Ter Zake 🇧🇪

_id	695c0c93f8cc25f3363d880e
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20260105-a1
datetime	2026-01-05 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	In New York is de afgezette president Nicolás Maduro voorgeleid en in Caracas heeft zijn vicepresident de macht overgenomen, precies zoals de Amerikaanse president Trump het wil.	13.47
2	Internationaal wordt bezorgd, boos en afwachtend gereageerd, bang dat bijvoorbeeld Groenland de volgende is.	33.96
3	Voer voor gesprek met professor internationale politiek Bart Kerremans en met professor Europese politiek Steven Van Hecke.	5.42
6	Twee dagen na zijn ontvoering uit Venezuela pleit Nicolás Maduro onschuldig voor de federale rechtbank in New York.	33.37
7	In de Venezolaanse hoofdstad Caracas neemt vicepresident Rodriguez nu de honneurs waar.	6.21
9	En de VN-Veiligheidsraad kwam bijeen om de Amerikaanse interventie te bespreken.	19.34
10	De beelden van de dag en we gaan naar Mattias Tuyls, onze collega in Cúcuta aan de grens tussen Colombia en Venezuela.	7.59
12	Zoals je weet is persvrijheid in Venezuela voorlopig nog altijd de ijdele hoop.	15.48
13	Veel collega's die in de voorbije dagen zijn toegestroomd, hebben het geprobeerd, maar je komt er gewoon niet in.	7.27
15	Enkel journalisten met een Venezolaans paspoort komen erin, en dan nog... En dus zijn contacten aan de overkant van de grens erg belangrijk.	6.87
17	Wat hoor je van je contacten over hoe het is in Venezuela?	9.65
19	De meeste mensen die ik heb gebeld, bij hen hoor je diepe blijheid dat Maduro eindelijk het land heeft verlaten, dat hij wordt berecht.	35.67
20	Al moet dat dan onderhuids, want het regime is er nog altijd.	4.52
22	En dus krijg je in de hoofdstad Caracas, maar ook in een grote stad als Valencia lege en uitgestorven straten waar mensen de kat uit de boom kijken.	7.81
23	Er is ook angst voor de fameuze Colectivos, de paramilitaire troepen die het regime gebruikt om de mensen bang te maken.	9.8
25	Want het grote brein achter het chavismo, de minister van Binnenlandse Zaken, zit daar nog altijd.	11.17
27	Dus er is een soort onzekerheid over wat de toekomst zal brengen in Venezuela.	4.89
28	Merk je dat ook aan de mensen die het land willen verlaten en naar Colombia willen komen, bijvoorbeeld aan de grensovergang waar jij staat?	24.88
30	Ik was al eens eerder aan deze bekendste grensovergang van Cúcuta.	5.5
34	Maar er zijn er natuurlijk al heel veel weg sinds 2015.	15.91
35	Acht miljoen, een kwart van de Venezolanen, hebben het land verlaten.	87.44
38	Voorlopig lijken ze eerder de kat uit de boom te kijken.	3.76
40	Ik schuif meteen door naar Eva van Roekel, Venezuela-expert aan de Universiteit van Amsterdam.	4.98
42	Mevrouw Van Roekel, wat hoor jij van je Venezolaanse contacten over de situatie daar?	7.87
47	Het is rustig, de mensen doen boodschappen als de winkel open is.	6.11
48	Maar ze blijven vooral thuis en kijken de kat uit de boom.	7.88
49	De situatie is in ontwikkeling, de mensen weten helemaal niet wat er gaat gebeuren.	4.38
50	En is er inderdaad wel zoveel veranderd als Delcy Rodríguez de macht overneemt en de kopstukken van het regime-Maduro nog overeind staan.	8.23
52	Delcy Rodríguez is net aangesteld als interim-presidente.	8.58
54	Is het feit dat zij nu de macht voorlopig waarneemt een garantie voor het chavismo?	34.52
55	Of wordt zij gezien als een verrader van Maduro en een pop in de handen van Trump?	13.81
57	Ze is een politiek dier vanuit de tijd van Hugo Chávez, 25 jaar geleden.	8.77
58	Ze behoort tot de harde lijn van de socialistische revolutie.	4.35
61	Of dat ze onder druk van de VS moet gaan onderhandelen en toegeven.	7.9
62	Of ze inderdaad een verrader wordt, daarvoor is het nog te vroeg.	4.74
64	Hoezeer geloven de Venezolanen en Delcy Rodríguez nog in het Venezolaanse communisme?	13.26
68	Maar het is vergelijkbaar met de FARC in Colombia tien jaar geleden heeft het nu nog maar weinig met ideologie te maken.	7.83
69	Het gaat vooral om loyauteit, economische belangen die ook verstrengeld zijn met criminele praktijken.	10.65
70	Voor de bühne is er dus zeker nog sprake van communisme en van een imperialistische houding ten opzichte van de VS, maar in de praktijk is dat toch erg twijfelachtig.	5.36
71	Wie nu helemaal buiten beeld lijkt, is María Corina Machado, de Nobelprijswinnares.	12.4
72	Een maand geleden werd ze nog op het schild gehesen.	4.2
76	Ze heeft de afgelopen weken en maanden erg gelobbyd voor Trump.	18.58
78	Ze was een van de eersten die op zaterdag een boodschap verstuurde op X, dat de vrijheid naderde.	6.77
79	Maar in de persconferentie met Trump werd gezegd dat ze intern geen respect heeft om de transitie mogelijk te maken.	37.48
81	Maar ik heb van Venezolaanse journalisten gehoord dat ze op dit moment misschien geen rol kan spelen omdat de structuur van het chavismo nog intact is.	8.44
83	Dat maakt een mogelijk eerste stap naar transitie moeilijk.	4.61
84	Maar later kan ze misschien wel weer een rol spelen.	3.81
85	En je hoort nu dat de EU daarvoor aan het lobbyen is.	11.89
86	Ze heeft vandaag opnieuw haar steun betuigd aan Trump.	12.26
87	Het is nog even afwachten welke rol ze gaat spelen.	3.85
88	Maar in een eerste fase denk ik inderdaad dat ze niet veel zal betekenen.	4.02
89	We horen nog net dat Delcy Rodríguez net de eed heeft afgelegd als interim-presidente.	11.26
92	En welkom, Bart Kerremans, professor internationale politiek aan de KU Leuven.	5.09
94	We verleggen de blik nu naar de VS. Trump blijft daadkrachtig en doortastend klinken.	11.56
97	Hij heeft het zeker op zijn eentje... Uiteindelijk wordt zo'n beslissing door de president genomen, dat is duidelijk.	6.71
98	Hij consulteert daarvoor een aantal mensen rondom hem.	5.63
100	Heel veel aspecten van de nationale veiligheidstructuur in de VS zijn in de loop van het vorig jaar afgebouwd.	39.53
101	Dus het is duidelijk wel een beslissing die door Trump zelf is genomen, in samenspraak met een aantal mensen rondom hem.	8.39
102	Maar zeker en vast niet in samenspraak met bijvoorbeeld het Amerikaanse Congres.	4.96
103	Die kritiek komt ook uit het Amerikaanse Congres, vooral van de Democraten.	11.24
106	Er is een stelling die zegt dat de grondwet het Congres een formele rol geeft in het geval van oorlogsvoering.	53.36
107	Dan heb je de discussie of dit oorlogsvoering is of niet.	5.68
108	Maar er is een andere stelling die zegt dat het recht van het Congres om oorlog te verklaren geen verplichting inhoudt van de president om op voorhand voor elk militair engagement de goedkeuring van het Congres te krijgen.	33.38
113	Wat voor een president als Trump wel belangrijk is, is wat zijn achterban daarvan vindt.	8.73
116	Er is net een peiling uitgekomen die spreekt van 70 - 30.	5.98
119	Toen werd de vraag gesteld: zou u een militaire actie van de VS in Venezuela steunen?	19.77
121	Maar wat opvallend is, is dat bij de MAGA Republikeinen, dus ie beweging rond Trump, dus die beweging rond Trump, de steun voor een militaire actie in Venezuela aanzienlijk groter was dan bij andere Amerikanen.	50.27
123	Terwijl wij altijd denken dat de MAGA-mensen vooral aan hun portemonnee denken.	8.9
126	Inderdaad, het beeld dat makkelijk wordt geschetst, is dat Trump dit soort zaken doet en intervenieert in het buitenland, is dat Trump dit soort zaken doet en intervenieert in het buitenland, terwijl hij verkozen is door zijn aanhangers om net daaraan een einde te maken.	11.84
127	Maar als je kijkt naar de resultaten van die peilingen, dan zijn de resultaten vergelijkbaar met de resultaten na de bombardementen in Iran vorig jaar.	24.92
133	Een belangrijk deel van de mensen die op Trump hebben gestemd, niet alle mensen, maar weleen belangrijk deel, niet alle mensen, maar wel en belangrijk deel, niet alle mensen, maar wel een belangrijk deel, steunen de beleidsmaatregelen die Trump neemt omdat Trump die beleidsmaatregelen neemt.	9.76
134	Maar tot op een zeker punt, want hij benadrukte in zijn speech na de actie dat er geen doden zijn gevallen en dat er geen ongelukken zijn gebeurd.	7.05
136	Ik denk dat hij en de mensen rondom hem heel goed beseffen... Ik denk dat Marco Rubio als eerste moet worden vermeld.	4.95
137	Ze beseffen enorm goed dat de steun bij de eigen achterban voor dit soort acties heel snel plaats zal maken voor verzet als de VS met dit verhaal in Venezuela zichzelf in een nieuwe oorlog brengt.	13.98
138	Er is een belangrijk onderscheid tussen een interventie die vanuit militair perspectief van korte duur is en werkelijk terechtkomen in een nieuw militair verhaal, dat men in de VS wel eens omschrijft als nation building.	4.72
139	Ik denk dat Trump zijn aanhangers daarin niet zal meekrijgen.	5.16
140	Waarom vond hij het dan toch belangrijk om dit te doen?	6.24
143	Het eerste dat heeft meegespeeld is de enorm grote symbolische betekenis van de strijd tegen het chavismo en het regime-Maduro bij een groot deel van de Latijns-Amerikaanse Amerikanen en de sterke band die er is met de Venezolaanse Amerikanen.	9.2
145	Zeker niet via Marco Rubio, die zelf van Cubaanse afkomst is.	16.71
146	Een tweede belangrijke factor is het feit dat Venezuela dat Venezuela in de logistiek wat betreft drugshandel, vooral cocaïne, een belangrijke rol speelt.	47.76
147	Meer ten aanzien van Europa dan van de VS. Maar toch ook ten aanzien van de VS.	6.76
148	Die rol is minder belangrijk dan die van Mexico op het vlak van fentanyl.	22.65
149	Maar logistiek is de rol van Venezuela niet onbelangrijk.	9.62
152	Er zijn veel Venezolaanse migranten in de VS met een tijdelijk statuut.	90.28
154	Er zijn een aantal maatregelen genomen om dat statuut in te trekken.	10.82
155	En die maatregelen zijn voor rechtbanken aangevochten.	8.64
156	Door nu het regime in Venezuela te veranderen kan de regering-Trump in de rechtszaken een sterkere zaak opbouwen in de rechtszaken een sterkere zaak opbouwen door te zeggen dat aan die tijdelijke status van migranten een einde moet komen.	35.45
158	En we spreken over 604.000 mensen die daaraan zullen worden onderworpen.	6.21
159	De Verenigde Staten zijn met de interventie in Venezuela niet aan hun proefstuk toe.	59.47
160	De afgelopen decennia grepen ze onder meer in in Guatemala, Cuba, Chili, Grenada en Panama.	7.68
161	Josse Willems maakte een overzicht van hoe dat verliep.	7.42
162	200 jaar oud, maar nog altijd even relevant, de Monroe-doctrine.	17.66
163	Die luidt: de VS is baas over het westelijke halfrond.	49.32
164	In de Amerikaanse achtertuin heeft niemand anders iets te zoeken.	5.65
166	* In de Koude Oorlog wordt die doctrine relevanter dan ooit.	7.94
167	Wanneer de regering van Guatemala in 1954 het Amerikaanse United Fruit Company, bekend van de Chiquita-bananen, deels nationaliseert, grijpen de VS in.	22.91
168	President Eisenhower vreest voor een communistisch regime en steunt met de CIA een succesvolle coup tegen president Arbenz.	55.47
170	Dat ondervindt president John Kennedy al snel na zijn aantreden in 1961.	9.08
171	Amerika valt in de Varkensbaai Cuba binnen om Fidel Castro van de macht te verdrijven.	56.45
172	Maar dat draait uit op een fiasco en drijft het Cubaanse communistische regime nog meer richting de Sovjet-Unie.	9.49
173	In '73 steekt de CIA de opstand tegen de Chileense socialistische president Allende een handje toe.	28.07
174	Generaal Pinochet komt zo aan de macht en is genadeloos voor zijn tegenstanders.	15.37
175	Ze roepen de naam van hun vrouw, sommigen de naam van hun moeder.	6.25
178	Begin jaren tachtig stuurt Ronald Reagan 7500 Amerikaanse soldaten naar het kleine Caraïbische eiland Grenada.	27.71
179	Officieel om de veiligheid van deze groep Amerikaanse geneeskundestudenten in politiek instabiele tijden te garanderen.	4.6
180	Maar de nauwe banden van het socialistische regime van het eiland met Cuba en de Sovjet-Unie spelen ongetwijfeld ook mee.	5.1
181	Eind jaren tachtig volgt nog één grote militaire tussenkomst in de regio.	7.25
182	Het communisme lijkt verslagen, the war on drugs komt in de plaats.	9.02
183	Amerika en Panama voeren ruim een maand lang oorlog.	81.16
184	Uiteindelijk wordt president Noriega meegenomen naar de VS en daar later veroordeeld.	31.82
186	Professor Bart Kerremans, als je dit op een rijtje ziet, is wat in Venezuela gebeurde meer van hetzelfde, of zie je toch een verschil?	21.3
188	Bij de verschillende redenen die ik daarnet heb aangehaald, was er nog eentje niet opgedoken, namelijk olie-belangen.	4.76
189	Het is heel duidelijk dat de Amerikaanse belangen ten aanzien van olie-extractie uit Venezuela daar zeker een rol in heeft gespeeld, zelfs op een heel concrete manier.	9.74
190	Er was kritiek bij de Cubaanse Amerikanen in de VS tegen het feit dat Trump had beslist om de licentie die aan één Amerikaans bedrijf, Chevron, was gegeven om olie te blijven produceren in Venezuela niet in te trekken.	74.17
191	En als een soort compensatie aan die groep is er beloofd dat men alle moeite van de wereld zou doen om een einde te maken aan het regime-Maduro.	5.52
192	En in tweede orde zien we Trump op een zeer duidelijke manier aangeven dat Amerikaanse bedrijven nu volop zullen worden ingezet in de extractie van de ruwe petroleum in Venezuela.	53.0
193	Misschien is er een belangrijk verschil met het verleden.	4.41
194	En dat is dat we nu een Amerikaanse president hebben die heel duidelijk zegt: Olie is voor ons een factor in dit hele verhaal.	50.65
195	We hebben in het filmpje ook gezien dat in het verleden presidenten hebben geprobeerd de materiële belangen te verbergen achter een meer ideologisch verhaal.	39.8
198	We zijn nog niet uitgepraat, dus blijf vooral zitten.	3.44
199	Want Trump is nog niet klaar met het planten van zijn vlag, met het verzekeren van de nationale veiligheid in wat hij beschouwt als de Amerikaanse invloedssfeer.	23.76
200	In dat verband noemde hij en niet voor het eerst ook Groenland, dat officieel tot Denemarken behoort en dat ook lid is van de NAVO.	14.73
202	Het zorgt voor heel veel spanning, heel veel angst ook bij de Denen.	3.99
206	De vraag is natuurlijk ook: wat kan een klein land als Denemarken doen, alleen of met Europa?	14.13
208	Er wordt natuurlijk veel gezegd, maar het blijft een dreiging waar we in Europa en in Denemarken geen plan voor hebben.	7.63
209	Er is geen forse reactie geweest, ook niet van de Europese leiders.	5.53
210	En ik denk echt dat dat is omdat we bang zijn voor Oekraïne.	12.04
212	Wat gaat er gebeuren als Trump zegt: Oké, dan helpen we Oekraïne niet meer.	33.11
215	Als het echt zover komt dat Trump op een of andere manier de controle gaat overnemen over Groenland, dan is de NAVO dood.	66.95
218	Dus ja, er staat veel op het spel voor Europa en de alliantie met de VS. Intussen is ook Steven Van Hecke aangeschoven, professor Europese politiek aan de KULeuven.	4.72
220	Hebben de Groenlanders en de Denen gelijk dat ze zich zorgen maken over de dreigementen van president Trump met betrekking tot Groenland?	47.61
221	Ik denk het wel, want alles wat Trump zegt, doet hij ook.	6.84
222	Het is met een reden dat de Deense premier snel stelling heeft genomen.	24.26
224	De enige constante is dat zowel in Venezuela als Groenland Donald Trump de Chinezen en de Russen buiten wil.	10.55
227	De Amerikanen hebben nu al toegang tot de mineralen in Groenland.	76.59
230	Dat is minder belangrijk voor de EU, maar het is wel het grondgebied van de NAVO.	10.06
231	Dat is een bondgenoot die geen vijandig regime ten opzichte van Washington is en toch wil hij die inlijven.	4.21
232	ten opzichte van Washington is en toch wil hij die inlijven.	4.73
233	Dat territorium inhalen, is voor hem een belangrijke trofee.	3.84
234	Hij wil geen Nobelprijs voor de Vrede meer, maar misschien wel een mooie prijs voor 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid.	5.12
237	Hij wil kunnen tonen op een kaart hoe machtig en groot de VS is.	6.13
238	Het is van 1959 geleden dat het grondgebied nog is uitgebreid.	10.32
242	Ondertussen is er ook steun van de Duitse en Franse minister van Buitenlandse Zaken.	7.7
244	Zij zeggen dat het een zaak van Denemarken is en dat het aan de Groenlanders is om te beslissen.	42.81
245	Of dat veel indruk maakt op Trump is natuurlijk een andere zaak.	6.22
246	Hij heeft al verschillende keren de bondgenoten voor voldongen feiten gesteld.	5.64
252	Ze hebben schrik dat hij Oekraïne zou lossen en overlaten aan Rusland.	36.17
258	Zelfs iemand als Giorgia Meloni, de Italiaanse eerste minister, die pro-Trump is, schreef toch ook dat het geen goede zaak is dat er een regimewissel is in een land zonder dat er een plan is.	38.88
259	Wij denken in West-Europa vooral aan Saddam Hoessein en Irak.	9.44
264	Voorlopig zien we een regeringswissel, maar nog geen regimewissel.	4.27
266	We weten ook nog niet wat de Amerikanen van plan zijn.	5.67
267	We weten ook nog niet wat de Amerikanen van plan zijn.	5.67
275	Ze durven de VS niet confronteren en zeggen dat het tegen het internationale recht is.	22.9
276	en zeggen dat het tegen het internationale recht is.	12.55
277	Zeker als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad moet je het handvest volgen.	6.28
279	En dat is dan weer schadelijk voor de Europese positie in de rest van de wereld.	9.1
280	De EU krijgt dan de terechte kritiek dat als het over Oekraïne gaat wij vinden dat alle landen ter wereld onze positie moeten volgen, maar als het over de VS gaat, horen we de Europeanen niet.	73.72
285	In het geval van de benadering van de regering-Trump hoeft dat niet te verbazen.	6.21
286	Internationaal recht wordt door die regering beschouwd als een hinderpaal die een aantal dingen lastiger maakt en minder mogelijk maakt.	11.61
287	Het is zeker geen factor die men te veel in rekening mag brengen.	4.12
290	Als daar een tekst wordt voorgelegd, zullen de Amerikanen hun vetorecht gebruiken.	13.21
294	En als Rusland het niet had gedaan, dan de Chinezen.	26.0
295	Maar dan is er een verschuiving naar de Algemene Vergadering van de VN.	16.09
296	Politiek levert dat niets op, maar het is een graadmeter om te zien hoeveel landen een bepaalde positie steunen.	7.99
298	Voor de bondgenootschap is het minder belangrijk wat zich afspeelt bij de Veiligheidsraad, maar wel wat de situatie morgen zal zijn.	4.38
299	Veel bondgenoten zien elkaar morgen in Parijs voor een bijeenkomst van de coalition of the willing.	5.21
301	De twee gezanten, Witkoff en de schoonzoon van Donald Trump, De twee gezanten, Witkoff en de schoonzoon van Donald Trump, zijn er ook bij.	14.91
304	Zij kan dan rechtstreeks spreken met Starmer, Merz en Macron.	7.14
305	Het zal over Oekraïne gaan, maar ze zullen er ook voor het eerst spreken over Venezuela.	7.14
306	En dan zullen we zien hoe eensgezind ze zullen optreden.	3.69
308	Mijn inschatting van de manier waarop de regering-Trump Oekraïne en Groenland ten opzichte van elkaar ziet, is hoe belangrijker Oekraïne is voor de Europeanen, hoe groter de risico's zijn die Trump zou willen nemen in Groenland.	52.57
311	Het verkleint niet de kans dat er iets gebeurt in Groenland, het vergroot eerder die kans.	12.32
312	Maar is er voor hem dan geen belang meer voor de NAVO?	22.73
314	Hij heeft een dubbelzinnige houding aangenomen ten aanzien van de NAVO.	6.55
315	Voorlopig blijft hij het belang van de NAVO voorop plaatsen.	8.72
316	Alhoewel we tijdens zijn eerste termijn ook al hebben gezien dat hij verschillende keren op het punt had gestaan om de stekker uit de NAVO te trekken.	14.02
317	In die zin is het voortbestaan van de NAVO voor hem zeker niet de belangrijkste doelstelling.	8.87
318	Maar misschien wel een strategisch belang dat kan wijken voor andere tactische of commerciële en geopolitieke belangen.	4.42
321	Het zal niet de laatste keer zijn dat we mensen met jullie expertise naar de studio uitnodigen.	3.67
324	In 'De afspraak' is zo meteen N-VA-voorzitter Valerie Van Peel te gast bij Fatma Taspinar, onder meer over de beperking van de werkloosheid in de tijd die voor heel wat mensen vanaf deze maand concrete gevolgen heeft.	10.64
325	Wat ons betreft graag tot morgen, hier om acht uur op VRT Canvas.	4.17