Nieuwsuur 🇳🇱

_id	696ab0329c4488f33fe6d828
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5319/afspelen
datetime	2026-01-16 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
4	Veel kinderen hebben last van schimmels in hun huis.	89.54
6	Morgen tekent de EU het Mercosur-handelsverdrag en als het aan Brussel ligt, komen er nog meer.	37.34
9	We duiken in de Amerikaanse vreemdelingenpolitie ICE.	80.68
12	Daar is oppositieleider Bobi Wine opgepakt een dag na de verkiezingen.	10.17
13	Volgens zijn partij is Wine met geweld uit zijn woning gehaald en met een helikopter naar een onbekende locatie gebracht.	55.29
14	Gisteren waren er presidentsverkiezingen in Uganda.	8.95
15	Daarbij kwamen ook al veel meldingen van intimidatie tegen de oppositie en bij stembureaus.	8.4
16	Bobi Wine droeg tijdens de verkiezingscampagne regelmatig een helm en een kogelwerend vest omdat hij vreesde voor zijn veiligheid.	13.27
17	Volgens de eerste uitslagen zou hij 19% van de stemmen hebben gekregen en de zittende president Museveni meer dan 70%.	11.97
19	Bobi Wine had zijn aanhangers opgeroepen de uitslagen niet te geloven.	13.13
20	Vandaag was het onrustig in de hoofdstad van Uganda.	6.38
21	Er werden brandjes gesticht en de politie schoot met traangas.	17.73
23	De regering en het leger hebben nog niet gereageerd op de berichten van de oppositie over het oppakken van Bobi Wine.	16.29
25	Jij bent net terug uit Uganda, hebt goede contacten daar.	5.58
27	De hele dag hoorden we al berichten dat de straat naar het huis van Bobi Wine was afgezet.	9.45
30	En er is een militaire helikopter in zijn achtertuin geland.	13.7
32	Meer weten we niet want sinds vier dagen is het internet geblokkeerd in Uganda.	80.85
33	Dus zelfs lokale collega journalisten die ik net belde die moest ik het nieuws vertellen.	4.66
34	Waarom doet de regering dit nu, zo vlak na de verkiezingen?	17.63
39	Ze zijn bang dat Wine zijn achterban zou gaan mobiliseren vooral morgenmiddag als de officiële uitslagen bekend gemaakt worden om te gaan protesteren.	44.5
49	Het is de vraag wat de jeugd gaat doen nu een leider is opgepakt.	5.31
52	Ze vinden het genoeg geweest met deze autoritaire leider.	4.37
56	Veel mensen blijven nu vooral binnen in de hoop dat er niet nog meer geweld komt.	5.14
58	Door aanhoudende Russische aanvallen blijven de problemen met het Oekraïense energienetwerk groeien.	90.68
59	De regering waarschuwt dat er een groot tekort is aan elektriciteit en dus doet ook de verwarming het niet in grote delen van het land.	88.21
60	En dat terwijl de temperaturen 's nachts nu rond de min 20 liggen.	9.33
62	Maar in de meeste appartementen is het maar enkele graden.	17.55
63	Wie het niet meer uithoudt, vlucht naar de noodtenten.	4.0
64	Geen elektriciteit betekent ook dat de liften het niet doen.	23.18
65	Het gebrek aan elektriciteit en warmte is het gevolg van de Russische bombardementen.	86.11
66	De energiebedrijven doen alles om de oorlogsschade te herstellen.	48.62
67	Het repareren wordt wel steeds moeilijker door de aanhoudende beschietingen.	5.95
68	TikTok is in Europa begonnen met het verwijderen van de accounts van kinderen onder de 13 jaar.	83.83
69	Met een nieuwe vorm van leeftijdscontrole sporen ze accounts van te jonge kinderen op.	71.5
70	Als TikTok denkt dat een account van een kind is krijgt de gebruiker een melding.	89.95
71	Ik deed net een software-update en nu werkt TikTok opeens niet.	33.66
73	Er staat: TikTok overschrijdt je leeftijdsclassificatie.	90.6
76	De video-app gaat niet alleen naar de opgegeven leeftijd kijken want daar kan makkelijk over gelogen worden.	10.6
77	Het kijkt ook naar wat iemand post en welke video's worden bekeken.	4.56
78	Ja, ik vind het wel goed, want er kunnen kinderen van negen op zitten.	8.33
81	Ook gezichtsherkenning kan worden ingezet om iemands leeftijd te bepalen.	54.55
83	Maar TikTok benadrukt dat bij deze software is samengewerkt met de Europese privacy-toezichthouder.	38.53
84	Het was een belofte van president Trump aan de kiezer die geleid heeft tot de grootste deportatie-operatie ooit.	69.92
85	Voornamelijk uitgevoerd door de vreemdelingenpolitie ICE.	20.96
86	Letters die op papier staan voor Immigration and Customs Enforcement maar in de praktijk voor gemaskerde agenten die in onherkenbare auto's jagen op mensen zonder geldige verblijfsvergunning.	28.03
87	Het vaak keiharde optreden van ICE leidt tot woede bij veel Amerikanen en heeft het land onder hoogspanning gezet.	90.82
91	Dit is het beeld van het moment in Amerikaanse steden.	5.95
92	Federale agenten doen invallen in huizen en arrestaties op straat.	88.14
93	Vele uizenden ICE-agenten zijn ingezet om illegale migranten in te rekenen.	83.33
94	Het brute geweld waarmee de agenten te werk gaan choqueert veel Amerikanen.	81.21
95	Met fluitjes en toeters proberen ze agenten te dwarsbomen.	28.56
97	Regelmatig worden burgers daarbij zelf aangehouden.	16.38
98	En deze vrouw wordt vorige week bij een van de acties van ICE zelfs doodgeschoten.	84.29
101	Sommige burgers steunen de inzet van de zwaar bewapende troepen.	12.83
103	In het hele land komen er demonstraties tegen het optreden van de agenten.	18.51
104	En ook sommige van die protesten lopen weer uit op geweld.	5.47
106	In de staat Minnesota is het protest het grootst, en ook de gouverneur een tegenstander van Trump, maakt zich grote zorgen.	45.43
107	De president dreigt intussen het leger in te zetten tegen de demonstranten op basis van een eeuwenoude en zelden gebruikte wet tegen rebellie.	14.5
108	Voorlopig gaan arrestaties door ICE en de protesten nog door.	16.9
110	ICE bestaat krap 20 jaar en is hard op weg 't machtigste opsporingsapparaat van de Amerikaanse overheid te worden.	79.97
111	Burgerrechtenorganisaties hebben herhaaldelijk hun zorgen geuit over de hardhandige optreden van de dienst.	16.66
113	En ook de gezichtsmaskers, de zware bewapening en het lukraak oppakken en deporteren van mensen roepen veel vragen op.	6.53
114	U bent ze vast ook tegengekomen al scrollend de afgelopen week.	9.82
121	Lila Hassan is onderzoeksjournalist en schrijft voor Wired.	11.03
123	Kari Hong is voormalig hoogleraar immigratierecht en nu immigratieadvocaat.	10.65
124	De grootste wet handhavingsorganisatie in de VS dus.	57.68
129	Lila Hassan kreeg de training instructie uiteindelijk in handen.	6.16
130	Vanaf 2023 is er in de training meer aandacht voor de escalatie.	9.99
132	Vorige week werd Rene Good doodgeschoten door een ICE-agent.	67.01
134	Lila deed onderzoek naar dodelijke slachtoffers door ICE.	37.92
137	En tot slot de vraag: Waarom zien ICE-agenten er zo angstaanjagend uit?	29.99
138	Kari Hong haalt een uitspraak van een oud rechter aan.	22.03
139	Bijna 30% van de corporatiewoningen heeft last van schimmel en vocht.	90.83
140	Voor opgroeiende kinderen kan dat grote gezondheidsrisico's hebben, van luchtweginfecties tot astma.	88.95
141	Dat is geen nieuw verhaal, maar bij sommige verhalen blijf je je afvragen hoe lang woningbouwverenigingen hier nog van kunnen wegkijken.	7.4
142	Scholen en longartsen spreken inmiddels van schrijnende, onhoudbare situaties.	7.49
144	Ik zal jullie laten zien wat het herhalende probleem is.	4.01
147	Als u het plafond ziet kunt u precies zien waar de lekkage zich allemaal voortzet.	4.93
149	Dat heb ik al heel vaak aangegeven, ik weet niet of u dat goed ziet.	3.46
150	De vloer is vorig jaar vervangen en het is nu al helemaal kapot.	8.66
152	De natte bende bij de familie Cabral is helemaal niet uniek.	15.6
153	In 2018 had 28% van de corporatiewoningen last van schimmel en of vocht.	89.21
154	Na een daling stijgt dat aantal in het laatste onderzoek naar 29%.	15.93
155	De schimmel zit achter het behang, met scheuren aan toe.	12.98
156	Voor de gezondheid van mijn dochter vind ik het echt verschrikkelijk.	4.88
160	Dochter Amira wil niet in beeld, maar vertelt graag hoe erg het is.	4.71
161	Het ging heel hard regenen buiten en bij is heel vaak lekkage.	38.79
162	Het ging heel hard regenen buiten en bij ons is heel vaak lekkage.	37.57
163	Ik kwam binnen en de hele kamer was gewoon helemaal nat.	3.47
167	Dat kinderen de dupe zijn, merken ze bij het Jeugdeducatiefonds.	84.97
168	Wat wij zagen is gewoon een toename van scholen die dingen aanvragen zoals het vervangen van beschimmelde kleren of een beschimmelde matras of een beschimmelde rugzak.	26.88
169	Ik ben zelf op veel scholen geweest en heb veel plekken geweest.	4.67
170	Ik ben zelf op veel scholen geweest en op veel plekken geweest.	4.37
171	Ik ben in Heerlen geweest en heb ik zelf beschimmelde woningen gezien.	8.89
173	Lieke Walraven is de ogen en oren van een school in Rotterdam en zoekt ouders thuis op.	6.7
174	En zo ontdekte ze dat de problemen pas daar zichtbaar worden.	5.02
175	Ik wist niet eens bij sommige gezinnen dat dit speelde, puur omdat ouders er niet over willen praten.	4.32
176	Dus tijdens het huisbezoek zag ik het pas en toen zag ik ook hoe ernstig het was.	3.5
178	Dan ga je bijvoorbeeld op de bank zitten en dan wordt gewoon je broek nat omdat het zo vochtig is.	76.27
179	Of dat de peper en zout dat in de keukenkastje staat helemaal is vastgekoekt, zo vochtig.	29.95
181	Kinderen nemen het dan ook weer mee naar school, ze trekken het ook aan.	41.79
182	Het gaat echt wel veel verder dan alleen dat het in meubels zit.	4.02
185	Ik zie wekelijks, ik denk misschien wel dagelijks kinderen met hardnekkige hoestklachten infectieziektes of infecties en astma die in hele vochtige, schimmelige omstandigheden opgroeien.	27.87
186	Er is een hele duidelijke associatie tussen langdurige blootstelling aan vocht en schimmel in woningen en het risico op luchtweginfecties, klachten bij astma en zelfs bij hele jonge kinderen het ontstaan van astma.	89.93
187	Maar ik heb ook het gevoel dat het de laatste jaren steeds erger wordt, dus dat de problemen toenemen.	3.68
188	Je ziet dat de kinderen ziek zijn, veel kinderen die hoesten, langdurig verkouden, veel hoofdpijn.	72.75
189	En op een gegeven moment is het voor kinderen ook niet haalbaar om naar school toe te gaan wat vervolgens weer nadelig is omdat ze dan weer achterlopen op school.	25.67
190	Dus je ziet ook dat het uiteindelijk in de ontwikkeling van de kinderen vastloopt.	4.26
192	Ik weet het zeker dat het echt door de omstandigheden van het huis komt.	4.08
196	Er zijn schimmels en we hebben lekkage en ze doen nog steeds niks.	50.35
198	Ja, ik doe zo mijn best, en werken en probeer vooruit te komen in het leven maar ik word elke keer belemmerd gewoon door de woning door mijn eigen woning.	3.88
200	Ik roep al jarenlang hetzelfde probleem: Kunnen jullie dit alsjeblieft maken?	5.04
202	Mijn dochter is al voor de negende keer in het ziekenhuis beland.	45.99
203	Maar de verantwoordelijke partijen komen niet snel in actie, zo blijkt.	5.84
204	Het enige wat ik doe is lastigvallen blijven mailen, blijven bellen.	3.45
205	En ik snap dat ze daar ook niet altijd op zitten te wachten maar ik probeer het gewoon onder de aandacht te blijven brengen.	3.76
206	Uiteindelijk heb ik gezinnen kunnen helpen, maar daar gaat heel veel tijd overheen.	3.48
208	Ook de corporatie van de familie Cabral deed te weinig om de problemen op te lossen.	8.52
209	Hoe is het nou mogelijk dat die mevrouw niet goed geholpen wordt?	10.31
210	We hebben natuurlijk zo'n 55.000 woningen in ons beheer.	11.58
211	En we hebben duizenden meldingen die we natuurlijk krijgen.	6.14
212	En helaas blijkt het dan zo te zijn dat deze tussen die meldingen is ontglipt dat het niet op de juiste manier is opgepakt.	4.47
214	Ik begreep dat het een mevrouw is met een gezin, dat raakt me dat vind ik heel vervelend.	4.46
215	En we moeten zo snel mogelijk haar probleem oplossen.	4.74
217	Het lijkt erop dat corporaties regelmatig de huurders de schuld geven.	13.76
220	Als je kijkt naar alle zaken die huurders bij de huurcommissie aanbrachten gingen in 2024 één op de drie over schimmelproblemen.	80.4
221	En juist die huurders kregen twee op de drie keer gelijk.	37.93
222	In werkelijkheid is het aantal mensen met schimmelproblemen in huis veel groter.	90.62
223	Het is wel sneu om te zien hoeveel onmacht er is bij de ouders.	6.11
224	Sommige ouders zijn echt wanhopig omdat ze ook het beste voor hun kind willen.	33.94
226	Het advies voor ouders is: wees niet terughoudend en meld je als je een probleem hebt alsjeblieft bij de school.	85.37
227	Die kan je vertrouwen, die doen niks, die nemen niet je kind af.	8.98
229	Dat merken wij aan de scholen, hoe ze betrokken zijn bij de kinderen en bij de gezinnen.	4.11
231	De aannemer van de woningcorporatie is inmiddels bij de familie Cabral langs geweest voor de lekkage.	11.44
232	Of de reparatie alle schimmelproblemen oplost, moet nog blijken.	4.65
234	Na ruim 25 jaar onderhandelen zet Ursula von der Leyen namens de EU, in de Paraguayaanse hoofdstad een handtekening onder het Mercosur-verdrag.	12.05
235	Een akkoord waardoor volgens Brussel het grootste handelsblok ter wereld ontstaat.	70.58
236	Het opent de markten naar Argentinië, Paraguay, Uruguay en Brazilië, de grote klapper.	5.59
239	Vooral boeren in Europa lieten zich horen, afgelopen maanden nog in Brussel.	13.29
240	Zij vrezen bijvoorbeeld dat goedkope landbouwproducten uit die landen de Europese markt zullen overspoelen.	20.11
241	De Europese Commissie zegt dat daar strenge afspraken over zijn gemaakt en wijst vooral op de voordelen: een handelsblok met 700 miljoen mensen, het grootste ter wereld.	13.09
243	Want de importheffingen op 90% van alle verhandelde producten gaan de komende 15 jaar verdwijnen.	86.59
244	Daardoor zou de export uit de EU voor zo'n 50 miljard toenemen.	48.72
245	De Mercosur-landen zien hun export met zo'n negen miljard stijgen.	87.87
246	De invoering hangt nog op toestemming van het Europees Parlement, daarover zo meer.	8.09
252	Zij waren de reden dat het zo lang heeft geduurd, 25 jaar.	8.14
255	En vooral de boeren die kippen- en rundvlees produceren.	66.56
260	Als er te veel op de Europese markt komt dan komen er weer ouderwetse import quota.	16.29
261	Ze hebben het gemasseerd en ook veel geld voor de boeren beloofd vanuit Brussel.	11.54
264	Ik liet de opbrengst zien, 49 miljard om negen miljard.	9.67
266	Het is een heel groot gebied en Europa is een belangrijke economie.	16.4
268	En afstand speelt een belangrijke rol bij wereldhandel.	55.3
270	Vergeleken met China en de VS De Nederlandse export dat is 500 miljard wat we verkopen aan de VS. China iets minder.	83.65
272	De prognose is ook niet dat onze economie veel harder gaat groeien nu.	55.26
276	Behalve de verliezers in de landbouwsector om te beginnen Edam en Gouda kaas.	28.49
278	Die krijgen de Europese status dat het alleen in Nederland gemaakt mag worden met een Nederlandse methode.	22.68
279	Nep-Edam en nep-Gouda mag niet meer op de markt verschijnen.	5.48
281	Veel van die handelsstromen komen binnen via Rotterdam in Europa.	15.01
285	Wij gingen kijken in de Achterhoek, waar ze nieuwe kansen ruiken.	4.02
287	We zijn hier in het productiebedrijf van Kaak, waar we machines bouwen.	9.76
288	Machines die deeg maken, machines waar deeg kan rijzen.	86.28
292	Een Kaaklijn, oftewel een soort lopende bandsysteem voor industriële bakkerijen.	21.45
293	Een Kaaklijn, oftewel een soort lopendebandsysteem voor industriële bakkerijen.	33.92
295	Je stopt ingrediënten in de eerste machine en een aantal machines later komen er enorme hoeveelheden met broden, bolletjes, ciabatta's of pizzabodems uit.	16.85
296	Als je heel veel wilt bakken, dan kan je bij u terecht?	5.29
298	We maken broodlijnen van 5.000 tot 50.000 broodjes per uur.	14.34
301	Hun machines gaan naar bakkerijen voor bijvoorbeeld supermarkten.	20.56
302	Hier zien we een onderdeel van een hele grote rijskast.	5.65
303	Die is zo groot dat we hem hier niet helemaal opbouwen maar in een bouwpakket klaarmaken om hem bij de klant volledig op te bouwen.	3.92
304	Hier zie je een onderdeel van het hef- en hijsmechanisme.	4.78
307	En dat hangt natuurlijk wel een beetje van geopolitieke ontwikkelingen.	4.06
308	Rusland is een dingetje geweest, Israël is een dingetje geweest, nu Amerika.	6.9
309	Ja, dit is eigenlijk de cockpit waar we al onze lijnen die wij wereldwijd hebben staan, kunnen monitoren.	4.63
310	Israël zie ik hier, Nederland en ik zie hier klanten staan uit Frankrijk, Zuid-Amerika.	5.2
311	In Zuid-Amerika zit een groot potentieel aan klanten.	15.71
312	We hebben nu zo'n acht- of negental redelijk forse klanten hebben.	5.33
313	Maar we merken wel dat door de tarieven waar deze discussie ook over gaat, dat we daar echt wel een nadeel hebben ten opzichte van lokale concurrentie ter plekke.	7.45
314	Ja, want hoe hoog zijn die heffingen die jullie moeten betalen?	7.54
315	Dat varieert een beetje van wat we leveren, maar dat zit tussen de 20 en 35 tot soms wel 40 procent.	10.25
316	Ja, en dan ben je wel weg als je kijkt naar marktprijzen lokaal.	4.15
319	Als je zo'n lijn hebt waar 50.000 broodjes overheen gaan en er moet een decoratiesnede opgemaakt worden in het midden of een snede om dat brood open te laten springen als het in de oven gaat dat gaat om zulke aantallen, dat kan eigenlijk alleen maar met robots.	6.45
323	Hoe hoog worden uiteindelijk voor uw machines die importheffingen nog?	6.26
327	Als dat zou gebeuren zou dat wel fijn zijn, maar ergens tussen de 5 en de 10 is voor ons al een wereld van verschil met de huidige situatie.	4.68
328	Op het moment dat we de modules helemaal in elkaar gezet hebben getest hebben, worden ze ingepakt en zijn ze klaar voor verzending.	4.19
329	Dus over niet al te lange tijd staat hier 'n hoop spul voor Zuid-Amerika?	6.77
330	Ik verwacht zelf toch wel, als het een beetje echt goed gaat lopen een 20, 30 miljoen op jaarbasis die we dan in die markt kunnen afzetten.	7.04
333	We gaan naar correspondent Ardy Stemerding in Brussel.	5.48
337	Maar in Brussel gaat het over meer dan alleen geld.	7.82
339	Dit verdrag is voor de EU het allerbelangrijkst als het gaat om de geopolitiek.	38.72
342	Is dit een strategie waar Brussel al langer mee bezig is?	7.88
344	Alleen komt het de laatste tijd dus echt in een stroomversnelling.	3.97
346	Vorig jaar zijn er al deals gesloten met Mexico en Indonesië.	25.16
348	Mogelijk eind van deze maand al worden er deals verwacht met India en Australië.	10.24
349	En dan zijn er verder nog landen voor handelsakkoorden met de Filippijnen, Maleisië, Thailand En dan zijn er verder nog plannen voor handelsakkoorden met de Filippijnen, Maleisië, Thailand en de Verenigde Arabische Emiraten.	8.35
355	Het is geen hele rijke economie maar wordt wel van gedacht dat hij heel belangrijk gaat worden deze eeuw.	4.54
356	Niet alleen qua goedkope arbeid, maar ook qua technologie.	5.39
365	Wat de EU nu doet om de VS heen is een vervanging zoeken voor de Wereldhandelsorganisatie.	37.05
366	Met vaste regels konden landen dan met elkaar handeldrijven.	8.98
367	Door Trump en door eerder Amerikaanse presidenten is dat ontmanteld dat systeem, dat werkt niet meer.	23.64
368	Dus gaan ze nu gokken op dat bilateraal overleg met handelsblokken of handelslanden.	4.78
369	Dat komt een beetje in de plaats van dat oude systeem dat sinds de Tweede Wereldoorlog voor veel welvaart heeft gezorgd.	4.74
371	Al die verdragen zouden er niet komen zonder Trump.	8.53
372	De EU pakt eindelijk door en ziet dat het belangrijk is.	10.76
380	Er staat economisch en geopolitiek veel op het spel voor de EU.	31.28
383	Op zich is er voldoende steun vanuit de Europese lidstaten voor deze deal.	10.48
385	Maar het verzet van de tegenstanders is echt enorm geweest.	4.07
386	Landen als Polen, Frankrijk, Ierland, Hongarije, Oostenrijk zien helemaal niks in die deal.	13.56
387	Al die toezeggingen en tegemoetkomingen van de Europese commissie hielpen ook niet.	10.4
388	Die landen blijven erbij dat ze die thuis niet kunnen verkopen.	22.96
396	Aanvankelijk leek het erop dat dat een gelopen race was dat het Europees parlement zou instemmen.	12.11
400	En dus is er al een stemming in het Europees parlement die ook zand in de wielen kan gaan strooien, volgende week al.	3.91
401	Dan ligt de vraag voor of het Mercosur verdrag niet eerst aan een rechter voorgelegd moet worden vanuit de gedachte dat er juridisch dingen niet kloppen aan dit akkoord.	33.77
402	Mocht het Europees parlement daarmee instemmen dan betekent dat dat het verdrag de juridische molen ingaat van het Europees Hof.	12.18
405	En in principe mag het akkoord niet uitgevoerd worden tot een groen licht komt van de rechter.	13.63
411	En morgenochtend op YouYube onze weekvideo over Iran, over de valkans van het regime.	7.49