Nieuwsuur 🇳🇱

_id	697bd3b156c5e30ecdb048a1
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5331/afspelen
datetime	2026-01-29 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond de volgende onderwerpen: Een jointje, een pilletje Veel jonge mensen doen het, maar doe je het als militair in je vrije tijd en Defensie komt er achter dan vlieg je er meteen uit.	7.34
4	Ondanks internationaal protest blijft Israël Palestijnse vluchtelingenkampen bezetten waardoor tienduizenden mensen zijn gevlucht.	88.23
6	De 88-jarige violist en dirigent Kian Pin Hiu doet u uit te doeken hoe je lekker actief blijft.	26.32
8	Je bent met de muziek bezig, je bent helemaal bezeten.	3.96
9	Dus je hebt geen tijd om te denken van: Heb ik energie of niet?	3.97
11	Het Israëlische leger heeft voor het eerst bevestigd dat er meer dan 71.000 Palestijnen zijn gedood in de oorlog in Gaza.	83.05
12	Dat aantal komt overeen met cijfers die de autoriteiten in Gaza al langer noemen.	9.58
13	Hoewel de verschillende partijen het nu dus eens zijn over het aantal Palestijnse doden zijn er ook nog steeds verschillen.	58.77
14	Israël zegt ervan uit te gaan dat er zo'n 25.000 Hamasstrijders en andere militanten onder de doden zitten.	78.06
16	Maar volgens verschillende internationale organisaties is het aantal burgerslachtoffers veel hoger dan dat.	45.34
17	Veel gewonden en zieken uit Gaza wachten ondertussen tot de grensovergang bij Rafah weer opengaat.	14.95
18	Nu het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar deze week is overgedragen door Hamas zou dat een volgende stap zijn in het vredesplan.	45.85
20	zij liep ernstige brandwonden op toen haar huis werd getroffen bij een Israëlische aanval.	42.71
21	Voor haar behandeling moet zij zo snel mogelijk de grens tussen Gaza en Egypte kan oversteken.	7.31
22	Naar verwachting gaat de grensovergang snel weer open voor menselijk verkeer maar het is nog afwachten hoeveel mensen van Israël dan in- en uit zallaten gaan.	44.07
23	In Portugal zijn zeker vijf mensen omgekomen door storm Kristin, die gisteren over het land trok.	69.58
26	Maar ook grote schade aan gebouwen, wegen en spoorlijnen.	17.97
27	Vooral het gebied rond Leiria, zo'n 150 kilometer ten noorden van Lissabon, werd zwaar getroffen.	14.62
29	De Portugese regering heeft er inmiddels de noodtoestand uitgeroepen.	28.86
30	In de buurt van Silves is een Nederlandse vrouw om het leven gekomen.	38.04
32	Door de harde wind waaiden bomen om en braken elektriciteitsleidingen.	20.52
33	Daardoor kwamen meer dan een miljoen huishoudens zonder stroom te zitten.	83.79
34	In Minneapolis blijft de Amerikaanse immigratie-politie ICE actief ondanks felle kritiek na twee dodelijke schietpartijen.	40.06
35	De bedoeling is wel dat het aantal agenten uiteindelijk wordt afgeschaald.	8.22
36	Dat zegt de speciaal door Trump aangestelde Tom Homan.	13.66
37	Hij moet de rust terugbrengen, nadat ICE-agenten deze maand twee mensen doodschoten in de stad.	45.61
40	Bij een wake voor de doodgeschoten Alex Pretti blijven inwoners erop hameren dat ICE moet vertrekken.	68.4
41	Aan Homan nu de taak om, namens de Trump regering, de woede tegen ICE weg te nemen.	70.31
42	We gaan naar onze correspondent Sjoerd den Daas in Minneapolis.	5.91
43	De toon lijkt nu wat gematigder dan eerdere uitspraken van regering Trump.	5.83
45	Dat het vuurtje vooral heel erg hoog was opgesteld.	3.74
48	Hij probeerde zijn mede buurtgenoten veilig te houden.	10.11
49	Het is een boemerang die Trump zelf heeft uitgegooid.	14.46
51	Dit had niets te maken met immigratie, dat zegt iedereen hier.	6.58
52	En dus zijn er ook twijfels over wat er gaat gebeuren.	3.95
53	Maar in ieder geval wordt er iets van druk afgebouwd.	3.68
54	En geloven de inwoners van Minnesota dat er nu ook echt iets gaat veranderen?	15.82
56	Naar het eerdere antwoord is dat iedereen daar iets van gelooft.	4.44
57	Deze schietpartij en eerder natuurlijk ook een schietpartij.	4.65
58	Ook tegen een activist die hier in de buurt aanwezig was.	8.13
64	Praatjes en en diplomatieke toon worden nog niet geslikt.	3.85
65	Een actiegroep roept op tot een landelijke stakingsdag morgen tegen het keiharde optreden van ICE.	68.37
67	Op dit moment worden militairen die een jointje roken met hun collega's of een pilletje slikken op een festival ontslagen als ze tegen de lamp lopen.	89.2
68	En daar is discussie over in een tijd dat ze hard op zoek zijn naar jonge mensen.	4.95
69	Want als ik even de laatste cijfers er bij pak: In 2024 nam ruim een kwart van de jongvolwassenen wel eens drugs.	90.08
70	De top drie bij deze leeftijdsgroep is cannabis, XTC en 3-MMC.	30.24
72	En de vraag is nu: moet je militairen die dat soms doen of gedaan hebben niet waarschuwen in plaats van ontslaan?	24.94
74	Een ontslagen militair die anoniem zijn verhaal doet.	61.64
77	En ik heb daar heel veel mooie dingen mee gemaakt en gezien.	3.65
78	En bij mij is het helaas fout gegaan tijdens een vrij weekend toen we op oefening waren.	3.37
79	We waren klaar met de training en het was het laatste vrije weekend voordat we naar huis gingen.	4.45
80	En ja, dan is het natuurlijk gezellig en iedereen gaat drinken.	3.68
81	En iedereen is gewoon aan het ontspannen omdat je dan al het stress van de afgelopen weken kunt wegzetten.	4.07
83	Daarbij is tijdens het drinken mij wiet aangesmeerd.	4.1
84	Dat heb ik toen aangenomen, omdat ik dacht dat het een goed idee was.	3.57
86	En zeker niet binnen Defensie, want daar geldt een zero-tolerance-beleid.	19.88
87	Geen drugs, niet tijdens de dienst, niet in de privé-tijd.	5.66
88	Hoewel ze het vanaf dag één ingeprent krijgen worden er toch zo'n 50 militairen per jaar ontslagen vanwege drugsgebruik.	29.89
90	Ze zijn erachter gekomen en ze hebben mij benaderd.	3.75
91	Ik ben er eerlijk over geweest en herkende m'n fout.	3.72
92	Ik wist dat het nooit had mogen gebeuren en de volgende dag ben ik naar huis gestuurd.	3.6
93	Er werd me verteld dat ik me de volgende week moest melden en dat heb ik gedaan.	4.52
94	En ja, daaruit kwam eigenlijk snel naar voren dat ik geschorst werd.	3.78
95	Zolang het onderzoek liep, en daarna kwam er een rechtszaak en ja, ze hebben me toen besloten om de dienst uit te trappen.	18.03
98	Ik wist dat ik eigenlijk alles heb gegeven voor het bedrijf en echt mijn uiterste best heb gedaan om de mooiste loopbaancarrière te krijgen.	3.58
99	Dus ik had niet verwacht dat ze me op zo'n klein foutje gelijk zo hard zouden afrekenen.	3.81
100	Je wist wat voor gevolgen het kon hebben en je kende dat zero-tolerance-beleid.	6.27
102	Ik wist dat het niet mocht, alleen ja, ik denk Ja, ieder mens maakt fouten en ik heb die fouten dus ook gemaakt.	3.5
103	Maar ik vind dat sommigen wel zeker een tweede kans moeten verdienen want ja, ook wij leren van onze fouten, toch?	5.28
106	Nu het weer beter met hem gaat, kan hij erover vertellen.	4.44
107	Hij heeft spijt, maar vindt het niet terecht dat overmatig alcoholgebruik, dat volgens hem ook plaatsvindt, wel wordt getolereerd.	53.38
108	Na elke training drinken we gewoon bier, en dat is gewoon normaal.	21.24
109	En daarin is softdrugs en harddrugs natuurlijk niet normaal.	8.03
110	Maar ik vind het principe eigenlijk best oneerlijk want degene die 30 of 40 bier op heeft die is de volgende dag niet functioneel.	13.51
111	Ja, en ik denk dat iemand die vijf hijsjes neemt van een jointje de dag daarna prima zijn werk kan uitvoeren.	4.58
112	Ik wil eigenlijk heel graag weer terug binnen de overheid.	3.81
113	Maar omdat het oneervol ontslag is, krijg ik nergens meer werk daar binnen de overheid.	4.23
114	Dus ja, ik zit nu te denken om misschien iets in de zorg te doen om uiteindelijk dan toch nog mensen te kunnen helpen.	4.32
116	John van der Hulst, van de defensievakbond ACOM, wat zegt u?	7.68
119	Wij kijken naar de bijzondere positie van de militair.	3.89
121	Er zijn militairen die overal in de wereld ingezet moeten worden.	8.76
126	En er wordt ook gekeken naar het veiligheidsaspect.	4.7
127	En je moet ook kijken naar de integriteit van de groep.	4.08
128	Alles moet bespreekbaar zijn om risico's te identificeren.	4.56
130	En als dat in het geding komt doordat mensen af en toe buiten de wet dingen doen want het staat in de wet dat je geen drugs mag gebruiken dan is het een moeilijke situatie.	54.01
132	U bent veteraan, staat als advocaat veel militairen bij die zijn ontslagen vanwege drugsgebruik.	51.52
138	Het gebeurt ook wel eens dat een militair om welke reden dan ook een keer in de fout gaat.	7.04
139	In dit beleid worden hele goede militairen al heel snel ontslagen.	19.43
141	Die worden uit de maatschappij gehad en je zoekt het verder maar uit.	4.58
143	En ik zie ook dat de mate zelf de commandanten bleven ook vaak mee maar dit beleid laat geen ruimte voor maatwerk.	5.26
144	En dus wil ik een versoepeling van het drugsbeleid.	6.01
145	Maar er wordt ook gezegd, dit zijn wel onze mannen en vrouwen die ons moeten beschermen.	4.56
146	Binnen 48 uur per uur moeten ze ergens op de wereld kunnen zijn.	4.3
147	Met wapens en zware machines, die moeten nuchter zijn.	4.35
148	Je moet ook kunnen vertrouwen op je eigen collega's.	4.27
150	En je moet niet meteen worden afgestraft en meteen uit de militaire maatschappij worden gehaald.	5.87
152	Je ziet ook vaak dat de persoonlijke omstandigheden die er zijn, dat ze soms een keer drugs gebruiken.	12.02
155	Je kunt ook hulp zoeken bij verschillende instanties.	4.33
157	U heeft het over situaties waarbij mensen het zelf inzien.	4.49
159	Meer dan een kwart van de jongeren neemt wel eens een pilletje op een festival.	90.76
165	Maar ik ben erop tegen dat het meteen tot ontslag moet leiden.	3.74
167	Je moet ook kijken naar de persoon en de omstandigheden.	4.14
175	Maar misschien is dat soms wel schadelijker dan een pilletje soms?	6.49
179	Als we het gaan vergelijken met het gebruik van alcohol je ziet dat daar bij defensie ook al heel veel stappen zijn genomen.	12.2
180	Je ziet dat er mensen op oefening zijn dat er helemaal niet meer wordt gedronken.	5.41
188	Als iemand 20 bier drinkt en die staat op appel dan wordt hij op bed gebracht door zijn collega's en dan moet hij misschien bij de commandant komen.	53.7
189	Maar als iemand een jointje rookt wordt hij ontslagen.	85.42
191	Als iemand een tweede kans moet kunnen krijgen maar dit beleid is zo streng dan wordt een militair eigenlijk gecriminaliseerd.	26.21
195	Maar het drinken van alcohol is wel toegestaan voor de wet.	53.23
201	Wij staan als vakbond ook mensen bij die in deze situatie komen.	4.21
202	Bij het filmpje van net is dat een heel schrijnend voorbeeld.	5.9
203	Het gebeurt een keer en dan meteen met zulke gevolgen.	3.78
209	We zullen altijd onze leden volledig bijstaan om te kijken waar het misgaat.	4.15
210	Het proces dat door defensie wordt gevolgd Het proces dat door defensie wordt gevolgd dan lijkt het alsof mensen al worden gecriminaliseerd.	41.25
212	Is dit ook een poging van defensie om die mensen juist aan zich te kunnen binden en wat vindt u daarvan?	7.62
213	We zien dat op verschillende vlakken waarbij defensie mensen natuurlijk moet aannemen en dat is ook vanzelfsprekend maar hier ben ik daar op dit moment geen voorstander van.	5.02
218	En de jongeren moet je dan toch juist een tweede kans geven.	9.56
219	De kans is groter dat je jongeren in huis haalt die een fout maken.	84.2
220	Er zijn ook steeds meer commandanten die zeggen dat het soepeler moet.	12.92
222	Ik heb meegemaakt dat ze met tranen in de ogen vertellen dat ze iemand moeten ontslaan.	4.97
223	Ik denk inderdaad als we ernaar kijken dat het niet zo is.	5.07
227	Als de veiligheid niet gegarandeerd is kun je wel zeggen dat er voor een individu te harde maatregelen worden genomen.	5.11
228	Maar als er fouten worden gemaakt bij dit soort acties kan het ook zijn dat een dochter of zoon van een ander om het leven komt.	7.6
229	En de kans dat dit gebeurt is als iemand drugs heeft gebruikt op een festival?	58.73
232	Dit soort zaken staan niet voor niets in de opiumlijst.	4.42
234	Je ziet vaak dat als mensen softdrugs hebben gebruikt dat de stap naar harddrugs makkelijker genomen wordt.	31.75
237	Ook niet als iemand door zijn werk bij defensie bijvoorbeeld PTSS heeft opgelopen?	22.52
239	Als het drugsgebruik ontstaat omdat mensen vanuit een depressie komen of vanuit PTSS, waardoor het van dienstwege is aangewakkerd of vanuit PTSS, waardoor het van dienstwege is aangewakkerd dan is het meer een dienstongeval.	89.53
242	Ik heb ook militairen die zelfmoord hebben gepleegd.	35.39
243	Ik ken ook heel veel commandanten, tot en met de staatssecretaris.	3.8
249	Maar dit beleid zorgt ook voor een angstcultuur dat ze het niet durven te melden.	19.78
252	Je moet juist de commandanten de gelegenheid geven om daarin een afweging te maken.	4.36
256	Maar als we kijken als vakbond naar hoe we als defensie moeten zijn en voor iedereen die bij defensie werkt dan moet je kijken naar de fundamenten.	5.26
257	Dat is een hele sociale en veilige situatie creëren.	4.91
265	Ik heb hem gesproken met de weduwe van een militair die zelfmoord heeft gepleegd.	14.18
267	Mensen worden ontslagen die in een vreselijke situatie zitten.	86.05
269	Om dit nog te veranderen voordat er een nieuw kabinet zit?	10.89
273	We maakten eerder series over oudere kinderboekenschrijvers en beeldend kunstenaars.	6.72
274	Mensen op leeftijd voor wie de geraniums onbekende planten zijn.	83.08
276	En in onze nieuwe reeks over musici vanavond de nog altijd levendige Kian Pin Hiu.	3.83
284	Het is langzamerhand een soort grote familie geworden.	3.7
287	Kijk, goede dirigenten, er wordt altijd gezegd zo min mogelijk met woorden, met gebaren en overdragsenergie.	4.13
299	Als er nou iets heel emotioneels, of heel lyrisch of stormen, of landschappen, of heldere hemel.	3.55
300	Dat doen alle dirigenten volgens hun lichamelijke emotie hoe ze dat uitbeelden, zodat het orkest het goed kan begrijpen en vertolken.	3.79
309	Dan gaat hij helemaal zo zitten praten en dirigeren.	3.96
310	Het zijn niet alleen maar nootjes, maar het gaat over een verhaal.	3.73
311	Ik ben zo bang dat tegenwoordig de mensen zo ongelofelijk snel spelen.	7.75
313	Maar het gaat met een razend tempo dat ik dan denk: Wat vertellen ze nou eigenlijk?	4.43
317	Hij is heel erg begaan met het orkest maar vooral met de muziek die hij in zijn hoofd heeft.	3.88
318	Dus ik vind het altijd wel heel erg leuk zoals hij dat doet.	3.83
319	Zeker omdat hij al een bepaalde leeftijd heeft dat hij dat ook nog kan en wil en doet.	4.51
323	Je bent met de muziek bezig, je bent helemaal bezeten.	3.96
324	Dus je hebt geen tijd om te denken van: Ja, heb ik energie of niet?	3.96
327	Ik heb 25 jaar als eerste violist in het Concertgebouw gespeeld.	6.95
332	Maar uiteindelijk, ik dirigeer Ja, god, zo'n hele orkest Over kleur gesproken, dat is zo'n breed scala van materialen om dat te mengen en zo.	3.8
348	De vorige keer heb ik ook meegedaan, een keer mee op toernee geweest.	3.86
353	Stel, u zou morgen stoppen, wat zou er dan gebeuren?	5.26
356	Kijk, als je je vingers het niet meer doe houdt het op.	5.59
357	Op een gegeven moment ga je van alles mankeren behalve die handen doen het nog.	5.61
365	Dirigent Kian Pin Hiu treedt zondag met zijn orkest op in Den Haag.	6.66
368	Naar de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever.	10.05
369	Het is bijna een jaar geleden dat Israël daar verschillende Palestijnse vluchtelingenkampen binnenviel en innam.	60.71
371	Israël zegt dat de kampen bolwerken zijn van terrorisme en dat het leger daarom binnen is gevallen.	68.72
372	Maar volgens Palestijnen wil Israël gewoon permanent af van de vluchtelingenkampen.	81.13
374	Het is gebied dat door Israël wordt bezet en er zijn ook steeds meer illegale nederzettingen.	45.12
375	Er wonen veel Palestijnse vluchtelingen die hier rond de stichting van de staat Israël naartoe zijn gevlucht.	85.39
377	Kampen die inmiddels zijn uitgegroeid tot kleine steden.	37.24
378	Het gaat nu om de kampen Nur Shams, Tulkarem en Jenin.	7.5
380	De verdreven bewoners, tienduizenden, zijn nu dus dubbel vluchteling.	79.24
381	Dit is Aida, een Palestijnse vluchtelingenkamp in de buurt van Bethlehem.	41.17
382	Mustafa Alaraj woont in het Aida-kamp en geeft hier rondleidingen om mensen meer te leren over de Palestijnse vluchtelingenkampen.	16.48
384	Zijn grootouders werden in 1948 verjaagd uit hun dorp El-Walja, vlakbij Jeruzalem.	13.27
385	En nu zijn de volgende generaties in het kamp bang dat zij opnieuw moeten vluchten, net als hun voorouders.	21.44
387	Ze groeide op in het vluchtelingenkamp Nur Shams één van de kampen waar het Israëlische leger vorig jaar binnenviel en alle inwoners dwong te vertrekken.	36.22
388	De ruim 30.000 ontheemden uit de kampen die het leger innam worden veelal nog steeds opgevangen in scholen, moskeeën of buurthuizen.	30.32
389	Voor de tienduizenden ontheemden voelt het als een tweede keer dat ze alles moeten achterlaten, want ondanks dat de huidige bewoners van de vluchtelingenkampen daar geboren en getogen zijn zien zij zichzelf nog steeds als vluchteling.	17.58
390	De sleutel, het symbool van de Palestijnse vluchtelingen is dan ook overal in Aida te zien.	49.09
391	De rol van de VN-organisatie UNRWA is essentieel in de vluchtelingenkampen.	48.22
392	UNRWA zorgt er voor onderwijs, zorg, haalt het vuil op en gaat dus ook over het doorgeven van de vluchtelingenstatus.	86.16
393	Maar dat is precies waar Israël problemen mee heeft.	10.25
394	Premier Netanyahu voert al jaren een strijd tegen de VN-organisatie en maakt er geen geheim van dat hij af wil van het doorgeven van de Palestijnse vluchtelingenstatus.	64.23
395	Volgens Palestijnen wil Israël vooral voorkomen dat nieuwe generaties recht op terugkeer kunnen claimen naar waar hun voorouders vandaan komen.	80.79
396	Maar volgens Israël gaat het om bestrijding van terreur.	31.29
397	De vluchtelingenkampen zouden bolwerken van terrorisme zijn.	75.48
398	Hier in Aida en in andere kampen blijft men bang dat hen hetzelfde zal gebeuren als bij de drie ingenomen vluchtelingenkampen.	22.35
399	Ondertussen gaat het slopen van huizen in de drie ingenomen kampen door.	69.36
400	Human Rights Watch heeft recent het optreden van Israël in drie vluchtelingenkampen onderzocht waaronder Nur Shams, en concludeert dat Israël zich door die kampen te ontruimen schuldig maakt aan etnische zuivering en dus aan misdaden tegen de menselijkheid.	75.13
402	Straks nog het late NOS journaal op NPO 1, om 23:25 uur.	5.65