Nieuwsuur 🇳🇱

_id	6abad0a22fd141a974942959
url	https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2026/nieuwsuur_5564/afspelen
datetime	2026-09-28 22:00:00
description	Het nieuws met achtergronden, duiding en analyse.

 

Statements

idx	statement	score
2	Met vanavond: Zorgen bij het Internationaal Strafhof en het kabinet over nieuwe, vergaande Amerikaanse sancties.	12.44
4	Veel transportbedrijven zitten in zwaar weer en de voornaamste oorzaak is aan de pomp te vinden.	22.84
5	De grote oliemaatschappijen zoals Shell, Total noem ze allemaal maar op.	25.49
7	Nu tanken, is net als bij de bakker als je je brood koopt direct betalen.	68.89
8	En veel vragen over een mogelijke terreurdreiging bij de Britse luchtmachtbasis.	6.96
9	Volgens Trump wilden de verdachten grote schade aanrichten.	21.06
13	Een man van 24 uit Amsterdam is opgepakt voor betrokkenheid bij hackersgroep ShinyHunters.	73.62
15	De groep hackte onder meer telecomprovider Odido waarbij gegevens van miljoenen Nederlanders werden gestolen.	66.66
16	Bronnen van de NOS zeggen dat het gaat om Pepijn van der S. Hij werd in al 2023 veroordeeld tot vier jaar cel voor afpersing witwassen en het hacken van bedrijven.	37.95
17	Van der S. werkte voor een cybersecuritybedrijf, maar in zijn vrije tijd hackte hij bedrijven.	12.66
20	Vorige week kwam de hackersgroep opnieuw in het nieuws omdat het beweerde gegevens van de FBI in handen zou hebben.	45.13
21	Wie werkt op een basisschool, kan vanaf volgend schooljaar gratis een griepprik krijgen.	83.06
22	De vaccinatie wordt vergoed door de werkgever zegt de Algemene Onderwijsbond.	81.33
23	Mensen die werken in het onderwijs, lopen een grotere kans op griep dan andere werknemers.	90.88
24	Volgens de gezondheidsraad komt het doordat ze in relatief kleine ruimtes werken.	31.93
25	Voor het voortgezet onderwijs en het hbo was er al een gratis griepprik.	8.05
27	En dat geldt ook voor de vaccinatie voor de medewerkers in het basisonderwijs.	30.68
28	Opnieuw explosies en doden in de Oekraïense hoofdstad Kyiv.	83.9
29	Voor de zesde dag op rij voert Rusland grote aanvallen uit op het land met raketten en drones.	87.21
31	Gevangen in zijn eigen kantoor op de Nationale Academie van Wetenschappen in Kyiv.	5.85
34	Andere collega's weten ondertussen via de voordeur te ontsnappen.	4.43
35	Voor hem wordt de situatie ondertussen steeds nijpender.	3.77
36	Het is de zesde dag op rij dat Rusland zware luchtaanvallen op Oekraïne uitvoert.	90.31
37	Vandaag zijn vooral Dnipro, Charkiv en dus Kyiv doelwit.	20.29
41	In heel Oekraïne worden vandaag 8 mensen door Russische bombardementen gedood.	89.79
43	Bijna negen op de tien patiënten met long-covid worden nooit helemaal beter.	91.02
44	Tot die conclusie komen onderzoekers van twee ziekenhuizen in het noorden: Het Frisius MC en het UMCG in Groningen.	10.93
45	Antoinette Postmus heeft geluk, bij haar slaat de fysiotherapie aan.	10.19
46	De ziekenhuizen in het noorden volgden drie jaar 1200 patiënten met long-covid.	74.01
49	De groep die is hersteld is teruggegaan naar zijn eigen werk.	4.82
50	Maar de groep die slechter is geworden en niet is hersteld kan helemaal niet meer werken.	6.02
51	En er is ook een groep die dezelfde klachten houdt.	4.95
54	Je hoopte dat je mensen goed begeleid en niet voor ze bedenkt zodat ze beter worden.	3.91
55	De populaire Turkse stand-upcomedian Deniz Göktas is veroordeeld tot 19 voor het beledigen van president Erdogan.	78.51
56	Maar hij mag zijn hoger beroep in vrijheid afwachten.	8.6
57	Buiten het gerechtshof hebben sympathisanten van Göktas zich verzameld.	5.3
58	Dat de komiek voorlopig niet naar de gevangenis moet, zorgt voor gemengde gevoelens.	6.95
59	In juli werd Göktas opgepakt nadat hij in een show scherpe grappen had gemaakt over de Turkse president Erdogan.	11.3
61	Göktas is vanwege dit soort grappen ook schuldig bevonden aan 'het beledigen van religieuze waarden.'	19.1
62	Wanneer het hoger beroep in zijn zaak zal zijn, is nog niet bekend.	9.57
63	Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken roept de Israëlische ambassadeur op het matje.	54.28
64	Israël wil Nederlandse diplomaten binnen een week uit Ramallah weg hebben omdat Nederland een importverbod heeft ingevoerd voor goederen uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.	73.04
65	In dat kader heb ik de Israëlische ambassadeur laten ontbieden.	12.03
66	Om ook het gesprek te voeren over de details van deze maatregel.	5.19
68	Die binnen 7 dagen daar weg zouden moeten, wat ontzettend impactvol is.	4.66
69	Ik vind het een onnodige maatregel van Israël en daar gaan we het gesprek over voeren.	6.92
70	Dat gesprek met de Israëlische ambassadeur is morgen.	6.21
72	De Nederlandse regering wil het steen voor steen verdedigen.	11.87
73	Dat zei premier Jetten in zijn toespraak bij de VN-vergadering over het Internationaal Strafhof in Den Haag.	10.61
74	En de komende dagen wordt duidelijk wat voor daden bij al die woorden gevoegd gaan worden.	3.53
75	Want de vrees is dat de Amerikaanse regering de sancties tegen het Strafhof nog deze week verder aanscherpt.	51.75
77	Het is een dilemma waar minister van Buitenlandse Zaken Berendsen zich ook over buigt.	6.62
79	Duitsland en Nederland samen naar het Internationaal Strafhof om maar te laten zien dat ze het Hof overeind willen houden.	46.66
81	En ons bezoek zal ongetwijfeld gaan over de impact van de huidige sancties, impact van eventuele volgende sancties maar met name gericht zijn op het feit dat wij en samen met ons vele andere verdragspartijen pal achter het Hof blijven staan.	3.82
82	President Trump zint om nieuwe sancties en hij haalde vorige week nog stevig uit.	27.68
83	Op datzelfde podium reageerde premier Jetten een dag later.	5.8
84	Nederland en Duitsland zeggen op alles voorbereid te zijn maar gaan niet op concrete maatregelen in.	16.03
85	Wij zijn bereid om die maatregelen te nemen om het functioneren van het Hof te beschermen.	6.47
87	Ook de nucleaire optie, het zogenaamde blokkeerstatuut, staat klaar in Brussel.	8.99
88	Hiermee worden Europese bedrijven verplicht de VS-sancties te negeren.	68.17
91	En we zullen ook het gesprek met de VS moeten voeren over hun zorgen.	6.26
93	Trump gaat onder andere zo tekeer vanwege het arrestatiebevel voor de Israëlische premier Netanyahu.	73.57
94	Maar of Duitsland een strafhof daarvoor lobbysteunt?	39.28
95	De Amerikaanse scepsis over het Hof is niet alleen iets van de regering-Trump.	19.7
97	Ook onder Democratische presidenten waren er grote bezwaren tegen de macht van het ICC.	10.58
100	Maar toch stemt toenmalig president Clinton drie jaar later tegen het Statuut van Rome en daarmee tegen de oprichting van het Strafhof.	13.85
101	In 2000 ondertekent Clinton het Statuut van Rome alsnog maar ratificeert het niet vanwege fundamentele gebreken.	14.44
102	Maar die houding verslechtert in eerste instantie bij Clintons opvolger, president Bush waar Bellinger werkt als topadviseur.	7.71
103	Bush tekent een wet om Amerikaanse militairen te beschermen en eventueel zelfs te bevrijden uit handen van het Strafhof.	60.02
104	Door Amerikaans militair ingrijpen in Den Haag, mocht dat nodig zijn.	5.87
106	Maar alleen wanneer het de Amerikaanse belangen dient of niet gaat, zoals in Soedan.	6.46
107	Daar helpt de VS bij het ICC-onderzoek naar genocide en oorlogsmisdaden in Darfur.	85.61
108	Die gedeelde belangen worden er steeds minder onder President Trump.	20.53
109	Maar verdwijnen volledig als Amerikaanse militairen onderzocht worden door het Strafhof.	9.69
110	Maar in zijn tweede termijn open Trump totaal de aanval.	11.16
111	Hij kondigt aan het Strafhof met de grond gelijk te maken.	9.31
112	Dirk Gotink, Europarlementariër voor NSC in Brussel en onderdeel van de grootste fractie in Europees parlement.	5.83
113	Op uw initiatief is vanavond gesproken met twee van de ICC-rechters, met ECB-voorzitter Lagarde en eurocommissaris Albuquerque van Financiële Dienstverlening.	7.89
121	Maar nu gaat het om de hele instelling als zodanig!	3.69
123	Dan zonder het ICC verliezen we een hele belangrijke instelling die het internationaal humanitair recht moet hooghouden.	8.67
124	De aanval die is ingezet door de VS is heel stevig.	19.17
126	Wij hebben vooral proberen te begrijpen wat het grootste probleem is als het gaat om de financiële dienstverlening aan die instelling.	4.42
127	Als er sancties komen, zullen veel Europese instellingen onmiddellijk die sancties overnemen.	14.46
129	Omdat ze bang zijn voor secundaire sancties van de VS. Dat kan veel geld kosten.	35.64
130	Daarom hebben we gezocht naar mogelijkheden die onze instellingen kunnen beschermen.	9.18
131	En de dienstverlening naar de mensen kunnen continueren.	4.09
132	Dat 'blocking statute' verplicht bedrijven om de sancties niet uit te voeren, maar dan zit je dus klem tussen de VS en de EU.	57.29
135	Maar het belangrijkste voor financiële instellingen zijn bijvoorbeeld de betaalsystemen.	14.48
136	Verschillende Nederlandse banken hebben mensen werken in de VS.	87.74
137	Die zijn hartstikke kwetsbaar voor de secundaire sancties.	23.91
138	Je kan met een Europese wet de afhankelijkheid aan Amerikaanse diensten niet wegwerken.	48.93
139	Nederland moet echt zijn best doen om met de Europese partners oplossingen te vinden.	23.78
141	Stel dat ING rekeningen moet blokkeren van de VS en ze doen het niet.	28.91
142	ING heeft ook een Amerikaanse tak met 1,2 miljard omzet.	21.63
143	Ze kunnen boetes krijgen, bestuurders kunnen worden gestraft.	38.06
149	Ik ben blij dat de minister van buitenlandse zaken van Duitsland vandaag zijn steun heeft uitgesproken.	6.15
150	Het is een politieke zaak tussen de VS, het ICC en de EU.	13.02
152	Binnen een aantal uren kan je worden afgesloten van je bankkaarten.	23.41
153	En alles wat met online dienstverlening te maken heeft.	4.26
156	Dat is wat er zal gebeuren als die sancties op meer dan 900 mensen van kracht worden.	5.66
161	En ook in de VS. Een partij als Microsoft wilde digitale dienstverlening continueren.	43.15
164	U zegt dat er hard moet worden ingezet in het diplomatieke spel.	4.3
165	Maar als u de regering van Trump zo hoort wat is dan de kans dat het zin heeft?	15.87
166	Ik denk dat we die bedreigingen heel serieus moeten nemen.	4.44
167	En dat het goed mogelijk is dat een instituut dat de wereldoorlogen heeft overleefd in dit tijdperk onder grote druk staat.	7.55
169	Het ICC hoort bij het DNA van de Europese Unie van het beschermen van het internationaal recht.	75.35
170	Als we dat verliezen, gaat niemand in de wereld er meer voorstaan.	5.36
172	Het is vijf voor 12 als het gaat om het redden van die instelling.	7.88
174	En straks: wat gebeurde er toch de hele dag rond die RAF-basis in Engeland?	21.96
176	Maar eerst: de Nederlandse transportsector is in zwaar weer beland.	27.47
179	Aan de pomp betaal je vandaag gemiddeld 2,58 per liter.	17.04
180	En een gemiddelde vrachtwagen tankt al gauw tussen de 600 en 1000 liter.	57.53
181	Even ter vergelijking: In Duitsland ben je nu gemiddeld 2,40 per liter kwijt.	79.61
182	En de accijnzen worden daar volgende maand verlaagd.	20.11
184	Spanje heeft de belasting op diesel al verlaagd met zo'n 20 cent per liter.	80.9
185	Spanjaarden betalen nu nog minder dan 2 euro per liter.	58.17
186	In Italië besloot oliemaatschappij ENI gisteren een maand lang een maximumprijs in te voeren.	48.78
189	Want president Donald Trump overweegt een exportverbod van Amerikaanse diesel.	88.11
191	Want alleen al in augustus kwamen 500.000 vaten diesel per dag uit de VS. Als dat opdroogt zal de prijs hier zeker verder stijgen.	77.96
195	24/7 aanstaan, en dan ineens hoor je dat het niet meer hoeft.	4.65
196	Raymond van Driel heeft naar eigen zeggen diesel door de aderen stromen en bouwde een transportbedrijf op met 15 vrachtwagens en meer dan 20 medewerkers.	11.71
198	Mede door de belastingdruk en de stijgende kosten was het voor ons einde verhaal.	4.28
200	Hij is lang niet de enige transportondernemer die de laatste tijd in de financiële problemen is gekomen.	6.25
201	Als je puur kijkt naar wegtransport in Nederland dan zijn er 76 faillissementen geweest tot en met augustus.	27.84
207	Veel bedrijven staat het water redelijk hoog aan de lippen.	44.23
209	Een van de boosdoeners is de dieselprijs die sinds de oorlog tegen Iran flink is gestegen.	87.74
210	Daarnaast is per 1 juli een soort kilometerheffing ingevoerd: de vrachtwagenheffing.	13.36
211	Dat brengt 7 à 8% kostenstijging met zich mee voor transporteurs.	19.74
213	En dan hebben we nog te maken met loonkosten die doorlopen, de stijging daarvan.	9.76
214	En met oplopende rentes, al met al zit je dan ver boven de 10%.	9.67
215	Wij zien dat de transportsector het wel erg zwaar heeft.	5.32
216	Er zijn de laatste tijd heel veel kostenverhogende maatregelen genomen.	34.19
217	En ja, ook de dieselprijzen zijn niet de laagste in de geschiedenis.	49.32
218	Sterker nog, ze zijn de hoogste in de geschiedenis zo ongeveer.	34.88
219	En dat leidt wel tot heel veel druk op het werkkapitaal van ondernemers.	5.86
220	De belangrijkste oorzaak van Raymonds faillissement was een belastingschuld uit de coronatijd.	35.35
221	Maar de vrachtwagenheffing en snel gestegen brandstofkosten waren volgens hem de druppel.	22.26
226	Nu tanken, is net als bij de bakker als je je brood koopt, direct betalen.	56.76
227	Je kan ze doorberekenen maar de tijd wanneer ik ze weer terugbetaald krijg, is te lang.	4.35
228	Om de transportsector te helpen, wil het kabinet verschillende maatregelen nemen.	28.47
229	Zoals het verlengen van de brandstofaccijnskorting en het verlagen van de net ingevoerde vrachtwagenheffing.	10.33
230	Eerder werd al de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens tijdelijk op nul gezet.	36.91
231	De marges zijn heel laag in het wegtransport en dat is eigenlijk niet gezond.	18.56
236	En eigenlijk zou je dat veel meer moeten doorberekenen als transportbedrijf aan je opdrachtgever dus die kostenstijging.	7.72
238	Niet iedere transportondernemer is rouwig om de faillissementen.	58.98
240	Zoals deze eigenaar van een groot logistiek bedrijf met 150 vrachtwagens.	9.75
241	Ja, ik denk dat het helemaal niet zo slecht is dat er wat gebeurt in onze sector.	4.48
242	Er zijn er best wel die opereren op lage marges die we concurreren elkaar van de weg.	4.93
243	En misschien is er ook wel iets te veel overcapaciteit.	4.14
244	Ja, en dit hoort gewoon bij een normale economische cyclus.	4.5
247	Ondertussen komen er voor de transportsector alleen maar problemen bij.	7.47
248	Opnieuw gaat er een belangrijke brug deels dicht vanwege de veiligheid.	11.59
250	Deze 60 jaar oude brugconstructie is niet sterk genoeg.	4.41
252	De Harderbergenbrug op de A28 blijft de komende twee dagen in beide richtingen afgesloten.	44.68
253	Dat betekent dat ze nog meer last krijgen van onbetrouwbare infra die leidt tot onbetrouwbare reistijden.	19.12
254	Die leidt tot extra kilometers, dat is ook niet goed voor het milieu overigens.	25.67
255	Die leidt tot extra kosten die ze overigens op niemand kunnen verhalen omdat afspraken al gemaakt zijn.	12.69
256	Ik vind het echt een schande dat in dit land we moeten werken met infrastructuur die volstrekt uitgewoond is.	6.86
257	Ook het bedrijf van Diederik Jan Antvelink heeft natuurlijk last van de slecht onderhouden infrastructuur en door stijgende brandstofprijzen.	17.99
258	Maar hij vindt ook dat de transportbedrijven zelf wat aan hun flinterdunne marges moeten doen.	6.23
259	Ik denk dat het vaak bij de transportbedrijven zelf zit dat ze het niet durven.	6.93
260	Dat is omdat ze vaak erg afhankelijk zijn van een klant.	18.26
264	Het verhaal van Raymond lijkt toch, min of meer, goed af te lopen.	3.95
265	Zijn bedrijf maakt een doorstart met bijna al zijn vrachtauto's en al zijn personeel.	9.43
270	Echter laat ik het maar gewoon zeggen, ik praat momenteel mijn bek plat om de juiste tarieven eruit te halen.	3.49
272	Vallen is leuk, maar toch, de laatste stap moet opstaan zijn.	4.55
273	En dan die opmerkelijke ontwikkelingen rondom de terreurdreiging bij de Britse RAF-luchtmachtbasis nabij Fairford.	11.23
274	Groot alarm daar gisteren vanwege een op handen zijnde aanslag.	12.79
275	Er werden busjes met verdachte chemische materialen gevonden, 5 mannen opgepakt.	41.84
276	En president Trump wond er geen doekjes om: die wilden grootschalige schade aanbrengen.	27.09
277	Wellicht omdat er Amerikanen op de basis gelegerd zijn die operaties uitvoerden in Iran.	51.62
278	En om het allemaal nog onduidelijker te maken kwamen de 5 mannen vandaag op borgtocht vrij.	5.81
279	Een luchtmachtbasis die op het nippertje is ontsnapt aan een grote terreuraanslag.	33.35
280	Dat is vandaag het grote nieuws in de Britse ochtendkranten.	4.93
281	Maar vanmiddag worden de vijf verdachten alweer vrijgelaten.	13.37
282	De geschiedenis van Fairford, het doel van de vermeende aanslag, gaat terug naar 1944.	11.17
283	De geschiedenis van Fairford, het doel van de vermeende aanslag, gaat terug naar 1944.	11.17
284	Op zondag 17 september vertrekt vanaf vliegvelden in Zuid-Engeland een enorme luchtlandingsleger naar Nederland voor een gewaagde operatie achter Duitse linies.	22.38
285	Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt de basis gebruikt bij de Slag om Arnhem en de bevrijding van Europa.	15.79
286	Nu is Fairford van cruciaal belang voor de oorlog tegen Iran.	19.37
287	Het is een van de weinige plekken buiten de VS waar de Amerikanen met hun zware bommenwerpers terecht kunnen.	21.16
288	Omdat deze basis een hele lange landingsbaan heeft, 10.000 voet, zeg maar 3 kilometer.	9.92
289	En bovendien qua gewichtsklasse ook heel zwaar is, dus hele zware vliegtuigen kan ontvangen.	32.09
290	Er is nog wel een basis in de Indische Oceaan, Diego Garcia ook een Brits eiland overigens, waar een Amerikaanse basis op gevestigd is daar zou het ook vandaan kunnen.	14.47
291	Maar ik denk dat ze die twee punten hebben gebruikt.	3.94
292	De Amerikaanse aanvallen vanaf Fairford zijn omstreden.	66.94
293	Aanvankelijk geeft de toenmalige Britse premier Starmer de Amerikanen ook geen toestemming om de basis te gebruiken.	24.05
296	De Amerikanen mogen Fairford gebruiken, maar alleen voor defensieve operaties.	13.98
297	Ja, als je ervan uitgaat dat aanval de beste verdediging is dan zou je het nog zo kunnen rechtpraten.	6.23
298	Maar ik denk dat dat met name bedoeld is om het Britse publiek gerust te stellen.	4.07
302	Maar vandaag ontkent Iran dat het ook maar iets met het incident te maken heeft.	29.56
303	Het verspreiden van dit soort verzonnen speculaties heeft geen ander doel dan het voelen van Iran-fobie in het VK.	8.13
304	De verdachten zijn ook geen Iraniërs, maar Britten.	12.74
307	Vanavond een zogenoemde Cobra-meeting, hoog overleg tussen premier en veiligheidsdiensten.	10.03
310	Dat is met de veiligheidsdiensten en de antiterreurpolitie.	7.28
313	Het zegt wel iets over met wat voor ernstig de regering naar deze situatie kijkt.	7.79
314	Maar hoe verhoudt dat zich tot die vijf vrijgelaten mannen?	15.01
316	Ze hadden de verdachte kunnen vasthouden onder de terrorismewet.	41.34
317	Maar ze worden blijkbaar niet als belangrijk genoeg gezien.	4.43
318	Als hij echt gevaarlijk waren geweest, waren ze niet vrijgelaten.	13.36
321	Het was opvallend wat het hoofd van de anti terrorisme politie zei: er zijn meerdere routes die we aan het onderzoeken zijn.	12.24
322	Maar ook of ze bewust of onbewust voor een vijandige staat hebben gewerkt.	4.54
324	Als je dat expliciet zegt kun je je afvragen of de mannen wisten wat aan het doen waren en wisten door wie ze worden ingehuurd.	13.07
327	Er zijn wel eens twee mannen online ingehuurd om brand te stichten bij het huis van toenmaligpremier Starmer.	25.5
329	Toch zei Trump gisteren: 'We volgden ze al langer, ze waren heel wat van plan.'	8.7
332	Trump zei gisteren dat ze hebben samengewerkt met de Britse veiligheidsdiensten.	28.44
333	En dat deze verdachten al langer op de radar stonden.	4.89
334	Dat verhaal klopt niet met wat wij hier horen vandaag.	4.61
335	Het gaat hier de hele dag over het verhaal dat er een bewoner was die midden in de nacht thuis kwam en toevallig daar mannen met bivakmutsen zag.	50.03
337	Of de veiligheidsdiensten zijn hier wel mee bezig, en zeggen het niet.	8.53
341	Trump heeft gezegd dat als het aan hem had gelegen' hij ze wel vast had gehouden.	38.86
346	Morgen om 22.00 uur zijn wij er weer, met Nieuwsuur.	5.11