Nieuwsuur 🇳🇱

_id	696ea4b29c4488f33f13caa2
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5324/afspelen
datetime	2026-01-19 22:00:00
description	De kwestie-Groenland loopt uit op een importheffingen- en sanctiestrijd tussen Amerika en de EU. Hoe dicht zijn we bij een handelsoorlog met het land dat lange tijd onze bondgenoot was? En hoe effectief is het om spierballentaal te uiten richting Trump? Met Amerika-correspondent Sjoerd den Daas kijken we naar de reacties binnen Amerika. * Donald Trump is inmiddels een jaar bezig aan zijn tweede termijn als president. Binnen Amerika daalt zijn populariteit als gevolg van controversiële beleidsmaatregelen. Maar wat vinden zijn fanatiekste aanhangers? Correspondent Rudy Bouma ging naar district Georgia om antwoord te krijgen op die vraag.

 

Statements

idx	statement	score
3	Met vanavond deze onderwerpen: De EU toont zijn tanden tegen Trump, maar durven ze ook door te bijten?	8.62
5	De buitenlandwoordvoerders van een toekomstige regerings- en oppositiepartij zijn te gast.	4.22
8	Hoe kijken zijn fanatiekste aanhangers daar zelf op terug?	6.75
11	Het dodental loopt daar mogelijk nog op na dat treinongeluk in het zuiden van het land.	30.13
13	Tientallen mensen liggen momenteel in het ziekenhuis in kritieke toestand.	78.31
14	En ook waarschuwen de autoriteiten dat er mogelijk nog meer lichamen worden gevonden bij het wegtakelen van de wagons.	16.87
15	De kraan voor het wegtakelen van de twee zwaarst getroffen wagons is inmiddels aangekomen.	17.83
16	Maar dat zal tijd kosten, omdat er veel materiaal weggehaald moet worden.	3.93
17	Daarna kunnen de hulpverleners pas weer verder met hun zoektocht naar de overige slachtoffers.	6.94
18	Onze correspondent Miral de Bruijne live op die plek.	5.32
19	Je hebt laatste nieuws vanaf die plek over vermisten.	3.81
21	Het laatste wat we hier hebben gehoord is dat nog 37 families nog op zoek zijn naar hun geliefden.	10.33
22	Of die allemaal in die wagon zitten, dat is onduidelijk.	3.76
23	Ze zouden ook in ziekenhuizen kunnen liggen en dat ze niet weten waar ze zijn.	12.16
24	Ook is duidelijk geworden dat het langer duren en dat zeker twee weken lange spoor niet kan worden gebruikt.	6.14
25	En daarvoor gaan er extra vliegtuigen en bussen op die lijn worden ingezet.	7.11
27	Het laatste wat we daarover hebben gehoord is dan weer dat het waarschijnlijk toch aan dat spoor ligt.	4.06
28	Maar daar moeten we toch nog wel verder onderzoek naar moeten doen en dat kan ook best wel lang duren.	4.84
29	Totdat dat onderzoek is afgerond willen ze niet dat mensen gaan speculeren over wat er aan de hand is.	7.68
30	In Oekraïne wordt hard gewerkt aan het repareren van de energievoorziening.	81.6
31	Door Russische aanvallen zitten veel mensen in de ijzige kou.	91.01
32	Deze week is het 's nachts -15 en ook overdag blijft het 7 tot 10 graden vriezen.	57.44
34	Het kost dan ook heel wat inspanning om beschadigde kabels te repareren.	9.68
35	De reparatieploegen worden bijgestaan door medewerkers van de spoorwegen en andere staatsbedrijven.	9.96
38	En, ook dit is Kyiv: een bitterzoete 'blackout-bloc-party'.	3.65
41	En mensen uit de modewereld roemen de overleden ontwerper Valentino.	18.22
42	Model Cindy Crawford spreekt van een meester in zijn vak.	8.54
43	Z'n kleding werd door tal van sterren gedragen, onder wie koningin Maxima.	11.36
44	Valentino brak met het naar hemzelf vernoemde modehuis door in de jaren 60.	14.2
45	Hij week af van de veelkleurige kleding dat toendertijd in de mode was.	4.13
46	De rij aan sterren die zijn creaties droegen is eindeloos.	22.66
48	En ook koningin Maxima verscheen in een Valentino-jurk op haar bruiloft.	11.02
49	Maar ook later was ze geregeld te zien met zijn kleding.	5.49
52	Hij schijnt ook heel vaak in het vakantiehuis van de Oranjes te zijn geweest.	5.04
54	In 2008 ging Valentino met pensioen, maar bleef op de achtergrond betrokken als 'keizer van de mode' zoals hij ook werd genoemd.	7.78
57	Als je de messen slijpt, moet je dan ook bereid zijn er het gevecht mee aan te gaan?	8.63
59	Maar nu wel moet uitgedaagd door de tarieven van Donald Trump om Groenland.	29.1
64	Die discussie wordt deze week gevoerd, en bereikt natuurlijk ook Den Haag.	3.94
65	Waar we vanavond het demissionaire kabinet even laten voor wat het is, en vooruit kijken op wat komen gaat.	5.74
67	De Noorse premier die vandaag vertelt dat hij de Amerikaanse president uit moet leggen wie de Nobelprijs voor de vrede eigenlijk toekent.	81.2
68	Dit nadat die president gisteren dreigende boodschap naar hem had verstuurd: 'Jullie geven mij die prijs niet, en daarom is vrede niet alles meer.'	7.16
70	Oftewel een dag in het leven van NAVO-bondgenoten anno 2026.	4.01
71	En vanuit EU-landen klinken ook vandaag stevige antwoorden op de Amerikaanse dreigementen met handelsheffingen.	5.69
73	Zijn minister van Financien is eerder vandaag nog directer.	8.34
74	Tijdens een persconferentie, waar hij samen met z'n Franse collega de opties doorneemt.	4.59
75	En vooral dat anti-dwanginstrument is een paardenmiddel.	13.64
77	Daarmee kan de EU Amerikaanse bedrijven zelfs helemaal van de Europese markt weren.	8.85
79	Maar buiten de EU, vanuit het Verenigd Koninkrijk klinkt een mildere boodschap richting de VS. Om economische redenen moet de band met de VS weer verbeteren, vindt premier Starmer.	9.14
80	Op de dag dat symbolisch genoeg een oude Britse atoombunker in zee dreigt te storten noemt hij ook militaire redenen.	11.21
81	Hoe hard moet Europa terugslaan, wat is het standpunt in Den Haag?	15.48
82	Welkom Derk Boswijk, buitenlandwoordvoerder van het CDA.	5.48
83	En Kati Piri, met dezelfde functie bij GroenLinks/PvdA.	11.54
84	Voor u antwoordt, schilderen we nog even de situatie.	3.62
85	Trump stuurt een bericht aan Noorwegen, kopietje gaat naar het Nederlandse kabinet.	36.08
86	Jullie gaven me geen Nobelprijs, zegt hij daarom voel ik me niet langer verplicht me alleen voor vrede in te zetten.	4.14
88	Ik zag de brief en dan moet je toch eerst even checken is het echt.	3.81
90	Ik denk allereerst dat Noorwegen niet gaat over het verlenen van de Nobelprijs.	10.54
91	En mensen die de Nobelprijs voor de vrede krijgen zijn mensen die intrinsiek gemotiveerd zijn om vrede te stimuleren en niet om die prijs te halen.	15.9
94	Kati Piri, hoe noem je iemand die dit soort dingen zegt?	7.12
95	In ieder geval waar we in terecht zijn gekomen is een slechte B-film.	6.16
96	Alleen het probleem is dat dit wel een van de belangrijkste bondgenoten is die we 80 jaar hebben en die ook nog best machtig is.	4.74
97	Dus het is een probleem dat zo iemand in het Witte Huis zit.	5.88
100	Als ik in het kabinet zou zitten zou ik hier dan weer niet op reageren.	5.29
103	En nu gaat het ook gewoon om de soevereiniteit van een land van Groenland, en daar moet je echt een streep trekken.	4.47
104	Allemaal voelden we ons wel ongemakkelijk bij de diplomatie van Mark Rutte, je kunt je nog deels inbeelden waarom en secretaris-generaal van de NAVO dat doet.	5.82
105	Inmiddels kun je niet anders meer doen dan je rug recht houden.	4.02
109	En dat hij daarom ook trager reageert dan Frankrijk en Duitsland.	5.63
111	Ja, en dat komt omdat het een demissionair kabinet is.	62.46
112	Ik hoop van harte dat we heel snel een echt kabinet hebben.	4.91
113	Daar zit uw partijen in, althans daar lijkt het op.	4.44
115	Ik denk allereerst dat wij de-escalerend moeten optreden.	3.94
116	En dat houdt soms in dat je echt een land in het zand moet trekken.	4.54
117	Als je daarop niet reageert zalvend het reageert wat we heel lang hebben gedaan, en ook met begrijpelijke argumenten want we zijn afhankelijk van de VS. Maar we zijn nu op een punt gekomen dat we inderdaad eensgezind en serieus moeten reageren.	6.36
119	Onder andere het handelsverdrag wat vorig jaar is getekend nog even niet te rectificeren.	8.58
120	Stap 2 is dat er vorig jaar al een aantal met tegenmaatregelen zijn klaargelegd onder andere op producten zoals Harley-Davidson heel erg uitgezocht wat raakt de Republikeinse achterban het hardst.	39.48
121	En ik denk ook de anti-dwangmaatregel dat instrument is eigenlijk gemaakt voor China en wat ons betreft kan het ook op tafel liggen.	6.23
122	Het ligt op tafel, het is er, we kunnen het inzetten.	3.91
127	Dus ik hoop van harte dat die drie maatregelen die ik net noemde dat dat ertoe leidt dat de regering Trump ziet dat ze een doodlopende weg zijn ingegaan.	12.51
128	We zien binnen de Republikeinse partij nu ook eindelijk scheuren ontstaan.	4.6
129	We hopen dat die combinatie ervoor zorgt dat we voor 1 februari tot iets komen.	6.07
130	Maar als het verder escaleert dan moet je het ook kunnen gebruiken.	4.66
131	Heeft u het idee dat het nieuwe kabinet keihard tegen Trump durft op te treden?	16.46
133	Soms duurt het even voordat er een hardere toon wordt gevonden.	3.53
134	Wat vindt u dan te zwak aan het verhaal van Boswijk?	9.67
136	Ik ben het eens met het CDA dat is toch ver mag dan het demissionaire kabinet.	14.31
137	Maar in hoeverre dat als meneer Boswijk straks met dit standpunt het kabinet een gat, dat dat voldoende is?	44.33
138	Het gaat hier niet om had, het gaat om wat is het meest effectief.	4.15
139	Daarom deel ik de opvatting van de heer Boswijk dat je nu heel erg duidelijk moet zijn, als Amerika dit doorzet is dit het gevolg, dan moet je bereid zijn om die anti dwangmaatregel in te zetten.	8.04
144	Nederland zit niet helemaal aan die kant op dit moment.	8.01
145	Ik hoop straks op de regering die er weer echt toe doet in Europa en in het kamp waar de Fransen, Duitsers en de Denen inzitten.	5.44
146	Ik ben kritisch op het demissionaire kabinet die daar voorzichtig in is.	8.86
148	U moet bijdraaien want anders halen ze de Amerikaanse veiligheidsparaplu weg boven Europa om te beginnen in Oekraïne.	28.28
149	Dat is natuurlijk continu wat hier achteloos speelt eigenlijk al afgelopen jaren, dat je continu kijkt hoe opereren wij richting de regering Trump omdat je de Amerikanen heel hard nodig hebt richting Oekraïne.	13.98
150	omdat je de Amerikanen heel hard nodig hebt richting Oekraïne.	53.68
153	Enerzijds het hoofd koel houden, maar tegelijkertijd hebben we ook gezien dat alleen maar jaknikken ook niet leidt tot een duurzame relatie.	4.67
154	Soms moet je juist om rust te brengen duidelijke lijnen trekken.	4.2
157	Zover ben ik nog niet, dat ze ermee dreigen is een gegeven.	4.07
158	Tegelijkertijd zijn er heel veel Republikeinen en nagenoeg alle Democraten die zien dat niet alleen in het belang van renes dat Amerikaanse blijft steunen maar dat het ook in het belang van Amerika is dat ze Oekraïne blijven steunen.	33.0
159	Het gaat constant over de dreiging van Rusland en China.	10.75
160	Als je je echt zorgen maakt over de Russische dreiging dan moet je vooral Oekraïne op dit moment blijven steunen.	20.43
161	En ik denk ook dat wij daar een rol in hebben om de Amerikaanse politici dat tussen de oren te brengen.	4.61
162	Laten we even kijken naar hoe er hier vanuit Rusland over wordt gepraat.	4.54
164	Want zij snappen heel goed dat het zomaar kan gebeuren.	4.89
166	Laten we eerlijk zijn, Trump doet eigenlijk precies wat Poetin wil en dat is de NAVO uit elkaar spelen.	16.11
167	En wat je nu zit is denk ik al veel twijfel bij Europese regeringsleiders hoe hard de commitment is van de Amerikanen als het gaat om artikel 5.	10.01
168	Maar als het op deze manier verder escaleert dan is het duidelijk dat de NAVO de facto gewoon dood is.	16.15
169	U zegt net heel stellig, ja, we moeten alles op tafel liggen en ook bereid zijn om het uit te voeren.	3.62
170	Dat zeggen Amerikanen: dan trekken we onze handen van Oekraïne af.	45.2
172	Dat moeten we zien, maar we lopen ook het risico dat ze dat gaan doen als we op onze rug gaan liggen.	4.3
175	Het is gewoon het inlijven van een onafhankelijk land wat niet te koop is waarvan de inwoners ook niet bij Amerika willen horen.	9.2
176	Dat is een rode lijn, als we die nu niet trekken is het geen enkele garantie dat deze Amerikaanse president nog steeds betrokkenheid wil tonen bij Oekraïne.	21.98
177	Ze zijn al ophouden met het leveren van wapens, die mogen we nu kopen.	18.98
178	Op een gegeven moment hebben ze zelfs de Intelligence gestopt om te delen.	10.85
179	De enige garantie die wij hebben is dat we nu met de Europese bondgenoten een lijn moeten trekken.	4.72
180	En je hebt gezien als je kijk bijvoorbeeld naar Brazilië of Canada.	9.83
181	Een aantal landen die hebben dat gewoon eerder gedaan.	10.51
182	Ruggengraat getoond, en die zijn uiteindelijk ook niet verder gepest.	7.11
183	Geef die man de Nobelprijs en dan zijn we er vanaf.	7.47
184	Wij gaan daar niet over en het is ook geen enkele garantie dat het dan voorbij is.	3.97
186	Het gaat er over dat een ander land niet zijn wil mag opleggen En dat Europa een keer zijn rug moet recht houden.	7.35
187	We moeten nu als de brandweer onze afhankelijkheden van de VS afbouwen.	15.93
190	Sky News bericht: Trump admits he may have been misinformed over EU troops in Greenland.	64.12
191	Trump zou toegegeven hebben in een telefoongesprek aan Keir Starmer dat hij misschien verkeerde informatie over EU troepen in Groenland heeft gekregen.	67.88
193	Keir Starmer slaat daarmee op dit moment op de troon.	4.15
194	Misschien is het retoriek om te zorgen dat de heffingen in Europa weer van tafel gaan.	10.24
195	Ik weet dat hij er alles als een doen om de druk op te blijven voeren en zelf niet de pijn wil leiden.	4.44
196	We hebben het hier over het eventueel inzetten van EU instrumentarium.	8.5
197	Er is ook tegengeluid uit Republikeinse kring uit de weekendshows op de Amerikaanse tv.	13.95
199	Aldus een Republikeinse senator op bezoek vorige week in Denemarken.	8.43
200	Meer partijgenoten benadrukken het bondgenootschap.	4.73
202	Sommige Republikeinen durven er openlijk aan te twijfelen of Trump dat instrument wel in mag zetten.	18.52
203	Niet zozeer de tarieven, maar vooral het dreigen met de militaire invasie is onderwerp van gesprek.	5.21
205	Wij horen dit natuurlijk, maar de vraag is of dat hier gehoord wordt.	4.35
206	Dit zijn allemaal Republikeinen die ook weer in het midden zitten.	4.89
207	Republikeinen die in wat meer paarse districten zitten.	15.14
208	Sommige Republikeinen die al uitgespeeld zijn die niet herkiesbaar zijn voor de verkiezingen dit jaar.	7.3
211	Deze president luistert vooral naar zichzelf en zijn naaste adviseurs.	4.08
212	En gebruikt een beproefd recept tegen al zijn vijanden.	5.16
213	In Minneapolis bijvoorbeeld waarin hij dreigt met 1500 soldaten afsturen op die stad omdat hij ruzie heeft met de Democraten daar.	38.78
215	Precies dat recept, intimideren, angstaanjagend, escaleren in de hoop dat men op een gegeven moment breekt.	4.04
216	Er zijn te weinig Republikeinen op dit moment om echt een stevige vuist te maken.	7.04
217	'En dit is pas het eerste jaar Trump' hoor je hier veel.	4.79
218	Waar we van verontwaardiging over elkaar heen buitelen.	4.26
220	In dat land met bountyhunters en plekken waar een bar ook een wapenwinkel kan zijn?	28.49
221	Precies daar ging onze collega Rudy Bouma naar toe.	5.03
223	Met de vraag: Hoe kijken zij terug op het afgelopen jaar?	4.72
224	Drie Trumpstemmers die kritisch zijn op hun president.	82.6
225	Roy Hambrick spoort voortvluchtige verdachten van lichte vergrijpen op.	9.62
226	Roy heeft ook een lokale podcast waarin hij de politiek bespreekt.	8.21
227	Ex-militair Brandon Platcher is eigenaar van een bar annex vuurwapenwinkel.	24.09
228	En Susan Cooper is actief binnen de Republikeinse Partij in Rome, Georgia.	6.68
229	Om hun district te vertegenwoordigen in het Congres in Washington kozen ze voor Trumps meest fanatieke aanhanger.	5.37
231	Afgelopen najaar laat Trump het Congreslid vallen als een baksteen nadat ze hem had bekritiseerd.	43.06
232	Greene verweet Trump dat hij lang de publicatie van de Epstein-files blokkeerde.	73.33
233	Marjorie Taylor Greene vertolkt ook de veelgehoorde kritiek in de Make America Great beweging dat Trump zich teveel op het buitenland richt.	40.2
234	Zeker na de recente ontvoering van Nicolás Maduro uit Venezuela.	47.54
235	Veel Trump-aanhangers vinden ook dat hij zich te weinig om de binnenlandse economie bekommert.	75.36
236	We leggen de Trumpstemmers ook zijn meest controversiële beleidsmaatregelen voor.	46.28
239	Maar volgens Trump gaat de VS juist de goede kant op.	18.07
241	Trumps aanhangers die hem nog het voordeel van de twijfel gunnen.	8.67
243	Nou ja, ik denk het Witte Huis zelf is heel hard aan het roepen dat het goed gaat, en 10+ voor de economie de aandelenmarkten staan op recordhoogte.	56.66
244	Maar dat is maar een klein deel van de MAGA-achterban.	4.27
245	Een groot deel van de Amerikanen voelt helemaal niet dat het goed gaat met de economie.	84.68
247	De lonen kunnen de stijgende prijzen niet bijhouden.	14.51
248	Trump kan daar nog niet leveren, dus daar scoort hij niet goed.	11.13
249	Op migratie doet hij het beter, met name bij zijn eigen achterban.	11.81
251	Dat betekent wel dat er aan de grens niet zoveel meer wordt teruggestuurd aan asielzoekers en dat de agenten van ICE steeds agressievere tactieken gebruiken om ongedocumenteerde mensen te vinden dat zien veel Amerikanen in hun straten.	46.08
252	En dat maakt toch ook dat een meerderheid van de Amerikanen vindt dat Trump daarin te ver gaat.	54.2
253	We zagen ze net ook al twijfelen over de tussentijdse verkiezingen.	5.78
255	Trump staat er niet lekker voor, dit gaat natuurlijk niet over Trump.	5.65
256	Maar in de huidige populariteitspolletjes zien we dat zes op de 10 Amerikanen hem niet meer steunen.	39.05
257	Vier op de 10 dus nog wel, dat zijn scores die Trump zelf ook nog niet eerder heeft gezien dat zijn ook scores die slechter zijn dan Joe Biden vier jaar geleden had.	73.76
258	Er komen verkiezingen voor het Huis van afgevaardigden en de Senaat.	7.6
259	De Republikeinen zullen hier met angst en beven naar kijken.	4.4
260	Trump zelf kijk daar natuurlijk ook naar, het gaat daar ook over.	10.05
261	Hij grapte ook: misschien moeten de verkiezingen wel helemaal niet doorgaan.	3.95
262	Maar Groenland was ook een grapje in zijn eerste termijn.	15.18
266	Hoe gaat het minderheidskabinet de oppositie overtuigen om te bezuinigen zodat Nederland de NAVO-norm van 5% haalt?	63.25