Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69a6060a95730b217f724375
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5365/afspelen
datetime	2026-03-02 22:00:00
description	De toekomst van Iran is in een beslissende fase beland. De Revolutionaire Garde speelt al decennia de hoofdrol in het beschermen van het regime. Het laatste nieuws en de reactie van de minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen. Ook spreken we de Iraanse ambassadeur in Nederland: Hadi Farajvand. Te gast is: Clingendael-veiligheidsexpert Koen Aartsma.* Hoe staat het in Israël met de steun voor de oorlog met Iran? Verslaggever Ties Brock is in Tel Aviv en doet verslag. * Door de oorlog met Iran ligt ook de Straat van Hormuz onder vuur. Een strategische doorvoerroute voor de olie-export uit het Midden-Oosten.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Pleitte Nederland eerst voor terughoudendheid vandaag heeft de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken 'begrip' voor de aanvallen op Iran.	44.26
4	Sinds Israël en VS de aanval inzetten op Iran valt dat land zeker tien landen in de regio aan: Hoe sterk is Iran en hoe lang kunnen ze het militair volhouden?	52.72
5	En de Iraanse ambassadeur in ons land doet voor het eerst sinds het opgelaaide geweld een oproep aan - juist - Nederland.	45.98
6	Nu eerst het laatste nieuws van vanavond uit het Midden-Oosten met Youssef.	4.24
7	LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Het is dag 3 van de oorlog in het Midden-Oosten.	27.83
8	Wat zaterdag begon met aanvallen op Iran, breidt zich nu als een olievlek uit over de hele regio.	8.35
9	En zo worden steeds meer landen betrokken bij de oorlog.	43.42
11	De aanvallen waren eerst gericht op Amerikaanse bases in de Golfregio.	10.17
14	Dit is de RasTanura-olieraffinaderij in Saudi-Arabië.	15.83
15	Daar brak brand uit door vallend puin, na het onderscheppen van twee Iraanse drones.	21.1
20	Zo waren er aanvallen in de Libanese hoofdstad Beiroet.	15.77
21	Maar vooral de Iraanse hoofdstad Teheran werd opnieuw zwaar gebombardeerd.	27.42
22	Correspondent Daisy Mohr over de aanvallen van Iran vandaag.	61.8
23	De aangekondigde wraak van Iran door overal in de regio raketten en drones af te vuren.	57.34
25	Een vooraanstaande Iraanse politicus verwoordde het vanmiddag als volgt.	6.91
26	Hij zei: In tegenstelling tot de Verenigde Staten, heeft Iran zich voorbereid op een lange oorlog.	18.5
27	En dat is zoals we Iran kennen, eindeloos geduldig.	3.95
28	Ondertussen heeft de Amerikaanse president Trump voor het eerst sinds de aanvallen op Iran afgelopen zaterdag, van zich laten horen.	41.65
29	Hij is tevreden over hoe de oorlog tot nu toe verloopt.	4.44
30	We gaan naar Amerika-correspondent Sjoerd den Daas.	5.41
31	Wat opvalt is dat Trump het niet meer heeft over een wisseling van de macht in Iran.	14.08
36	Het zou ook niet populair zijn bij zijn eigen achterban.	4.76
39	Maar dit is volgens Rubio een preventieve aanval om te zorgen dat zij niet worden geraakt.	9.76
40	Ze zitten op de bagagedrager van Israël, zeggen ze.	22.7
41	Ze willen zoveel mogelijk kapotmaken zoveel mogelijk Iraanse marineschepen laten zinken en raketfaciliteiten platleggen.	17.17
42	Wie er ook aan de macht komt straks, dat die geen militaire middelen meer heeft.	4.58
45	NAVO-baas Rutte laat weten dat de NAVO volledig achter de Verenigde Staten staat.	79.44
46	Maar dat betekent volgens hem niet dat de alliantie ook actief gaat deelnemen aan de oorlog.	10.23
47	Zo gaat Mariëlle nog uitgebreid in op de militaire kracht van Iran.	11.31
50	Die zijn boos weggelopen bij een kennismaking met het kabinet.	32.16
51	Ze zijn kwaad over de plannen om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen en de WW in te korten.	84.61
52	De vakbonden en de werkgeversorganisaties waren uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek op het Catshuis met drie ministers en premier Jetten.	6.58
55	Voorjaarsoverleg stond gepland op 31 maart, gaat niet door.	10.67
56	En als het kabinet nu de kans heeft om het van tafel te halen zo niet, dan gaan we acties voorbereiden.	7.95
58	De bonden noemen het onfatsoenlijk dat het kabinet hun zwaar bevoogde pensioenakkoord uit 2019 wilde openbreken.	78.6
59	Daarin was afgesproken dat de AOW-leeftijd veel langzamer omhoog zou gaan.	75.4
60	Het kabinet heeft gezegd, we hebben een valse start meegemaakt, we willen echt met jullie in gesprek.	10.15
61	Ze hebben zelfs gezegd: Misschien willen we wel dingen in de ijskast gaan zetten.	4.21
62	Het is kennelijk een poging om de angel eruit te halen.	4.62
63	Maar in de ijskast zetten, daar hebben we helemaal niks aan want dan blijft het ook nog goed.	3.82
64	En wij hebben gewoon duidelijk gemaakt: het moet van tafel.	3.54
65	De opstelling van de vakbonden is een tegenvaller voor dit minderheidskabinet.	6.71
66	Want dat wil juist bij alle grote kwesties die nu spelen afspraken maken met de vakbonden en andere maatschappelijke organisaties om zo ook de Tweede en Eerste Kamer makkelijker mee te krijgen.	13.25
67	Een valse start noemen ze het nu kennelijk ook zelf.	4.08
68	De bonden gaan nu in gesprek met hun leden en ze gaan acties voorbereiden voor het geval het kabinet hen niet tegemoet komt.	12.3
71	Iran slaat dus terug met aanvallen op Golfstaten en Israël en zelfs Cyprus, een lid van de Europese Unie.	40.6
72	Alleen vandaag al werden acht landen geraakt door Iraanse raketten.	40.68
73	En Amerika en Israël gaan ondertussen ook door met aanvallen op Iran.	58.53
74	Koen Aartsma, geopolitiek analist bij Instituut Clingendael.	11.15
76	Iran valt meerdere landen tegelijk aan, zelfs Cyprus vandaag.	59.18
79	Zij kunnen op een conventionele manier moeilijk winnen van Israël en de VS dus ze moeten asymmetrisch terugslaan.	10.88
80	En ook het gesprek horizontaal escaleren en dus andere partijen erin te trekken om zo de kosten voor die landen en de wereld te verhogen en zo hopen ze de druk op Israël en de VS op te doen lopen.	6.2
82	Want landen slaan ook weer terug, zoals Qatar vandaag twee Iraanse gevechtsvliegtuigen neerhaalde.	50.52
84	Maar het is ook een risicovolle periode voor Iran een existentieel conflict voor het regime.	7.66
85	De bevolking wordt nog steeds opgeroepen om in opstand te komen.	17.53
92	Maar ze zijn nog meer defensief betrokken en niet offensief zelf.	4.11
93	Dat is de vraag de komende dagen: worden andere landen de oorlog ingezogen?	10.44
94	Al drie dagen op rij slaat Iran terug en bestookt het de regio met raketten.	54.26
95	Wat heeft Iran nog in het wapenarsenaal om de oorlog vol te houden en hoe staat de machtige Revolutionaire Garde eigenlijk in het conflict?	32.18
100	Maar je ziet allerlei onderdelen rondvliegen, dus daar is iets ernstig kapot gegaan.	3.6
105	Hij ziet het raketarsenaal als dé militaire ruggengraat van Iran.	11.74
108	Tussen Israël en Iran en de zijnen zo'n 500 geschoten.	38.76
109	De meeste experts gaan er vanuit dat ze nu weer op het oude niveau zitten.	11.14
111	Dat is het grootste raketarsenaal in het Midden-Oosten.	78.93
112	Dat is het grootste raketarsenaal in het Midden-Oosten.	78.93
113	Journalist Mohsen Sazegara ontvluchtte Iran en woont nu in de VS. Maar ooit maakte hij zelf deel uit van de Islamitische Revolutie.	40.35
114	En daarom speelt de Revolutionaire Garde volgens Sazegara nu ook een cruciale rol bij de militaire koers van Iran.	15.25
115	Maar nu laat Iran vooral de tanden zien met allerle soorten raketen.	34.8
116	Hun eerste raketten waren ook gebaseerd op Russische modellen en Noord-Koreaanse modellen.	12.91
117	Hun eerste raketten waren ook gebaseerd op Russische modellen en Noord-Koreaanse modellen.	12.91
118	Maar inmiddels kun je zeggen dat van het arsenaal wat ze nu beschikbaar hebben dat ze dat allemaal zelf hebben gemaakt.	5.22
120	Als het grootste deel van het binnenland wordt afgeschoten dan is het bereik van de korte afstandsraketten tot ongeveer 4.	41.22
121	Dus de meeste Arabische landen kunnen geraakt worden.	53.41
122	De middenlange afstand raketten: die komen een stuk verder.	4.2
125	Ondertussen gaan de aanvallen op Iraanse doelen ook onverminderd door.	11.5
126	De vraag is hoe lang Iran dit kan volhouden tegen een militaire overmacht?	24.27
127	Als die raketten niet worden aangepakt dan gaan deze beschietingen gewoon door.	17.74
128	Als de aanval van raketbrandstof uit China blijft doorgaan dan gaat het door.	31.44
130	We moeten de capaciteiten van Iran niet onderschatten.	8.01
131	En de revolutionaire garde is een belangrijk onderdeel van het regime.	6.51
133	Dus dat is vergelijkbaar met Nijmegen tot de tanden toe bewapend.	12.91
136	Want we hoorden ook over de revolutionaire garde dat die heel diep verweven in die maatschappij zit.	6.4
139	En door de sancties is hun invloed steeds gegroeid.	8.26
140	Door de mazen van de wet konden ze toch bedrijfjes opzetten en sancties omzeilen.	13.5
141	In de transportsector, de havens, infrastructuur, grondstoffen daar zijn ze actief.	9.85
148	We moeten uitkijken met de kop van de slang is eraf want er komt gewoon weer een kop aan.	5.01
152	Het is voor hen een existentieel conflict dus ze zullen verder willen gaan en strijden tot het einde.	4.54
155	Op de derde dag van de oorlog wagen meer en meer mensen zich weer op straat.	75.82
158	Terwijl in de lucht ook het afweergeschut in actie komt.	4.2
159	Het zelfvertrouwen is met ieder gedood Iraans kopstuk verder gegroeid.	10.88
162	Als strepen in de lucht en wat brokstukken op de grond.	3.74
164	Ook vandaag land er weer één midden in een woonwijk.	6.65
167	En dan is het puinruimen, de schade opnemen en de rijen sluiten.	3.73
174	Het is ook niet toevallig dat je de ministers van Buitenlandse Zaken en defensie al terugtrekkende bewegingen ziet maken over de strijd.	5.79
175	De steun in Amerika is zeer beperkt, ook binnen de eigen achterban MAGA.	20.0
178	Dus kun je je nog terugtrekken als bijvoorbeeld Israël Iran blijft bestoken?	13.43
180	Het is fijn dat de wens heb is om het kort te laten duren en ze mogen het hopen maar we moeten het zien.	4.19
182	Iran is ontstemd over het standpunt van het kabinet-Jetten over de aanval op hun land zegt de Iraanse ambassadeur in Nederland.	79.85
183	Hij vindt ons land en de rest van het westen selectief op het gebied van het internationale recht.	5.44
184	We spraken de ambassadeur vandaag voor het eerst sinds zijn land wordt aangevallen.	11.8
185	Wat Iran ook dwarszit is dat er onderhandelingen liepen.	25.01
186	Wat door veel landen wel wordt veroordeeld zei de Iraanse tegenaanvallen.	56.18
188	Het land heeft afgelopen dagen doelen in Israël en in de Golfregio bestookt.	9.99
189	In onder andere Qatar, Bahrein, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.	10.08
190	Het gaat om militaire doelen van de VS, maar ook civiele doelwitten.	7.13
191	Israël en de Verenigde Staten gaan ondertussen onverminderd door met hun aanvallen.	16.87
192	Door heel Iran worden doelen geraakt en opperbevelhebber Khamenei wordt gedood.	60.23
195	Deze mensen protesteren hier al lange tijd maar vaker sinds de protesten in Iran eerder dit jaar gewelddadig werden neergeslagen en duizenden, misschien wel tienduizenden werden gedood.	48.08
196	Demonstraties die werden neergeslagen in januari hielden onlangs het geweld weken aan.	11.3
197	Door de verregaande repressie en de duizenden doden kwam een einde aan de protesten in Iran.	38.31
198	Maar hier in Den Haag is sinds Amerikaanse aanval het vuur weer aangewakkerd.	16.89
199	Maar hier in Den Haag is sinds Amerikaanse aanval het vuur weer aangewakkerd.	16.89
200	Mensen zijn wakker geworden, mensen zijn hoopvol geworden.	26.45
202	Het geweld tegen de demonstranten in Iran wordt in het Westen genoemd- als een van de redenen dat het regime moet vertrekken.	48.14
204	Kritiek van de Iraanse ambassadeur op het Nederlandse kabinet dat de aanval niet heeft afgekeurd.	71.81
205	Wij vroegen de kersverse minister van Buitenlandse zaken, Tom Berendsen, om een reactie.	8.19
206	Veroordeelt u eigenlijk die aanvallen van de VS en Israël?	20.83
207	Nee, we hebben begrip voor de aanvallen die de VS en Israël hebben uitgevoerd.	21.39
209	Maar in de eerste plaats gaat dit echt om een moorddadig regime in Iran wat demonstranten heeft vermoord.	20.65
210	Waar we grote zorgen hebben over de ontwikkeling van kernwapens over de steun van Iran aan Rusland voor de inval in Oekraïne over het bereik van hun ballistische raketten.	81.6
214	Nee, Iran is een dreiging voor de vrede in de directe omgeving maar zelfs voor de wereldvrede als je ziet welke samenwerking ze ook aangaan met bijvoorbeeld Rusland.	22.33
215	Dus ja, wij zullen geen tranen omlaten als er in Iran een regime komt Dus ja, wij zullen geen tranen om laten als er in Iran een regime komt wat het beste voor heeft met de Iraanse bewolking.	5.87
219	Of dit een juridische basis heeft in het internationaal recht.	7.58
220	Dit kabinet staat ook voor de internationale rechtsorde.	12.52
221	En tegelijkertijd moeten we ook realistisch zijn als je ziet de enorme dreiging die van dit regime uitging.	4.77
222	Dan is het internationaal recht niet het enige kader waarop je deze situatie kunt en moet beoordelen.	6.98
223	En bestaat er in die zin ook geen zwart-wit in deze situatie?	7.66
224	En bestaat er in die zin ook geen zwart-wit in deze situatie.	4.24
228	In eerste plaats als we alleen nog kijken naar de onrust in de wereld.	4.92
230	Maar in het bijzonder natuurlijk ook onze energieprijs, die al hoog was.	9.61
232	Ja, dit zijn precies die situaties die we daar niet bij kunnen hebben.	4.65
234	En des te belangrijker is het dat wij er, met de internationale gemeenschap er ook alles aan doen om te kijken of we die situatie daar snel gestabiliseerd krijgen.	5.11
235	Veel olie en gas gaat door die Straat van Hormuz die daar ligt.	39.48
236	De Iraanse ambassadeur zegt bijvoorbeeld die kan ook afgesloten worden als dit zo doorgaat op deze voet.	40.27
237	Die roept eigenlijk op: Westerse landen, zorg voor stabiliteit in deze regio.	8.53
239	Dat dreigement laat alleen maar zien met wat voor regime we hier te maken hebben.	4.73
240	Een regime dat op dit moment wild om zich heen aan het slaan is.	4.49
241	Wij hebben er alle belang bij dat die Straat van Hormuz open blijft en dat we in contact zijn met onze internationale partners om ervoor te zorgen dat zo snel mogelijk de situatie zich stabiliseert.	7.03
242	Arjan Noorlander, de nieuwe minister klinkt anders dan premier Jetten afgelopen zaterdag.	8.6
243	Berendsen zegt dat hij begrip heeft voor de aanvallen.	6.59
245	Premier Jetten was 2 dagen geleden heel voorzichtig.	9.99
247	Ze zeggen nu dat hij een onervarenheid heeft gesproken.	6.63
250	Dus vooral uit voorzichtigheid doen reageerde hij zo.	3.73
251	Nederland volgt de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran op de voet.	70.56
252	We roepen alle partijen op om terughoudend te zijn, om verdere escalatie te voorkomen.	7.11
253	En we staan ook in nauw contact met de Nederlandse ambassades in verschillende landen omdat de veiligheid van Nederlanders die zich in die regio bevinden natuurlijk ook onze volle aandacht heeft.	5.43
255	Nu is ook de Nationale Veiligheidsraad bijeen geweest van het kabinet.	18.71
256	En nu begrijpen ze wel wat de Amerikanen en Israëliërs doen.	4.56
257	Laat het ook zien dat de coalitiepartijen onderling hierover verschillen denken?	11.45
258	Zeker, onenigheid zou ik het niet willen noemen maar verschillen zijn er.	4.0
259	D66 heeft weinig op met Trump en staat niet vooraan om hem complimenten te geven en terecht natuurlijk.	9.22
261	Andere partijen in de coalitie zien dat anders vooral de VVD die zegt dat Iran zichzelf amper iets van volken rechten aantrekt.	49.7
263	Dat zien we ook aan deze reactie van Dilan Yesilgöz.	5.73
266	Dus geen oproep tot de-escaleren maar een veroordeling van Iran.	7.38
269	Deze minderheidskabinet heeft aangegeven dat ze internationaal weer willen instappen.	14.02
270	En dan moet je eigenlijk geen zaken doen op buitenlandse politiek over rechts.	5.43
274	Maar daar zien ze nog steeds, en zeker na vandaag dat de reactie te makkelijk pro Amerikaans is.	3.75
275	Het zijn woorden die ik zeer ongelukkig vind gekozen.	3.85
276	Want we weten allemaal dat als het gaat om de rechtvaardiging van deze oorlog er geen volkenrechtelijk mandaat was.	16.49
277	En je ook kunt afvragen in hoeverre er sprake was van de imminente bedreiging voor de VS om deze oorlog te starten.	17.46
278	Die discussie zie je nu ook volop in Amerika gevoerd worden.	3.77
279	En wat ik verwacht van het kabinet is dat je gewoon gaat staan ook voor je eigen principes en ook voor het Nederlands Belang.	4.87
285	Dat regeren toch vooral reageren is op evenementen.	4.57
287	Ze moeten meerderheden zoeken gebaseerd op een wereld na de aanval op Iran en we kennen de gevolgen daarvan nog niet.	7.84
288	Behalve dat directe gasprijzen omhoog zijn geschoten.	29.97
289	Dus de omstandigheden, economisch gezien zijn meteen veranderd.	3.84
290	Het kabinet is een week bezig en ze moeten er nu al vanuit gaan dat ook hun eigen politieke wereld en de keuzes die ze moeten maken nu heel anders zijn.	8.24
292	Ja, en door het geweld in het Midden-Oosten gaan de gas- en olieprijzen ook meteen door het dak.	66.33
293	Belangrijke factor: in de afgelopen dagen werden minstens vijf schepen rondom de straat van Hormuz aangevallen.	19.81
295	Het is voor veel reders en hun verzekeraars aanleiding die straat van Hormuz te mijden.	11.42
296	Maar vanavond maakt de revolutionaire garde bekend dat de zeestraat helemaal dichtgaat voor alle schepen.	11.38
297	Nieuwsuur sprak de Iraanse ambassadeur in Nederland en hij zei vanmiddag al dat zo'n totale afsluiting een optie is.	14.23
300	En vandaag al de mededeling dat de straat gesloten is van de revolutionaire garde.	3.7
302	De ambassadeur zegt, we kunnen die straat van Hormuz afsluiten.	16.91
304	Als dat langere tijd duurt, zou dat gigantische effecten hebben op de wereldeconomie.	7.06
306	Dus dat is een gigantisch gevolgen voor de wereldeconomie.	12.36
309	Je kunt geen alternatieve route voor die straat hebben.	5.25
316	Omdat de leveringszekerheid van gas nu is afgenomen.	48.8
318	Vandaar deze forse stijging van toen vannacht de markten opengingen.	5.03
321	Alleen zijn daar de gevolgen al wat meer geïnternaliseerd.	3.81
324	Hogere prijzen aan de pomp gelukkig is onze prijs ook gebaseerd op belastingen.	4.4
325	Dus er zijn wat ruimte om die prijsstijgingen te dempen.	4.43
326	Maar duurt het lang, deze blokkade.. Dan gaat het grote gevolgen hebben op allerlei ketens.	4.23
328	Dus de prijs gaat omhoog, dat is natuurlijk vervelend.	5.78
330	Wij kunnen niet van de ene op de andere dag 20 procent van de gaslevering of olielevering opvangen met alternatieve bronnen.	85.75
332	Dus zodra de echte leveringszekerheid in het geding is en dan is de vraag hoe waarschijnlijk dat scenario is.	4.83
339	Je moet het nu gaan aanvullen in de komende maanden, en het is de vraag of dat lukt als het wordt afgesloten.	3.9
343	Maar ook komt zo'n anderhalf miljoen vat per dag uit de straat van Hormuz Maar Iran en de revolutionaire garde hebben het als dreigement geuit misschien.	29.94
344	Om de Europese politieke wil misschien te doen verminderen en die in Amerika.	5.0
347	We zagen het 4 jaar geleden met de oorlog in Oekraïne.	26.94
351	Als dit langer aanhoudt en het vergelijkbare instrumenten gaat vergen maar ik 8 dat niet heel waarschijnlijk.	3.95
353	Want ze moeten zelf oorlog exporteren om de oorlog vol te kunnen houden.	35.47
357	En anders zitten we als wereld met de gebakken peren.	3.68
362	En morgen zijn wij er weer zoals altijd, op NPO 2, 22.00 Nieuwsuur.	4.79