Nieuwsuur 🇳🇱

_id	69ff9ba2bce390b9239343c7
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5435/afspelen
datetime	2026-05-09 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
3	Met vanavond: Een militaire parade zonder militair wapentuig.	14.43
5	Vooral in Belgorod, aan de grens met Oekraïne, weten ze daar alles van.	8.86
6	En hoe de zorgen om AI uitgroeien tot een protestbeweging.	51.97
8	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond, met Mark.	3.81
9	Alle stemmen van de lokale en regionale verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk van afgelopen donderdag zijn geteld.	8.46
10	En daarmee is het definitief: De Labour-partij van premier Starmer heeft dik verloren.	9.72
11	Deze verkiezingen worden gezien als historische met enorme verschuivingen in de Britse politiek.	10.37
12	Met de rechts-populistische partij Reform UK van Nigel Farage als grote winnaar.	9.69
14	Maar voor de twee traditioneel grote partijen, de Conservatieven en Labour is dat een heel ander verhaal.	6.14
15	Labour, de partij van premier Starmer, verliest fors.	42.56
16	Volgens hem heeft zijn partij onnodig fouten gemaakt.	8.23
17	Premier Starmer zegt dat hij vooralsnog niet van plan is om te stoppen.	39.81
18	29 opvarenden van cruiseschip de Hondius vliegen morgen naar Eindhoven.	72.85
19	Het gaat om Nederlanders en mensen uit andere landen.	5.85
20	Het schip meert in de vroege ochtend aan op Tenerife en vanuit daar mogen de ongeveer 150 opvarenden weer naar huis.	8.28
21	Het normale leven op het eiland gaat gewoon door maar het cruiseschip houdt mensen zeker wel bezig.	5.63
22	Een paar kilometer verderop ligt de haven waar het schip morgenvroeg aankomt.	5.93
23	Het mag dan niet aanmeren, maar zal in de haven voor anker liggen.	3.99
25	Tot de vergadering tussen politici en het havenbestuur is afgelopen.	4.99
27	Dat moet ook wel, want morgen rond 6:00 uur 's ochtends komt het schip hier aan.	4.73
28	Het zal niet aanmeren maar kleine bootjes zullen mensen aan de wal brengen waar bussen voor ze klaarstaan.	3.6
29	Dan worden ze intimiteit naar het vliegveld gebracht.	4.74
30	Daar staan vliegtuigen klaar van de verschillende landen.	9.55
31	Het Nederlandse vliegtuig zal uiteindelijk in Eindhoven landen.	10.03
32	Op een feestelijke bijeenkomst in Boedapest is Peter Magyar beëdigd als nieuwe premier van Hongarije.	7.87
33	Vorige maand won hij de verkiezingen van Viktor Orbán die 16 jaar aan de macht was.	7.99
34	Op een feestelijke bijeenkomst in het parlement is Magyar beëdigd.	5.68
35	Een parlement dat er totaal anders uitziet na zijn enorme verkiezingswinst van vorige maand.	5.36
36	Zijn partij Tisza veegde Orbáns Fidesz-partij van de kaart en behaalde een tweederde meerderheid.	7.94
38	Want de 16 jaar dat Orbán aan de macht was werd onder andere de Hongaarse rechtsstaat stap voor stap uitgehold.	55.84
39	De organisatie van het Eurovisie songfestival heeft Israël een officiële waarschuwing gegeven vanwege het overtreden van de regels.	31.95
40	De Israëlische deelnemer Noam Bettan had op sociale media opgeroepen om te stemmen.	13.18
41	De directie van het songfestival zegt dat zulke oproepen in strijd zijn met de regels.	25.76
42	De Israëlische delegatie is gevraagd de video's te verwijderen.. en daar is gehoor aan gegeven.	71.3
44	Daarmee herdenkt het land de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.	39.04
45	Maar de militaire parade in Moskou zag er dit jaar anders uit dan normaal.	9.45
47	Dit keer zonder tanks, raketinstallaties en zware militaire voertuigen.	4.76
48	Die zouden nu vooral nodig zijn aan het front in Oekraïne.	7.47
49	Wel zijn er straaljagers boven Moskou, met de Russische driekleur.	22.7
51	Officieel ook vanwege de dreiging van Oekraïense drones.	67.47
52	Normaal zitten er nogal wat buitenlandse politieke leiders op de tribune.	3.72
53	Nu is er maar een handje vol bondgenoten van Rusland aanwezig zoals de Belarussische president Loekasjenko.	7.37
55	Een tijd lang vochten ze zij aan zij met de Russen.	4.67
57	Nog steeds noemt Poetin de oorlog in Oekraïne een 'speciale militaire operatie' die ondertussen al in zijn vijfde jaar zit.	26.63
58	Tijdens het bestand zullen beide landen duizend gevangenen met elkaar uitwisselen.	8.15
60	De opperbevelhebber en de wereld tonen wat je in huis hebt dat is het idee van militaire parades.	4.16
61	Maar Rusland heeft steeds minder in huis en is steeds banger voor aanslagen vanuit Oekraïne.	90.46
62	Hoe ziet dat eruit in een grensstad die onder vuur ligt van de Oekraïners?	14.22
69	En Poetin zit erbij en kijkt er naar, naar een projectie.	4.66
71	Terwijl dat militair materieel normaal gesproken juist zo belangrijk is om de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland te vieren.	14.68
73	Maar ja, nu Oekraïne steeds vaker Moskou kan bereiken durft Poetin het niet aan zijn paradepaardjes door de straten van Moskou te laten rijden.	69.78
74	En niet alleen in Moskou moesten de inwoners het zonder militair machtsvertoon stellen.	21.69
75	In maar liefst een derde van de Russische regiohoofdsteden was vandaag helemaal geen parade.	89.95
76	Vooral in de grensregio's ging de viering van de Dag van de Overwinning helemaal niet door.	10.32
77	In 37 steden gingen de parades wel door, maar zonder militair materieel.	7.88
78	Het lukte onze ploeg daarover vragen te stellen aan de gewone Rus.	6.2
79	De vlaggen wapperen fier, en zoals elk jaar danst men de overwinningsdans op het Overwinningsplein.	4.94
80	Wie in de dagen voor de 9 mei-viering door de straten van Moskou loopt denkt in eerste instantie dat het een feestdag is zoals alle anderen.	5.7
81	En juist die toekomst blijkt in het heden onder druk te staan.	4.03
82	De grote overwinning op de nazi's wordt dit jaar overschaduwd door een oorlog die Rusland zelf gestart is.	86.42
84	Eerder deze week trof een Oekraïense drone een appartementencomplex in Moskou.	41.27
85	En dwong het Kremlin tot een opmerkelijke beslissing.	10.43
86	Maar zonder het zware materieel dat normaal over het Rode Plein rolt.	4.78
89	Wie de Russische tanks toch wil zien moet naar het Overwinningsmuseum.	6.35
90	Deze vooraanstaande historicus vindt het jammer dat de militaire pracht en praal niet in de straten te zien is.	3.77
92	Maar nog belangrijker is de herinnering aan de Russische helden die het wapentuig bemanden.	4.67
93	En daarom herdenken de Russen hun helden ieder jaar.	5.72
94	En dat het dit jaar iets anders verloopt omdat Rusland dit keer zelf de agressor is, dat accepteert hij.	8.78
95	Terug bij de zang en dans op het Overwinningsplein klinkt ook begrip.	3.68
96	Maar het meest snakken deelnemers nog naar hetgeen waar hun voorouders voor vochten.	5.32
97	Ruslanddeskundige Hubert Smeets, verbonden aan de website Raam op Rusland, welkom.	6.72
101	En ook wel naar het materieel en de manier waarop de gasten op het mausoleum zijn gerangschikt.	4.2
104	Hij zal nooit de massa op de been krijgen met zijn retorisch talent.	4.18
106	De overwinning op Duitsland is nu 81 jaar geleden en dat verbond hij aan de strijd in Oekraïne en met de NAVO.	28.15
107	Dat deed hij vorig jaar wat later in de rede en wat terughoudender.	3.57
108	De oorlog met Oekraïne zit boven in zijn geestelijke gesteldheid en hij kan aan niks anders denken.	8.6
109	Hij moet op een dag als de vandaag.. de veteraan eren maar hij is vooral bezig met Oekraïne.	5.72
111	Het verhaal is officieel dat ze het materieel en veiligheid moeten houden omdat Oekraïne de afgelopen maanden echt heel sterk in het offensief is gegaan met hun dronemacht.	52.74
112	En ze zijn in staat gebleken om diep in Rusland door te dringen.	4.5
114	Oekraïne is niet aan de winnende hand, dat gaat te ver maar ze hebben het initiatief heroverd op de Russen.	30.04
115	Dat was de officiële argumentatie van het Kremlin om geen groot materieel daar te laten rollen.	19.67
116	Dat zou geraakt kunnen worden door Oekraïense drones.	39.07
117	Zelensky kwam nog met een sneer: we kunnen hem even op het scherm laten zien: Wij staan toe dat de parade wordt gehouden op het Rode Plein dit zijn overigens de coördinaten.	10.44
121	Want zo is Oekraïne de afgelopen vier jaar ook vanuit het Kremlin bejegend, heel denigrerend en neerbuigend.	31.27
125	De veiligheidsadviseur van Poetin was echt kwaad toen hij daarover bevraagd werd na de parade.	36.18
126	Hij zei dat hij er alleen maar over kon zwijgen omdat hij anders zou gaan schelden.	4.56
127	En ook de woordvoerder van Poetin wist zich eigenlijk geen raad ermee.	13.94
129	Maar dan zit Poetin toch redelijk in het defensief.	6.99
131	Die ziet voor zijn ogen dat het land helemaal niet zo sterk is als ze willen doen geloven.	4.6
132	Ik heb iemand gesproken die ook bij een parade was in een andere provincie.	5.34
134	Wat hij zei zegt wel iets over de vraag die je stelt.	5.3
135	Na afloop gingen de mensen vooral naar de begraafplaatsen om de gesneuvelde soldaten en dat zijn er inmiddels 220.000 en velen vermoeden dat het er zelfs 350.000 zijn.	9.05
136	Hij zei dat het op de begraafplaats hartstikke druk was.	6.62
138	Die wordt niet overdreven getroffen door gesneuvelde soldaten.	21.28
139	Maar het was dan weer een herdenkingsdag dan een feest.	3.47
140	Een herdenkingsdag voor de speciale militaire operatie maar dan de slachtoffers aan hun kant.	5.22
142	We maken een uitstapje naar Belgorod, 50 kilometer van Charkiv.	14.86
146	De stroom is uitgevallen na een Oekraïense luchtaanval.	87.56
147	Groot nieuws, zou je denken maar de staats-tv houdt berichten over dit soort dingen kort.	9.46
150	Het Kremlin geeft de aanvallen op Belgorod zo weinig mogelijk aandacht.	52.22
151	Maar er is een Rus die wel objectief verslag doet van de oorlog in Belgorod.	28.18
152	Nikita Parmjonov is hoofdredacteur van Pepel een nieuwskanaal in de berichtenapp Telegram.	7.98
153	Om z'n werk te kunnen doen, is Nikita uitgeweken naar Georgië.	6.78
154	Die inwoners van Belgorod sturen foto's en filmpjes in.	31.33
155	Zo krijgen Russen op het kanaal van Pepel de gevolgen van de oorlog te zien.	22.15
156	In de grensstreek van Belgorod zijn er mensen die hun huis kwijtraken of hun huis is zwaar beschadigd.	69.5
157	Ze hebben moeite om aandacht te krijgen voor hun lot.	25.74
158	Wat interessant is om te zien is dat de bevolking kritisch is De gouverneur van Belgorod, Gladkov wil aan Poetin laten zien dat alles onder controle is.	20.91
159	Op zijn Telegram-kanaal opent hij de aanval op Pepel.	9.95
162	De gouverneur geeft Poetin ook een kunstwerk cadeau Pepel toont ook beelden van de andere kant van de grens.	14.89
163	Dit is een Russische luchtaanval op Oekraïne net over de grens in Charkiv.	83.38
164	Pepel is in Belgorod het enige kanaal dat dit soort beelden verspreidt.	20.87
170	Maar de Russen beginnen wel last te krijgen van de oorlog.	30.34
173	In de uitbetaling van salarissen en in bezuinigingen in het onderwijs en pensioenvoorzieningen.	6.47
174	Poetin heeft altijd beweerd dat het in een paar dagen klaar zou zijn en dat er na het paradijs op aarde zou neerdalen.	26.81
177	We kunnen ervan ontgaan dat anderhalf miljoen soldaten gewond zijn teruggekeerd naar huis.	85.01
178	Dat is bijna 2% van de beroepsbevolking van heel Rusland.	53.5
179	En 4 à 5 miljoen mensen ervaren persoonlijk iets in een omgeving.	7.34
180	En dat begint toch wel invloed te krijgen op de stemming in Rusland.	6.38
181	Iedereen in Moskou merkt het de hele dag als ze door de stad lopen.	30.7
182	Er is vermoedelijk een machtsstrijd in het Kremlin gaande.	9.23
183	Die is eigenlijk altijd gaande maar die wordt nu verhevigd gevoerd.	4.68
184	Aan de ene kant mensen van de geheime diensten en het leger en het burgerlijke kamp.	3.65
185	De geüniformeerden willen eigenlijk testen de afgelopen maanden of het model van Iran werkt.	49.51
186	Het land op zwart zetten en iedereen die op straat komt om te demonstreren doodknuppelen of tegen de muur zetten.	12.79
188	De burgerlijke kant wil de schijn ophouden van de democratie.	5.83
189	Vervalste verkiezingen maar wel verkiezingen waarmee je naar buiten kunt treden.	6.73
190	En daar hebben ze de sociale media voor nodig en met name telegram.	4.12
192	En dat is ook vandaag geblokkeerd geweest uit angst voor woekerwinsten drone-aanvallen.	40.05
196	Op dit moment zijn de geüniformeerden aan de winnende hand.	3.76
197	Maar de burgerlijke vleugel heeft de steun van het bedrijfsleven.	9.31
198	En die hebben grote problemen en is niet in staat om met deze economische krimp 40% van de begroting gaat naar het leger en ze zijn niet in staat om te innoveren.	39.35
199	Het is niet gezegd dat uniformen ook aan het langste eind trekken.	4.7
204	Wie denkt dat AI klakkeloos gezien wordt als de toekomst heeft het mis.	12.74
207	De zorgen lopen uiteen, van klimaat en privacy tot de angst voor het verliezen van concentratie, werk, menselijkheid.	8.9
210	Deelnemers kunnen onder leiding van een Utrechtse punkband hun eigen nummer schrijven.	7.6
211	Hoeveel brengt deze technologie ons, maar ook hoeveel kost het ons?	5.79
214	We mogen onszelf daar veel meer kritische vragen over stellen.	5.15
216	Het uit zich in demonstraties, zoals hier in Londen en in Amerika zelfs recentelijk in geweld.	8.6
217	Marietje Schaake is een autoriteit op het vlak van beleid rond AI.	7.93
218	Als we naar Amerika kijken zie je dat er op een heel aantal punten protest groeit.	13.71
220	Die werken met scenario's waarin ze zeggen: Dit wordt een grote volksbeweging.	4.27
222	Een van de dingen waar ik me zelf het meeste zorgen over maak is eigenlijk dat wij als mensheid evolutionair het moeten afleggen tegen een systeem dat beter in staat is om te overleven op deze planeet.	12.43
224	Softwareontwikkelaar Joep Meindertsma is oprichter van PauseAI een van de grootste internationale AI-protestclubs.	14.11
225	Ik voelde eigenlijk wat frustratie dat niemand hierover aan het protesteren was.	4.25
226	Waarom is niemand hierover politici aan het informeren?	10.91
227	We vragen eigenlijk overheden om internationaal een pauze in te lassen.	5.57
228	Om niet meer AI-modellen steeds slimmer en slimmer en krachtiger te gaan maken zodat we weten dat de technologie veilig is.	7.6
229	En dat we die ook democratisch met elkaar kunnen gebruiken als het dan eenmaal zover is dat die veilig genoeg is.	4.79
231	Dat het eigenlijk allemaal zo in het teken staat van efficiëntie terwijl het menselijk brein zoveel prachtige dingen kan voortbrengen en dat we daar dus eigenlijk helemaal niet meer bij stil kunnen staan door AI, omdat het eigenlijk altijd is van: O, ik weet het niet, ik vraag het aan AI.	3.87
240	Er zijn mensen die veel zorgen hebben over de impact van AI want die is ook breed.	53.81
245	Als er te weinig wordt gedaan in Nederland om echt de regie over hoe wij zelf in ons eigen belang AI willen inzetten wordt teruggepakt dan verwacht ik dat het in Nederland ook veel meer een protestbeweging kan worden in plaats van een beetje activisme.	14.57
246	Tom wil geen AI gebruiken en maakte zodoende zijn laptop vrij van alles dat werkt met AI.	19.87
248	Ik denk dat de laatste keer dat ik AI bewust heb aangeraakt in 2021 was of zo, voor de hele hype.	5.08
249	Ik wil niet behandeld worden als een hoopje data waarop voorspellingen gedaan kunnen worden.	4.49
251	Het tweede wat ik vaak doe is de zoekmachine omdat je dat toch ook veel gebruikt.	3.68
256	En daar wil ik nog een of twee dingetjes zetten om ervoor te zorgen dat AI gebruikende bedrijven echt blijven waar ze horen.	5.14
257	En ik ga zo nog een klein beetje in je computer zelf in het operating system, dingen aanpassen.	3.52
258	Je kan niet met je spandoek naar een hoofdkantoor zoals dat in Silicon Valley wel kan. Maar de zorg en de weerstand zijn hier absoluut.	4.88
261	En ik denk dat de politiek absoluut de kans heeft om ervoor te zorgen dat we de grip in ons eigen belang terugpakken.	4.72
262	Maar als dat niet gebeurt kan die protestbeweging ook in Nederland absoluut groeien.	10.95
268	En ik wil daar zelf mijn keuzes in maken of ik dat op mijn laptop heb staan en of dat ik ermee wil werken.	3.64
269	Schaake waarschuwt vooral voor de afhankelijkheid van techreuzen en hamert op het belang van Europese alternatieven.	14.52
270	De manier waarop we AI-platforms uit het buitenland massaal gebruiken is niet goed voor het Europese belang.	17.98
274	Dus het is belangrijk dat we bedrijven hebben die echt onder ons eigen rechtsgebied vallen.	5.1
275	En die keuze hebben Nederlanders en Europeanen ook echt hard nodig.	5.07
276	Dat ze AI-bedrijven kunnen kiezen die alle diensten aanbieden die ze willen.	26.31
277	Waardoor we dus veel minder een speelbal zijn in de handen van buitenlandse techmiljardairs en de Trump-regering.	7.84
278	Ik hoop eigenlijk dat we als mensheid samen ervoor zorgen dat we de tijd nemen om het veilig te ontwikkelen.	5.08
280	En om ons te voorzien van allemaal rijkdom en comfort en geluk en vrede.	3.84
282	Zolang we nog dit gesprek met elkaar kunnen voeren, hebben we nog tijd.	3.56
285	Ik denk dat, zeker in een verwarrende tijd als dit iedereen wel behoefte heeft aan een uitlaatklep.	5.17
286	En daarom was het vandaag ook zo mooi dat iedereen lekker kan komen schreeuwen.	3.85
287	Als het dan ook nog uiteindelijk met z'n allen best wel leuk klinkt dan kan je gewoon even lekker die boosheid eruit schreeuwen.	4.21
288	Dan kan je daarna weer gewoon met het goede been uit bed stappen de wereld tegemoet.	4.1
289	Vanavond kunt u de wereld nog tegemoet met het late NOS Journaal, op NPO 1.	4.6