Nieuwsuur 🇳🇱

_id	697299329c4488f33fc5da4a
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5323/afspelen
datetime	2026-01-22 22:00:00
description	Europa reageert opgelucht dat de angel uit de Groenlandrel is gehaald. De Amerikaanse president Trump en NAVO-secretaris-generaal Rutte spraken af dat in ieder geval de heffingen die Trump aan Europese landen wilde opleggen, worden ingetrokken. Tegelijk is er nog veel onduidelijk. EU-leiders praten vandaag op een extra ingelaste top. Het laatste nieuws vanuit het Zwitserse Davos. * Morgen organiseert GroenLinks-PvdA een bijeenkomst waar de partij met leden vooruitblikt. Hoe gaat de partij zich opstellen tegenover dat minderheidskabinet, waar partijleider Jesse Klaver tot nu toe sceptisch over is? We spreken politiek duider Arjan Noorlander.

 

Statements

idx	statement	score
4	Welke rol speelt Rutte tijdens deze internationale crisis?	11.05
5	En is Jesse Klaver klaar voor de strijd met het nieuwe kabinet?	14.05
6	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond, Albert.	3.79
7	In Brussel praten regeringsleiders nog altijd met elkaar over de Groenlandkwestie.	21.69
14	Iedereen vindt vooral dat er lessen getrokken moeten worden.	10.22
15	En dat ze allemaal enorm geschrokken zijn van het onvoorspelbare gedrag van Trump.	6.45
18	De bedoeling is dat ze gaan bedenken met elkaar hoe de EU sneller op eigen benen kan staan.	6.75
23	Op kortere termijn zullen ze nog steeds met Trump moeten dealen.	5.1
25	Maar het is duidelijk dat de EU landen bereid zijn om terug te slaan.	7.18
27	Dat was Groenland, er is ook beweging over Oekraine.	61.74
28	In Davos zijn president Trump en Zelensky het eens geworden over veiligheidsgaranties en een nieuw pakket voor luchtafweer.	37.25
29	De garanties dat Oekraïne wordt geholpen bij een nieuwe invasie zijn een belangrijke eis van Zelensky in het vredesproces.	51.45
30	zijn een belangrijke eis van Zelensky in het vredesproces.	20.83
31	Dat Trump en Zelensky het eens zijn, is nog maar een begin.	10.25
33	Amerikaanse onderhandelaars zijn daarvoor nu in Moskou.	24.17
34	Bij zijn eigen speech was Zelensky fel, vooral richting Europese bondgenoten.	11.34
35	Volgens hem ontbreekt het de leiders aan daadkracht.	14.81
37	Het viel op dat Zelensky's scherpe kritiek op Europa overeenkomsten vertoonde met de boodschap die Trump in Davos verkondigde.	52.0
38	We hoorden hier een ongekend harde Zelensky die na bijna 4 jaar oorlog in Europa vindt dat bondgenoten op het continent nog niet genoeg zijn wakker geschud.	57.86
39	Volgens Zelensky ontbreekt het Europa aan daadkracht om de Russische dreiging serieus het hoofd te bieden en de eigen defensie op orde te brengen.	40.11
40	Europese landen zouden zich te veel vastklampen aan de NAVO terwijl volgens Zelensky het maar de vraag is of die in actie komt als Rusland een lidstaat aanvalt.	74.44
41	De politie heeft 'n zorgmedewerkster opgepakt in Wierden.	46.37
42	Zij zou bij 3 oudere patiënten insuline hebben toegediend, terwijl dat medisch niet nodig was.	46.23
43	Hun bloedsuiker daalde naar levensgevaarlijke niveaus.	89.61
46	In maart vorig jaar heeft een voorval plaatsgevonden ten aanzien van een van de bewoners.	16.95
47	En naar aanleiding daarvan heeft de zorgorganisatie aangifte gedaan bij de politie.	30.86
48	En de politie is toen een strafrechtelijk onderzoek gestart onder leiding van de officier van justitie.	13.35
51	En er zijn ook adviezen ingewonnen bij deskundigen.	8.62
56	De zorginstelling laat weten dat aandacht vandaag eerst uitgaat naar medewerkers, bewoners en familieleden voordat ze de media te woord staan.	17.87
59	Woorden doen ertoe, in het internationale politieke verkeer, deze dagen.	3.69
60	Na de donderspeech van Trump, gister, in Davos kwam er toch een deal.	14.32
61	Misschien wel dankzij de diplomatieke aanpak van de secretaris-generaal Mark Rutte.	13.68
63	Maar we beginnen met een man die vandaag op datzelfde internationale podium, niet zo diplomatiek was.	3.52
64	Ed Kronenburg, voormalig stafchef van de NAVO en voormalig ambassadeur in Frankrijk en China, welkom.	4.71
68	Noemt Europa zwak terwijl hij toch afhankelijk is van Europa?	10.59
71	Maar het verbaast me dat hij met deze uitspraak komt.	5.0
75	We zijn misschien wel zo voorzichtig om de steun van de Amerikanen voor zijn land veilig te stellen.	8.83
76	Daarom ben ik ook verbaasd over zijn uitspraken over de timide opstelling richting de Verenigde Staten als het gaat om Groenland.	9.02
77	Want dat heeft alles te maken met onze eigen veiligheid.	7.43
78	't Gebeurde allemaal in Davos, waar gister opeens die deal over Groenland werd gesloten tussen Trump en Rutte.	40.46
79	Had u verwacht gister na die donderspeech van Trump dat er 's avonds al een soort van deal was?	15.2
82	Maar wat opviel is dat Trump niet kwam met zijn tarieven.	40.4
84	Wat ik ook opmerkelijk vond is dat hij Rutte aansprak.	6.2
86	Dat gaf aan dat er wat ruimte zou kunnen zitten in zijn positie.	4.17
88	Het zou verschrikkelijk als dat wel zou zijn gebeurd.	4.94
89	Dat gaf aan dat hij misschien nog wel te overreden viel.	4.49
90	Ik denk, dat in het gesprek daarna met Rutte Rutte daarvan gebruik heeft gemaakt, door te zeggen Je hebt in je speech ook gesproken over het feit dat de NAVO notitie heeft gedaan voor de VS. nooit iets terug heeft gedaan voor de VS. Later even kijken hoe het ging.	27.87
91	Nadat de zaal al 40 minuten de adem in houdt, komt het hoge woord eruit.	3.83
93	In de avond is het aan NAVO-secretaris-generaal Rutte om de president gunstig te stemmen.	23.13
94	Het overleg vindt vervolgens plaats achter gesloten deuren.	5.24
95	Rutte met twee en Trump met vijf adviseurs aan zijn zijde.	7.59
96	Nog tijdens dat beraad verschijnt deze post op Trumps social-media-kanaal.	11.94
99	Na ruim een uur overleg verschijnt Trump voor de camera's.	8.08
101	Vanochtend legt hij de nadruk op het bondgenootschap.	4.33
102	Nou, het eerste wat we gaan doen, is gezamenlijk met de zeven landen die grenzen aan dat gebied dat is Amerika en Canada en vijf landen in Europa inclusief Denemarken, vanwege Groenland.	10.75
103	Dat we gezamenlijk gaan werken om ervoor te zorgen dat we dat Arctisch gebied beter verdedigen.	7.21
105	De Amerikaanse media krijgen er ondertussen ook geen genoeg van.	5.3
106	U bent ook oud-diplomaat, hoe gaat zo iets achter de schermen?	4.58
112	Om hem van het idiote plan af te houden om geweld te gebruiken.	8.09
113	En om te zeggen, als je dit doet het voortbestaan van de NAVO staat op het spel.	4.97
115	Maar hij heeft hemel en aarde bewogen om te kijken of hij bij Trump iets kon vinden Maar wat heeft hij gevonden?	16.44
116	Wat Rutte handig heeft gedaan in de voorbereiding maar ook na de speech van Trump.	6.52
117	Rutte zal hebben gezegd: wij kunnen heel veel voor je doen als NAVO als we het op die manier aanpakken.	22.72
118	De NAVO geeft je juist die mogelijkheid om in Groenland te opereren.	85.23
121	Maar Rutte heeft hem kunnen uitleggen dat wat hij wilde kon worden gerealiseerd.	21.48
122	Ik denk dat hij het op een andere manier heeft verpakt.	4.62
125	Je hoeft het helemaal niet in eigendom te hebben om aan je wensen tegemoet te komen.	4.42
126	Rutte zal het op een bepaalde manier hebben ingepakt.	6.57
136	Wat zegt u tegen mensen die zeggen dat dit niet de duurzame manier is?	11.73
138	Je moet altijd duidelijk zeggen wat je ervan vindt.	4.4
140	Zeker met betrekking tot wat zich nu heeft voorgedaan.	3.95
141	Maar tegelijkertijd, het voortbestaan van de NAVO stond op het spel.	4.75
143	Omdat wij helaas als Europa niet in staat zijn om voor onze eigen veiligheid te zorgen.	10.89
147	En hoe er ook tegen aangekeken wordt, het heeft geholpen.	4.11
148	Als Trump voet bij stuk had gehouden ik heb het niet eens over de militaire kant van het verhaal maar wel zou hebben doorgezet in het toe-eigenen van Groenland had dat er een breuk betekent binnen de NAVO.	20.17
150	Maar we weten allemaal dat het per dag kan veranderen.	4.03
151	Niet alleen de aanpak van Rutte, maar ook van de Europese leiders.	11.13
155	De belangrijkste les die je uit dit voorval kan trekken is dat Europa haast moet maken met het organiseren van de eigen veiligheid.	8.11
163	Als het zich nog een keer voordoet, wat zijn onze opties?	4.49
164	De Europese commissie kan het op handelsgebied goed uitleggen.	7.33
166	Als wij antwoorden op een verhoogd tarief van de Verenigde Staten zal Trump zich niet meteen terugtrekken.	11.02
167	Dus je moet het doordenken in termen van wat het betekent.	4.3
169	En mocht er inderdaad nog iets bovenop komen wat kunnen we daar tegenover stellen en die treffen we ermee?	5.83
173	Je moet proberen zoveel mogelijk met een stem te spreken.	3.86
174	Dan u zag je verschillende reacties op wat er gebeurde.	4.72
176	Maar dat is al het probleem met de EU vanaf het begin!	9.62
179	De regeringsleiders zijn nog met elkaar in gesprek.	4.48
180	Ardy, onze gast zegt: Je moet alles al op tafel hebben als EU in dit soort crises.	5.56
181	En de regeringsleiders moeten met een mond spreken de volgende keer.	3.82
183	Er is hier vooral veel gevraagd naar de mogelijkheid om terug te slaan.	3.81
184	En moet niet alles weer de stelling worden gehouden.	4.28
186	Maar dan is het antwoord: het instelling houden heeft niet veel zin.	4.48
187	We weten wat we kunnen, de mogelijkheden hadden we en die kunnen we in de toekomst inzetten.	4.03
189	Dus wij kunnen het altijd weer uit de kast halen als het moet.	3.93
191	De mensen achter de schermen zeggen dat ze blij zijn met hoe ze het hebben gedaan, het is gelukt om kalm te blijven.	3.9
193	En we hebben duidelijk gemaakt dat we bereid zijn om terug te slaan.	4.1
199	Het is meer een evaluatie geworden van afgelopen week.	7.29
200	Maar deze week heeft genoeg punten opgeleverd voor de evaluatie.	4.37
201	Laten we verder praten over de inhoud van die Groenland-deal.	9.66
202	Met uw achtergrond kunt u daar uw licht over laten schijnen.	3.81
203	Er zijn afspraken gemaakt tussen Amerikanen en Denen.	10.23
206	Wat er al kan. De Amerikaanse interesse voor Groenland gaat al meer dan een eeuw terug.	20.98
208	Groenland fungeert tijdens de Koude Oorlog als buffer tussen Amerika en de Sovjet-Unie.	85.22
209	Meerdere keren doen de Amerikanen een bod om het te kopen.	89.48
212	In 1951 komt er een NAVO-akkoord: Het staat Amerikaanse militaire aanwezigheid op het eiland toe.	16.77
215	Uiteindelijk brengt Amerika zelf het aantal terug naar 1.	19.31
216	De afspraak blijft hoe dan ook staan: De Amerikanen mogen er zijn, maar het land is niet hun eigendom.	16.16
217	En dat zat Trump dwars, in ieder geval tot gistermiddag.	5.32
220	Wat is er in die deal afgesproken waardoor hij krijgt wat hij wil zonder dat het de soevereiniteit van Denemarken en Groenland raakt?	41.23
221	Rutte is is in staat geweest hij merkt ervan overtuigen dat alles wat Trump wil mogelijk is zonder dat hij zich eigenaar hoeft te noemen van Groenland.	75.13
224	Dat moet wel worden afgestemd met Groenland en Denemarken.	9.96
225	Er moeten concrete afspraken worden gemaakt, maar het kan allemaal zonder dat je jezelfeigenaar hoeft te noemen.	4.43
226	Maar hoe dan, als je meer bases wilt maken is dat niet plotseling Amerikaans grondgebied.	4.06
228	Zij willen waarschijnlijk extra bases op Groenland.	11.19
232	Het huis en de grond is dan eigendom van in dit geval Amerika.	13.81
233	Maar de lokale politie kan daar niet binnenkomen zonder toestemming van de ambassadeur.	18.88
237	Maar het blijft wel grondgebied van Denemarken of Groenland.	16.04
238	Het zijn kleine verschillen die maken voor het doel niks uit.	5.03
239	Er is ook onduidelijkheid over over is gesproken over mineralen.	18.63
240	Trump beweerde dat het alleen maar om veiligheid ging.	39.19
246	En als er al plannen zouden zijn van Amerikaanse kant dan moet daarover worden gesproken met Denemarken en Groenland.	6.26
252	Trump haalde wel weer flink uit naar de Europeanen en er zat ook dreiging in zijn woorden richting de Denen.	13.21
255	Hoe schadelijk is dat voor de relatie met de Amerikanen en de Navo?	26.71
260	Maar hij kan het nu zeggen en later kan het weer anders liggen.	3.71
263	Als het belangrijkste land van de NAVO zich zo uitlaat jegens een bondgenoot.	6.03
264	En hij zei gisteren ook: Ik bent georganiseerd in Oekraïne maar alleen omdat er zoveel mensen sneuvelen.	12.09
266	Maar hij zei wel 100 procent achter de NAVO te staan.	21.24
269	En hij heeft niet gezegd: als jullie mij niet helpen om Groenland in bezit te krijgen moeten jullie maar voor je eigen veiligheid gaan zorgen in Europa.	13.02
270	Wij spraken vandaag Denen en mensen uit Groenland over de gebeurtenissen, even kijken.	5.58
271	Een noodradio, eten in blik een verwarming die op gas werkt voor het geval dat de stroom uitvalt.	89.56
272	Pipaluk de Groot is Groenlandse en woont in Nederland.	16.66
273	Haar zus op het eiland trof de afgelopen dagen voorbereidingen.. voor een eventuele militaire aanval van de VS. Mijn zusje heeft zelfs een vluchtplan bedacht om snel te kunnen vertrekken als er iets zou gebeuren.	18.56
275	Ze zijn een beetje opgelucht na de uitspraak van gisteren dat Trump geen geweld zou gebruiken.	35.8
276	Sterker nog, vanmiddag weet de premier van Groenland nog steeds niet wat er gisteravond eigenlijk is afgesproken.	9.92
277	Deze Groenlandse heeft namens het eiland een zetel in het Deense parlement.	14.56
278	Wij zijn een land, wij horen wel bij Denemarken maar wij zijn ook mensen.	5.18
280	En dan worden er afspraken gemaakt achter onze rug om.	3.93
281	Het gevoel van een historische verschuiving in de internationale betrekkingen wordt gedeeld in Denemarken.	4.54
287	Het zal nog wel even duren voordat het op papier staat.	3.9
290	We moeten hopen dat het Rutte lukt het vervolg in goede banen te leiden.	7.26
292	Ook in Den Haag werd vanmiddag gesproken over de gebeurtenissen in Davos.	6.68
293	Arjan, hoe werd het nieuws vanuit Davos ontvangen in Den Haag?	5.37
296	Zij hebben een moeilijk weekend achter de rug in Den Haag.	3.66
297	Ze durfden niet echt te reageren op wat Trump had gezegd.	18.9
298	Was toen er in Londen, Parijs en Berlijn felle reacties kwamen zij het kabinet schoorvoetend, ook wij vinden dit chantage van Trump.	27.85
299	Maar ze zijn maar wat blij dat ze die dreigementen niet hoeven door te zetten.	4.16
300	Het gevoel in Den Haag is, Trump zegt dat wel maar laten we niet te veel zout strooien op deze slak.	6.59
301	In de Tweede Kamer vandaag is de spanning ingeruild voor voorzichtige opluchting.	10.08
302	Er is iets tijd gekocht, dus dat is op zich positief.	4.08
303	Tegelijkertijd denk ik dat we deze tijd moeten gebruiken om vooral eensgezind te blijven als Europese landen.	4.88
305	Nou ja goed, laten we eerst blij zijn dat de kou uit de lucht is.	3.93
306	Ik denk dat het heel positief is voor iedereen zowel voor de Verenigde Staten als Europa en specifiek ook Nederland dat we nu op dat constructieve pad met de Verenigde Staten zitten.	5.79
308	Want welke afspraken heeft Trump nou precies gemaakt?	17.37
309	Wat is dan de belofte die hij heeft gekregen waardoor hij nu zegt die importheffingen zijn van tafel?	33.28
311	De NAVO is ook bereid en NAVO-bondgenoten zijn ook bereid om daar meer aan te doen.	12.64
312	Bijvoorbeeld door zo'n missie verder vorm te geven.	4.38
313	Horen we dan ook bij die landen die die kant op gaan?	6.17
315	Want die eventuele missie zal de komende tijd echt nog verder moeten worden uitgewerkt en wat dat precies inhoudt.	4.4
316	Maar ik heb eerder gezegd, wij staan er welwillend tegenover en we hebben ook de capaciteiten om daar mogelijk een bijdrage aan te leveren.	3.85
318	De man die werd beschuldigd van chantage is nu een man waarmee je welwillend wil samenwerken.	23.47
319	Maar gaan wij bijvoorbeeld een marineboot naar Groenland sturen?	14.3
323	Er is een nieuwe grootste oppositiepartij, GroenLinks-PvdA.	33.12
326	Is hij klaar voor de strijd met het nieuwe kabinet?	11.79
328	Een speech geven om te vertellen hoe hij zich wil gaan opstellen ten opzichte van het kabinet.	6.86
330	We weten niet wat ze van plan zijn de komende jaren.	4.43
331	Maar Klaver weet kennelijk wel wat hij wil gaan doen.	3.96
333	Want het minderheidskabinet heeft samenwerking nodig.	12.2
336	Het was een zoektocht in de partij: hoe gaan wij ons opstellen in Den Haag en in de rest van Nederland?	4.61
337	Hier in Wageningen is GroenLinks-PvdA populair en progressief.	21.92
338	En in geen enkele gemeente stemden er zoveel mensen op GroenLinks-PvdA van de Arbeid bij de laatste verkiezingen als hier.	48.47
340	En ook inderdaad zitten we met elf mensen in een gemeenteraad van 25 bij elkaar.	5.59
342	En kunnen we dus samen met D66 hier in het college mooie dingen bereiken.	5.13
344	Wat Jesse Klaver morgen uitstippelt in zijn speech, straalt ook hieraf op wat zij doen.	4.33
345	Landelijke problemen waar wij bijvoorbeeld mee te maken hebben als het gaat over stikstof, als het gaat over het stroomtekort daar kan GroenLinks-PvdA natuurlijk echt een verschil in maken.	45.13
347	Ik weet natuurlijk niet met welke plannen het kabinet straks komt.	6.66
348	Als dat plannen zijn die onze problemen echt oplossen dan zeggen we: steunen.	5.54
353	Steekt GroenLinks-PvdA echt een hand uit naar de minderheidscoalitie of gaan de hakken diep in het zand?	43.43
356	Dat is ook iets waar wij als fractie op moeten beraden.	4.28
358	Zoals altijd, verantwoordelijk, maar we tekenen niet bij het kruisje.	4.05
359	Maar worden jullie dan het zijwieltje van kabinet Jette I?	13.99
363	Daar voelen wij een enorme verantwoordelijkheid voor.	4.05
364	Ook voor heel veel zaken die in Nederland de afgelopen jaren hebben stilgestaan.	4.18
366	De prijs was al hoog, maar die blijft hoog bij ons, zeker.	6.92
367	De ervaren Jesse Klaver was na het vertrek van Timmermans de aangewezen man om te onderhandelen.	14.82
370	Maar al snel kwam hij erachter dat ze bij de formatie niet op hem zaten te wachten.	4.69
371	Ik heb aangegeven dat ik denk dat het een cruciale fout is als je deze blokkade van de VVD zou accepteren.	6.31
372	Het is de arrogantie van de macht en daar moet je mee breken.	4.9
373	Door te kiezen voor een minderheidskabinet kies je eigenlijk voor een permanente formatie.	6.83
374	En een permanente formatie betekent permanente onzekerheid voor Nederland.	6.18
375	Ik heb vooral de indruk gekregen dat ze zelf nog niet helemaal weten hoe ze het willen gaan doen.	3.67
376	Dat baart me wel zorgen, op wat voor manier willen ze nu aan meerderheden gaan werken?	11.2
377	En ondanks al die afwijzingen kiest GroenLinks-PvdA toch voor verantwoordelijkheid in plaats van keiharde oppositie.	12.35
378	Er is natuurlijk vanuit de VVD wel echt iets kapot gemaakt richting GroenLinks-PvdA.	8.42
379	Dat staat vast, dat moet je verder niet de boventoon laten voeren in je werk als je oppositie voert.	5.29
380	Kijk, rancune is geen goede drijfveer om politiek te bedrijven.	10.84
385	Wij zijn een partij die altijd de verschil probeert te maken voor mensen.	4.22
387	Een blockade vinden wij echt absurd en ook heel slecht voor Nederland.	19.77
388	We zijn een hele vrolijke club en al die frames van de VVD, die laat ik lekker links liggen, of rechts, ja.	3.98
389	Maar GroenLinks-PvdA kreeg deze week nog niet 't idee dat ze nodig waren- Want het eerste beste voorstel van de drie formerende partijen was om bankiers rijker te maken.	17.26
391	Uit het niets, bonusregelen versoepelen, dat is het eerste wat deze nieuwe coalitie doet.	8.8
393	En dat zijn juiste onderwerpen waar Klaver het kabinet wél zou willen steunen.	6.5
394	Ja, toch zult u nog één nachtje moeten slapen en dan hoort u dat van Jesse Klaver.	3.4
396	Hard oppositie voeren of verantwoordelijkheid nemen?	9.18
398	Als je kiest voor hard oppositie voeren en je zegt dat je dit kabinet niet wilt kan dat electoraal winst opleverde.	16.39
399	Timmermans deed dat ten opzichte van de vorige coalitie.	10.47
402	Hij wil een hand uitsteken naar dit minderheidskabinet.	4.02
405	Hij wil aan de gang met die uitnodiging voor een andere politiek.	3.84
406	Dat zijn we niet gewend geweest de afgelopen periode.	7.57
407	Iedereen houdt alleen maar ruzie met elkaar en dacht dat dat de beste manier was om kiezers te trekken.	3.99
412	Ieder geval niet samenwerken op bonussen in de financiële sector.	9.2
418	En dat zal een dure rode lijn zijn voor de coalitie.	4.4
419	Want zij wilden GroenLinks-PvdA er niet bij hebben.	35.95
420	Morgen gaat hij het allemaal vertellen dat partijleider van GroenLinks-PvdA, in een speech.	17.71
424	Klaver is de partijleider en hij zal de partij vorm gaan geven.	3.84
426	En er wordt al een beetje gepest hier met waar die speech is in de azijn fabriek in Den Bosch!	3.72