Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a7cd7ca0c2ab8f3e8daadf9
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5519/afspelen
datetime	2026-08-12 22:00:00
description	Bij de Russische aanvallen op Zaporizja heeft Rusland Noord-Koreaanse ballistische raketten ingezet. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. We bespreken de ontwikkelingen met defensiespecialist Patrick Bolder en Noord-Koreadeskundige Remco Breuker. * Tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering voert de Rijksuniversiteit Groningen een onderzoek uit naar het gedrag van vogels. We kijken mee met een vrijwilliger die meedoet aan het onderzoek. * Het kabinet wil Defensie met een nieuwe wet tijdelijk veel macht geven om zelf te bepalen hoe vaak er geoefend wordt op de bestaande oefenterreinen.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Met een nieuwe wet krijgt Defensie meer macht om zelf te kunnen bepalen waar en hoe vaak ze oefenen.	41.33
3	Lokale bezwaren kunnen opzij worden gezet en daar is niet iedereen blij mee.	4.06
4	Dus nieuwe plannen kunnen ze makkelijk in één keer uitvoeren in plaats van met de omgeving bijvoorbeeld in gesprek over die plannen.	11.54
5	Ja, daarmee wordt u dan buitenspel gezet eigenlijk als gemeente?	7.53
7	Noord-Korea stuurt tienduizenden extra militairen en raketten naar Rusland voor de strijd tegen Oekraine.	84.34
9	En heel Nederland keek al dagen uit naar de zonsverduistering maar de dierenwereld werd er totaal door verrast.	8.72
10	Wat dat bij vogels teweeg brengt, wordt in Groningen onderzocht.	39.78
11	Maar eerst sportnieuws, Albert En Nederland heeft een nieuwe bondsoach.	4.7
13	De Spanjaard heeft een akkoord bereikt met de KNVB en wordt de opvolger van Ronald Koeman.	10.09
14	Xavi wordt hiermee de eerste buitenlands bondscoach sinds de Oostenrijker Ernst Happel in 1978.	9.8
15	De 133-voudig international van Spanje begon zijn trainersloopbaan bij het Qatarese Al-Sadd en kreeg vervolgens de leiding over Barcelona.	7.32
16	Daar won hij onder andere de Spaanse Super Cup én de landstitel.	8.46
17	De KNVB was na het vertrek van Koeman op zoek naar een nieuwe bondscoach.	17.72
18	Om verschillende redenen werden Erik ten Hag, Peter Bosz en Arne Slot geen bondscoach.	7.6
20	Xavi wordt over twee weken gepresenteerd aan pers en publiek.	7.18
21	Het kan u bijna niet zijn ontgaan: de zonsverduistering.	4.07
22	In Nederland was er een gedeeltelijke verduistering van 90%.	78.12
23	In andere Europese landen verdween de zon zelfs helemaal.	89.0
24	Grote belangstelling voor dit bijzondere natuurverschijnse zoals hier aan zee in Petten.	3.8
32	Ik zie een zon die bijna bedekt wordt door de maan.	11.3
38	En zometeen dus aandacht voor de reactie van dieren op de zonsverduistering.	5.06
39	Er is interesse in de failliete fietsenfabrikant Accell het bedrijf achter Batavus en Sparta.	20.84
40	Een Ierse investeringsmaatschappij wil het hele bedrijf overnemen.	14.06
41	Hoeveel geld Quanta Capital betaalt is nog niet bekend.	9.73
43	Het bedrijf zat al sinds de coronacrisis in de moeilijkheden.	14.18
44	Volgens deze fietsenwinkel heeft dat niet te maken met het product.	19.72
45	Ik denk alleen dat dat meer te maken heeft met bedrijfsvoering en keuzes die gemaakt zijn door de investeerders dan met het product an sich.	4.18
46	Dus ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat er niet een vervolg aan komt.	4.15
47	Er zal geen stille dood sterven, daar geloof ik niet van.	4.16
48	In Colombia wordt nog steeds hard gezocht naar overlevenden van de aardbeving.	72.39
49	De kans dat er nog mensen levend onder het puin vandaan komen neemt snel af.	59.9
52	Ze had meer dan 36 uur onder het puin gelegen toen ze werd gered.	7.34
53	Naar schatting worden er nog minstens 4000 mensen vermist.	8.35
54	Reddingswerkers zijn dag en nacht in de weer om te redden wat er te redden valt.	38.42
57	De eerste 48 tot 72 uur na een ramp zijn volgens hulpverleners cruciaal voor het zoeken naar overlevenden dus wordt er dag en nacht verder gezocht.	41.8
59	Als een land in een gewapend conflict zit, mag het niet het festival organiseren.	7.78
60	Ook als het land in een 'gevoelige geopolitieke situatie' zit, kan het niet het gastland worden.	6.17
61	De EBU neemt deze beslissing na feedback van deelnemende Europese omroepen.	11.02
62	Gewoonlijk organiseert de winnaar van vorig jaar het festival.	6.69
63	Door deze regel wordt een songfestival in Oekraïne of Israël onmogelijk.	12.36
67	Meer geld, nieuwe wapens: Defensie timmert stevig aan de weg.	5.89
68	En het leger moet op korte termijn méér kunnen oefenen om militairen voor te bereiden op een eventuele oorlog, zegt het kabinet.	40.17
69	Daarom is een nieuwe wet ingediend die er voor moet voor zorgen dat Defensie snel meer ruimte krijgt.	49.6
70	Bestaande regels en lokale beperkingen moeten daarbij tijdelijk wijken.	4.11
71	Critici vrezen voor de leefbaarheid en natuurschade.	32.52
72	Ik zal niet zeggen dat het mooier wordt dan dit, maar Wat zijn dat voor vogels?	5.43
74	Er leven hier veldleeuwerikken, tapuiten, grauwe klauwieren.	31.87
75	Allemaal hele bijzondere vogels die echt op de Veluwe thuis horen.	5.73
76	Het valt me mee trouwens, voor het tijdstip van de dag dat ze nog zo actief zijn.	3.86
78	Die zijn op zoek naar voedsel en die wroeten dan met hun snuit in de grond.	72.19
81	Dit ligt dus een beetje in het midden van allerlei militaire oefenterreinen.	3.52
82	Sowieso op de hele Veluwe, 100.000 hectare groot, zijn talloze militaire oefenterreinen waar gevlogen, geschoten en noem maar wat wordt.	13.54
88	Een hele grote helikopter-vliegbasis van de Nederlandse Defensie.	16.73
90	Eigenlijk onze vier kernen, liggen tegen de vliegbasis aan.	4.66
91	Dus de eerste woning is op steenworp afstand, letterlijk, van de vliegbasis.	5.19
102	Een voorganger van mij heeft weleens gezegd: Dat is het geluid van de vrijheid.	4.15
104	Het kabinet wil nu dat Defensie meer kan gaan oefenen.	41.08
105	Hoe en waar wordt voor de lange termijn vastgelegd in het nationaal programma Ruimte voor Defensie.	9.88
106	Maar voordat die plannen helemaal uitgewerkt zijn en dat kan nog jaren duren, wil Defensie nu al meer gaan doen.	6.13
107	En dat moet dan op deze plekken, waar nu ook al geoefend wordt, gebeuren.	3.94
110	Daar hebben we ook alle begrip voor, dat Defensie gereed wil zijn.	6.58
111	Maar als we kijken naar de overlast die er is voor de inwoners en de leefbaarheid dan vinden we ook dat daar een grens bereikt is.	9.48
112	Maar ook onze woningbouwplannen moeten we afstemmen op het vliegtuiggebruik hier van de vliegbasis.	11.81
115	Dus meer vliegen kan betekenen dat wij minder kunnen bouwen.	36.51
118	Het natuurgebied begint letterlijk aan de overkant van de weg.	4.42
119	Wat ik in de stukken lees, is dat er meer dan een verdubbeling van het aantal nachtvluchten maar ook laagvliegoefeningen en in sommige gebieden is dat veel meer, echt factor 10.	28.96
120	Ik begrijp ook heel goed dat er een veiligheidsopgave is maar het kan echt beter onderbouwd, beter gesitueerd.	4.57
121	Op sommige plekken wel, sommige plekken niet waardoor er echt meer rekening wordt gehouden met de natuur.	4.83
122	Maar of hij en hij er nog invloed op hebben, is sterk de vraag.	4.04
123	Het kabinet wil Defensie met een nieuwe wet tijdelijk veel macht geven om zelf te bepalen hoeveel meer er geoefend wordt op de bestaande oefenterreinen.	76.31
124	Deze wet op de Defensie-gereedheid moet ervoor zorgen dat verschillende bestaande wetten en lokale beperkingen in ieder geval vijf jaar lang genegeerd mogen worden.	20.27
125	Dus nieuwe plannen kunnen ze makkelijk in één keer uitvoeren in plaats van met de omgeving bijvoorbeeld in gesprek over die plannen.	11.54
126	Ja, daarmee wordt u dan buitenspel gezet eigenlijk als gemeente.	4.72
128	In de uitwerking van de wet staat dat Defensie zich nog wel aan Europese natuurregels zal houden.	50.34
129	Maar Natuurmonumenten maakt zich zorgen over wat er niet in staat.	18.62
130	Hoe groot de verwachte natuurschade uiteindelijk zal zijn.	5.08
131	Ja, als ik het stuk lees, en dan staat er een paragraaf 'gevolgen voor de natuur'.	5.06
135	Dat betekent pro memorie en dat betekent, dat volgt nog of Dat vullen we later nog in.	3.5
137	En waar vreest u dan voor, omdat het nu nog niet is opgeschreven?	5.98
138	Nou, waar ik voor vrees is dat als ik dit lees, ik me afvraag of er überhaupt berekening mee wordt gehouden.	4.08
139	Ook erg kritisch op deze wet op de defensiegereedheid is hoogleraar Karst de Graaf.	17.23
140	Er zijn al mogelijkheden om dat defensiebelang heel zwaar te laten wegen.	7.62
141	En nu wordt er nog een schepje bovenop gedaan door te zeggen: 'We kunnen deze activiteiten gewoon verrichten zonder ons te houden aan de bestaande regels.'	5.07
142	Ja, dat is een shortcut naar vrijelijk die activiteiten verrichten.	4.63
143	Maar ik denk dat je zo strikt mogelijk moet zijn in de regelgeving dat je niet de natuurbelangen, de woningbouwbelangen de energie- en infrastructuurbelangen in diezelfde fysieke leefomgeving onrecht aandoet.	10.27
144	Maar volgens defensieminister Yesilgöz kan het niet anders.	8.02
145	Als je nu kijkt, de defensie zit wel echt klem tussen de regels.	4.95
146	Wij hebben echt wat minder regeldruk nodig anders blijft het mooi praten, mooi spullen aanschaffen.	4.32
147	Onze mensen alleen maar naar het buitenland sturen tot gewoon naar Duitsland waar ze die ruimte wel hebben.	7.18
148	Dat kunnen we als Nederland op een gegeven moment ook niet meer waarmaken.	5.87
149	Het is ook niet zo dat je zegt: 'Nu heeft defensie volledig vrij spel.	5.08
152	Europese regels, wetten, daar moeten we ons aan houden.	5.42
153	We zullen zorgen dat we mitigerende maatregelen nemen.	5.11
155	Maar de harde waarheid is ook, we zien wat er gebeurt in Oekraïne.	5.97
156	En we willen dat onze mensen paraat kunnen staan voor u en mijn veiligheid.	3.74
157	Maar aan de andere kant zijn deze regels ook maar tijdelijk, voor vijf jaar.	6.37
158	Ik geloof graag in het goede, maar ik ben wel heel erg huiverig dat deze tijdelijkheid heel lang gaat duren.	4.23
159	Omdat het ook ergens gezien wordt als lekker makkelijk dat we het weer in de bestaande natuur oplossen.	5.36
161	De natuur is gewoon essentieel voor ons leven en voor de soorten die er leven.	6.17
162	Wanneer de Wet op de Defensiegereedheid precies van kracht wordt, hangt af van de verdere behandeling en goedkeuring door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.	7.61
163	Waarschuwende woorden van president Zelensky deze week.	22.46
164	Over Noord-Korea, dat zijn militaire steun aan Rusland fors zou uitbreiden.	22.97
166	En ballistische raketten die voor het eerst ook door Noord-Koreanen zelf zouden worden afschoten.	38.45
167	Hoe doorslaggevend is deze militaire steun voor Rusland?	34.2
168	En omgekeerd: wat levert dit het bewind van Kim Jong-un op?	15.98
169	Noord-Koreanen tijdens de overwinningsparade van 9 mei.	51.41
173	Dat we de afgelopen twee weken pijnlijk duidelijk voor Oekraïne.	14.38
174	En gisteren werden volgens Zelensky bij aanvallen in Zaporizja en Kiev ook Noord-Koreaanse raketten gebruikt.	54.53
176	Noord-Korea breidt de steun voor de Russische oorlog uit.	89.15
178	Op dit moment lijkt het in ieder geval zeker te zijn dat er een eenheid komt die balistische raketten kan afvuren met zes lanceerinstallaties en ongeveer 120 of nog iets meer raketten.	13.92
179	En juist dit soort ballistische raketten vormt een groot gevaar voor Oekraïne.	61.91
181	En ze komen daarna bijna loodrecht ook weer naar beneden met een hele grote snelheid.	3.53
183	Ja, die kan je niet met een gewoon luchtafweersysteem onschadelijk maken.	20.11
184	Daar heb je echt specialistische luchtafweer nodig.	12.7
186	En dat betekent dat Oekraïne geen verdedigingsmiddelen heeft meer.	39.19
187	Maar naast de raketten zou het land van plan zijn een enorme hoeveelheid Noord-Koreaanse soldaten naar Rusland te sturen.	66.96
188	Zelensky heeft het ook over 30.000 tot 50.000 Noord-Koreaanse soldaten.	26.56
189	Nou, zoveel heb je niet nodig voor die raketteenheid.	4.75
190	Dus dan zal het ook meer gaan over gevechts- en gevechtsondersteunende eenheden.	3.57
191	Het geeft Rusland in ieder geval adempauze als ze zelf minder soldaten verliezen omdat de Noord-Koreanen in hun plaats vechten.	69.27
193	Wat heeft Noord-Korea eraan om Rusland te helpen in deze oorlog?	24.36
194	Ja, Noord-Korea leert enorm veel lessen eigenlijk door deel te nemen aan deze oorlog.	62.76
196	Maar ook die raketten zelf, die worden steeds beter van Noord-Korea omdat de Russen ze daarbij helpen.	70.57
197	En dat is natuurlijk ook kennis die Noord-Korea weer meeneemt in hun eigen machtspolitiek in de eigen regio.	5.35
198	Het is toch heel ernstig eigenlijk dat zo'n land Het is toch heel ernstig eigenlijk dat zo'n land zo'n grote extra oorlogsinspanning levert aan Rusland.	32.09
200	Ik vind het wel heel zorgelijk, want meerdere landen erbij betekenen dat zo'n conflict alleen maar uitbreidt.	4.9
201	Dat Noord-Korea op zo'n grote schaal meedoet aan de oorlog is nieuw.	40.26
203	Zo worden Noord-Koreanen al langer te werk gesteld in Rusland.	74.01
204	Bij onafhankelijke Russische media duiken foto's op van Noord-Koreaanse vrouwelijke arbeiders.	63.35
205	Volgens de Oekraïnse inlichtingendiensten werken inmiddels duizenden Noord-Koreanen in Russische dronefabrieken.	66.39
206	En in 2024 vochten Noord-Koreaanse soldaten mee aan Russische zijde in Koersk.	34.45
207	De vorige operatie met Noord-Koreaanen hebben minstens 6000 Noord-Koreanen uit het leven gelaten.	35.71
208	Ook van deze 30.000 tot 50.000 zullen er heel veel sneuvelen.	3.8
209	Maar dat boeit de Noord-Koreaanse leider blijkbaar niet.	9.36
210	De lessen die de overlevers meenemen, die zijn veel belangrijker.	6.1
214	In de studio Remco Breuker, Noord-Korea-deskundige van de Universiteit van Leiden.	6.35
216	De berichten over extra Noord-Koreaanse militaire en raketten komen van Oekraine.	73.42
220	Wel dat Noord-Korea zich bezighoudt met zijn Russische vrienden.	9.85
224	Het verbaast me dat het zo lang heeft geduurd voordat Noord-Korea zoveel mensen heeft gestuurd omdat ze hiermee geld kunnen verdienen.	17.92
228	30.000 tot 50.000 militairen en ballistische raketten.	13.61
234	Als ze aan de macht willen blijven is het noodzakelijk dat het volk het beter krijgt.	6.06
235	Dat zegt de grote leider zelf ook in zijn toespraak.	7.66
239	Het gaat om een nieuwe plek te geven internationaal.	4.1
245	Berichten uit Noord-Korea van mensen die gevlucht zijn geeft aan dat de levensstandaard hoger is geworden.	90.78
247	Er wordt meer gebruik gemaakt van elektronisch betalen internet binnen Korea zelf.	40.82
248	Het geld dat hiermee wordt verdiend blijft niet alleen bij de elite hangen.	5.21
250	Die oorlogservaring waar Patrick Bolder het over had voor wie is dat het meest gevaarlijk?	13.52
253	Dat land is al meer dan 70 jaar in staat van oorlog met Noord-Korea.	48.55
255	Het zuiden is de grote aanwezige en Noord-Koreaanse strategische gedachten.	4.91
263	Dat had moeten gebeuren toen ze voor het eersttroepen stuurden.	4.89
265	We hadden Noord-Korea misschien tot andere gedachten kunnen brengen maar dat hebben we niet gedaan.	6.36
267	En de Baltische staten en Polen moeten zich beter bewapenen.	20.28
269	Patrick Bolder zei dat er niet veel over gesproken wordt.	5.66
270	Dat is onbegrijpelijk want het is geen onverwachte ontwikkeling.	4.01
275	Het is duidelijk dat Noord-Korea dit zou gaan doen.	10.23
276	Ik kom niet uit mijn woorden want ik vind het lastig om te duiden want ik begrijp het niet.	4.03
278	Als je kijkt naar de relatie tussen Noord-Korea en Rusland.	18.44
284	Het gaat ook om andere vrije staten die zich met Rusland en op de VN gebaseerde wereld orde hebben gebaseerd.	21.78
288	En dan was het twee uur geleden ineens bijna donker.	3.64
289	Een zonsverduistering waar heel Nederland klaar voor zat en natuurlijk ver van te voren zag aankomen.	4.27
290	Maar dat geldt niet voor de dieren, die werden volledig verrast.	5.33
291	Hoe reageren bijvoorbeeld vogels op dit uitzonderlijke fenomeen vroegen ze zich af bij de Rijksuniversiteit Groningen.	9.96
292	Dat onderzochten ze vanavond met speciale meetapparatuur.	7.7
301	De vink, de ringmus de specht, de witte kwikstaart.	4.12
307	Hé, hier zit een groep met gemengde huizen en ringmussen.	3.81
308	Ze maken allebei net een ander geluid, dus daar kan je ze wel op herkennen.	5.98
309	Wat verwacht je dat ze gaan doen tijdens de zonsverduistering?	7.13
310	Het zou best kunnen dat deze vogels echt een beetje in nachtstand gaan, dus dat.	4.89
312	Best veel bezig en ik kan me voorstellen dat die mussen wel denken van dit nu is tijd om te slapen dus dan gaan ze waarschijnlijk hun slaapstruiken in.	4.83
313	Ik vermoed dat dat aan de andere kant van het huis is.	3.78
314	En dan zullen ze denk ik gewoon helemaal stil zijn.	3.8
318	Alle vogels die ecoloog Tim Schipper hoort worden ook opgevangen door dit apparaatje in de tuin van vrijwilliger Gerard van Pijkeren.	12.76
319	Het doel hiervan is eigenlijk om met name nu en dat gaat dan met name over vandaag bij zonsverduistering om te kijken of vogels anders reageren dan normaal.	12.18
320	Dit is de beste plek van Groningen om de zonsverduistering te bekijken.	6.17
324	's Ochtends heel vroeg en toen hadden we file vanaf Usquert tot hier.	4.25
325	En ik denk dat we vandaag voor de tweede keer in de Groningse historie opnieuw een file hebben.	3.79
326	Hij is bezeten van zonsverduisteringen en is de leider van het onderzoek naar de vogelgeluiden.	11.19
327	Ik ben nieuwsgierig of er een zogenaamde verstilling plaatsvindt.	4.18
328	Die heb ik ook zelf gezien bij totale zonsverduistering waar ik geweest ben.	3.89
329	En er is een soortgelijk onderzoek geweest in Amerika, bij een totale verduistering twee jaar geleden.	27.09
331	Nou, ik had dus wel iets gelezen online over andere zonsverduisteringen.	5.31
334	Het is wel grappig om om straks te kijken of deze deze kippen ook echt dan gaan slapen.	4.87
339	Bij het eerdere onderzoek in Amerika waren verrassende geluiden te horen.	9.86
347	Er vliegt daar nu een groepje meeuwen rechtsboven die windmolen.	5.49
351	En je zit nu wel twee uur eerder dan normaal, denk ik, ongeveer.	3.73
360	Maar je ziet wel dat hij nu zo ongeveer op z'n max is.	3.52
361	Want je ziet hier nu net die bovenkant, die je nog ziet.	3.88
363	Dus hij zal straks zo weer heel langzaam ervoor wegschuiven.	3.91
365	Het is wel duidelijk dat er veel vogels op slaaptrek zijn nu.	20.72
366	Je ziet heel veel groepjes boven de horizon allemaal een beetje dezelfde kant op vliegen.	4.19
368	En dat is wel echt een duidelijk teken van slaaptrek.	6.74
369	Het is dan een beetje de vraag van op een normale avond hoeveel slaaptrek zou je dan nu gezien hebben?	6.38
375	Ja, zit daar wel een O ja, die eersten zitten al wel op het dak.	3.7
381	Eigenlijk gaat het nog best wel snel als je het zo ziet bewegen.	4.99
382	Ik heb ook het gevoel dat het echt wel weer lichter wordt nu.	4.13
385	Ja, niet echt gezang, maar ik hoorde net wel weer wat mussen ontwaken.	3.65
389	Nou, tijdens het maximum van de verduistering was het compleet stil.	3.52
390	We hebben nu drie, vier soorten gehoord in de afgelopen vijf minuten.	7.34
392	De Rijksuniversiteit Groningen hoopt begin volgende week de eerste resultaten bekend te maken van het onderzoek.	12.74
393	Bijvoorbeeld ook of er ergens in Groningen vanavond laat nog een roodborst gehoord is.	4.12