Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a74f1220c2ab8f3e8862572
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5514/afspelen
datetime	2026-08-06 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Een kleine week nadat tienduizenden migranten vanuit Marokko de grens overstaken, keren we terug naar Ceuta.	47.73
3	We spreken met een van de bestuurders van het gebied.	5.64
4	Over de crisis, die volgens haar nog helemaal niet over is.	5.13
6	En waarom maakt de overheid nog steeds zo vaak gebruik van algoritmen om bijvoorbeeld fraude op te sporen terwijl de kritiek daarop niet mals is?	36.7
7	Dat klopt niet, dat mag niet, en het is gewoon racistisch.	5.68
8	Maar eerst: het laatste nieuws van vanavond, met Albert Bos.	4.27
10	Een Amerikaanse investeringsmaatschappij betaalt er 6,7 miljard euro voor.	20.72
11	De budgetvlieger was al langer onderdeel van een overnamestrijd.	13.67
12	Het beschikt over start- en landingsrechten op luchthavens zoals Milaan, Genève en Luton Airport en is daarom waardevol voor investeerders.	7.73
13	Vorig jaar vlogen ongeveer 100 miljoen passagiers met EasyJet.	24.02
14	De Amerikaanse investeringsmaatschappij is al bekend in de luchtvaart zo gaf het tijdens de coronapandemie een lening aan Air-France KLM.	38.79
15	De grote duinbrand bij Ouddorp, op Goeree-Overflakkee, breidt zich niet verder uit.	48.37
17	De brandweer zet speciale sproeiers in en maakt ook stukken grond nat.	48.73
20	Het bluswater dat we nodig hebben, dat moet ook van ver komen.	6.22
21	Dwars door Ouddorp lopen grote slangen om hier ons van water te voorzien.	29.65
23	Afgelopen week ook nog in Goedereede, het gebied hierachter ook wel een behoorlijk gebied met duinbranden.	17.1
25	Allemaal eigenlijk het natuurgebied wat grenst aan de Noordzee.	11.61
27	En met die harde wind een klein beetje vuur erbij door wat veroorzaakt dan ook.	4.0
29	In Amerika is voormalig immunoloog Anthony Fauci beschuldigd van minachting van het Congres.	69.89
30	Dat gebeurde door een Senaatscommissie met een Republikeinse meerderheid.	7.77
31	Fauci werd vorige week door de commissie gehoord over zijn rol en aanpak tijdens de pandemie maar hij weigerde ook maar één antwoord te geven.	21.21
32	Dat deed Fauci meer dan 100 keer zo, omdat hij vindt dat de voorzitter, Rand Paul deze zitting sterk politiek gemotiveerd heeft gemaakt.	13.09
33	Republikeinen beschuldigen Fauci er namelijk van te hebben gelogen over de herkomst van het coronavirus.	66.49
34	Omdat hij zweeg stemden Republikeinen vandaag voor minachting van het Congres.	9.5
35	Fauci is al jaren het mikpunt van rechtse woede over de coronamaatregelen.	49.2
37	En veel rechts-Amerikanen verdenken hem ervan dat hij verzwijgt dat corona in werkelijkheid uit een lab is ontsnapt.	83.65
38	Nu de Republikeinen de meerderheid hebben in het congres, hopen ze met hem af te kunnen rekenen.	5.81
39	Maar justitie moet nog bepalen of hij daadwerkelijk wordt vervolgd.	19.6
40	In Israël is een kolonist aangeklaagd voor de dood van een Palestijnse activist.	85.42
42	Zo'n aanklacht is er voor het eerst sinds de terreuraanval van Hamas in 2023.	24.18
45	Op beelden is te zien hoe hij met een pistool zwaait en schiet.	57.31
46	De activist was zelf aan het filmen toen hij werd geraakt.	28.91
47	Hij behoorde tot de crew van de met een Oscar bekroonde documentaire 'No Other Land'.	10.75
48	De Israëliër wordt niet aangeklaagd voor moord, maar roekeloze doodslag.	66.59
51	De zangeres, en ook bekend als jurylid van Idols, overleed op 79-jarige leeftijd.	20.02
52	Met Earth & Fire begon Jerney Kaagmans zangcarrière.. in het voorprogramma van The Golden Earring.	9.97
53	*If you have been away and left this world behind* Hit na hit volgde, met als absolute topper Weekend.	3.58
54	*Love in a woman's heart I wanna have a whole and not a part* Sensuele blik, een zwoele dans en een fotoshoot in de Playboy.	3.7
55	*Love in a woman's heart I wanna have a whole and not a part* Dit blauwe pak werd zelfs opgenomen in de collectie van het museum Beeld en Geluid.	6.2
56	Dit blauwe pak werd zelfs opgenomen in de collectie van het museum Beeld en Geluid.	10.3
57	Ze was vakbondsvrouw voor popartiesten directeur van Stichting Buma Cultuur waar ze streed voor de auteursrechten.	7.29
58	En ze was jurylid in de eerste seizoenen van de talentenjacht Idols.	10.09
59	Of ik bij de benzinepomp sta of bij de bakker, wie gaat er winnen?	5.54
61	De meeste mensen die nu kijken zullen haar van Idols kennen.	6.97
62	Ze had het imago van de koude kikker of het ijskonijn.	3.6
65	De ziekte van Parkinson kreeg steeds meer grip op haar.	77.34
67	Jerney Kaagman, de vrouw die op, naast en achter het podium haar stempel drukte op de Nederlandse popmuziek.	14.3
70	Dan gaan we verder met Ceuta, waar het een week geleden helemaal mis ging.	5.0
71	Tienduizenden migranten staken de grens over, van Marokko, naar dat hele kleine stukje Spanje.	55.9
73	Maar langzaam wordt duidelijk wordt dat het aantal doden veel hoger ligt dan eerst gedacht en dat de crisis ook alles behalve over is.	13.35
74	Volgens de lokale autoriteiten zijn er nog duizenden mensen achtergebleven.	25.12
75	We spraken vandaag met één van de bestuurders van de stad.	6.85
76	Over hoe het er nu is, en hoe het zo ver kon komen.	4.22
78	De Spaanse regering zegt op geen enkele manier te zijn gewaarschuwd voor deze massale invasie.	16.72
81	Volgens Spaanse media kwamen die ook van de inlichtingendiensten.	18.35
82	En de burgemeester van Ceuta zegt duidelijk te hebben gewaarschuwd.	19.73
83	Wij spreken met de tweede vicepresident van Ceuta, Kissy Chandrimai.	6.1
84	Waarom deed de regering niets met de waarschuwingen?	14.63
85	De Spaanse premier Sanchez zegt vorige week al snel dat vrijwel alle migranten weer huiswaarts zijn gekeerd.	82.8
87	Volgens het Ceuta-bestuur schetste Sanchez een te rooskleurig beeld.	13.22
88	De vraag die nog steeds onbeantwoord is: Hoe kan het dat zo'n grote groep mensen in zo'n korte tijd de grens overstak?	15.79
93	Deze bestuurder uit Ceuta vertelt dat er zeker 5.000 migranten nog steeds in Ceuta zijn.	32.28
94	Is dat inmiddels ook tot de mensen in Spanje doorgedrongen?	13.19
95	Want eerder wekte regering nog de indruk dat iedereen wel ongeveer terug was.	8.79
96	De regering zei vlak naar de chaos: iedereen is terug.	8.13
103	En er zijn mensen die zich verstoppen voor de politie.	46.75
105	De regering van Sanchez heeft laten weten dat nog niemand vanuit Ceuta is doorgereisd naar Europa.	17.57
107	Meer dan 1000 minderjarigen die niet allemaal opgevangen kunnen worden in Ceuta en dus naar Spanje zullen gaan, wat gebeurt er met hen?	27.4
108	In Spanje is de regel: als er minderjarige migranten aankomen dan wordt Spanje de wettelijke voogd.	81.25
109	Spanje is dan verantwoordelijk voor onderwijs en onderdak.	31.19
110	Waarschijnlijk is de hoop dat de komende weken dat ze heimwee krijgen en teruggaan naar Marokko.	4.55
111	Maar ze zullen uiteindelijk verdeeld worden over heel Spanje.	5.77
112	Sinds een jaargeld in Spanje en Spreidingswet speciaal voor minderjarigen.	10.68
115	En kunnen ze dan ook vervolgens doorreizen naar elders in Europa?	20.75
121	Ze mogen reizen in Europa maar ze mogen niet ergens anders werken en wonen.	23.44
122	Het bestuur van Ceuta is conservatief, de regering-Sanchez heel progressief, zeker op migratie.	18.93
126	Maar het belangrijkste is dat Ceuta, daar komen de meeste migranten aan in Spanje.	79.49
127	Als je gemeentebestuur bent van zo'n plek dan heb je elke dag met migratie te maken.	15.04
128	Dan kijk je heel anders naar het migratievraagstuk dan mensen in Madrid.	9.87
129	Dus deze regionale regeringen kijken op een meer praktische en menselijke manier naar migratie.	13.06
132	De computer die uit vele duizenden profielen potentiële verdachte gevallen eruit licht.	17.39
133	Sinds de Toeslagenaffaire, die mensen ten onrechte tot fraudeur bestempelde is het gebruik van algoritmen omstreden.	65.14
134	Maar toch zet de overheid er nog steeds volop op in.	6.1
135	Hoe vaak privacy-organisaties, maar ook meerdere adviescommissies van de overheid daar kritiek op hebben geleverd.	16.42
136	Onder die critici zijn de laatste tijd ook steeds meer rechters.	14.43
137	Ze willen dat burgers op zijn minst meer te horen krijgen over wat er met hun persoonlijke gegevens kan gebeuren.	4.58
138	Ahmed en Bahaa Abdel Hamid zijn ondernemers uit Egypte.	11.22
139	Hun bedrijf maakt apparaten die ervoor zorgen dat stroom nooit uitvalt.	88.34
141	Langzamerhand is de relatie zo groot geworden uiteindelijk hebben we besloten samen met elkaar een bedrijf in Nederland te vestigen.	4.26
142	De mannen vragen een visum aan om hun zakenpartner in Nederland te bezoeken.	60.78
144	De reden was dat het niet zeker was dat ze terug zouden gaan terwijl die jongens gewoon zo'n mooi leven hebben daar.	4.01
146	Alle visumaanvragen belanden in een risicoanalysesysteem van het ministerie van Buitenlandse Zaken.	44.89
148	Op basis van een dataset van de afgelopen vijf jaar gaat het ministerie van Buitenlandse Zaken analyseren welke mensen meer geneigd zijn om tot misbruik van een visum over te gaan of een gevaar te vormen voor de nationale veiligheid.	83.97
149	Wie van buiten het Schengengebied naar Nederland wil reizen vraagt een visum aan voor een kort verblijf.	85.06
150	Het ministerie checkt de reisgeschiedenis en kijkt of de reiziger al bekend is bij de autoriteiten.	39.15
152	En dan telt wat gebeurde bij eerdere, vergelijkbare aanvragen die zijn gedaan door mensen vanuit hetzelfde land met hetzelfde reisdoel, dezelfde leeftijd en vaak dezelfde nationaliteit.	7.26
153	Het algoritme kijkt hoe vaak het bij die andere aanvragers misging.	14.77
154	Bijvoorbeeld hoe vaak zij aan de grens werden geweigerd of langer dan toegestaan in Nederland bleven.	9.64
155	De uitkomst: een advies om de aanvraag snel te behandelen intensief te onderzoeken of regulier als het systeem niets heeft gevonden.	7.4
157	En al die capaciteit die bespaard wordt kan effectiever op een andere plek worden ingezet.	3.95
158	Het algoritme moet vooroordelen voorkomen en leiden tot een objectievere visumbeoordeling, zegt het ministerie.	42.92
159	Maar de privacytoezichthouder binnen het eigen ministerie vreesde al snel het tegenovergestelde.	8.03
160	Er is een lijstje met nationaliteit, geslacht, leeftijd, beroep.	6.62
161	Dat zijn wel dingen die inherent bij je horen die je niet zomaar kan veranderen.	4.69
162	En als je daarop selecteert of er een risico aan hangt dan heb je daar een goede reden voor nodig.	5.68
164	In een presentatie aan de minister in 2022 geeft hij een voorbeeld.	18.72
165	Hij concludeert dat aanvragers met dat profiel lijden onder de kwaden die op hen lijken.	9.58
166	Dus op basis van statistiek kunnen we deze persoon in een hokje stoppen met mensen waarvan wij vinden dat hij daarop lijkt.	4.75
167	En op basis van die vooroordelen wordt er dus besloten of je een zwaar onderzoek krijgt of een redelijk snel onderzoek.	9.78
168	Dus ongeacht wat jouw intentie is of wie jij bent dat maakt dan niet uit.	4.55
171	Het ministerie vraagt twee juristen om hun oordeel.	27.25
174	Het ministerie van Buitenland Zaken zegt: Binnen het visumbeleid moet er onderscheid gemaakt worden op basis van nationaliteit.	35.25
176	Dus dat er onderscheid wordt gemaakt en dat dat onderscheid plaatsvindt op basis van een risico-inschatting, dat is niet vreemd.	4.19
177	Het ministerie benadrukt dat het systeem alleen een advies geeft over de behandelintensiteit.	60.17
179	Wel is het zo dat het systeem op een bepaalde manier kan sturen.	4.78
180	Wanneer het systeem aangeeft dat een bepaalde aanvraag snel kan worden behandeld, dan zal dat over het algemeen vaker leiden tot een goedkeuring van de visumaanvraag dan wanneer het systeem aangeeft dat een dossier intensief behandeld moet worden.	25.26
181	Het is direct al nadelig als je een aanvraag doet en je wordt langer onderzocht dan dat je dacht.	6.89
182	Want dan krijg je later een visum en bij een begrafenis of bij iets anders wat een bepaalde tijd heeft, ben je er dan niet.	23.55
183	NRC meldde in 2024 dat visumaanvragers uit onder meer Marokko, Tunesië en Egypte relatief vaak het label intensief kregen.	69.87
185	Wij vinden dat het ministerie hier onmiddellijk mee moet stoppen.	7.8
186	Nationaliteit wordt door het ministerie gebruikt om een inschatting te maken van hoe mensen zich gaan gedragen.	68.4
187	Daar zit dus een aanname onder dat omdat mensen een bepaalde nationaliteit delen ze ook bepaalde karakter- of gedragseigenschappen met elkaar delen.	26.8
188	En dat klopt niet, dat mag niet, en dat is gewoon racistisch.	5.45
189	In een reactie benadrukt het ministerie dat het algoritme alleen inschat hoe ingewikkeld een visumaanvraag is.	64.04
190	Na een bezwaarprocedure van zo'n acht maanden krijgen de Egyptische broers alsnog een visum en bezoeken ze Nederland.	20.61
191	Voor een tweede bezoek moeten ze opnieuw een aanvraag doen.	5.11
193	Welke rol het advies van het algoritme speelde in de twee aanvragen, wordt ze nooit duidelijk.	5.99
194	Op de vraag of vergelijkbare aanvragen uit Egypte de afgelopen tijd als risicovol werden ingeschat geeft het ministerie Nieuwsuur geen antwoord.	33.54
195	Je weet eigenlijk niet of je ook geprofileerd wordt.	4.52
196	En als dat al zo is dan weet je niet hoe dat de uitkomst heeft beïnvloed.	4.75
197	Rechters oordeelden onlangs dat het ministerie dat wel moet vertellen.	50.75
198	Ze vragen om uitleg van de overheid bij het gebruik van deze systemen.	8.68
199	Want het individu moet zich daar ook tegen kunnen verweren.	6.9
200	In de zaak van een Iraanse vrouw oordeelde de rechtbank in Utrecht deze week dat het algoritme geen invloed had op de visumafwijzing.	76.48
201	En dat zorgen over vooringenomenheid niet terecht waren.	4.13
202	De rechtbank in Groningen doet nog onderzoek naar een andere zaak.	14.73
203	De bestuursrechtspraak heeft lessen geleerd uit de kinderopvangtoeslagenaffaire.	20.65
204	De rechtbank wil in deze zaak dan ook het zekere voor het onzekere nemen en acht het doen van nader onderzoek op zijn plaats.	23.33
205	De fundamentele vraag over het algoritme is nog niet beantwoord, vindt Ten Kate.	6.28
206	Is het gerechtvaardigd om bepaalde groepen strenger te controleren?	9.42
207	Of is er sprake van stigmatisering, discriminatie en etnische profilering?	8.54
208	Sennay Ghebreab, u bent hoogleraar AI aan de Universiteit van Amsterdam.	7.76
209	U was ook lid van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme.	8.42
210	U was ook lid van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme.	8.42
211	Dat was een eenmalig adviescollege om discriminatie en racisme in Nederland te onderzoeken.	37.87
213	Maar eerst dit voorbeeld uit deze reportage, hoe kijkt u hiernaar?	5.74
216	Dat de overheid de sterke inzet op efficiëntere processen.	8.34
217	Ook als er meer werk moet worden gedaan door minder mensen.	5.7
218	Het risico is dat erg gefocust wordt op efficiëntie en niet op publieke waarden als rechtvaardigheid of vertrouwen in de overheid.	4.77
219	Het tweede: de overheid vertrouwd sterk op digitalisering en profilering op basis van data.	9.01
220	Niet omdat het effectiever of efficiënter zij zijn maar omdat het objectiever en neutraler zou zijn.	4.95
223	Die werd 4 jaar geleden ingesteld naar aanleiding van de Toeslagenaffaire.	17.71
224	Daar ging het helemaal mis met etnisch profileren op basis van algoritmes.	25.71
225	Deze zomer verliep de ingestelde termijn van de commissie.	10.15
227	U deed de deur achter u dicht met een rapport, dat verscheen drie maanden geleden.	8.0
228	En daarin roept u de overheid op om te stoppen met dit soort profilering voor de opsporing van bijvoorbeeld fraude.	17.25
234	Verwacht wordt dat dat eind dit jaar of volgend jaar zal gebeuren.	3.55
237	In dit voorbeeld gaat het over het aanvragen van een visum.	11.88
238	Maar het ging eerder mis bij DUO, waar je studiefinanciering kan aanvragen en bij de Toeslagenaffaire.	14.12
241	De staatscommissie heeft profilering getoetst aan drie principes van goed bestuur.	7.28
242	Rechtsstatelijkheid, democratische legitimiteit en bestuurlijk vermogen.	5.12
243	Op al deze drie principes schietdata gedreven profileringtekort.	12.65
244	Waar het mis gaat is dat de overheid aan de ene kant mensen wil beoordelen als individu.	8.92
245	Maar valt steeds terug op de groep waar de persoon toe behoort.	4.55
247	Nu met de toepassing van data gedreven profilering die zich bezighoudt met groepskenmerken dan kom je in de problemen.	7.23
248	Als er ook nog maatschappelijke druk komt dan krijg je een probleem.	5.38
251	Maar het is niet zo dat als je profilering gebruikt dat dat beter werkt dan alternatieve methodes zoals steekproeven.	8.53
252	Als je focust op een groep, daar een profiel van hebt dan vind je altijd wel iets.	5.91
254	Zie je wel: in die groep vindt meer fraude plaats, zeggen ze dan.	7.93
255	Voorstanders zeggen: er zit altijd een mens tussen.	16.34
258	Waar een mens en hoe een mens een beslissing neemt dat is vaak heel moeilijk te achterhalen.	5.55
259	Ook hoe profilering en digitalisering daar invloed op heeft.	7.52
260	Uiteindelijk wordt een beslissing gemaakt door een mens.	4.94
261	Maar hoe die invloed is door algoritmische beslissingen, dat is onduidelijk.	6.45
264	Het is ontzettend goed dat rechters hier uitspraken over doen.	5.42
266	De overheid moet transparant zijn in het gebruik van profilering.	7.58
267	Dat helpt burgers beter te begrijpen waarom er profilering plaatsvindt.	8.08
268	En het geeft ze de mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen.	6.5
270	Ook transparante systemen kunnen leiden tot discriminatie en uitsluiting.	37.81
271	Dus het werkt sowieso niet en het mag sowieso niet.	6.2
272	Het moet voldoen aan de principes van goed bestuur.	5.75
274	Maar niet voldoende om te voorkomen dat profilering tot discriminatie leidt.	6.33
275	U wacht met belangstelling op het antwoord van de regering op uw rapport.	4.68
277	Internationaal is Nederland een voorbeeld geworden van hoe fout het kan gaan met profilering vanwege de toeslagenaffaire.	57.63
278	Nu heeft Nederland weer een kans om een goed voorbeeld te zijn door te stoppen met profilering op basis van data.	34.75