Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6a80cea20c2ab8f3e8a23fe9
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5525/afspelen
datetime	2026-08-15 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Politiebonden zijn kritisch op het besluit om niet in te grijpen bij de boerenprotesten met trekkers op snelwegen gister.	79.76
4	Laten we hopen dat dit een duidelijk signaal is, namens de vakbonden aan de bestuurders van Nederland om te zeggen: Tot hier en niet verder.	6.91
5	Duizenden bedrijven zijn vanaf vandaag verplicht om zich beter te beschermen tegen sabotageacties en cyberaanvallen.	81.75
6	Normaal moet je deze deur openen met een key fob maar in principe kunnen wij dit ook makkelijk.	3.48
9	En vandaag precies 5 jaar geleden namen de Taliban in Afghanistan de macht weer over.	29.27
13	De grote natuurbrand in België is nog niet onder controle.	90.12
15	De brand brak gistermiddag uit in het natuurgebied de Hoge Venen.	28.81
16	In deze twee dorpen moeten mensen uit voorzorg hun huizen verlaten.	60.26
18	De brandweer heeft grote moeite om het vuur te blussen.	44.39
19	Er is veel droge turfgrond, waar het vuur ondergronds blijft smeulen en weer oplaait.	4.93
22	Verschillende Europese landen sturen hulp naar België.	77.95
23	Uit Nederland komen twee Chinook-helikopters van Defensie om mee te helpen blussen.	50.98
24	Opnieuw proberen mensen de Spaanse exclave Ceuta te bereiken.	26.59
25	Het Marokkaanse leger heeft honderden mensen verjaagd.	85.96
26	Volgens staatsmedia daar zijn bijna 300 mensen aangehouden.	19.92
27	Het leger en politie van zowel Marokko als Spanje waren extra alert na oproepen op sociale media, om opnieuw de grens met Ceuta te bestormen.	13.4
28	Maar de opkomst was vandaag niet zo groot als twee weken geleden.	5.95
29	En het overgrote deel leek dit keer niet uit Marokko maar uit zuidelijker gelegen landen te komen.	8.56
30	Eind juli slaagden tienduizenden migranten erin om de Spaanse exclave te bereiken.	68.89
31	De meesten waren na een dag weer terug in Marokko maar de beelden van chaos aan de grens leidden tot politieke onrust in Spanje en Europa.	6.7
32	Bij de zware aardbeving bij Indonesië zijn inmiddels zeker 47 doden gevallen.	81.03
34	De beving had een kracht van 7,7 en vond plaats voor de kust van het eiland.	11.38
37	Maar er zijn nog geen meldingen van Nederlandse slachtoffers.	28.44
39	Er wordt gevreesd dat het dodental nog zal stijgen.	65.83
40	Door stroomuitval is communicatie op het eiland moeilijk.	79.41
41	En het einde van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië is herdacht.	6.48
42	De grootste herdenking was bij het Indisch monument in Den Haag.	18.46
43	Militairen van KNIL, marine, marineluchtvaartdienst Indische Nederlanders, Europeanen, Indonesiërs, Molukkers Papoea's, Chinezen.	8.74
44	Alle bevolkingsgroepen hebben tot op het einde van de oorlog zwaar geleden onder de Japanse agressie en bezetting.	65.77
45	Mijn opa's zichtbare littekens vond ik als kind indrukwekkend.	3.88
46	Later besefte ik dat zijn innerlijke pijn zoveel malen groter was.	3.58
47	Namens de regering en het parlement werd een krans gelegd.	4.61
48	Elk jaar wordt de herdenking populairder met name onder de jongere generatie, die behoefte heeft aan de verhalen van toen.	15.12
49	Er waren vandaag meer dan 75 herdenkingen in Nederland en Indonesië.	10.89
51	Dat waren de harde woorden van premier Jetten over de boeren die gisteren met trekkers over snelwegen naar het boerenprotest in Den Bosch reden met twee doden tot gevolg.	57.58
52	Toch lieten de politie en het Openbaar Ministerie in Oost-Brabant donderdag al aan regionale media weten dat zij trekkers niet zouden weren van snelwegen.	44.8
53	Vandaag wijzen ze vooral naar elkaar over wat er nu precies was afgesproken.	4.23
54	Voor de politiebonden is de grens bereikt: Trekkers mogen niet op de snelweg en dus moet er worden ingegrepen.	26.64
56	Voor de uitzending sprak ik vanuit het buitenland de voorzitter van politiebond ACP, Patrick Fluyt en hij is dus kritisch op het besluit om niet te handhaven.	7.89
57	Ja, met het inzicht van nu kun je dat een besluit noemen waar je echt misschien nog wel wat dieper over na had moeten denken, of kunnen denken omdat we nu te maken hebben met twee dodelijke verkeersslachtoffers en een aantal gewonden.	7.66
58	Ehm ja, dat is denk ik het demonstreren niet waard.	4.53
60	Nou, als we zeggen 'we gaan niet ingrijpen' dan zitten daar een aantal risico's aan.	3.94
61	Vanuit politieperspectief, als er wordt gezegd 'we gaan wel ingrijpen' dan is het antwoord van de politie: 'Daar hebben wij dit en dit voor nodig.	9.74
63	Dan moet u denken aan diepladers om de in beslag genomen tractoren van de weg af te halen.	8.87
64	En ik kan me niet voorstellen dat die optie niet besproken is.	3.94
66	Nou, in het verleden is er ook een actieweek geweest en met name in het oosten van Nederland waar in bijvoorbeeld bij Staphorst en bij Zwolle een aantal landbouwvoertuigen van de weg af zijn gehaald.	9.41
69	En wat ervoor nodig is, is dat het gezag dus de driehoek, de burgemeester en officier van Justitie zeggen: Tot hier en niet verder.	5.26
74	En dat komt omdat Nou, we hebben nu te maken met een aantal slachtoffers.	5.73
75	We hebben te maken met collega's die te maken hebben met een dodelijk ongeval die het nieuws moeten overbrengen aan de nabestaanden.	26.5
76	En ik kan me niet voorstellen dat dit het allemaal waard is.	3.93
78	Maar ook de Nederlandse Politiebond steunt u in uw kritiek.	13.94
79	Zij zeggen: Het feit dat beide bonden dit zeggen wat zal dat in de praktijk betekenen of moeten betekenen?	8.19
80	Nou, laten we hopen dat dit een duidelijk signaal is namens de vakbonden, aan de bestuurders van Nederland om te zeggen: Tot hier en niet verder.	5.94
81	Je kan niet zomaar een snelweg gaan berijden met tractoren, daar vallen doden van.	55.35
82	En hoeveel inwoners van Nederland betalen nu de hoogste prijs voor een groep mensen in Nederland die een bedrijf voeren en opkomen voor hun broodwinning.	85.9
84	Hoort u ook van politieagenten, dat zij moeite hebben dat dit zo is gegaan en dat dit besluit op deze manier is genomen?	18.59
87	En het voelt niet goed als politieman dat je een snelweg geblokkeerd ziet worden of vertraagd ziet worden door een aantal landbouwvoertuigen.	32.98
88	Omdat je heel goed weet, vanuit je professie wat de gevolgen en risico's kunnen zijn.	4.83
90	Maar heb je als politieorganisatie ook niet een eigen mandaat om op te treden?	29.38
91	In principe is het zo dat als je als surveillerende eenheid en het is geen demonstratie, je treft een tractor rijdend aan op een snelweg dan kun je daar en dan moet je daar zelfstandig op handelen.	34.16
92	En mijn aanname is: Die tractor die verdwijnt van de snelweg die wordt in beslag genomen, er wordt proces verbaal opgemaakt.	8.23
93	In het geval waar we het hier over hebben is een demonstratie.	5.12
95	Daarin heeft uiteindelijk iemand anders het te zeggen, over wat de collega's gaan doen.	3.75
102	Zodat ook de demonstrerende partij zich ervan bewust is dat als je met je tractor op de snelweg terechtkomt het apparaat in beslag wordt genomen en er wordt proces verbaal tegen je opgemaakt.	36.79
103	En dat betekent dat je minimaal 14 dagen niet de beschikking hebt over je tractor.	12.55
107	Hij zegt: 'Dit vraagt om een serieuze evaluatie bij politie en justitie.'	7.79
110	En wat doen we er dan verder aan, minister-president?	6.68
111	Hoeveel mensen moeten nog overlijden voordat demonstranten tot het inzicht komen dat je niks te zoeken hebt met je tractor op de snelweg?	52.7
114	Ze observeren panden vanuit de lucht planten virussen in computersystemen en openen deuren die zwaar beveiligd zouden moeten zijn.	79.37
115	Het is het werk van zogenoemde 'red teams' ingehuurd door bedrijven en instellingen om hun eigen beveiliging te testen.	47.94
117	Want vandaag gaat een nieuwe cyberwet in die Nederland beter moet beschermen tegen sabotageacties of cyberaanvallen.	66.54
119	De wet verplicht ruim 8000 bedrijven om digitaal weerbaar te zijn.	21.49
120	Ze komen onder toezicht en moeten incidenten verplicht melden.	12.43
121	Denk aan de energiesector, de zorg, drinkwaterbedrijven de digitale infrastructuur en de transportsector.	21.64
122	Voor zo'n 500 'kritieke' organisaties die onmisbare diensten leveren en Nederland draaiende houden gaat het nog een stap verder.	6.73
123	Zij moeten niet alleen cyberaanvallen kunnen weerstaan maar ook fysiek bestand zijn tegen dreigingen van terrorisme natuurrampen, sabotage en criminaliteit.	11.74
124	En dus huren zij red teams in om aanvallen uit te voeren zonder dat werknemers weten dat het een test is.	76.03
125	Normaal gezien moet je deze deur openen met een key fob maar in principe kunnen we dat gewoon zelf ook heel makkelijk.	3.76
129	Bij zo'n operatie proberen specialisten op het gebied van digitale en fysieke veiligheid een organisatie binnen te dringen.	8.17
131	Op een van de verdiepingen hier was er een medewerker aardig genoeg om deuren voor ons open te scannen.	4.49
132	Wij konden er natuurlijk niet overal bij, we hadden geen pasje.	3.47
133	We zeiden: We zijn van de ICT, we moeten hier zijn.	4.95
134	Mensen zijn te goeder trouw als u met zo'n verhaal komt?	9.44
138	Je zou zeggen dat een instelling voor ouderenzorg niet per definitie een doelwit is voor cybercriminelen?	44.28
139	Nou, ik hoop van niet natuurlijk, maar we hebben wel data.	4.62
140	Er wonen hier veel mensen, werken hier veel mensen.	10.83
141	Dus uiteindelijk heeft iedere organisatie data geregistreerd.	8.18
142	En ik denk dat dat voor iedere kwaadwillende een bron van informatie kan zijn.	4.24
143	De zorginstelling valt onder de nieuwe cyberbeveiligingswet.	87.72
144	Daarbij hoort een meldplicht en zijn bestuurders persoonlijk verantwoordelijk voor de digitale veiligheid.	10.71
146	Ik wil ook weten waar eventueel mensen binnen kunnen komen om bijvoorbeeld, als er een laptop open staat, en een kantoor binnenlopen of een serverruimte die niet goed is afgesloten.	4.08
148	Aangezien die gewoon openstaat, kunnen we onze USB erbij pakken.	7.76
149	Wat we hiermee kunnen doen is we kunnen proberen hem in te prikken.	4.09
150	En als we dat doen, dan kunnen we dus alle codes die we hierop hebben kunnen we de computer laten uitvoeren.	4.27
151	Dus we kunnen bestanden stelen, we kunnen hier een virus op zetten.	4.96
152	Kunnen de computer eigenlijk alles laten doen wat wij willen.	4.87
153	De zogenoemde kritieke entiteiten zijn verplicht in kaart te brengen.. hoe goed de digitale en fysieke beveiliging is.	7.22
154	Bij deze actie in zo'n kritieke entiteit legt het Red Team vast waar het allemaal kan binnendringen.	13.6
155	Wij krijgen altijd de doelstelling mee tot hoever kunnen we tot de kritieke processen komen?	7.54
156	Dat kan betekenen dat we in een bedrijf aan de bestuurstafel zitten of aan de directietafel.	3.93
157	En dat is toch wel confronterend voor een bestuurder als we op een gegeven moment een foto krijgen, of een rapportage, dat we daar zijn beland.	5.42
158	Maar het kan ook zover gaan dat we in machinekamers komen in kritieke processen die daar plaatsvinden en dat we bijvoorbeeld de boel hadden kunnen verstoren.	6.3
159	In dit geval was dat een inbraak, hoogkritische locatie en hebben we een inbraak gesimuleerd die via het dak gaat.	3.86
160	U doet bijvoorbeeld ook onderzoek bij waterbedrijven, bij energiebedrijven.	12.04
162	Dat baart mij zorgen, dat wij bij zoveel organisaties nog steeds weten binnen te dringen.	3.92
163	Niet alleen in het hoge spectrum met een groot team maar ook vaak al door middel van misleiding van de beveiligingsbeambten, of de receptioniste die er zit door het aantrekken van een ander hesje.	4.72
164	Bijna wekelijks zijn er ingrijpende hacks bij bedrijven en instellingen die de beveiliging goed op orde zouden moeten hebben.	32.33
165	Zoals bij het Openbaar Ministerie vorig jaar recent bij softwareleverancier voor de zorg Chipsoft en bij Odido.	18.28
167	Een beller die zich voordoet als iemand van de IT-afdeling belt naar de klantenservice en zegt: Hee collega, log eens even in op deze pagina.	28.78
169	Want als je kijkt, bij dit soort hacks is er niet één single point of failure vaak maar zijn het vaak een aantal dingen die misgaan in een organisatie.	6.06
170	Bij een ziekenhuis konden we vrij makkelijk binnenlopen.	6.42
171	En toen waren we verbonden met het netwerk en toen gingen we wachtwoorden raden.	5.79
172	En toen hadden we eigenlijk het volledige netwerk overgenomen.	7.85
173	We waren op een van de servers, waar we alle wachtwoorden hadden gevonden voor alle servers.	6.57
174	En op één daarvan konden we zelfs in patiëntenkamers via de camera's meekijken.	4.91
176	Soms kan het echt met een supermakkelijk wachtwoord dat te raden is dan kom je soms al heel ver.	7.92
177	Hoge hekken en sterke wachtwoorden, allemaal belangrijk voor een goede beveiliging.	25.71
178	Maar het meest cruciaal, zeggen de experts, is de factor die het ook het vaakst laat afweten.	15.53
179	We kunnen de regels nog zo strikt hanteren, maar uiteindelijk werken hier mensen.	4.04
180	En mensen zijn niet allemaal even vaardig dus daar gaan nog wel eens wat dingetjes, onbedoeld, mis.	3.99
182	Dus we moeten gaan trainen en dat ook blijven doen.	4.11
189	Het is heel goed dat een verpleeghuis zich laat testen.	7.65
191	Er is een fysieke veiligheid en het gaat om digitale veiligheid.	6.7
202	Hoe is het gesteld met cyberveiligheid van bedrijven en instellingen in Nederland?	20.34
203	Met digitale veiligheid zie ik dat veel bedrijven ermee bezig zijn.	5.77
209	Ik zie dat bedrijven zeggen bij een datalek dat iedereen het kan overkomen.	9.74
210	Bedrijven die er echt in investeren die overkomt het niet.	15.2
211	Het is niet iets wat je overkomt maar het voorkomt je.	5.02
217	Wat heel belangrijk is is de aansprakelijkheid van bestuurders.	5.66
219	De bestuurders moeten zich realiseren dat dit tot hun verantwoordelijkheid behoort.	4.9
223	Maar het kalf redden is het uw vrees dat er niet gehandhaafd wordt?	5.72
225	Voor een cyber beveiligingswet zijn er veel bedrijven die een checklist kunnen invullen.	53.21
226	Om te zien of die werd op jou bedrijf van toepassing is.	4.11
227	En zijn bedrijven om wie het wel van toepassing is.	5.52
228	Je moet denken aan specifieke bedrijven met essentiële diensten.	3.96
229	Maar bedrijven met een omzet van meer dan 10 miljoen of meer dan 50 medewerkers dan zit je in de categorie waar je aan moet voldoen.	7.49
233	Het is moeilijk om preventief vanuit alle bedrijven te controleren.	6.87
234	Maar het gaat om de meldbereidheid van de bedrijven zelf.	7.04
235	Als je je niet registreert als bedrijf en je hebt een incident via je klanten, dan heb je een probleem.	26.28
240	Een sanctie kan zijn dat als je een analyse hebt gemaakt van een dreiging dat ze verplichten de opvolging ook te doen.	45.48
243	Als je welwillend bent en je wilt het goed geregeld hebben we zien u twee voorbeelden van bedrijven die deze testen doen zijn daar ook normeringen voor?	11.85
247	Eigenlijk zegt de Beveiligingswet dat er een verplichting is om maatregelen te treffen.	64.21
248	Dus het doen van de analyse daarmee wordt je als bestuurder bewust van je kwetsbaarheden en vervolgens moet je kijken naar de maatregelen die passen bij het specifieke bedrijf.	6.43
255	Ieder bedrijf moet zich realiseren dat het een verantwoordelijkheid is.	5.4
256	Het is niet normaal dat je getroffen wordt door een lek of een inbraak.	19.49
259	Afghanen die zich vastklampen aan opstijgende vliegtuigen, alles om weg te komen uit het land.	22.98
261	De Taliban namen, na 20 jaar oorlog met Amerika en zijn bondgenoten, de macht weer over in het land.	23.74
262	Een machtsovername die voor vrouwen en meisjes enorme gevolgen heeft gehad.	19.01
263	Uit solidariteit met Afghaanse vrouwen werd vandaag gedemonstreerd op de Dam.	11.06
264	Want vrouwen worden systematisch onderdrukt door de Taliban mogen niet vrij over straat, niet overal werken worden vaak geweigerd in de zorg en hebben geen toegang tot hoger onderwijs.	89.51
265	De aanvankelijke belofte van de Taliban dat vrouwen meer rechten zouden krijgen is nooit ingelost.	66.15
269	En ze is nu natuurlijk enorm beperkt in haar vrijheid.	3.8
270	Sahar Shirzad verzamelt dit soort audioberichten van jonge vrouwen uit Afghanistan.	16.53
271	Ze gebruikt ze bij acties zoals die van vandaag op de Dam tegen het Talibanregime.	11.24
272	Een barbaars systematisch regime, dat gebouwd is op genderapartheid.	4.66
273	Dat komt neer op een samenleving waar een hele grote groep totale ontkenning krijgt van vrij bewegen, van ruimtes, van kunnen werken, onderwijs.	10.46
274	Eigenlijk op bijna alle lagen van de samenleving worden vrouwen en meisjes in Afghanistan op dit moment onderdrukt en kunnen niet meedoen.	60.31
278	Mensen proberen te vluchten terwijl de Taliban iedereen juist gerust probeert te stellen.	69.07
280	En de Talibanovername betekent dat de oorlog voorbij is en dus dat het veiliger is.	28.32
283	Dat is iets wat echt een achilleshiel is voor vele Afghanen.	4.39
284	En je ziet dat deze mannen die aan de macht zijn heel erg ingrijpen in het privéleven van de families.	4.9
285	En dat is iets waar weinig Afghanen sympathie voor hebben.	3.88
286	En dat komt vooral op het bord neer van de vrouwen.	4.48
287	Bette Dam bracht veel tijd door in Afghanistan en kent de Taliban als geen ander.	13.83
288	De Taliban heeft een enorme angst dat ze omver worden geworpen.	45.45
289	Daardoor willen zij heel erg graag de vele vechters die lange tijd in de bergen hebben gezeten en hun leven hebben gegeven om de Amerikanen aan te vallen die zijn eigenlijk nog weer conservatiever dan de leiding in de stad.	4.77
291	Dus zij doen daardoor ook veel media optredens om hen te laten zien: We gaan niet modern worden, hoor.	6.14
292	Dat er verschillende opvattingen leven binnen de Taliban en tussen verschillende gebieden blijkt uit het feit dat op sommige plekken kleine particuliere scholen voor meisjes worden getolereerd.	31.38
293	Je ziet, als je naar Kabul gaat, heel veel schooltjes.	22.44
299	Er zijn er tientallen in Kabul, maar ook in Wardak, ook in Kandahar.	13.53
303	Zo is er wel weerstand, maar niet in de weerstand die wij kennen dat je de straat op gaat en dat je luid gaat schreeuwen.	5.07
305	Dit soort protesten werden vlak na de overname nog geaccepteerd.	6.1
307	Ik denk dat mensen zich echt oprecht niet kunnen realiseren wat de dagelijkse werkelijkheid is van Afghaanse vrouwen en meisjes.	7.13
308	Je kan je niet realiseren, als je hier de deur uitgaat dat je de fiets niet op kan, dat je niet ongesluierd de deur uit kan dat je niet in het openbaar mag praten dat je niet Albert Heijn in kan zonder je stem te gebruiken.	7.4
309	Wat Sahar nu het belangrijkst vindt: Ga niet met de Taliban praten over het terugsturen van Afghaanse asielzoekers zoals Duitsland en de EU doen.	43.29
311	Dus verder isoleren van de Taliban is noodzakelijk om hiervan af te komen want het moment dat je ze niet isoleert en ze wel middelen hebben.. kijk wat ze de bevolking aandoen.	40.21
312	Daarom kan ik met mijn hoofd er ook niet bij als ik mensen of zelfs Afghanen hoor die zeggen: Maar het gaat nu beter.	3.96
315	En ik denk dat ons enige pressiemiddel is niet het normaliseren van de Taliban, ze isoleren en zorgen dat er op een gegeven moment een alternatief komt.	7.09
316	Er vinden dus gesprekken plaats over migratie en terugkeer maar meisjesonderwijs ligt gevoelig bij de leider van de Taliban de emir, Agunzade.	28.66
317	Als je vraagt: Wat is er in de afgelopen twee jaar gebeurd met dit regime dan is er echt een heel duidelijk iets dat die emir steeds vaker, bijna in zijn eentje met vier, vijf mannen, beslissingen neemt.	4.02
319	Je kan eigenlijk voor de deur gaan liggen bij hem als minister uit Kabul, bijvoorbeeld en dan wachten tot hij je wil zien, maar de kans is vrij klein.	3.74
320	Hij is echt aan het micromanagen op dit vlak en wil zo conservatief mogelijk overkomen.	4.47
321	Het klinkt allemaal behoorlijk uitzichtloos maar daar wil Sahar niks van weten.	3.87
323	Je merkt dat dat contact voor hen zo belangrijk is.	3.87
324	Maar niet alleen dat ze een audio inleveren over hun dagelijks leven.. maar het is voor hen echt heel belangrijk dat dit hun manier van verzet is.	4.68
327	Wat ervoor zorgt dat ik ook niet een beeld behoud waarin ik verbitter over mijn land en waardoor ik ook echt boos kan worden als anderen verbitterd worden over Afghanistan omdat ik dit licht nog in deze jonge vrouwen zie.	4.97
331	Morgen zijn we er niet, dan maken we plaats voor Zomergasten.	6.96