Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6ab97f222fd141a974dee36d
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5566/afspelen
datetime	2026-09-27 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Het zijn kleine monumentjes voor de slachtoffers van de Holocaust, de struikelstenen.	7.44
3	Maar in een Oost-Duits stadje werden ze Steen des Aanstoots: Op initiatief van onder meer de rechts-extremistische AfD mogen er geen nieuwe stenen meer bij.	22.49
8	Zegt de man die de struikelstenen in Nederland maakt.	20.15
9	En het kabinet buigt naar links door de bezuinigingen op uitkeringen te schrappen maar is de politieke onzekerheid daarmee ook voorbij?	60.98
10	En de focus van Rusland in Oekraïne lijkt te verschuiven van terreinwinst naar het verlammen van de economie.	30.43
11	Maar eerst: Het laatste nieuws van vanavond, met Jeroen.	4.19
12	Israël trekt de diplomatieke status in van de Nederlandse diplomaten op de Palestijnse bezette Westelijke Jordaanoever.	58.92
13	Dat meldt het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken.	31.72
14	Israël zegt dat het intrekken van de status een gevolg is van Nederlandse maatregelen tegen Israël.	80.65
15	Nederland voerde begin deze week een importverbod in op goederen uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.	54.32
16	Vorige maand zette Israël ook al twee Nederlandse vertegenwoordigers het land uit.	20.49
17	Zij werkten bij het internationale coördinatiecentrum dat toezicht houdt op het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas.	27.01
18	De vijf mannen die vannacht door de Britse politie zijn opgepakt in de buurt van een luchtmachtbasis- worden verdacht van het voorbereiden van een aanslag.	69.3
20	Het is de plek in Europa waarvandaan Amerika aanvallen op Iran uitvoerde.	55.56
21	Sinds begin maart gebruikte het Amerikaanse leger de basis dus voor bombardementsvluchten boven Iran.	26.64
22	Afgelopen nacht zag een omwonende iets verdachts en belde de politie.	63.21
23	Die trof vijf mannen verspreid over drie witte bestelbusjes die geladen bleken met explosieven en chemicaliën.	41.68
25	Daarna kwam er een operatie op gang om de busjes voorzichtig te onderzoeken.	6.16
27	De afgelopen dagen was de beveiliging rond de basis al zichtbaar opgevoerd.	6.27
29	Ja, je denkt al snel dat Iran hierachter zit want het Iraanse regime kwam deze zomer met een dreigement.	19.07
30	Ze noemdeN in een verklaring specifiek deze luchtmachtbasis en ze waarschuwden de Britten om de Amerikanen vooral geen toestemming te geven voor het gebruik van deze basis.	35.2
31	En als ze dat wel deden, dan beschouwde Teheran deze basis als een legitiem doelwit.	6.93
32	Nou, de Britse autoriteiten willen vooralsnog daarover helemaal niet zeggen.	5.86
33	En ook willen ze niet zeggen of deze vijf gearresteerde mannen op de radar stonden van de veiligheidsdiensten.	13.8
34	Iets wat de Amerikaanse president Trump eerder suggereerde vandaag.	10.36
35	Het zou voor het eerst in bijna 30 jaar weer gebeuren: Een protestantse Oranjemars door een katholieke wijk in Portadown in Noord-Ierland.	6.7
36	Een omstreden mars die vroeger vaak uitliep op geweld tussen katholieken en protestanten.	86.01
38	De mars had 's ochtends om 8 uur moeten beginnen, maar deze mensen staken daar een stokje voor.	5.43
39	Honderden tegenstanders blokkeerden de weg waar de protestanten van de Oranjemars doorheen hadden moeten lopen.	41.72
40	Nadat pogingen om de mars via de rechter tegen te houden waren mislukt.	9.8
42	Oranjemarsen door katholieke wijken veroorzaakten in Portadown, vooral in de jaren 90, veel geweld.	63.73
44	De Oranjemars werd dit keer toegestaan onder strikte voorwaarden.	8.68
45	Er mochten maar 35 mensen meelopen en muziekkorpsen mochten niet meedoen.	7.19
46	Gedurende de dag verzamelden zich steeds meer mensen in Portadown.	8.8
47	De politie was in grote getalen aanwezig om te voorkomen dat de vlam weer in de pan zou slaan.	5.17
48	Maar tegen het einde van de dag was de mars nog steeds niet gehouden.	5.97
49	In het Franse bedevaartsoord Lourdes heeft paus Leo zich krachtig uitgesproken tegen elke vorm van euthanasie.	32.45
50	De paus hield vanochtend in Lourdes voor zo'n 150.000 katholieken een openluchtmis.	38.32
51	Later op de dag keerde hij zich, niet voor het eerst stevig tegen euthanasie.	6.64
52	De paus heeft ook gesproken met slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Franse katholieke kerk.	64.23
53	Tijdens de ontmoeting herhaalde hij een einde te willen maken aan het misbruik door priesters.	12.57
54	U kent deze wel: Struikelstenen, er liggen er alleen in Nederland al zo'n 10.000.	23.21
55	Doorgaans voor het huis waar joden woonden voordat ze werden opgepakt en vermoord in opdracht van de nazi's.	52.63
56	Wereldwijd liggen er zo'n 116.000 van deze Stolpersteine in 32 landen, veruit de meeste in Duitsland.	51.94
57	En daar het gemeentebestuur van Heidenau, vlakbij Dresden besloten.. En daar heeftt gemeentebestuur van Heidenau, vlakbij Dresden besloten.. En daar heeft gemeentebestuur van Heidenau, vlakbij Dresden besloten.. dat er geen nieuwe meer bijkomen.	5.69
58	Eén van de initiatiefnemers achter dit besluit: De AfD, die in de deelstaat Saksen, want daar speelt zich af door de Duitse veiligheidsdiensten als extreemrechts is bestempeld.	17.39
59	De AfD sprak eerder al van een 'dictatuur van herdenken'.	6.06
62	De gemiddelde wachttijd is zo'n anderhalf tot twee jaar.	21.32
63	Hier in hartje Amsterdam worden struikelstenen voor de hele Benelux gemaakt.	4.6
64	Ter ondersteuning van de oorspronkelijke werkplaats in Duitsland.	4.92
65	De stenen herinneren aan de slachtoffers van het naziregime.	13.16
66	Op het messingplaatje staat kort hun leven beschrijven en 't einde ervan.	3.49
68	En zeker als je hele families hier op aantreft, op zo'n lijst van 13, 14, 15 man waar gewoon niemand meer van teruggekomen ook is.	4.9
70	En daarom is het ook niet verstandig om dit de hele dagen te doen.	3.91
72	In het Oost-Duitse Heidenau besloot de extreme rechtse AfD samen met de christendemocratische CDU nieuwe stolpersteinen, zoals ze daar genoemd worden, te verbieden.	16.66
73	De partijen geven als reden dat de vorm van herdenken, in de grond, niet passend zou zijn.	5.54
74	Maar volgens de 78-jarige bedenker van de stenen kunstenaar Günter Demnig, slaat dat nergens op.	7.95
75	Wil de AfD de struikelstenen simpelweg uit het straatbeeld verbannen?	16.42
76	Volgens de plaatselijke AfD-politicus is dat niet het geval.	26.05
77	De AfD vindt dat het wel wat minder kan, dat herdenken van het Holocaust-verleden.	49.41
78	Een voormalig fractievoorzitter noemde de Jodenvervolging eens een vogelpoepje op een lange en verder glorieuze geschiedenis van Duitsland.	11.6
79	En daar wil de partij meer nadruk op leggen op het positieve van het verleden om zo de Duitser trotser te maken op het vaderland.	5.63
80	En dat vindt weerklank bij de achterban want een overgrote meerderheid van de AfD-kiezers vindt dat er eens een streep gezet moet worden onder het verwerken van het nazi-verleden.	56.65
81	En daarom wil de AfD dat er minder schooluitjes naar voormalige concentratiekampen worden gemaakt dat er meer eerbetoon komt voor 19e-eeuwse oorlogen en ook de Stolpersteine zijn de partij al langere tijd een doorn in het oog.	38.69
82	Toen de AfD in 2018 al eens de afschaffing van de stenen opperde kreeg het flink kritiek, ook van het CDU.	26.23
83	In Heidenau hebben de AfD en de CDU gezegd dat de struikelstenen een plaats kunnen krijgen op de begraafplaats.	23.91
84	De ontwikkelingen in Duitsland baren ook de collega's in Nederland zorgen.	14.31
85	Het schept een precedent voor andere gemeenten om dit ook te doen met een grote AfD-aanhang.	49.01
87	In die zin Kijk, ik bedoel, ons project loopt gewoon door en er liggen in Heidennau ook vijf stenen.	5.2
88	Maar een volgende stap, wat ze natuurlijk nog kunnen bedenken is gaan die stenen blijven liggen of worden die weggehaald?	7.19
89	Zodra ze liggen, hebben wij er niks meer over te zeggen.	3.59
92	We hebben de AfD in Heidenau vandaag, uiteraard, gevraagd te reageren op alle kritiek.	7.12
94	Gaan wij naar Den Haag, want daar werden dit weekend dan eindelijk weer serieuze zetten gedaan in het bekende gezelschapsspel over-links-of-over-rechts.	3.45
95	Gisteren kwam PRO-leider Jesse Klaver opgetogen uit zijn gesprekken met premier Jetten en minister Heinen over de begroting voor komend jaar.	11.01
96	De coalitie bleek namelijk bereid om alle geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid te schrappen.	18.18
97	Maar is het ei van de begroting daarmee ook helemaal gelegd?	16.92
107	De hele bezuiniging op de sociale zekerheid gaat van tafel.	8.53
111	Te bezuiniging komt ergens anders terecht, maar waar dan?	6.84
118	Er komt ook een vangnet voor de problemen rond box 3.	14.2
119	De vermogenden, aandeelhouders, zouden het schip in kunnen gaan door een uitspraak van de Raad van State.	14.72
123	Ik weet niet of het zijn stuurmanskunst waren de afgelopen periode.	3.88
133	Een overwinning voor de premier die aanvankelijk bang was het premierschap te verliezen voordat hij het had.	40.59
135	Maar het lijkt er toch met een resultaat uit te kunnen komen.	4.53
137	Het partijcongres op de plek waar D66 60 jaar geleden werd opgericht: de RAI.	8.67
139	Dansers wringen zich in allerlei bochten, net als Rob Jetten die deze week steun zoekt voor zijn begroting.	15.45
140	Toen we vorig jaar de bladzijde Wilders omsloegen dachten we misschien dat we daarmee ook meteen die oude Haagse cultuur achter ons konden laten.	4.16
146	Heeft hij nou slim gekozen voor dat minderheidskabinet?	13.82
147	Op zichzelf denk ik dat het minderheidskabinet op dat moment het hoogst haalbare was.	4.72
148	Alleen je merkt dat de andere politieke partijen er nog niet echt aan toe zijn om daar op een positieve manier mee om te gaan.	4.45
151	Ja, maar dat is een experiment en dat is geven en nemen.	4.81
153	Ook dit weekend praatte de D66-premier met oppositiepartijen om steun te krijgen voor zijn begroting en dus om te overleven met dit kabinet.	35.61
154	U heeft regelmatig met de VVD samengewerkt in coalities.	6.34
156	Ja, je merkt wel dat de VVD keer op keer zich een beetje ingraaft en daarmee de huid duur verkoopt.	6.25
157	Als ik één conclusie trek uit de gesprekken met de oppositie van de afgelopen dagen, dan is het deze.	4.12
158	Bij partijen van links tot rechts proef ik de bereidheid om samen te werken en samen verantwoordelijkheid te nemen in het belang van Nederland.	4.1
161	Die partijen zijn nodig voor een rechtse meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer.	6.25
166	Maar de meerderheden daar zijn lijkt mij heel duidelijk.	4.62
167	Niet alleen stikstofversoepelingen liggen gevoelig bij D66 ook een harde eis van de SGP ligt nog steeds op tafel.	26.66
168	Als ik bij ons kijk over laat-abortussen, draagmoederschap, dan zien we geen beweging.	50.76
169	Goede gesprekken, maar geen enkel resultaat tot nu toe.	3.76
170	Wil de SGP abortussen minderen, draagmoederschap niet verruimen?	42.04
171	Zijn dat eisen waar een partij als D66 aan tegemoet kan komen?	23.16
172	Ik denk dat veel andere partijen dat ook niet moeten willen.	4.15
173	Ik vind zelf vanuit mijn eigen opvattingen dat ze daar niet Aan toe moeten geven.	3.94
174	Het is te belangrijk, de vrijheid die we daarmee hebben bereikt voor vrouwen, om dat weer los te laten, dat vind ik niet acceptabel.	4.81
175	In alle eerlijkheid denk ik dat we de steun van de SGP kunnen missen.	6.39
176	Het is ook geen verrassing, we kennen hun positie en hebben er alle respect voor.	3.78
177	U zegt kunnen missen, maar zonder de SGP is er geen rechtse route mogelijk in de Tweede en Eerste Kamer?	19.31
178	Als we het hebben over fundamentele mensenrechten zoals het recht op abortus, dan moeten we misschien ook niet de route over rechts willen.	10.29
179	Ik heb vaak met de heer Stoffer en andere SGP'ers discussies over deze hele gevoelige en belangrijke thema's.	3.64
180	We weten ook dat we het daar nooit 100% eens gaan worden.	4.79
181	Maar we hebben de afgelopen jaren ook laten zien dat je soms toch op de inhoud van elkaar kan vinden door bijvoorbeeld de abortuszorg te verbeteren.	22.29
183	Abortuszorg verbeteren is wat anders dan abortussen tussen 22 en 24 weken niet mogelijk maken.	87.61
185	Dat die gesprekken met de SGP volop worden gevoerd, ook door de minister van VWS.	13.04
188	Ik ben te gast en ik vier het feestje mee, 60 jaar D66.	3.91
192	En wij staan open voor een echt breed akkoord, maar dan met PRO en de coalitie.	4.57
198	Van der Lee lijkt nog steeds een totaalakkoord te willen.	4.64
199	Er is op deze link meer ruimte gekomen, ook bij PRO.	6.41
201	Alles moet wel over links, anders gaan ze niet in gesprek.	4.55
202	Als er iets voor de vermogenden iets anders geregeld waar wij niet tegen zijn, dan kunnen we daarnaar kijken.	4.58
204	In de wil om iets op te lossen en politieke chaos te voorkomen.	4.16
206	Er is een oplossing gekomen om de compensatie van de vermogenden die met box 3 in de boot gaan.	10.57
211	De totale Nederlandse inkomsten voor de overheid zijn enorm.	86.58
218	Dat is waar al maandenlang ruzie over wordt gemaakt.	3.78
219	De bezuiniging op de sociale zekerheid is ook ongeveer zoveel.	41.08
220	Het lijkt of ze over het einde van Nederland aan het discussiëren zijn.	6.36
221	Maar het gaat eigenlijk om kleine aanpassingen van de begroting.	5.04
223	Maar iets dat je denkt dat ze daar wel uit zouden moeten komen als verstandige mensen.	4.85
224	Dat leek onmogelijk, maar sinds dit weekend misschien toch mogelijk.	3.48
227	Over 3 dagen zijn de algemene financiële beschouwingen.	6.05
228	Dan is het grote debat met minister Heijnen van financiën.	8.28
234	Dinsdagavond zou er een akkoord met oppositie op hoofdlijnen moeten liggen.	7.0
237	Tenslotte: opvallend moment op het D66-congres vandaag en dat ging over de bescherming van LHBTI'ers.	9.87
238	Die aanvallen op de LHBTI-gemeenschap of de aanvallen op vrouwen, of de aanvallen op minderheden van kleur of geloof die komen niet zomaar uit de lucht vallen.	24.25
239	Dat zijn goed georganiseerde en goed gefinancierde organisaties die proberen eerst een kleine groep te pakken.	3.84
240	Daarna een steeds grotere groep, om alleen maar zelf meer macht te krijgen en de eigen diepe zakken meer te vullen.	3.88
241	We gaan die lui niet laten winnen, maar we gaan ze vol op hun bek slaan.	3.57
242	Niet iets wat je een premier dagelijks hoort zeggen?	6.85
244	Dit is een premier die de wereld om zich heen hard ziet draaien.	3.92
245	Enorme bedragen over begrotingen waar mensen een mening over hebben.	4.35
251	Daarom zag je de premier iets meer profiel kiezen dan achteraf misschien verstandig was.	6.29
254	Want daar raken Russische aanvallen de afgelopen maanden steeds vaker de voedselvoorziening.	90.28
256	Bij Odessa gingen een graanopslag en meerdere vrachtwagens in vlammen op.	18.43
258	Waren eerst terreinwinst en het vernietigen van infrastructuur prioriteit nu worden vooral economische doelen aangevallen.	10.21
259	De VN telden alleen al in de maand augustus 32 aanvallen op doelen als distributiecentra en de detailhandel.	15.83
261	Dit heeft grote gevolgen voor de Oekraïense economie.	84.19
262	Bedrijven gaan in rook op en de belastingopbrengsten voor de staat lopen dramatisch terug.	84.44
263	Elke avond wordt er wel ergens in Oekraïne een bouwmarkt, winkelcentrum of een magazijn geraakt door een Russische raket of drone.	56.45
264	Rusland voert nu steeds vaker aanvallen uit op dit soort locaties.	87.27
265	Een distributiecentrum van een groot warenhuis in Kyiv.	14.61
266	En op deze manier probeert Rusland met die aanvallen de economie van Oekraïne hard te raken.	52.83
267	De aanvallen op de magazijnen leiden tot tekorten en problemen met leveringen aan de winkels.	77.26
269	Op de lege plekken staan dozen of lange rijen van hetzelfde product.	12.34
270	Het Kremlin claimt dat de aanvallen op de detailhandel in Oekraïne een reactie zijn op de recente Oekraïense aanvallen op Russische magazijnen.	86.08
271	Ook de producenten voelen de gevolgen van de toegenomen aanvallen op de winkels en distributiecentra.	46.16
272	De appeloogst was dit jaar heel goed, maar nu de magazijnen worden aangevallen maakt de fruitteler zich zorgen over wie er betaalt als de oogst in vlammen opgaat.	88.64
273	In het midden van het dorp staat een monument voor de 29 mannen uit deze gemeenschap die in de afgelopen jaren zijn gesneuveld.	12.14
274	Van de locoburgemeester horen we dat veel dienstplichtige mannen zich nu schuilhouden omdat ze bang zijn gemobiliseerd te worden.	76.14
276	De fruitteelt was altijd afhankelijk van de export.	25.65
277	Maar de transportkosten zijn sinds de zomer enorm gestegen.	71.83
280	Oekraïne heeft te weinig geld om de oorlog vol te houden.	80.99
282	Nu de belastingopbrengsten teruglopen, lopen die tekorten verder op.	45.54
283	Het land vraagt om steun van Europa om de gaten in de begroting te dekken zo hoorden wij van de politieke hoofdrolspelers in Kyiv.	30.07
285	En dat terwijl Oekraïne nu al miljarden tekortkomt voor Defensie- zegt de minister van Economische Zaken.	79.66
286	Het financiële tekort voor wapens en leger is nu 27 miljard dollar.	85.06
287	Afgelopen week sprak Zelensky met Europa over extra steun.	51.87
288	Europa wil eerst een betere onderbouwing van de tekorten.	9.56
292	Morgen zijn wij er weer op NPO 2, 22.00 uur, Nieuwsuur.	5.53