Ter Zake 🇧🇪

_id	696e83eb9c4488f33f0ba295
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/terzake/2026/terzake-d20260119-a12
datetime	2026-01-19 20:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	President Trump opende dit weekend een economisch front in de strijd om Groenland.	50.44
2	Hij vuurde opnieuw een tarievensalvo af op Europese landen.	11.37
3	Luitenant-generaal op rust Marc Thys en professor internationale economie Jan Van Hove overschouwen de posities op het slagveld.	4.36
4	In Davos zijn de big shots uit de politieke en economische wereld deze week bijeen, op een wel heel cruciaal moment in de trans-Atlantische relaties.	3.82
9	Chantage, bullying, onaanvaardbaar... Er volgden meteen felle reacties vanuit Europa toen president Trump afgelopen zaterdag op sociale media dreigde: Geef mij Groenland of ik verhoog de handelstarieven.	43.08
11	De Europese Unie vormde een blok en de lidstaten gingen meteen in overleg met elkaar over de beste manier om te reageren.	11.4
14	De reactie van de Verenigde Staten is onbegrijpelijk en onnodig vijandig.	4.91
15	Welkom, Mark Thys, luitenant-generaal op rust, en Jan Van Hove, professor internationale economie aan de KU Leuven.	5.18
19	Hij heeft plots een economisch instrument bovengehaald.	4.12
21	Tarieven opleggen op economische ondernemingen heeft een grote economische impact.	78.03
22	Europa reageert dat het niet kan. Er wordt een grens overschreden tussen bondgenoten.	10.19
23	We moeten economische en politieke discussies gescheiden houden van elkaar.	4.92
25	Het dreigen met de nieuwe tarieven klinkt als oorlogstaal.	5.75
28	Oorlog is om te proberen de machtsverhoudingen fundamenteel te veranderen en het sociaal economisch weefsel van de vijand te veranderen.	6.23
37	Europa bijt van zich af nu president Trump weer dreigt met verhoogde tarieven als hij Groenland niet krijgt.	84.81
39	Er is sprake van antidwangmaatregelen of een bazooka, maar ook van een pakket van tegenmaatregelen ter waarde van 93 miljard euro én een zachtere aanpak.	8.0
41	Een beetje droog, een beetje saai, een beetje technisch: het imago van de Europese instellingen is alles wat Donald Trump niet is.	6.21
42	En toch moeten die instellingen een antwoord voorzien op de grillen van de Amerikaanse president.	5.73
43	Urenlang vergaderden de Europese ambassadeurs er gisteren over.	8.15
44	Camille Gijs volgt het handelsdossier van nabij voor Europees nieuwsmedium Politico.	6.16
45	Er is iets veranderd, merkt zij onder Brusselse bronnen.	7.99
48	De eerste optie die op tafel ligt, is een pakket maatregelen samengesteld als reactie op Trumps eerste tarievendreiging, afgelopen zomer.	10.69
49	Dat kan de Amerikaanse export van goederen naar de EU voor 93 miljard raken.	67.35
50	De EU zou zelfs nog verder kunnen gaan, met het zogeheten antidwanginstrument, een reeks maatregelen die ooit is ontworpen om te voorkomen dat de EU economisch onder druk wordt gezet, maar nog nooit is gebruikt.	15.64
51	Deze optie wordt ook wel de handelsbazooka genoemd.	9.16
52	Macron bijvoorbeeld dringt erop aan, andere lidstaten zijn veel minder happig.	21.5
53	Toespraken en verklaringen daarover worden deze week volop verwacht.	4.19
54	En net vandaag in Davos begint het Wereld Economisch Forum.	7.1
55	Een jaarlijkse bijeenkomst van machtige mensen en sommige uitdagers uit de economische en politieke wereld.	4.29
59	Veel leiders die aanwezig zullen zijn zullen daar willen praten met president Trump woensdag.	8.66
60	Zal het nog mogelijk zijn om daar het ergste scenario af te wenden?	6.38
62	Dat is in elk geval de bedoeling van het Wereld Economisch Forum.	5.7
63	Het is ooit begonnen, 56 jaar geleden, in de veronderstelling of in de hoop dat iedereen hier samenbrengen tot wederzijds begrip leidt.	3.94
64	Dat straalt het ook dit jaar uit, de geest van dialoog.	3.45
65	Die wordt in elk geval ten berde gebracht op het forum zelf.	4.94
67	Want er zijn dus veel economische leiders, maar ook veel staatshoofden en politieke leiders.	9.34
68	En ook de Amerikaanse president Trump, die al voor de derde keer naar hier komt.	12.49
71	In principe zal het vooral gaan over de wereldeconomie, maar in deze editie ook over de geopolitieke context en de impact op de economie.	5.62
73	Professor Van Hove, het dreigement waarmee resident Trump komt: Professor Van Hove, het dreigement waarmee president Trump komt: ik wil Groenland of ik verhoog met tien procent de tarieven.	26.42
76	Vanuit een politieke context krijg je een economische dreiging.	18.18
79	Iedereen die met Iran handel drijft, krijgt een tarief opgelegd van 25 procent.	62.62
81	Het tariefwapen wordt bovengehaald wanneer er een politiek debat is.	25.34
82	Maar dit is natuurlijk een handelspartner zoals Europa.	4.86
85	En dus moet er een reactie komen van Europa: dit kan niet.	4.89
87	Kan het pakket van tegenmaatregelen van 93 miljard euro werken?	6.79
88	93 miljard euro aan handel vanuit de VS belasten met een importtarief, dat is de makkelijkste mogelijkheid.	51.65
89	De Europese Commissie heeft dat vorig jaar voorbereid.	20.24
92	De economische gevolgen zullen dus groot zijn, ook voor ons.	5.08
93	Want dan krijg je misschien een tegenreactie van de VS. Het is een heel sterke reactie vanuit Europa.	7.02
97	Dan komt er een handelsoorlog binnen het trans-Atlantische blok.	12.47
104	Maar de Amerikaanse economie is gebaseerd op de diensten en technologische diensten.	29.92
106	Met andere woorden, wij kunnen zeggen dat de Europese interne markt niet meer openstaat voor de Amerikaanse dienstenleveranciers.	5.83
108	Dan wordt ook de defensie geraakt binnen de Europese context?	9.79
109	Er is een grotere Europese afhankelijkheid van Google en zo.	74.53
110	Maar in de grote gesprekken met Amerikaanse firma's beseffen ze soms niet wat de perceptie is van Europa van de VS. Als je hen uitlegt hoe Europa hen percipieert dan vallen ze van hun stoel.	6.63
111	Vorige week had ik een gesprek met een grote Amerikaanse firma.	4.51
121	Europa moet een duidelijk signaal geven dat ze geloven in de handel.	10.71
122	Ze moeten aangeven dat ze gaan praten met andere landen in de wereld.	6.25
124	Ze sluiten handelsakkoorden af met de andere landen in de wereld.	20.65
127	Dat is de aartsvijand van de VS. Dan geef je een positief signaal dat je alternatieve partners zoekt als dit niet kan. Er is ook nog de discussie binnen de VS. Het hooggerechtshof moet zich nog uitspreken over hoe wettelijk de maatregelen of tarieven zijn van Trump.	30.58
129	Dat is natuurlijk de stille hoop die leeft in Europa, dat er nog binnen de VS een oplossing komt.	5.81
130	Het hooggerechtshof kan mogelijk zeggen: meneer de president, u hebt de tarieven verhoogd.	16.62
133	De vraag is wanneer het hooggerechtshof de beslissing kan implementeren.	9.16
134	Je kan ook politieke druk krijgen, vooral vanuit de Democraten.	4.68
135	Dat president Trump zijn bevoegdheden overschrijdt.	38.67
138	Europa wacht op een signaal vanuit de VS. Dat komt er voorlopig niet.	23.33
140	Ik herinner mij een interne briefing in een instituut in het voorjaar 2024, het was heel duidelijk dat het veel meer voorbereid was op deze tweede termijn van Trump, dan de eerste.	10.75
142	Er is een duidelijke strategie die tot een doel moet leiden.	4.85
145	Hoe komt het toch dat president Trump zo bezeten is door Groenland?	26.53
146	Het is alvast een focus en frontlijn zelfs met een lange geschiedenis.	3.68
149	De Amerikanen hebben net Alaska gekocht van de Russen en willen meer.	49.27
150	Er zijn concrete plannen om Groenland én IJsland te kopen van de Denen.	66.17
154	Uiteindelijk koopt de VS een exotischer stukje Denemarken.	68.79
156	In ruil erkennen de Verenigde Staten de volledige Deense controle over Groenland.	65.88
158	Hitler verovert in sneltempo Denemarken en ook Groenland komt in het vizier.	76.23
159	De Deense ambassadeur in Washington ziet maar één mogelijkheid: een deal sluiten met de Amerikanen om het eiland militair te beschermen.	21.8
160	Maar een Amerikaans woord stelt blijkbaar niet veel voor.	3.9
161	Want na de Tweede Wereldoorlog doet de VS weer een poging om Groenland te kopen.	75.11
162	Ook nu komt er geen akkoord, maar in ruil sluit Denemarken wel een verregaand defensieverdrag.	28.69
163	De Amerikaanse militairen krijgen vanaf nu vrij spel op Groenland.	32.65
164	Tijdens de Koude Oorlog bouwen de Verenigde Staten hun militaire aanwezigheid op Groenland steeds verder uit.	88.98
165	Op het hoogtepunt zijn er meer dan 10.000 Amerikaanse militairen actief.	11.48
166	Er is zelfs een geheime futuristische basis diep onder het ijs, aangedreven door een kernreactor.	4.17
167	Om te kunnen overleven én terugslaan in het geval van een nucleaire aanval door de Sovjet-Unie.	13.34
168	Maar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie trekken de Amerikanen zich massaal terug uit Groenland.	66.18
169	Alleen de ruimtemachtbasis in Pituffik blijft bestaan, goed voor een honderdtal militairen.	14.76
171	Het idee lijkt dan nog een grap, maar nu is het in Europa plots alle hens aan dek en staan oude bondgenoten lijnrecht tegenover elkaar.	3.55
172	Mark Thys, luitenant-generaal op rust, u zei het: is het wel allemaal zo grillig?	6.93
181	Het is niet 'make America great again', het is op dit ogenblik 'America alone'.	4.1
184	Ze willen hun eigen ding doen zonder de last van de geallieerden.	4.37
185	En met betrekking tot Groenland, verschillende landen, onder wie ook België, heeft een tot twaalf verkenners naar Groenland gestuurd.	9.24
190	In de zin dat het gepercipieerd werd als een reactie op wat de VS gedaan heeft.	7.94
192	Het is niet voor het eerst dat er in Groenland een oefening is inclusief met Amerikaanse soldaten.	9.12
193	Het is een soort planningsconferentie waarbij landen militairen sturen om het te coördineren.	8.66
194	Maar je voelt dat er nu een andere dynamiek aan de gang is.	3.76
195	Er zijn nu ook veel meer Deense militairen aanwezig op Groenland.	20.75
196	Als u zegt dat het een make or breakpunt is, zeker wat betreft de NAVO, het feit dat sommige landen actie ondernemen.	10.55
197	Kan dat het begin zijn van een Europese poot binnen de NAVO of een Europese defensie-organisatie?	10.07
200	Het enige wat ontbreekt, zijn specifieke strategische capaciteiten die vandaag worden aangebracht door de VS. Bepaalde inlichtingencapaciteiten.	4.35
202	Maar die moeten worden uitgebreid als we op onze eigen benen willen staan.	4.17
203	Maar ook vooral de commando en controlecapaciteit als je strategische dingen wil doen.	3.92
206	Als militair vecht je met de middelen die je op dat moment hebt.	7.47
207	Dat zullen we ook wel doen als het noodzakelijk is.	4.3
208	Maar het is een inhaalbeweging die je niet van vandaag op morgen doet.	4.37
209	De grote partners binnen Europa, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland, moeten de trekkende partij zijn om de capaciteit op termijn te ontwikkelen.	4.19
210	Vreest u dat er ooit gevochten zal worden in en om Groenland?	8.63
212	Een conflict op Europese bodem... We zien dat ook in de Oekraïne.	13.69
215	Als we Groenland niet krijgen, dan moeten ze het alleen oplossen in Oekraïne.	46.14
218	Laten we hopen dat dit crisismomenten een momentum is om vooruit te gaan op militaire samenwerking en economische samenwerking in Europa.	4.44
219	Gelooft u dat er gevochten kan worden om Groenland?	7.16
222	Als je niet gaat vechten, ben je op voorhand verloren.	6.3
223	De rode lijn is de soevereiniteit en integriteit van het grondgebied.	7.34
226	Anders ben je al je geloofwaardigheid kwijt ten opzichte van Amerika, maar ook ten opzichte van China en Rusland.	5.05
230	Op dit moment is de trans-Atlantische relatie, zoals hij nog nooit eerder, onderdrukt geweest.	4.79
232	In een opiniestuk in De Morgen heb ik gezegd dat de onbreekbare band verbroken is met deze administratie.	5.31
233	Sommige collega's zeggen dat het hersteld kan worden.	8.13
235	Maar met deze regering en met hun doel wordt het bijzonder moeilijk.	4.54
240	Dat geldt ook voor de VS. Er is een wederzijds belang dat hier speelt en investeringen hebben ons groot gemaakt.	10.3
244	Bedankt om hierover te spreken, meneer Thijs en meneer Van Hove.	3.6
252	Ik ben hier al meerdere keren geweest in het verleden.	4.53
255	Nu is er het gevoel dat er een soort vertrouwen is dat De Gucht het misschien kan keren.	4.77
256	Het vertrouwen en vrolijkheid komt authentieker over in de zaal.	6.43
264	Als men had gekozen voor een andere naam, had men de vrees dat het de associatie liep had men de vrees dat het de associatie opriep met rijkeluiskinderen.	4.89
278	Maar je verwees er al naar, in de peilingen en in het algemeen staat de partij laag.	3.78
281	Al is het besef groot dat de uitdaging heel groot is.	4.1
282	Deze week was er een nieuw onderzoek van de KU Leuven bekendgemaakt over de verkiezingen.	8.44
283	Daarin is duidelijk te zien dat Open Vld aan alle partijen verloren heeft in de verkiezingen.	45.24
285	Het is ook duidelijk dat N-VA met Bart De Wever in het dossier van Euroclear goed scoort, ook bij liberale mensen.	22.29
290	Die is gebouwd rond een uitgetreden parlementslid, Maurits Vande Reyde.	7.34
292	Hij wil een soort rechts liberaal project onwtikkelen.	5.71
297	De vraag is of dat project veel tractie zou kunnen veroorzaken of veel mensen zou kunnen werven.	4.84
299	Maar men probeert zich dat er bij de partij van De Gucht niet te hard aan te trekken.	4.18
302	Anders en beter bij de liberalen, dat is de bedoeling.	4.68
304	Geen wit konijn, maar een oudgediende die het klappen van de zweep kent.	3.98
305	Hans Bonte, Vlaams parlementslid voor Vooruit en jarenlang burgemeester van Vilvoorde, zal Melissa Depraetere vervangen tijdens haar zwangerschapsverlof.	13.88
312	Eerst en vooral, er liggen heel grote uitdagingen op tafel.	3.51
313	Zeker omdat er zulke grote uitdagingen zijn op het vlak van energie, wonen en koopkracht, willen we iemand hebben die meteen inzetbaar was.	4.18
316	Maar Louis Tobback lokte hem naar Vilvoorde om daar het rode vuur weer aan te wakkeren.	6.18
317	Het is schrijnend om vast te stellen dat in de gemeente of stad waar het Huis van de Toekomst staat, er inderdaad nog wijken zijn waar gezinnen samen een toilet moeten delen.	48.85
320	Na een lange carrière in gemeenteraden en parlementen, als OCMW-voorzitter en burgemeester, vandaag dus minister in de Vlaamse regering.	5.19
321	Een tijdelijke vervanging, maar logische keuze volgens de voorzitter.	4.22
322	Iemand met genoeg ervaring om geen tijd te verliezen, die direct ingezet kan worden en die ook wel genoeg ballen aan zijn lijf heeft om te strijden in die Vlaamse regering.	4.11
324	Want een wit konijn was ook een mogelijkheid geweest natuurlijk.	7.13
325	Ik kan toch niet vragen aan iemand om voor zes maanden een job aan de kant te zetten en dan terug te gaan.	3.73
328	Die zes maanden, daar ben ik niet zeker van, maar het zal ongeveer zoiets zijn.	3.52
329	Het is te zien hoe het met Melissa haar gezondheid is.	5.38
331	Wonen, Energie, Klimaat, Toerisme en Jeugd en daar bovenop ook nog viceminister-president.	10.11
332	Meneer de minister, had u gedacht dat u ooit nog zo zou worden aangesproken?	14.96
335	Sinds een paar weken waren Conner, Melissa en ikzelf in overleg daarover.	4.33
336	Maar de eerste dag dat hij dat zei, dacht ik dat het om te lachen was.	3.65
337	Maar het is wel een ongelooflijk mooi, zeg maar, project aan het einde van een lange, lange loopbaan.	3.75
338	Betaalbaar wonen is een groeiende uitdaging voor veel Vlamingen.	88.41
340	De wachtlijsten voor sociale woningen blijven maar aanzwellen.	87.9
343	Als we kijken naar sociale huisvesting en we zetten vandaag een nulpunt, gaat de wachtlijst gegroeid zijn over zes maanden of gekrompen?	64.24
344	Ik hoop dat de dynamiek die zich vandaag al aandient ten gevolge van beslissingen die Melissa genomen heeft, de miljarden die voorzien zijn, zijn hoog.	5.5
345	En de ambitie om de komende jaren daar een versnelling in te zien, is duidelijk.	3.92
346	Maar op zes maanden tijd denkt u niet dat de wachtlijst gekrompen zal zijn?	11.41
348	Maar je hebt dat niet in de hand als minister in die zin dat elke huisvestingsmaatschappij doet wat ze moet doen.	15.16
349	Jong kan je Bonte niet meer noemen, maar ervaring met jeugdwerk en jongerenbeleid heeft hij des te meer.	4.01
352	Mijn eerste job trouwens voor de politiek was jeugdwerker.	7.0
354	Maar wat ik vaststel tussen die periode, en waarover ik spreek is intussen een halve eeuw geleden, en vandaag is dat de maatschappelijke druk op kinderen, de verwachtingen die we als samenleving zetten op jeugd en kinderen dermate groot zijn, dat we heel wat jongeren laten crashen.	5.23
355	Een verbod onder de zestien jaar voor sociale media kreeg Vooruit er niet door binnen de Vlaamse regering.	20.15
358	Dat zie ik niet alleen bij jongeren, maar ook in de politiek, dat zie ik overal.	4.01
360	Ik denk dat het nuttig is om eerst en vooral alle jongeren, maar ook alle volwassenen, te leren omgaan met sociale media.	5.1
362	Maar zeker kinderen en jongeren moet je daartegen beschermen.	12.35
363	Er valt veel te zeggen voor een verbod op het gebruik van sociale media onder een bepaalde leeftijd.	20.8
366	Pendelend tussen New York en Brakel maakt oud-premier Alexander De Croo vanavond tijd voor onze collega's van 'De afspraak', en voor u natuurlijk.	5.4