Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6ab19622154b8915ab313072
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5563/afspelen
datetime	2026-09-21 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Goedenavond, het is tien uur.	4.56
2	Met vanavond: Bestuurlijk onvermogen en gebrek aan politieke wil hebben er toe geleid dat duizenden kinderen een onveilig bestaan leiden in de asielnoodopvang.	88.71
3	De regering Trump wil het Internationaal Strafhof in Den Haag slopen.	59.78
4	D66 en Pro willen dat het kabinet meer doet om het hof te beschermen.	69.59
5	En bondskanselier Merz van Duitsland blijft aan ondanks een gevoelig verlies in de deelstaatverkiezingen.	16.41
7	Hoe somber ziet het eruit voor de partijen van 'die demokratische Mitte'?	8.05
8	Maar eerst het laatste nieuws van vanavond, met Jeroen Tjepkema.	4.51
10	Dat zou volgens drie Europese inlichtingenchefs 'binnen enkele maanden' de realiteit kunnen zijn.	5.88
12	President Poetin zou met kleine aanvallen onrust willen zaaien.	7.78
13	Tegelijkertijd zou hij willen testen of de NAVO-landen elkaar dan te hulp schieten zoals ze met elkaar hebben afgesproken.	18.88
14	Het is niet duidelijk wát voor aanvallen Rusland zou willen uitvoeren maar volgens de veiligheidsdiensten zou het kunnen gaan om drones of een kleine inval in een buurland van Rusland.	60.05
15	De Europese ministers van Buitenlandse Zaken bespraken vandaag onder meer hoe ze moeten reageren als er bij een Russische aanval doden uit EU- of NAVO-lidstaten vallen.	73.33
16	Op de universiteitscampus van Groningen komt de eerste AI-supercomputer van Nederland.	40.9
17	Die komt er deels met financiering van de overheid.	14.83
18	Hier kunnen ondernemers, onderzoekers, onderwijsinstellingen en overheden straks eigen AI-modellen en -toepassingen ontwikkelen.	22.09
20	Dat geeft de snelheid om hier te kunnen trainen dus om al die mooie ideeën die hier al in Groningen leven, om die ook echt snelheid te geven.	4.42
21	De AI-supercomputer wordt medegefinancierd door de Rijksoverheid, regionale overheden en Europese Unie.	10.73
22	Zij willen hiermee investeren in digitale en technologische weerbaarheid.	8.38
23	De verwachting is dat de computer begin 2028 helemaal operationeel is.	14.84
24	Mensen met lage inkomens gaan vanaf 2029 iets meer betalen voor de kinderopvang dan ze nu doen.	89.59
25	Dat komt doordat het nieuwe stelsel duurder is dan het kabinet eerder dacht.	62.33
26	Het percentage dat ouders vergoed krijgen, hangt nu nog af van het inkomen.	48.54
27	Daar wil het kabinet in het nieuwe stelsel één percentage voor iedereen van maken.	74.71
28	De vergoeding gaat vooral voor de midden- en hoge inkomens flink omhoog.	9.26
29	Onder aan de streep gaan de lage inkomens iets meer betalen.	62.59
31	De Europese Unie waarschuwt voor het risico van brandstoftekorten vanwege de spanningen in het Midden-Oosten.	88.84
32	De Europese transportministers zijn bijeen in Ierland om te praten over de afhankelijkheid van Europa van fossiele brandstoffen.	80.28
33	Europese ondernemers zijn bezorgd over de hoge prijzen.	84.28
35	De producten in de supermarkt zullen daardoor ook duurder worden.	15.14
36	Grote Amerikaanse televisiezenders weigeren de taken van CNN over te nemen nu die nieuwszender het Witte Huis niet meer in mag.	85.45
37	De zenders zullen vandaag daarom geen opnames maken van de activiteiten van president Trump blijkt uit een email van Fox News.	38.45
38	Dit beeld leggen de grote zenders vandaag niet vast.	5.31
39	Trump opent een nieuw heliplatform en vertrekt vervolgens naar New York.	43.84
40	CNN was aan de beurt om de reis vast te leggen maar die zender verloor vrijdag z'n toegang.	24.02
41	Ook nieuwsmedia MS Now en Politico mogen het Witte Huis niet meer in maar ze leggen zich daar niet zomaar bij neer.Op maar ze leggen zich daar niet zomaar bij neer.	14.46
42	Het is een spoedaanklacht op basis van de grondwet waarin persvrijheid is vastgelegd.	13.92
43	In de VS delen de vijf grote nieuwszenders al jaren de verantwoordelijkheid voor het filmen van de activiteiten van de president.	64.73
44	Het is voor het eerst dat een president een zender toegang ontzegt.	17.77
45	De zaak van de nieuwsorganisaties tegen Trump wordt waarschijnlijk nog deze week behandeld door een federale rechter.	13.87
46	De opvang van kinderen in de asielnoodopvang moet snel beter.	80.53
48	De kinderen hebben nu te maken met onveilige leefomstandigheden die ernstige risico's opleveren voor hun ontwikkeling.	88.74
49	In Nederland wonen 6900 kinderen in een noodopvanglocatie.	86.94
50	In Nederland wonen 7200 kinderen in een noodopvanglocatie.	87.69
52	Niet alleen wonen ze in tijdelijke opvang, maar ze moeten ook nog eens regelmatig verhuizen.	5.71
53	De situatie komt niet door een crisis volgens de onderzoekers maar door het ontbreken van politieke wil en bestuurlijk vermogen om het goed te regelen.	10.08
54	Volgens de OVV leidt dat tot fysieke en mentale schade.	75.78
55	Het is een probleem waar verschillende organisaties zoals de Kinderombudsman en Save the Children eerder al over aan de bel trokken.	9.2
56	Ze zitten op een plek waarvan eigenlijk iedereen het erover eens is dat ze hier niet horen.	5.51
57	Meer dan 7000 kinderen wonen in de asielnoodopvang.	83.36
59	Ze kunnen zich ook niet even terugtrekken om even alleen te zijn.	4.67
61	Ze hebben ook niet altijd toegang tot medische zorg.	34.35
62	De noodopvang is in principe bedoeld voor een paar dagen.	14.98
63	In de praktijk zitten kinderen hier vaak weken soms zelfs maanden.	11.53
64	Je moet je voorstellen dat kinderen in een sporthal achter een schermpje slapen, waar heel lang het licht aan is.	9.12
70	En kinderen moeten vaak heel lang wachten tot ze naar school toe kunnen.	38.69
72	Ook zijn er zorgen over de gezondheid van de kinderen.	88.96
75	En dan zie je door de situatie waar ze in zitten, de spanning en de stress dat ze eigenlijk datgene gaan eten wat ze kennen.	5.24
79	Kinderen moeten lang wachten op een dokter zijn vaak niet ingeënt of worden niet nagekeken op infectieziekten.	90.19
80	Onlangs nog, eind april, brak de schurft uit op een boot een asielboot in Rotterdam, waar 600 kinderen op zaten.	18.36
81	En hoewel iedereen allang vindt dat dit zo niet kan neemt het aantal kinderen in de noodopvang alleen maar toe.	30.13
82	Chris van Dam van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.	11.42
84	U bent zelf ook gaan kijken afgelopen zomer op een noodopvang.	5.55
89	In een voormalig hotel in een hotelkamer zat een gezin met drie kinderen van de puberleeftijd.	17.54
90	Die zaten al 2,5 jaar met dat gezin in die kleine hotelkamer!	4.35
93	En door de prioritering van de IND moeten deze mensen waarschijnlijk nog drie jaar wachten tot ze duidelijkheid hebben.	8.03
95	Mensen hebben heel weinig invloed om zelf hun dag te maken.	72.42
97	Een cruiseschip klinkt leuk, waar veel van die mensen op zitten.	4.74
98	Maar als er schurft is En dat zijn ook kleine kamertjes.	3.54
102	Het is misschien goed te zeggen: Noodopvang is iets anders dan reguliere opvang.	6.75
104	Dit was eigenlijk een alternatief voor gewone azc's voor een paar dagen.	7.06
105	Onder het motto: Alles is beter dan in het gras bij Ter Apel slapen.	4.85
108	Maar op dit moment is 65 procent van de asielopvang noodopvang!	86.77
113	Hoe voorkomt u nou dat dit rapport nummer 61 in de la?	18.87
114	Omdat wij niet alleen zelf hebben gekeken of die rapporten inderdaad kloppen, want wij zijn best eigenwijs als Onderzoeksraad maar we hebben ook gekeken waarom er zoveel rapporten zijn die niks hebben veranderd.	14.72
117	Het antwoord is dat we intussen met z'n allen in een crisislogica zijn terechtgekomen.	3.97
118	Het COA en veel gemeenten doen hun best om mensen van het grasveld te houden.	46.11
119	Maar dat betekent dat er alleen nog maar wordt gekeken naar de kwantiteit.	3.72
120	De kwaliteit en de veiligheid zijn we kwijtgeraakt.	7.69
123	Dat betekent dat de landelijke overheid, provincies en gemeenten samen voor de klus staan om een kant op te marcheren.	4.03
126	Maar er komen veel mensen naar Nederland en er zijn weinig plekken.	11.9
130	Maar dat betekent niet dat je moet zeggen: Het is dan maar zo.	3.98
131	Vergeet niet, dit is twee keer zo duur als een structurele aanpak!	4.1
132	U doet de oproep aan de minister van Asiel en Migratie: Verbeter het binnen zes maanden.	11.06
135	Tegelijkertijd weten we hoe weerbarstig dit vraagstuk is ben ik afhankelijk van opvanglocaties die ik samen met gemeenten realiseer.	3.94
136	We zullen heel goed samenwerken met alle kinderrechtenorganisaties om de problemen die er zijn te blijven oplossen met elkaar.	5.71
137	En we werken toe naar voldoende opvangplekken zodat er geen noodopvanglocaties meer noodzakelijk zijn.	8.15
138	Maar of dat binnen zes maanden lukt, dat weet u niet?	6.45
140	Maar zes maanden in het vraagstuk van opvang is al heel snel.	4.58
141	We hebben in het verleden gezien hoe moeilijk dat is.	5.32
142	Ik wil alleen dingen zeggen waarvan ik ook weet dat ik ze kan waarmaken.	3.93
143	Ik weet alleen zeker dat ik me hier elke dag voor zal blijven inzetten.	4.02
144	De minister zei eerder al: Kinderen niet in een noodopvang plaatsen is helaas niet haalbaar.	83.71
147	De situatie van nu kinderen in een onveilige situatie dan kan je niet zeggen: dat moet over 10 jaar opgelost zijn.	5.57
149	Maar wij vinden zes maanden toch redelijk om dit op te lossen.	4.95
150	Het tweede is dat de minister uit de crisislogica moet stappen.	5.48
152	Niet op je eigen postzegel denken dat je dit kan oplossen.	5.9
155	En wees samen sterk tegen mensen die een andere kant op willen.	4.72
157	Is uw rapport niet ook een pleidooi voor de spreidingswet?	12.26
158	Robuust bestuur betekent dat de middelen die je hebt dat je die ook de inzet.	6.15
159	Een van de middelen van de minister is de spreidingswet.	27.13
161	Denkt u dat dit een extra argument voor de minister is om de dwangmiddelen die in de spreidingswet staan toe te passen?	72.47
162	Als het niet goed goedschiks kan, dan maar kwaadschiks.	4.54
163	Ik denk dat er veel meer support is in de samenleving en bij gemeenten als de overheden goed samenwerken.	4.72
164	Dan is er veel meer support om de goede dingen te gaan doen.	4.08
165	Wij doen heel bewust deze aanbeveling aan de minister.	5.14
166	Niet aan de gemeenten, al hebben we die wel een brief gestuurd.	14.64
168	En als de minister het niet binnen zes maanden doet?	15.67
169	Als onderzoeksraad hebben wij de mogelijkheid om richting het parlement aan te geven wat er is gebeurd.	6.64
171	Straks: Duitsland is nog aan het bijkomen van de verkiezingen van dit weekend.	9.05
172	Bondskanselier Merz is strijdbaar maar demonstrerende metaalarbeiders weten wel wat hij moet doen.	28.19
175	Trump wil het Strafhof 'steen voor steen afbreken'.	46.4
177	Althans, dat melden Amerikaanse persbureaus op basis van regeringsbronnen.	8.96
178	Het Strafhof onderzoekt en vervolgt oorlogsmisdaden.	44.52
179	Maar de Amerikanen erkennen het niet en vinden dat het te ver gaat om bijvoorbeeld Netanyahu te willen arresteren.	50.81
180	Op korte termijn dreigen sancties tegen het hof, waardoor het amper meer zou kunnen functioneren.	6.73
181	En ook Nederland zou zelfs zijn opgeroepen zich eruit terug te trekken.	6.94
183	Ik vind ook dat we als Den Haag, de stad van de internationale vrede en recht, dat we pal voor het Hof en voor de medewerkers moeten staan.	4.0
185	Ik weet in ieder geval dat het een behoorlijk laffe houding is en dat er een politieke meerderheid is in de Kamer die hier al twee jaar om vraagt.	5.77
187	Het Internationaal Strafhof ligt al maanden onder vuur vanuit Amerika.	20.84
188	Verschillende rechters en aanklagers van het Hof staan op de sanctielijst van Trump.	57.24
190	De minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio riep deze zomer om vervolgens te schrijven dat Amerika het Strafhof desnoods steen voor steen wil afbreken.	58.46
191	En nu dreigen er dus nieuwe sancties voor iedereen die hier werkt.	9.8
192	Dat is zeker heel kwalijk en dat kan ook grote gevolgen hebben.	4.53
193	Senator Tekke Panman schreef voor de Raad van Europa een rapport over het Strafhof.	13.49
195	Ja, dat heeft nu op dit moment grote impact op de personen die er werken, met name rechters en openbaar aanklagers en hun familie.	8.91
196	Dat zij beperkte toegang hebben tot financiële instellingen tot hun bankaccounts en betalingsverkeer maar ook verzekeringen en IT-systemen.	13.21
197	Wat vindt u tot nu toe van de houding van het kabinet?	8.92
200	Wij zijn nota bene het gastland van het Internationaal Strafhof.	4.05
202	Dit laat in elk geval zien dat die fluwelen aanpak van Nederland tot nu toe niet z'n vruchten afwerpt.	5.29
203	Twee keer heeft de Kamer al het kabinet opgeroepen van: Stel nou dat blocking statute, zoals dat heet in Europa, in werking.	30.35
205	Dat we ons niet aan sancties van de Verenigde Staten hoeven te houden.	8.67
206	En dat is ook het advies uit het rapport van Tekke Panman.	11.96
207	Een blocking statute of blokkeermechanisme dat werkt tegen die Amerikaanse sancties.	23.33
208	En dat betekent eigenlijk dat alle sancties en bedreigingen van buiten de EU die betrekking hebben op instanties en bedrijven binnen de EU dat die niet mogen worden uitgevoerd binnen de EU.	5.37
209	Dus dan scherm je eigenlijk de organisaties en bedrijven daarvoor af.	4.8
210	Maar tot nu toe heeft de Nederlandse regering hier nog niet om gevraagd, tot ergernis van deze Kamerleden.	13.47
211	Ik denk dat de meeste landen wachten totdat Nederland actie onderneemt.	7.28
213	Ik denk dat als we dat als gastland niet doen dat er ook niet zomaar wat gaat veranderen.	5.72
214	Klopt het dat Nederland gewaarschuwd is door Washington over 't Strafhof?	29.02
217	Maar het lijkt er wel op dat Nederland te horen heeft gekregen dat er sancties gaan komen.	27.27
218	Tegen alle lidstaten van het Strafhof wordt door Amerika gezegd dat ze er maar beter uit stappen.	48.23
220	Jetten gaat morgen naar New York voor een VN-vergadering.	16.91
222	Zeker, het is een belangrijk thema van de Nederlandse delegatie.	4.7
226	Uitstel van de sancties zodat Nederland zich kan voorbereiden en het hof niet in een keer stil komt te liggen.	14.71
230	Ze denken dat het inzetten van dat blokkeerstatuut averechts werkt en voor escalatie zorgt.	18.47
232	ING is groot in Amerika, wat zouden de gevolgen voor hen zijn?	37.68
233	Maar critici zeggen dat Nederland er meer moetstaan voor het Hof.	30.88
235	De Duitse middenpartijen zijn opnieuw in shock na de deelstaatsverkiezingen van afgelopen weekend.	69.75
237	Een slecht resultaat werd verwacht, maar dat die partij zelfs de kiesdrempel niet haalt in één deelstaat, dat is schrikken.	4.88
238	Even werd gedacht dat Merz misschien wel af zou treden.	4.8
247	Hij schildert zijn land als in een existentiële noodsituatie.	4.95
251	Hij maakt er zelf een crisis in heel Duitsland van.	10.38
255	Maar coalitiegenoot SPD die steeds populairder wordt lijkt terug te krabbelen bij die hervormingen.	7.54
256	Die wil hij nu ook weer aan tafel dwingen en zeggen dat ze zijn voorstellen moeten steunen.	5.3
259	De vraag is of dat nog werkt in 2026 met de AfD in opmars.	14.65
260	Er is metaalmoeheid in Duitsland, in de maatschappij, in de industrie.	85.28
263	Düsseldorf is een van de tientallen locaties waar mensen vandaag de straat op gaan.	21.56
264	De werknemers van deze autofabriek vrezen het verdwijnen van tienduizenden banen in de auto-industrie.	81.63
265	Hun zorgen, zeggen ze, gaan over meer dan alleen hun eigen baan.	5.12
266	Een dag na de dramatische verkiezingsuitslag voor z'n partij bevestigt bondskanselier Merz vandaag dat hij aanblijft.	7.85
267	Bij sommigen in Düsseldorf is er weinig begrip voor die beslissing.	6.65
268	Maar als deze fabrieksarbeiders ook in de toekomst nog een baan willen hebben zal Duitsland moeten hervormen, houdt de bondskanselier vol.	10.31
270	Het protest van de fabrieksarbeiders trekt ook andere mensen aan.	13.77
273	De auto-industie voelt de hete adem van China in de nek.	35.54
274	Toch wil de vakbond niets weten van het sluiten van fabrieken of het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd.	22.69
275	De AfD, die in de twee Oost-Duitse deelstaten zo spectaculair won kan in Düsseldorf in de peilingen vooralsnog op minder steun rekenen.	8.97
276	Of dat zo blijft, zal komend voorjaar blijken als deze inwoners van Noordrijn- Westfalen naar de stembus gaan.	5.19
280	Dit lijkt wel het begin van heel veel acties van de nog sterke vakbond.	4.11
281	Die ziet de auto-industrie in een grote crisis te raken.	47.1
283	Natuurlijk ook bij de toeleveranciers van de auto-industrie.	13.47
285	En de mensen hebben niet het idee dat Merz een antwoord heeft.	5.85
286	Merz heeft het steeds over de dreiging van de radicale partijen.	4.8
287	En dat is dan breder dan de AfD/ Ja, hij noemt de rechtse AfD in een adem met de radicaallinkse Die Linke.	7.68
292	40 jaar lang regeert de voorloper van Die Linke over de DDR het communistische Oost-Duitsland, als enige partij.	25.42
293	De Berlijnse Muur, de tekorten, de onderdrukking voor de geheime politie: Het verleden is een beetje aan de partij blijven kleven.	4.12
294	Dat zit zo: De communistische partij van de DDR ging na de val van de Muur verder als PDS.	34.95
295	Die trok vooral stemmen in het oosten van Duitsland.	18.18
296	De PDS fuseerde in 2007 met een radicaal-linkse partij uit het westen van Duitsland.	8.27
300	In de DDR was ie al partijlid en nu nog altijd een kopstuk.	5.57
301	Overigens is Die Linke pas écht populair geworden toen de oude garde werd vervangen door nieuwe gezichten.	14.23
302	Het verleden is niet het enige punt waarop Die Linke omstreden is.	5.41
303	Die Linke voerde in Berlijn een deur-tot-deurcampagne met als speerpunt de woningnood.	16.57
304	Een paar jaar terug won Die Linke een referendum om honderdduizenden huurwoningen te nationaliseren.	42.8
305	Dat kunnen ze nu misschien gaan waarmaken als ze coalitiepartners kunnen vinden.	4.76
314	Het lijkt er wel op dat hij het partijbestuur en de CDU-minister-presidenten van de deelstaten achter zich heeft.	6.71
317	Het lijkt er niet op dat hij rustig thuis in Brilon kan gaan zitten.	3.95
321	Gute nacht Freunden, es wird Zeit für uns zu gehen.	4.05