hou je wel degelijk geld genoeg over als je de actieve en gezonde bevolking in stand houdt, dat je voldoende geld overhoudt om gezondheidszorg op niveau te blijven organiseren. 12.71
276 Die zijn kampioen in slaapmedicatie en antidepressiva. 73.6
279 Wat hebben we ervoor over... Maar je hebt ook een recht op zorg. 4.0
280 Dat zit helemaal ingebed in een solidaire samenleving. 5.15
282 In die zin vind ik het debat over het geld niet ter zake. 3.99
283 We hebben een heel systeem van schenkingen en erfenissen. 13.47
284 Maar wat hebben we er als samenleving voor over om mensen die hun hele leven hebben bijgedragen een menswaardig bestaan te laten leiden, kwaliteit in hun leven ook op het einde van hun leven. 4.76
285 Ik vind het erg in de discussie van meneer Duchâtelet dat mensen op het einde van hun leven in woonzorgcentra belanden, dat dat slechte plaatsen zijn... Dat is niet waar. 16.68
287 Maar we mogen ouderen niet alleen zien als een kostenpost. 13.96
292 Ik stoor mij daar mateloos aan en word er zelfs verdrietig van dat alles over een kam wordt geschoren. 4.21
293 Want we gaan naar een samenleving waarin we meer ouderen gaan hebben dan jongeren. 55.08
294 En die gaan financieel niet bijdragen aan het systeem, maar wel aan allerlei andere zaken. 11.38
295 Die polarisatie in dat debat, ik vind dat heel... Bedroevend. 4.6
298 Er wordt onderschat wat mensen doen voor de samenleving. 4.79
299 Moeten we dit gesprek voeren als we het hele systeem zouden herdenken over hoe ouderen passen in onze maatschappij? 21.67
303 Er zijn nu al allerlei mogelijkheden om mensen thuis te blijven verzorgen en om te kijken naar alternatieve woonvormen zoals een kangoeroewoning, waarbij ouderen in een aanpalend huis wonen. 18.83
304 Er is dus wel een en ander aanwezig om het goed te doen. 3.67
306 Het laatste wat je mensen op het einde van hun leven mag geven, is het gevoel dat ze in de weg zitten omdat ze te veel geld kosten. 9.08
307 Als je heel je leven hebt gewerkt en hebt bijgedragen aan het systeem, gaan we toch niet de vraag stellen of ze dan gepaste zorg nodig hebben. 5.38
308 Anderzijds, wordt er ergens overbodige zorg gedaan... Therapeutische hardnekkigheid. 7.16
311 Maar je mag het eerste debat niet vermengen met het tweede debat. 4.26
312 Als je die twee zaken uit elkaar haalt, kun je scherp discussiëren over de uitgaven in de gezondheidszorg en waar we kunnen kijken naar andere landen en daarvan leren. 4.73
313 En dan de vraag wat we belangrijk vinden in de zorg en de samenleving. 5.29
314 Wat is dat waardige leven als de mensen de zorg ontnemen in hun laatste levensjaren. 19.1
315 Ik vind dat je moet doordenken op het niveau van het systeem. 4.24
316 Het zou dus ook een non-debat kunnen zijn als je de argumentatie van Duchâtelet aangrijpt en zegt: je kunt ook andere radicale ideeën opwerpen. 5.72
320 Er zijn heel veel creatieve mogelijkheden om daarover na te denken, out of the box, en van zorg een evidentie te maken. 4.25
323 Maar laten we denken aan het systeem en streven naar een herverdeling met een sterke overheid die inzet op alle essentiële basisbehoeften. 4.38
325 En die vroegtijdige zorgplanning veel meer bekendheid geven. 7.24
329 Dat vraagt om een sensibilisering in de samenleving. 4.57
330 We zijn het niet gewoon om over het einde van het leven na te denken. 4.78
331 Laten we dat gewoon evidentie vinden vanaf 65 jaar. 4.64
332 En dan nog zijn er heel veel interventies in het leven. 3.68
335 Laten we het levenseinde deel uitmaken van het debat dat we voeren en van de dingen die we willen in een samenleving die best heel hard voor haar mensen zorgt en waar heel veel zorgverstrekkers aanwezig zijn. 4.32
337 Als je ziet wat zij allemaal moeten doen... Er was een tijd dat we applaudisseerden voor hen. 3.53
338 Ik vind de beeldvorming van de woonzorgcentra laakbaar. 8.09
341 En dat we moeten praten over het levenseinde... Wij hebben het toch een heel klein beetje gedaan. 3.75
344 Arnaud De Decker, jij zit nu ongeveer vier jaar vaker daar, in Oekraïne, dan hier. 10.87
345 Het is uiteraard verschrikkelijk voor de Oekraïners. 22.17
346 Dat is ook de reden waarom je naar daar trekt, om dat verhaal te brengen. 4.29
356 Ik heb zware dingen meegemaakt, stress, shock... Al die dingen. 3.62
358 Maar ik ben ook bewust teruggekeerd naar Oekraïne, steeds dichter bij het front. 4.17
362 En voor mij was het belangrijkste erover praten met collega's, met vrienden van mijn leeftijd, fotografen, hulpverleners, soldaten. 3.95
364 Uiteindelijk zijn we een soort kleine familie geworden met allemaal mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. 3.82
372 Ja, exact een week geleden was ik opnieuw in de Donbas. 5.98
373 Het is heel pijnlijk voor mij en voor elke Oekraïner en ook breder, voor elke journalist en hulpverlener. 4.78
376 Er blijft nog 20 procent over van de provincie Donetsk. 21.61
378 En dat breekt een beetje mijn hart en het hart van elke Oekraïner. 3.7
380 Er zijn nog twee invalswegen om met de auto te gaan. 18.5
384 Je moet 160 kilometer per uur scheuren om aan de drones te ontsnappen. 89.71
386 Als je aan de stad komt, staan de drones te wachten. 48.56
390 Het is zo gevaarlijk geworden in die 20 procent van de Donbas dat veel hulpverleners wegtrekken. 90.73
391 Als er aanvallen gebeuren, blijven mensen dus gewoon liggen. 10.5
392 Als er een bombardement is op een flat, gaat er niemand kijken. 20.26
396 Het zijn verhalen die je niet van zo dichtbij hoort. 4.11
405 Er waren nog winterjassen en kinderboeken, alles onaangeroerd, in die appartementsblokken. 4.77
406 Mensen zijn dus in paniek gevlucht en ze keren niet terug. 29.69
408 De winkels die ik jarenlang heb gekend, zijn gesloten of gebombardeerd. 15.84
411 Het is dus heel moeilijk, maar mensen blijven daar. 4.24
414 De mensen die daar nu nog zijn, gaan niet meer vertrekken. 3.68
415 Ze hebben hun appartement of huis en willen niet weg. 12.34
419 Het klinkt alsof ze dat kleine stukje Donbas niet willen afgeven. 4.73
421 Ze zijn in de buurt opgegroeid en hebben daar van alles meegemaakt... Hun ouders en grootouders zijn daar begraven. 10.03
424 Deels omdat ze geen andere keuze hebben, maar deels ook als statement. 4.33
426 Wonen er daar ook mensen die de Russen als bevrijders verwelkomen? 30.97
429 De mensen die daar nog zijn, zijn vaak oud en willen niet vertrekken. 32.15
431 Voor hen maakt het niet uit of het Oekraïners of Russen zijn, zij willen gewoon van hun moestuin kunnen genieten. 31.2
434 Voor de oorlog had je vier miljoen mensen in de provincie Donetsk. 14.98
435 Het was de meest dichtbevolkte regio van Oekraïne voor de oorlog. 69.59
439 We zien trouwens foto's op het scherm die jij hebt geselecteerd of gemaakt voor een expo. 4.83
441 Dat betekent in het Engels uiteraard: wat er overblijft. 5.78
443 Dat is een collectie van vier jaar foto's uit de Donbas. 7.48
448 De oorlog van 2022 met loopgraven en artillerie is helemaal veranderd. 45.24
450 In de foto's zie je ook de evolutie van die oorlog in de Donbas. 42.61
451 En wat mij raakt, is dat je heel veel blikken ziet. 3.87
453 Ik denk aan allerlei plekken waar tienduizenden mensen woonden. 7.06
457 Fotografie en journalistiek zijn dus het geheugen van wat wordt uitgewist. 8.82
460 Ik ben heel trots dat ik het vier jaar lang heb kunnen volhouden en dat ik dit kan laten zien. 3.76
464 Koen, het is ook een van de dingen waar jij op blijft hameren: we moeten de geschiedenis blijven brengen. 4.38
465 Toegang tot informatie is essentieel voor een zichzelf respecterende maatschappij. 8.22
466 Journalisten zijn poortwachters van een open samenleving. 23.39
467 Ik vraag me af of je ook de andere kant kunt laten zien. 3.97
468 Je moet altijd op zoek gaan naar de verschillende perspectieven. 4.01
469 Wat vaak wordt vergeten is dat we nu naar Oekraïne kijken, maar je kunt gelijkaardige beelden terugvinden in Palestina en Oost-Congo. 6.58
471 Dat soort beelden en de informatiestroom die ons bereikt, is soms ongelijkmatig verdeeld. 3.61
472 In Europa kijken we vooral naar de rafelranden van Europa. 10.84
473 En zijn we soms blind voor die delen uit de wereld waar we ons minder mee identificeren. 4.24
474 Het is belangrijk dat zowel in de geschiedenis als de journalistiek een brede dekking blijft bestaan en dat we op zoek gaan naar consequente morele standpunten. 4.38
476 Vanuit historisch oogpunt is dat niet nieuw natuurlijk. 4.95
477 Na de Tweede Wereldoorlog is de Veiligheidsraad van de VN opgericht. 16.74
478 8 mei 1945 was voor Europa de officiële overwinning op nazi-Duitsland. 33.58
479 Maar dan krijg je een nieuwe bezetting in een groot deel van Oost-Europa door de Sovjet-Unie. 8.11
480 Maar op 8 mei 1945 kun je in Algerije aanschouwen dat het Franse leger het vuur opende op duizenden Algerijnen die strijden om onafhankelijkheid. 37.14
482 Als we kijken naar 11 november: 80 jaar vrede is redelijk relatief. 10.51
483 Ja, maar ik vind het ook een belangrijke vraag hoe je solidariteit met die gemeenschappen kunt blijven organiseren. 4.9
484 Ik was vorige week op een vergadering in Nederland. 4.74
488 En daar vindt men het moeilijk om solidariteit te organiseren op Europees niveau. 4.43
489 Ik vind het goed dat jullie dat doen, ook via de media. 4.05
490 Maar hoe gaan we qua manschappen en financieel solidariteit organiseren om in die landen vrede en gezondheidszorg te blijven organiseren? 10.95
491 Dat is geen gemakkelijk vraagstuk in de context van vandaag. 3.86
493 Specifiek voor Europa: Oekraïne is heel afhankelijk van Europa op dit moment. 60.48
494 De Belgische ambassade schenkt ook noodgeneratoren aan klaslokalen, ziekenhuizen die zonder stroom zitten. 61.99
495 Er worden gigantische stroomgeneratoren geschonken. 16.14
498 Ik denk dat het heel belangrijk is... Het is toch een soort masochistische spelletje. 4.88
499 We geven hen voldoende zodat ze niet helemaal bezwijken, maar ruimschoots onvoldoende om de oorlog te winnen. 6.51
502 Waarom wordt er niet beslist om voldoende te geven om te kunnen winnen? 15.26
504 De afgelopen maand oktober is de maand met het grootste aantal Russische doden sinds het begin van de oorlog. 88.43
507 Want bij elke dode door een drone, dat is het grooste deel, Want bij elke dode door een drone, dat is het grootste deel, gaat een tweede drone overvliegen om te kijken of hij dood is. 31.2
510 Net uit de Oekraïne geland ben ik hier in de studio. 3.84
511 Maar straks in Brussel zal ik de indruk hebben dat er niets aan de hand is. 3.85
516 Als je uit de geschiedenis wil leren, moet je bereid zijn om erover te leren. 5.6
517 En ik word een beetje geïrriteerd als ik op zulke hoogdagen van herdenking politici en beleidsmakers het woord hoor nemen. 3.84
519 Als je de fouten uit de geschiedenis niet wil herhalen, moet je daarin investeren. 5.16
523 Het is zeer hypocriet en schijnheilig als je politici en beleidsmakers dat soort woorden hoort debiteren. 6.86
524 Mag ik de herdenking van vorig jaar er even bij halen? 4.83
527 Als men tegelijkertijd ook gaat besparen op alle informatie en bronnen die nodig zijn... En dus niet enkel archieven, maar ook sterke openbare omroepen die ons kunnen wakker schudden. 3.98
529 Je kunt ook zeggen dat je voor kankeronderzoek bent, maar alle laboratoriums en ziekenhuizen sluiten. 6.88
530 Je zegt het ene, maar je laat niet toe dat we leren uit de geschiedenis. 4.07
532 Op het federale niveau werkt de verwarming niet in de rijksarchieven. 70.67
534 De toegang tot informatie via journalistiek en via een sterke openbare omroep... Straks is er trouwens een mooie documentaire over Breendonk. 5.72
536 Want dat is een noodzakelijke voorwaarde voor een democratie. 5.55
537 En ik kan dat concreet maken, want het is moeilijk om dat uit te leggen aan een breder publiek. 3.66
538 Notarissen en landmeters hebben ook toegang tot documenten uit het verleden, want zij moeten rechtsposities en verhoudingen tussen burgers en tussen burgers en de overheid te bewijzen. 9.41
539 Als je de archieven sluit, haal je de rechtszekerheid van de hele samenleving onderuit. 6.85
544 Zieken, archieven, erfgoed, cultuur, openbare omroep. 6.55
546 Als je dan toch de rekening moet maken, moet je kijken waar het het meest nodig is en wat je overeind wil houden om onze democratische welvaartsstaat te blijven noemen. 5.0
547 Dat klopt, maar dan gaan we het eenvoudig moeten uitleggen. 4.25
549 Mensen die het nodig hebben, begrijpen het vaak niet. 7.35
551 Vakken zoals geschiedenis, filosofie, moraal, kunst, cultuur... Dat zijn geen exacte wetenschappen. 7.01
556 Veel oorlogen zijn trouwens gestart met herdenkingen. 11.0
558 In 1989 haalde Milosevic in een redevoering die verwijnst naar een slag van 600 jaar eerder. 10.39
560 Dus je ziet wat wat er kan gebeuren als autoritaire leiders dat doen. 4.85
561 Geschiedenis en filosofie kunnen dat ontmaskeren en uitdagen. 8.02
562 Colin Powell heeft ooit in de VN-Veiligheidsraad, die de vrede moest garanderen, een betoog gehouden om in Irak een oorlog te starten om een grotere oorlog te voorkomen. 44.35
565 Op de achtergrond stond een afbeelding van Guernica, het bekendste anti-oorlogse schilderij uit de 20e eeuw. 20.8
568 Ze hebben nog nooit zo veel beelden van oorlogen gezien. 5.98
573 Je moet investeren in cultuur en humane wetenschappen die je leren om de ruis te filteren. 5.81
576 Het is niet alleen aan jongeren om kritisch te zijn. 26.36
578 We verdrinken zelf allemaal in die zee van informatie die overal circuleert. 4.45
579 Als je dan niet kunt selecteren tussen rommel en betrouwbare informatie, dan raak je verloren. 6.08
582 Je hebt kennis en studiewerk nodig om je daarin overeind te houden. 12.43
583 Mensen zeggen vaak dat ze hun eigen onderzoek hebben gedaan. 8.91
584 Dat is leuk, maar je haalt het niet tegen die zee van informatie op je eentje. 4.24
585 Maar we moeten dat studiewerk blijven doen om de democratie in stand te houden. 4.81
586 Maar vertaal dan ook naar mensen die heel kwetsbaar zijn. 5.39
587 Wat jullie hier vertellen, klinkt voor mij ook heel gecompliceerd en intellectueel. 4.1
589 Maar door sociale media en allerlei sociale media is het niet zo evident. 3.96
590 De mensen die het meest kwetsbaar zijn moeten iets meer aandacht krijgen. 6.88
596 Onderwijs... Dat is nu niet gebeurd aan Vlaamse kant. 8.28
597 Wat ben je ermee als je gaat besparen op cultuur en als je niet meer aan bronnen kan om uit te leggen wat desinformatie is. 5.39
599 Zullen we beginnen met kijken naar de 'Hel van Breendonk' op VRT Canvas? 15.68
602 Ik heb de eer gehad om mee op stap te mogen gaan in Breendonk en op andere plaatsen om de geschiedenis van terreur tijdens de Tweede Wereldoorlog te ontdekken. 3.67
605 Ik vind niet dat men dat soort zaken verplicht moet maken. 4.42
606 Maar je zal ook zien in de uitzending dat gidsbeurten van jonge mensen worden gefilmd uit een heel diverse samenleving. 10.15
607 Veel scholieren komen uit conflictgebieden en hebben zulke toestanden meegemaakt. 41.95
608 Anderzijds, een bezoek aan Breendonk is misschien nuttiger dan een heel jaar in de middelbare school. 4.46
611 Ik heb de eerste aflevering al gezien en ik viel van mijn stoel. 3.75
612 Het is heel goed gemaakt en het is heel interessant. 4.13
614 Maar het weerklinkt dan wel met het verzet in Oekraïne. 12.55
616 Dat is ook een manier om het uit te leggen aan mensen zonder intellectueel te zijn. 5.54
625 Het is belangrijk om die ervaring... Om het verhaal te blijven vertellen, voor de geschiedenisboeken. 4.03
627 We zeiden het al: blijf gerust zitten, want u kunt heel veel bijleren van de volgende documentaire, 'De hel van Breendonk'. 6.09
634 Voor mij als gids zijn jullie hier ook in het kader van een vorming burgerzin. 4.11
635 Jullie mogen vragen stellen, maar liefst na mijn uitleg. 3.54
637 Lap, we komen uit Oostende met de bus en hij begint over burgerzin. 5.32
638 Ik moet er alleen bij zeggen: onderweg niet eten of snoepen. 5.09
645 Dank u. Het is vrij vroeg, maar het is al heel druk. 3.57
652 Er is een groter gat gevallen, maar de kinderen hebben wel een heel andere achtergrond. 17.06
653 In heel veel klassen zitten kinderen die uit een conflictgebied komen of die daar familie hebben. 80.96
654 En zo krijg je tijdens zo'n bezoek altijd wel een directe link tussen het verleden en het heden. 3.94
667 Breendonk is een opvangkamp, een Auffanglager in het Duits. 8.08
668 En dat is bestemd voor politieke gevangenen, Joden en verzetslui. 5.01
669 En ze moeten daar blijven tot het transport er is om naar de concentratiekampen te gaan. 7.09
670 Het kamp is ingericht door de Sicherheitspolizei und Sicherheitsdienst, de Sipo-SD. 7.56
672 De SS was in feite een Duitse elite-eenheid binnen het grote Duitse leger. 45.21
674 De leiding van Breendonk was in handen van een Duitse kampcommandant. 7.74
677 Het is het eerste kamp waar men met geweld geconfronteerd wordt. 10.87
678 Wat ook een zeer diepe indruk maakt op de gevangenen. 4.03
679 Als je alles op een rijtje zet... Je hebt de brede gracht, een ruim schootsveld, ze zien je lopen, er zijn de omheining en de torens. 3.57
681 Nee, het is de ideale plek en het is ook met die logica gebouwd. 4.65
683 Eigenlijk was de bedoeling dat niemand bij het fort kon komen, maar je kunt zo ook verhinderen dat iemand kan ontsnappen. 6.24
684 Je moet al goed zot zijn of heel veel moed hebben om te proberen over te zwemmen, de draad te nemen... Er waren een paar pogingen, maar dat gebeurde echt heel zelden. 4.0
686 Ze wilden geen ontsnappingen, maar ook niet dat wat hier gebeurde, in de brede omgeving bekend werd. 3.51
687 Ja, ze probeerden natuurlijk alles geheim te houden en de verhalen zoveel mogelijk binnen te houden, maar het komt toch naar buiten, deels door mensen die hier werken. 3.89