Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69adecb495730b217f63aa77
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5371/afspelen
datetime	2026-03-08 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Khamenei is dood, lange leve Khamenei junior?	5.97
7	Die prijsontwikkeling zullen we goed in de gaten moeten houden.	4.01
8	Op dit moment is er nog geen aanleiding om daarop in te gaan grijpen.	3.64
9	En een expositie van een Oekrainse fotograaf die namen en gezichten geeft aan slachtoffers van de oorlog.	30.34
11	Het lijkt erop dat Iran een nieuwe leider heeft gekozen.	12.47
12	Een hooggeplaatste Iraanse functionaris laat weten dat er achter gesloten deuren een besluit is genomen.	18.89
13	Het zou gaan om deze man, Mojtaba Khamenei, hier te zien op archiefbeeld.	7.83
14	Hij is de zoon van de leider die vorige week werd gedood bij een aanval van Israël en Amerika.	52.53
15	Zijn naam ging al langer rond als de belangrijkste kandidaat.	5.5
18	In Libanon zijn al bijna 400 mensen omgekomen bij Israëlische bombardementen.	78.35
19	Vooral in de buitenwijken van hoofdstad Beiroet maar ook bij het Israëlische offensief in het zuiden van het land In de avond, de nacht, en overdag.	6.4
20	De Israëlische bombardementen op Beiroet gaan door.	73.26
21	Niet alleen in de door de terreurbeweging Hezbollah gecontroleerde wijken in het zuiden van de stad.	21.29
23	Daarbij kwam een aantal commandanten om het leven van de Iraanse Quds brigade, zegt Israël.	20.58
24	Het zou gaan om deze aanval, op het Ramada Hotel in het centrum van Beiroet.	11.63
25	Voor het eerst zijn er beelden gekomen van Israëlische tanks als onderdeel van het grondoffensief in Zuid-Libanon.	44.85
26	Ook daar wordt stevig gebombardeerd, en is de schade groot.	4.31
27	Door de strijd tussen Israël en Hezbollah zijn al ruim een half miljoen mensen op de vlucht geslagen.	83.3
28	Bij dat grondoffensief zijn voor het eerst twee Israëlische miltairen omgekomen.	18.07
29	Hoe dat is gebeurd, heeft het leger niet bekend gemaakt.	9.66
30	Premier Jetten is in Oekraïne, daar ontmoette hij vandaag president Zelensky.	39.23
31	Jetten ondersteept met zijn bezoek, dat de nieuwe regering Oekraïne blijft steunen.	60.67
32	Met Zelensky bezocht hij een oorlogsmonument in de hoofdstad Kyiv.	11.6
34	Maar er werd ook gepraat over verdere militaire samenwerking.	6.03
35	Zelensky zegt opgedane kennis over drones te willen delen.	71.3
36	En hoopt gebruik te kunnen maken van Nederlandse radarsystemen.	12.16
37	In de strijd tegen Rusland kan het Oekraïense leger dat soort systemen volgens Zelensky goed gebruiken.	71.62
38	En zo bij Jeroen dus een uitgebreid gesprek met premier Jetten.	6.02
40	In heel veel landen is aandacht gevraagd voor gelijke rechten van vrouwen en geprotesteerd tegen vrouwenhaat en seksisme.	20.6
42	Veel van de marsen waren ook een protest tegen de oorlog.	23.18
44	In Kyiv in Oekraïne werd juist gevraagd om gelijke rechten voor vrouwen in het leger.	49.96
45	In Amsterdam was ook een mars tegen haat en seksime.	38.62
47	Er is heel veel niet gerealiseerd, terwijl we ons best deden.	3.99
48	Je merkt gewoon dat we er een punt van moeten blijven maken, anders dan verbetert het niet.	4.36
49	Hier ook mannen die zich realiseren dat zij kunnen helpen om dingen te veranderen.	8.3
51	Omdat ik het erg vind dat vrouwen worden mishandeld en daar moeten mannen ook aan meewerken om dat te stoppen.	17.51
52	Volgens de organisatie liepen er hier 15.000 mensen mee.	9.37
53	Boven veel plaatsen in Nederland is vabnavond een vuurbal gezien.	90.08
54	Filmpjes ervan gaan rond op sociale media en politiebureaus door het hele land hebben meldingen gekregen.	11.94
58	Het zou gaan om een meteoor, een brokstuk uit de ruimte van rots of metaal.	5.17
59	Sommige mensen dachten een raket te zien, anderen hadden het over een een komeet.	34.01
60	Delen van de meteoor zijn volgens de Duitse politie in de westelijke deelstaat Rijnland-Palts neergekomen.	20.54
62	En vanavond gaan we langer in gesprek met premier Jetten.	4.73
63	Over de twee oorlogen die op dit moment zijn aandacht opeisen.	4.3
64	Waarbij de één naar de achtergrond dreigt te verdwijnen door de ander.	4.56
65	En daar maak ik mezelf dan ook meteen tussen aanhalingstekens 'schuldig' aan, want we gaan straks over Oekraïne praten.	5.49
67	Aangeschoven is Rob Bauer, voormalig commandant der strijdkrachten in eigen land en oud-topmilitair bij de NAVO.	9.03
71	Genoeg te bespreken want, elke dag lijkt de situatie verder te escaleren en Iran geeft zich niet gewonnen?	12.0
74	Ik had verwacht dat ze zich niet snel gewonnen zouden geven.	3.61
75	Ik had niet verwacht dat ze om zich heen zouden slaan.	3.64
76	Ik denk dat een strategische fout is dat ze de Golfstaten hebben aangevallen.	15.0
77	Niet alleen waar Amerikaanse troepen aanwezig zijn.	11.99
79	Maar ze hebben ook de gasinstallaties in Qatar aangevallen.	45.17
84	Maar laten we eerst samen even kijken naar premier Rob Jetten.	4.77
86	En ik vroeg hem naar de berichten dat Iran een nieuwe leider zou hebben.	11.58
87	We hebben de afgelopen week gezien dat Iran wild om zich heen heeft geslagen en allerlei landen heeft meegesleept in dit conflict.	69.25
88	Ook landen die eigenlijk niets met de initiële aanval van de Amerikanen en de Israëli's te maken hadden.	18.21
89	En dat het regime, de ayatollah en de Iraanse Republikeinse Garde er alles aan doen om aan de macht te blijven.	5.33
90	En dat daar ook weinig intentie zit om de spanningen in de regio te verminderen.	4.1
91	Laat staan om het Iraanse volk de vrijheid en democratie te geven die we al die Iraniërs zo hard gunnen.	7.58
92	Dus ook dit nieuwe leiderschap zal waarschijnlijk niet betekenen dat er snel een verbetering komt in de situatie aldaar.	4.43
94	We hoorden de president van Iran ook vandaag nog zeggen: Er komt geen staakt-het-vuren.	18.01
96	In hoeverre hebben de Amerikanen zich verkeken op deze situatie?	9.55
97	Nou, kijk, de redenen om Iran aan te vallen zijn velerlei.	7.69
98	Het tegenhouden van verdere nucleaire verrijking het stoppen van een raketprogramma dat de brede regio in het Midden-Oosten bedreigt en een reactie op de brute onderdrukking van de Iraanse bevolking.	28.23
99	Maar het was voor, denk ik, mij en de regering en iedereen in Europa vrij snel duidelijk dat je met alleen maar luchtaanvallen niet tot een drastische verandering van het Iraanse regime zal komen.	10.14
101	We zullen de komende tijd nauw in de gaten houden wat ook de ontwikkelingen in Iran gaan zijn.	4.5
102	U hebt zich met de mnationale Veiligheidsraad voorbereid op allerlei scenario's, zei u vrijdag.	8.88
103	Wat is het worst-case scenario en hoe dichtbij komt dat?	5.66
104	We moeten er rekening mee houden dat deze oorlog in Iran, zeker als-ie langer duurt niet alleen het brede Midden-Oosten instabieler maakt maar ook wereldwijd grote effecten kan hebben.	24.34
105	Denk aan handelstromen, denk aan de leveringszekerheid van energie en met name ook de prijs van energie.	4.99
106	Maar ook een langduriger conflict dat effect kan hebben op vluchtelingenstromen in het Midden-Oosten.	30.81
107	Dus vanuit de Nationale Veiligheidsraad kijken we naar al die verschillende scenario's hoe we ons daar als Nederland en Europa ook op kunnen voorbereiden.	7.53
108	En de grootste inzet van Nederland is op dit moment gericht op het terughalen van gestrande reizigers en toeristen.	60.1
110	En ik ben erg blij dat ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie.. er ook samen voor kunnen zorgen dat we de komende tijd nog meer Nederlanders kunnen terughalen.	7.09
112	Wanneer overweegt u de accijns te verlagen om tanken betaalbaar te houden?	31.04
113	Het is natuurlijk heel impactvol als zo'n oorlog ver weg ook thuis aan de pomp leidt tot een veel hogere prijs van benzine en diesel.	51.25
115	We zitten daar nu vooral alles op alles om ervoor te zorgen dat we de leveringszekerheid in Nederland volledig overeind kunnen houden.	7.53
116	Maar ook die prijsontwikkeling zullen we goed in de gaten moeten houden.	3.9
117	Op dit moment is er nog geen aanleiding om daarop in te gaan grijpen.	3.64
118	Het zal afhangen van hoe lang deze oorlog in Iran gaat duren.	7.85
119	Vorige week hebben de Fransen gevraagd het fregat de Evertsen beschikbaar te stellen om te helpen Cyprus te verdedigen, waarom duurt dat besluit zo lang?	55.19
120	In eerste instantie, toen de Fransen besloten om hun vliegtuigschip richting de Oostelijke Middellandse Zee te sturen was nog niet helemaal duidelijk welke hulpinzet vanuit Nederland gewenst zou zijn.	20.38
121	Toen dat eind vorige week wel bekend was dan doorloop je als kabinet daar gewoon heel zorgvuldig verschillende stappen met ook advies van de militaire top van de Nederlandse krijgsmacht om te kijken: Kunnen we leveren wat de Fransen ons vragen?	53.65
122	En kunnen we ook de Nederlandse militairen die dan worden ingezet op een veilige manier inzetten?	17.0
123	En dat is niet een besluit dat je lichtzinnig neemt als kabinet.	7.14
124	Ook omdat je zeker wil weten dat het op brede steun in de Tweede Kamer kan rekenen.	5.59
125	Normaal gesproken wordt er echt ruim de tijd genomen voor dit soort afwegingen.	4.34
131	En zodra dat genomen is door het kabinet, dan hoort u dat van ons.	6.47
132	Verwacht u dat het kabinetsbesluit over de Evertsen op iets anders kan uitlopen dan: we doen het?	12.9
133	Ik denk dat het veel meer zal gaan over op welke manier we het gaan doen.	4.23
134	Je moet je voorstellen dat het meesturen van zo'n schip een eenvoudige vraag is maar als het gaat om een schip te sturen waarbij je betrokken kan worden bij het conflict in Iran dan moet je je afvragen of je bereid bent op welke manier je de Evertsen onderdeel wil laten uitmaken is dat defensief?	22.02
136	De Evertsen is uitermate geschikt om luchtverdediging te doen.	88.32
137	Maar het betekent wel dat je daarmee op een bepaalde manier betrokken raakt.	4.79
142	Maar je moet er wel over nadenken en goed voorbereid dat schip wegsturen.	4.32
143	Laten we nog even kijken naar wat dat fregat kan. Het fregat zijner Majesteits Evertsen was vorige zomer nog te bewonderen tijdens SAIL Amsterdam maar het is meestal te vinden in Den Helder.	6.79
144	Het schip, met een 170-koppige bemanning is een luchtverdedigings- en commandofregat en wordt sinds 2005 door de marine gebruikt.	8.65
145	Het fregat doet vaak mee aan missies en oefeningen zoals de NAVO-missie Ocean Shield in 2014 tegen piraterij in Somalië.	13.48
146	Ook maakt het schip vaak onderdeel uit van een zogenaamde taakgroep: Een operationele eenheid die is opgebouwd rondom één vliegdekschip.	6.57
147	Zoals in 2021 in samenwerking met de Britten en de Amerikanen.	8.01
148	In zo'n zelfde soort taakgroep rondom het Franse vliegdekschip Charles De Gaulle was de de Evertsen bezig aan een NAVO oefening in de Oostzee toen de Nederlandse regeringwoensdag van de Fransen het verzoek kreeg om hen bij te staan bij een defensieve operatie in de Middellandse Zee.	16.75
149	Inmiddels hebben ook Spanje, Italië en Duitsland fregatten naar de Middellandse Zee gestuurd.	13.38
150	Het Duitse fregat werd vandaag al gespot bij Limasol, een havenstad op het eiland Cyprus.	16.86
155	Het bijzondere van deze schepen is dat ze wapensystemen hebben dat ze juist een grote groep schepen als het ware met een paraplu van de luchtverdediging kunnen beschermen.	17.42
159	Dat betekent dat je een aanval op de Charles de Gaulle kunt afslaan met systemen afgeschoten van een Nederlands fregat.	10.98
162	En je moet het kunnen weerleggen als het niet waar is.	4.73
163	Ik denk dat het voor de Nederlandse regering van belang is tot welk punt ben je bereid mee te doen met een Frans verband?	6.54
164	Je moet oppassen dat je niet de oorlog in gerommeld wordt.	5.15
165	Je kunt dat oké vinden maar dan moet je dat meenemen in het besluit.	4.97
166	Het moet helder zijn voor de commandant van het schip wat hij wel en niet mag.	4.47
167	Is u duidelijk is wat het doel van de Amerikanen is?	12.25
168	Er is over gedebatteerd en verschillend over bericht.	3.96
171	Dat valt op vanuit de berichtgeving uit de Verenigde Staten.	10.27
172	Niet alleen president Trump heeft verschillende redenen aangegeven.	16.48
173	Hij heeft het gehad over het voorkomen van het hebben van kernwapens.	18.75
178	Als je uitzoomt: alles is terug te brengen naar de machtsstrijd tussen Verenigde Staten en China.	7.09
179	Die twee landen zijn bezig om een nieuwe machtsbalans te vinden.	6.97
184	Je kan een crisis krijgen en oorlog en dat is wat je hier ziet.	6.6
187	Laten we even naar de Russen en de Chinezen kijken.	5.26
188	Zowel de Chinezen Als de Russen Als de Russen roepen deze week op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en veroordelen de dodelijke aanslag op ayatollah Khamenei.	7.26
189	Het blijft ogenschijnlijk niet alleen bij woorden want vandaag gaf de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken een opvallend interview aan de Amerikaanse zender NBC.	13.71
190	Dit bondgenootschap speelt op de achtergrond een hoofdrol.	4.74
191	De Verenigde Staten is geconfronteerd met een houding van China ten aanzien van zeldzame grondstoffen, als de Amerikanen te lelijk doen tegen China dat ze dan de levering van die speciale grondstoffen zullen stoppen.	59.29
193	De grondstoffen zijn nodig voor het maken van wapens en satellieten.	65.77
194	China heeft middelen om Amerikanen pijn te doen als het erop aankomt.	84.69
195	Wat de Amerikanen in Venezuela hebben gedaan en nu in Iran: wij hebben ook machtsmiddelen om jullie pijn te doen.	4.68
196	12 procent van de olie uit China komt uit Iran en 90 procent van de Iraanse olieproductie gaat naar China.	79.39
199	De Amerikanen laten zien dat er een evenwicht kan zijn ten aanzien van de wijze waarop ze elkaar kunnen beïnvloeden.	27.4
201	De Chinezen lijken zich niet zo te bekommeren op Iran.	63.86
202	Een juni werden de eerste aanvallen op Iran uitgevoerd.	12.94
203	Iran heeft gevraagd aan Rusland kunnen jullie ons nieuwe jachtvliegtuigen sturen?	50.02
205	Mogelijk omdat ze die zelf nodig hebben voor Oekraïne.	23.73
208	Iran moet gevoeld hebben dat de samenwerking minder voorstelt dan ze gehoopt hadden.	11.35
209	Datzelfde geldt voor China die zegt dat het niet mag.	36.62
210	Rusland schendt iedere dag het oorlogsrecht in Oekraïne.	89.17
211	De bondgenoten van de Verenigde Staten hebben wel geholpen.	14.75
216	U zegt: dan zien we dat Amerika en Israël wel geholpen worden en Iran niet.	31.6
221	En ik zei al: De oorlog in Iran concurreert met die oorlog in Oekraïne.	41.93
224	De oorlog in en rondom Iran houdt hier ook de gemoederen bezig omdat het veel aandacht vraagt natuurlijk van de Amerikanen, die ondertussen eigenlijk nodig zijn om de druk op Rusland op te voeren voor vredesbesprekingen voor Oekraïne.	19.75
225	Maar ook omdat er in het Midden-Oosten nu gebruik wordt gemaakt van heel veel wapens en met name ook luchtafweergeschut, dat de Oekraïners zo hard kunnen gebruiken om ook hier de Russische aanvallen af te slaan.	53.61
226	Dat kreeg ik niet alleen van de president, maar ook van veel gewone Oekraïners echt op het hart gedrukt.	4.11
227	'Vergeet ons niet in deze oorlog, die oorlog die Oekraïne al zo lang aan het voeren is.'	11.62
228	Heeft u er vertrouwen in dat als het om die wapens gaat president Trump Oekraïne ook niet vergeet?	33.29
229	Hier zal echt belangrijk zijn dat niet alleen Nederland, maar ook al onze Europese partners volop doorgaan met de steun voor Oekraïne.	11.1
231	Waarom dat uiteindelijk ook voor de veiligheid van het hele Europese continent zo belangrijk is.	6.27
232	En de onvoorwaardelijke steun, ook op financieel gebied, voor Oekraïne is belangrijk.	26.61
233	Dat Amerikanen ook weten: die wapens die ze aan Oekraïne leveren die kunnen uiteindelijk ook betaald worden.	65.09
234	Het feit dat u dat moet benadrukken geeft ook de kwetsbaarheid aan.	5.34
236	En het werd ook erg gewaardeerd dat ik hier in mijn tweede week al meteen op bezoek ben omdat de grootste angst van de Oekraïners is dat ze worden vergeten in dit conflict terwijl ze al zoveel hebben geofferd.	6.14
237	En dat zag ik vandaag ook in een gesprek dat ik had met krijgsgevangenen, voormalige krijgsgevangenen die in Rusland vast hebben gezeten en nu gelukkig weer vrij zijn en hier in Oekraïne nu verblijven.	5.71
238	Maar de diepe littekens die de oorlog bij hen en vele anderen achterlaat, dat zie je hier dus op talloze plekken.	3.71
239	En het zou echt verschrikkelijk zijn als al die offers uiteindelijk voor niets zijn geweest.	4.09
240	Vandaag ook belangrijk om nogmaals te benadrukken: Wij staan als Nederlanders schouder aan schouder met het Oekraïense volk.	7.43
241	Het vorige kabinet was bereid te kijken of Nederland militairen naar Oekraïne zou sturen als er een bestand nageleefd moet worden.	77.3
243	Kijk, het is heel helder dat uiteindelijk alleen Oekraïne zelf beslist over een eventuele vredesdeal met Rusland.	55.28
244	Maar mocht het zover komen, en er is echt nog een hele hoop onderhandeling voor nodig maar mocht het zover komen, dan zal een Coalition of the Willing bestaande uit veel Europese landen, maar ook bijvoorbeeld Canada en Australië moeten helpen om zo'n broos vredesbestand hier ook te bewaken.	7.13
245	Hoe dat er precies uitziet, dat is nog onderdeel van gesprek.	3.98
246	Dat zal ook verder moeten worden uitgewerkt maar Nederland is een van de landen die de bereidheid heeft uitgesproken om bij een eventuele vredesdeal ook te helpen die vrede dan te bewaken.	50.89
252	Jetten legde vandaag een krans bij een muur met foto's van soldaten.	15.92
253	Onbekend voor hem, maar vrienden en familie voor deze fotograaf.	5.36
255	Zij legt het leven vast van haarzelf en van haar omgeving in Oekraïne.	5.74
256	Eerder werd haar werk bekroond met een World Press Photo-prijs.	6.58
257	Nu hangen haar foto's in het Amsterdamse fotomuseum FOAM.	9.65
258	De oorlog vastleggen is voor de 32-jarige Julia Kochetova geen project.	41.02
259	Het is haar leven, haar land en het zijn haar vrienden op de beelden.	3.63
260	De foto's die ze de afgelopen vier jaar heeft gemaakt noemt ze haar familiealbum.	7.69
261	Vier jaar geleden, op 24 februari vielen Russische tanks en pantservoertuigen haar land binnen.	10.6
262	Julia was op dat moment in Kramatorsk, in het oosten van het land.	7.37
263	De tentoonstelling geeft een beeld van een wrede oorlog maar is ook een persoonlijk verslag van overleven en rouwen.	4.89
264	We zagen dat zij echt letterlijk vier jaar heel dichtbij deze oorlog leeft.	10.69
268	Maar ze heeft het ook heel mooi in woorden, in gedichten en in deze beleving weten te vangen.	3.66
269	Tijdens de eerste Shahed-aanval op Kyiv stierf een jong stel.	70.0
271	'Oorlog is persoonlijk' is de titel van de expositie.	6.71
273	Het zijn portretten van mensen die ze in de oorlog heeft leren kennen en sommigen werden vrienden.	5.55
274	Tussen de foto's in het Amsterdams Fotomuseum hangen gedichten van Julia en een foto die ze het liefst zou willen maken, maar nooit kan maken.	4.97
275	Bij de ingang begroet deze tekst de bezoeker: De foto's hangen er tot 25 mei.	6.43
280	Zojuist in het nieuws dat Iran zegt: Een nieuwe leider, de zoon van Khamenei.	16.95