Nieuwsuur 🇳🇱

_id	697147b19c4488f33fa4643a
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5326/afspelen
datetime	2026-01-21 22:00:00
description	Trump speecht in Davos. Donald Trump spreekt het World Economic Forum in Davos toe. Verwacht wordt dat de Groenland-kwestie ter sprake komt. De grote vraag is of er ruimte is voor Europese leiders om de situatie in Oekraïne te bespreken met de Amerikaanse president. NAVO-chef Rutte is achter de schermen druk met de kwestie in Groenland, maar zegt dat de situatie in Oekraïne nog altijd de hoogste prioriteit heeft. We schakelen met Kysia Hekster. * Financiën in de formatie. Hoe gaat dit minderheidskabinet de handen op elkaar krijgen krijgen voor financiële keuzes? Voor de komende jaren staat er een bezuiniging van zo'n 7 miljard op de agenda.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond, het is 22 uur.	5.48
2	Met vanavond deze onderwerpen: Trump bindt in, er zou een oplossing zijn voor Groenland na een gesprek met Rutte.	22.37
5	Het conflict over Groenland overschaduwt de aandacht voor de oorlog in Oekraïne waar veel burgers nog steeds in de kou zitten.	78.59
6	En de zoon van de wereldberoemde schilder Rothko hielp persoonlijk mee aan de restauratie van dit werk: Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, Albert.	5.75
7	Laatste nieuws lijkt dat er een oplossing voor de Groenlandkwestie in de maak is.	22.56
8	President Trump schrijft op z'n eigen platform Truth Social dat de handelstarieven die hij wilde opleggen aan NAVO-landen die Denemarken steunen, niet doorgaan.	58.97
9	En dat er een 'raamwerk' is afgesproken voor een akkoord over Groenland en het hele Noordpoolgebied.	34.31
13	Rutte heeft gezegd dat het erom zou gaan dat de NAVO-landen gezamenlijk het noordpoolgebied zouden verdedigen, dus niet Amerika alleen.	76.6
15	Welke landen weten we niet, maar het klinkt als de oplossing waar nu aan gedacht wordt.	5.44
16	Die oplossing is in elk geval afgestemd met de Denen door Rutte.	7.62
18	Dat betekent dat de eerdere uitlatingen van Denemarken dat Groenland niet te koop is dat dat gevaar voor nu lijkt afgewend.	31.93
20	Trump heeft het aangekondigd na een gesprek met NAVO-baas Rutte.	31.59
21	Kun je zeggen dat hij hier oliemannetje is geweest?	7.38
22	Ja, het gesprek was nog bezig tussen Trump en Rutte.	18.71
24	Dus het lijkt of Rutte geslaagd is in zijn missie om een oplossing te vinden voor dit probleem.	16.05
25	Waarvan Trump een paar uur eerder nog had gezegd dat Amerika echt Groenland moest hebben.	50.21
26	De details kennen we nog niet, je moet altijd voorzichtig zijn als het om Trump gaat.	5.26
29	Trump wilde Groenland hebben, nu heeft hij het over een 'raamwerk'.	57.37
33	Een raamwerk voor een toekomstig plan klinkt weinig concreet.	4.67
36	Maar we weten niet waarom Trump opeens deze draai gemaakt heeft.	8.75
37	Hij zegt vaker, ik wil 100% om vervolgens te kijken wat hij binnen kan slepen.	3.8
38	Onduidelijk of hij hier meer heeft gekregen dan hij al had.	4.02
39	Hij mocht al meer basis neerzetten, en handelscontracten aangaan.	5.03
40	Eerder vandaag bleef Trump nog vasthouden aan Groenland.	17.99
43	Toch bleef Trump erop hameren dat hij Groenland wil hebben.	38.02
44	En dat Amerika het wat hem betreft nooit terug had moeten geven.	5.06
45	Tijdens de Tweede Wereldoorlog beheerde de VS Groenland tijdelijk.. omdat Denemarken door de nazi's was bezet.	80.36
46	Sjoerd, als je dit van vanmiddag hoort, dan denk je toch: Gaat deze kwestie niet alsnog weer een keer opspelen?	5.11
49	Misschien werd hij ongerust door de reacties op de financiële markten.	4.81
51	Maar als dit een weg is naar een deal in de toekomst anders kan worden heronderhandeld.	4.14
53	Want het handelsverdrag met Zuid-Amerika loopt waarschijnlijk toch weer vertraging op.	10.62
54	Afgelopen zaterdag nog vloog EU-commissievoorzitter Von der Leyen naar Paraguay.	17.32
55	Daar zette ze een handtekening onder het verdrag waarmee handel tussen twee continenten makkelijker wordt.	15.28
57	Maar het Europese Parlement wil nu eerst dat het Europese Hof zich uitspreekt over het verdrag vóórdat het wordt ingevoerd.	15.28
59	Tegenstanders vinden dit verdrag nadelig voor Europese boeren of maken zich zorgen over de gevolgen voor de natuur.	64.46
60	Door deze stemming zou de deal met 1 tot 2 jaar kunnen worden uitgesteld.	6.61
61	De vraag is nu of de Commissie het verdrag alsnog gaat uitvoeren zonder een uitspraak van het Hof af te wachten.	33.37
62	Heel wat nerveuze regeringsleiders vandaag in Davos allemaal gespitst op elk woord van één man, president Trump.	6.07
63	Vanmiddag ging hij er nog met gestrekt been in over Groenland.	4.88
64	Maar vanavond lijkt er dan toch een doorbraak bereikt te zijn na een gesprek tussen Trump en NAVO-baas Rutte.	15.48
65	In Davos is Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel.	12.02
69	Dit onderwerp nam helaas veel van de tijd in beslag.	3.44
71	We kunnen werken aan een oplossing waar Denemarken zich in kan vinden.	7.24
72	Wat is er nou gebeurd dat dit in een dag zo kan keren?	4.96
76	Eerste bijeenkomst in Washington van mijn Deense collega met Rubio.	4.65
79	Daarna kwamen allerlei berichten uit het Witte Huis waarbij de Amerikaanse vlag stond geprojecteerd op Groenland.	27.66
81	Er kwam veel druk, dreigen met tegenmaatregelen maar ook de beurs in Amerika, en het overleg van Rutte heeft geleid tot de speech waarin Trump al af zwakte.	11.59
85	Waarbij de territoriale integriteit van Denemarken gehandhaafd blijft.	20.03
86	Er is duidelijk gemaakt dat we hierdoor verrast waren.	4.34
88	Het is het werk van secretaris-generaal Rutte en Europese politici.	4.32
89	Alles draagt bij dat dit soort bewegingen mogelijk worden.	7.37
90	Dat Trump uiteindelijk ook vindt dat hij bediend wordt op zijn grootste zorg de veiligheid voor het Arctische gebied.	35.73
92	Vanmiddag zei hij: Europese landen doen niks voor de Amerikanen.	14.3
93	De Amerikanen zijn er wel voor Europa, maar niet andersom, zegt hij.	11.45
94	Als het gaat om geld en lastenverdeling heeft hij een punt.	4.61
95	Amerika draagt het meeste bij aan de defensie-uitgaven.	90.98
97	Dat wij klaar staan voor de Amerikanen, was het voor het te makkelijk om te wijzen op inspanningen die de NAVO-landen hebben geleverd, bijvoorbeeld in Afghanistan.	17.48
100	Moet nog verder worden uitonderhandeld, ook met Denemarken.	5.98
103	Ja, ik moet eerlijk zeggen, het wordt Groenland heb ik de afgelopen weken vaker hoort dan in de rest van mijn leven.	5.43
104	Terwijl we hier eigenlijk kwamen praten over Oekraïne.	10.28
107	We hopen op een goede ontmoeting tussen Trump en Zelensky morgen.	8.86
108	Want dat is de echte oorlog op ons continent, tegen Rusland.	9.57
110	Trump heeft nu voor het laatst met Rutte gesproken maar morgen kan het iets anders zijn als hij een ander heeft gesproken.	6.92
114	Trump zei duidelijk dat er geen militaire actie zou komen.	37.17
116	Dus dit is een proces dat al een week in de maak is.	3.46
117	Ik vertrouw erop dat we hier voorlopig op verder kunnen bouwen.	4.16
119	Anna van Zoest, directeur van de Atlantische commissie, een soort denktank van de NAVO.	9.93
123	Eerst nadat de optie van militair ingrijpen van tafel bleek te zijn.	4.15
125	Daarmee ontstaat tijd voor diplomatie, voor het gesprek.	3.73
126	Tegelijkertijd is het een deal, niet zozeer het einde van een onderhandeling, begin van een nieuw gesprek.	3.54
127	Want hoe gaat dat raamwerk er precies uitzien en is dat voldoende om Trump betrokken te houden bij de NAVO.	15.21
131	Typisch de tactiek van Trump, om eerst te dreigen met van alles.	5.43
132	Hij had ook tweederdemeerderheid in het Congres nodig gehad om militair in te grijpen.	17.75
133	Zijn we opgelucht om iets wat helemaal niet zou komen?	5.13
134	Ik denk dat druk vanuit het Congres heeft geholpen om bereid erbij Trump te creëren om te kijken naar andere opties.	11.78
135	De publieke opinie in Amerika voelt helemaal niet voor militair ingrijpen in Groenland op welke manier dan ook.	18.83
136	Samen met de reactie van de financiële markten zit dat denk ik ook achter deze draai van Trump.	10.86
138	Die ziet al langer dat Amerikanen kijken naar het noordpoolgebied.	6.81
139	En proberen dat hoger op de agenda van de NAVO te krijgen.	7.47
140	Trump dacht dat de militairen erheen gingen om Amerikanen af te schrikken.	43.69
141	Nu blijkt er wel een gesprek te kunnen komen over versterking van de versterking van het noordpoolgebied.	22.45
143	Dat is een afweersysteem, belangrijk element van wat hij daar wil.	6.28
144	We weten het niet, we weten dat een raamwerk gevuld moet worden.	4.63
145	Raketafweer is ontzettend belangrijk voor Donald Trump.	84.76
146	Hij ziet Groenland als strategische plek om vorm te geven aan zijn plannen voor een raketschild.	17.2
147	Lijkt allemaal te kunnen binnen bestaande afspraken tussen de VS en Denemarken.	9.23
150	Misschien vormen die nu de basis van een andere invulling en verhoogde aanwezigheid.	4.88
151	Maar dat er iets nieuws nodig is om oude afspraken een lift te geven en acceptabel te maken voor de Amerikanen daar moet naar gezocht worden.	6.03
155	Als we kijken hoe Trump vandaag weer voor het hele Europese publiek over de NAVO spraak, hoe schadelijk is dat?	42.59
156	Elke keer als hij het over de NAVO heeft heeft hij het niet over wij van de NAVO maar zij van de NAVO.	7.08
160	Maar inderdaad die Amerikanen die afstand nemen die vinden dat de Europeanen gratis meeliften op Amerika.	33.35
162	Die afspraak is er, Trump zei dat dat winst was en dat hij daarom aan boord blijft.	38.26
165	In 2023 in Amerika een wet aangenomen nota bene ingediend door Rubio dat de Amerikaanse president niet zomaar uit de NAVO kan stappen.	28.27
167	De NAVO is geloofwaardig kan succesvol afschrikken omdat de club kan bouwen op eenheid en solidariteit.	6.3
168	Op moment dat het belangrijkste lid van de NAVO, de VS, afstand neemt op wat voor manier laat blijken dat ze het niet zo fijn vinden in die club dan doet dat iets met de kracht van het bondgenootschap.	7.76
169	En dus ook met het afschrikkingsvermogen naar buiten toe.	3.87
170	Artikel vijf, het verdedigingsmechanisme van de NAVO, is psychologisch.	29.55
171	Het geloof dat alle landen terugslaan als een land wordt aangevallen.	6.72
173	Woorden doen er toe, en doen ook af zoals in dit geval.	3.92
174	Voor het eerst zagen we dat Europa zei, dit gaat echt te ver wat met Groenland gebeurt.	23.35
176	Valt me op dat de EU voor het eerst echt haar tandenrelatie.	8.62
177	Daar voorheen nog wat twijfelend was en minder durfde.	3.45
179	Tegelijkertijd moeten we beseffen dat dit de inzet is van onderhandeling.	3.86
180	Een stok om mee te slaan als de onderhandelingen niet zo lopen als we willen.	4.75
181	Heeft wellicht ook een rol gespeeld bij de uitkomst van vandaag.	3.94
182	Maar we zijn er nog niet, en de onderhandelingen zijn nog niet tot een einde.	4.18
184	Rutte zei, veel te veel, veel te weinig over Oekraïne.	30.53
186	Jij bent voor Nieuwsuur heel veel in Oekraine geweest.	6.64
187	Trump zei tijdens zijn speech dat hij met Zelensky zou gaan praten vanmiddag maar Zelensky was er helemaal niet?	53.64
191	Was hij niet van overtuigd, ook niet dat hij Trump zou kunnen spreken.	9.76
193	De Russische aanvallen zijn er grote problemen met de energieleverantie.	90.81
196	Een Amerikaans persagentschap zegt dat Zelensky morgen wel in Davos zal zijn.	62.47
198	En de Russen zijn ook in Davos, en Kushner en Witkoff reizen morgen naar Moskou?	14.57
202	Na afloop zei Witkoff dat dat een positief gesprek is geweest.	4.3
203	En dat hij een uitnodiging had om naar Moskou te komen om daar te praten met Poetin over een eventueel akkoord.	29.13
204	Dus de Amerikanen lijken nog steeds te geloven in een oplossing in een akkoord tussen Oekraïne en Rusland.	25.43
206	Of men nog wel kon rekenen op de Amerikanen wat betreft Oekraïne.	10.31
208	Hij zegt het is niet ons probleem maar jullie probleem, en koppelt het aan Groenland.	6.43
211	En dat de oorlog in Oekraïne en hoe die kan eindigen voor ons van existentieel belang is.	6.76
213	Als dat een manier is om de VS aan boord te houden dan wordt de kans dat de VS Europa zichzelf overlaat kleiner.	10.8
214	Maar het maakt dat Trump extra druk kan zetten op Europa.	53.0
215	Het overschaduwt allemaal wat er in Oekraïne aan de hand is.	14.39
216	De Oekraïners staan en zitten letterlijk in de kou.	79.54
217	Dat klopt, afgelopen nacht en vorige nacht zijn weer aanvallen uitgevoerd op de energie-infrastructuur.	28.47
220	Daarna werd van alles gerepareerd, is nu weer kapot.	4.21
221	Hij hoopt dat het vannacht weer beter zal gaan, zei de burgemeester van Kyiv.	10.5
223	In grote delen van de stad is het licht uit en op veel plekken werkt de verwarming niet.	29.72
224	Tussen de flats staan verwarmde tenten waar mensen de telefoon kunnen opladen.	20.69
225	Soms is er een paar uur stroom, maar vaak alleen midden in de nacht.	9.53
226	Na iedere aanval repareren de nooddiensten de infrastructuur.	38.07
227	Maar de Russische bombardementen zijn nu zo hevig dat wat nu wordt hersteld, morgen weer kapot kan zijn.	23.43
228	Vorig jaar werd dit appartementencomplex geraakt door een drone.	37.3
229	Op verschillende verdiepingen is er nu geen stromend water en geen elektriciteit.	12.77
230	Maar ze hebben twee generators aangeschaft, waarmee ze zelf energie opwekken.	7.75
232	Vanavond zei president Trump dat hij nog steeds hoopt op een akkoord.	29.12
234	Dat zijn misschien wel hele grote problemen maar hij denkt die in een of twee weken op te lossen.	3.85
235	En als zelenskey inderdaad naar Davos komt heeft hij ook vertrouwen dat hij Trump ontmoet, wat leidt tot nieuwe afspraken.	41.15
236	Want oorspronkelijk zou het in Davos gaan over een miljardenplan voor Oekraïne na de oorlog.	72.26
238	Ligt misschien ook weer op tafel, gaan we morgen zien.	3.52
241	Het is de schrik voor ieder museum, als een van je topwerken wordt beschadigd.	6.26
243	Een kind maakte vier krassen in een kwetsbaar eigen werk uit de Boijmans-collectie van de beroemde kunstenaar Mark Rothko.	17.4
244	Sindsdien is er uitgebreid onderzoek gedaan met veel experts uit binnen- en buitenland.	5.72
245	Én er kwam hulp uit onverwachte hoek, namelijk van de zoon van de kunstenaar zelf.	6.05
246	Nieuwsuur toont voor het eerst de gerestaureerde Rothko.	5.77
247	Ik ben heel tevreden over het resultaat van de restauratie.	3.97
248	De beschadiging die zat Ik moet nu even zelf goed kijken, dat is altijd een goed teken.	4.77
250	Dat waren dan vier parallele lijntjes die een golfbeweging hebben aangegeven.	4.95
251	Vorig jaar april werd in het Rotterdamse museum Boijmans van Beuningen een schilderij beschadigd.	26.15
252	Tijdens een tentoonstelling in het depot ging een kind met vingers langs een topstuk van de kunstenaar Mark Rothko.	8.66
254	Je wilt nooit dat er iets beschadigd raakt uit je collectie.	4.76
255	Dit is natuurlijk ook een topstuk wat we vaak op zaal hebben hangen of uitlenen voor grote tentoonstellingen.	3.59
256	En het is natuurlijk verschrikkelijk als zoiets gebeurt.	4.3
257	Dus je eerste reactie is: hoe erg is het, is het herstelbaar, wat gaan we doen?	4.58
258	En eigenlijk meteen in mijn hoofd begon het te werken van: hoe ga ik een plan van aanpak maken.	3.7
259	Maar ik was meteen bewust dat het niet een klusje is die je even zo gaat oplossen maar het is iets waarvoor je gewoon veel tijd moet vrijmaken om goed de techniek van de kunstenaar te begrijpen.	4.34
260	En pas nadat je het echt goed hebt begrepen, mag je eigenlijk aan de slag gaan.	4.18
261	De Amerikaanse kunstenaar Mark Rothko is wereldberoemd.	62.86
262	Toen zijn vader in 1970 overleed, was Christopher nog maar 6 jaar.	11.92
263	Nu beheert hij samen met zijn zus de nalatenschap van hun vader.	10.33
264	Ik ben begonnen met schilderij te bestuderen door eigenlijk goed te kijken.	3.49
265	Dus wat ik deed is: ik ben met mijn lamp eigenlijk over elke centimeter van het schilderij gegaan en heb even gekeken van: Hoe ziet de techniek eruit?	3.66
268	Maar dat je gewoon een heel goed beeld van het werk krijgt en ook een idee van het toestand van het werk krijgt.	4.45
270	En dat is dus een opname die ik met een microscoop heb gemaakt.	3.53
272	Dus dat stukje wat je hier ziet, dat is eigenlijk één doekknoopje.	4.03
273	Deze balletjes die hier nu bloot liggen dat is eigenlijk het pure doek waarop Rothko ooit heeft geschilderd.	5.81
274	Maar dus, hier zie je heel goed dat de verf dus weg is gehaald en dat wij nu voor de restauratie de verf eigenlijk soort van weer terug moeten plaatsen.	4.21
275	Wat je bij zo'n project soms ook doet, is dat je zegt: Ik ga een replica maken van het werk of van een stukje van het werk om de beschadiging te imiteren en dat ik eerst mijn restauratie uitprobeer op deze imitatie.	3.55
276	Maar de Rothko is zo ingewikkeld dat we eigenlijk heel snel hadden gezegd": We gaan het niet kunnen maken.	8.23
277	We kunnen niet iets doen wat representatief genoeg is om de Rothko te imiteren.	5.97
278	En toen waren we heel erg blij toen Christopher Rothko aanbood dat hij ons een stukje doek zou kunnen laten toekomen.	5.19
279	Dus ik kon de schade namaken en ik kon dan op de geïmitteerde schade onze verf voor de retouche uitproberen.	4.09
282	Ik kan natuurlijk nergens mijn hand tegen aanleunen omdat de verflaag zo kwetsbaar is en we ook eigenlijk geen lijst hebben om het schilderij heen waar we bijvoorbeeld een schilderstok aan kunnen zetten.	4.32
285	In totaal is er bijna een half jaar onderzoek gedaan naar het schilderij met Christopher Rothko als adviseur.	7.47
286	In maart reist het gerestaureerde schilderij alweer naar Italië.	6.81
287	De vraag is of je kwetsbare schilderijen als deze wel moet exposeren.	8.25
289	Je kunt het in een dicht depot, zonder daglicht en voor eeuwen bewaren maar dan heeft niemand het gezien.	3.77
291	Tot eind februari is de gerestaureerde Rothko te zien in Het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen.	9.8
293	Straks nog een laat NOS journaal op NPO1 en morgen zijn wij er weer dan zeker aandacht voor de extra EU-top van regeringsleiders in Brussel over Groenland.	19.51